Nghề làm trống ở khối Xuân Đức, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An được truyền từ đời này sang đời khác đã hơn 300 năm. Người dân nơi đây chủ yếu sản xuất các loại trống phục vụ đình làng, trường học, nhà thờ họ, chùa chiền hay các đội múa lân dịp lễ hội.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, ông Nguyễn Văn Lâm là một trong số những người thợ lành nghề cuối cùng của làng. Chỉ vào chiếc trống đang được hoàn thiện, ông Lâm cho biết, để làm ra một chiếc trống đạt chuẩn, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Tuy nhiên, khâu được đánh giá quan trọng nhất là khâu chọn nguyên liệu.
Trống có 2 phần, phần thân và phần mặt trống. Phần thân trống được làm từ gỗ mít già tuyển chọn kỹ lưỡng. Theo các thợ lành nghề trong làng, đây là loại gỗ nhẹ, ít cong vênh và cho âm thanh vang, chắc hơn nhiều loại gỗ khác.
Gỗ sau khi mua về sẽ được xẻ thành từng thanh nhỏ, phơi khô rồi uốn cong để ghép thành tang trống. Công đoạn này đòi hỏi sự chính xác cao bởi chỉ cần sai lệch nhỏ cũng có thể khiến tiếng trống bị ảnh hưởng khi thời tiết thay đổi.
“Mặt trống chủ yếu được sử dụng từ da bò, da bò càng già thì độ bền và âm thanh lại càng tốt. Da sau khi xử lý sẽ được căng đều, phơi kỹ rồi mới đóng lên thân trống. Tùy vào mỗi loại trống khác nhau, số lượng lớp da trống cũng sẽ khác nhau, theo yêu cầu của khách hàng”, ông Lâm nói.
Từ những đôi tay thủ công, người dân Xuân Đức đã tạo ra đủ loại trống với kích thước khác nhau, từ những chiếc nhỏ dùng trong trường học đến các loại trống lớn phục vụ đình đám, lễ hội. Thậm chí, có những chiếc trống đường kính lên tới 2m, giá trị lên đến hàng chục triệu đồng.
Nhờ có chất lượng và uy tín lâu năm, sản phẩm của làng nghề được khách hàng ở nhiều địa phương tìm đến đặt mua và giới thiệu đi khắp nơi.
Ngược thời gian về những năm trước đây, từng có thời, tiếng đục đẽo vang lên khắp các xóm. Nhà nào cũng tất bật đục đẽo, đơn hàng làm trống nối tiếp quanh năm. Nhưng hiện tại, cả làng chỉ còn vài hộ còn bám trụ với nghề truyền thống.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, ông Nguyễn Văn Đức vẫn chưa quên quãng thời gian nhộn nhịp ấy. “Ngày trước khách đến tận nhà đặt trống, làm không kịp bán. Mỗi hộ có vài ba người thợ làm liên tục suốt ngày, giờ thì ít đi nhiều lắm rồi”, ông nhớ lại.
Theo ông Đức, hiện nay phần lớn các xưởng chỉ còn một đến hai người duy trì sản xuất. Đơn hàng ít dần, chủ yếu tập trung vào mùa lễ hội hoặc dịp đầu năm. Nhiều thời điểm, người thợ phải sống bằng việc sửa chữa, thay da trống cũ để có thêm thu nhập, còn đơn hàng mới thì rất hiếm.
Cùng chung nỗi trăn trở, ông Nguyễn Văn Lâm cho biết thị trường ngày càng thu hẹp khiến nghề không còn ổn định như trước. “Ngày xưa trống bán đi nhiều nơi, từ Thanh Hóa đến Huế rồi vào tận trong Nam, lúc nào cũng có việc. Bây giờ khách ít, nghề cũng trầm đi nhiều phần”, ông Lâm nói.
Không chỉ khó đầu ra, người làm nghề trống ở Xuân Đức còn đối mặt với tình trạng khan hiếm nguyên liệu. Gỗ mít ngày càng khó tìm, giá cả cũng ngày càng cao. Ngoài ra, da bò đẹp cũng không còn nhiều như trước.
Trong khi đó, trên thị trường, các sản phẩm công nghiệp giá rẻ xuất hiện ngày càng nhiều khiến trống thủ công mất dần lợi thế. Thu nhập bấp bênh cũng khiến lớp trẻ không còn mặn mà nối nghiệp cha ông nữa.
Tuy nhiên, với những người thợ lâu năm, làm trống vẫn là nét đẹp đặc trưng của làng. “Dẫu tiếng trống hôm nay không còn vang rền như trước, nhưng với chúng tôi, đó vẫn là thanh âm của truyền thống và cần được gìn giữ”, ông Lâm bày tỏ.
Mùa hè ở châu Âu từng chứng kiến một trong những trào lưu làm đẹp kỳ quặc nhất mạng xã hội: đổ bia lên người để… rám nắng nhanh hơn.
Trào lưu mang tên "beer tanning" bắt đầu lan mạnh trên TikTok và Instagram, khi nhiều người trẻ quay video vừa tắm nắng ngoài biển vừa xịt hoặc đổ bia trực tiếp lên da với niềm tin rằng hỗn hợp từ lúa mạch và hoa bia có thể giúp da sạm màu nhanh hơn.
Hashtag #beertan từng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, đặc biệt bùng nổ vào các đợt nắng nóng tại châu Âu. Trong nhiều video viral, người tham gia nằm phơi nắng hàng giờ với cơ thể phủ đầy bia thay cho dầu tanning hoặc kem chống nắng.
Lý do khiến trào lưu này lan nhanh đến từ lời đồn rằng hoa bia trong bia có thể kích thích melanin sắc tố giúp da sẫm màu hơn dưới nắng. Nhưng theo các bác sĩ da liễu, điều đó gần như không có cơ sở khoa học.
"Tôi chưa thấy bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy bia giúp da rám nắng an toàn hơn", bác sĩ da liễu Katherine Armour nhận định trong cuộc phỏng vấn với Healthline.
Các chuyên gia cho biết, điều nguy hiểm nhất nằm ở chỗ nhiều người bỏ luôn kem chống nắng vì tin rằng bia có thể thay thế sản phẩm tanning chuyên dụng. Điều này khiến da tiếp xúc trực tiếp với tia UV trong thời gian dài mà gần như không có lớp bảo vệ nào.
Theo Cleveland Clinic, beer tanning có thể làm tăng nguy cơ bỏng nắng, mất nước, lão hóa sớm và thậm chí ung thư da.
Một số bác sĩ còn cảnh báo bia chứa cồn nên khi tiếp xúc với ánh nắng mạnh có thể khiến da bị kích ứng hoặc làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Đặc biệt, việc vừa uống bia vừa phơi nắng còn làm tăng nguy cơ say nắng và mất nước.
"Theo đuổi làn da rám nắng bằng cách này giống như tự 'nướng' làn da của mình", một chuyên gia da liễu nhận xét trên Forbes.
Điều khiến giới y khoa lo ngại là phần lớn người tham gia trào lưu nằm trong độ tuổi 15–34, nhóm đang có tỷ lệ ung thư da tăng nhanh trong nhiều năm gần đây. Cleveland Clinic cho biết, chỉ cần bị cháy nắng nhiều lần, nguy cơ ung thư da sau này có thể tăng đáng kể.
Không chỉ beer tanning, mạng xã hội vài năm gần đây liên tục xuất hiện các xu hướng làm đẹp nguy hiểm liên quan đến phơi nắng như "sun tattoo", cố tình để da cháy nắng tạo hình, dùng dầu em bé để bắt nắng nhanh hơn hay xịt chất kích thích rám da kiểu "Barbie drug".
Nhiều bác sĩ cho rằng những trào lưu này phản ánh áp lực ngoại hình ngày càng lớn trên mạng xã hội, nơi làn da nâu khỏe khoắn thường được xem là biểu tượng hấp dẫn.
Trên Reddit, không ít người từng tanning hoặc dùng giường tắm nắng chia sẻ sự hối hận sau khi mắc ung thư da hoặc chứng kiến người thân phải phẫu thuật vì melanoma, dạng ung thư da nguy hiểm nhất.
Một người dùng Reddit viết: "Mẹ tôi phải phẫu thuật cắt bỏ ung thư da trên mặt sau nhiều năm tanning. Bà luôn nói với tôi đừng bao giờ ra nắng mà không dùng kem chống nắng".
Điều đáng nói là dù liên tục bị cảnh báo, các trào lưu tanning cực đoan vẫn dễ viral vì đánh trúng tâm lý muốn đẹp nhanh, da nâu nhanh mà không cần chờ đợi. Nhưng theo các chuyên gia, thực tế không tồn tại khái niệm "rám nắng an toàn".
Bất kỳ làn da nào đổi màu dưới tia UV cũng đồng nghĩa ADN tế bào da đang bị tổn thương ở mức độ nào đó.
Và đó cũng là lý do beer tanning bị xem là một trong những trào lưu làm đẹp nguy hiểm và khó hiểu nhất từng bùng nổ trên mạng xã hội châu Âu: Chỉ để đổi lấy vài tông da nâu hơn, nhiều người sẵn sàng đánh cược bằng chính sức khoẻ của mình.
Theo đó, 5 đoạn cao tốc Bắc Nam giai đoạn 2 (2021-2025) với tổng chiều dài 256km từ Bãi Vọt (Hà Tĩnh) đến Cam Lộ (Quảng Trị) được nhà nước đầu tư bằng vốn ngân sách. Cao tốc quy mô 4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp không liên tục, đã trang bị hệ thống giao thông thông minh (ITS), kiểm soát tải trọng xe.
Các đoạn cao tốc được áp dụng mức phí 900 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn. Mức phí được tính theo quãng đường phương tiện lưu thông thực tế và thu hoàn toàn bằng hình thức điện tử không dừng (ETC).
Ngoài 5 đoạn cao tốc trên, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ thu phí 5 đoạn cao tốc: Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang từ ngày 15/8 và hai dự án thành phần từ Cần Thơ đến Cà Mau từ ngày 15/9.
Việc thu phí được triển khai theo quy định của pháp luật đối với các tuyến đường bộ cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác.
Đây cũng là một trong những mốc tiến độ được Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ đạo tại Văn bản số 10646 ngày 10/7/2026, thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm quốc gia về giao thông vận tải.
Để việc vận hành hệ thống thu phí điện tử không dừng diễn ra an toàn, thông suốt, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các chủ phương tiện chủ động dán thẻ đầu cuối ETC và duy trì đủ số dư trong tài khoản thanh toán không dùng tiền mặt trước khi lưu thông trên các tuyến cao tốc.
Bên cạnh đó, người tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ hệ thống biển báo, tín hiệu và hướng dẫn của lực lượng chức năng tại khu vực trạm thu phí, đồng thời chấp hành nghiêm các quy định về tải trọng phương tiện nhằm bảo đảm an toàn và tránh ùn tắc trong quá trình vận hành.
Trên TikTok và Instagram vài năm gần đây, những video ăn thịt sống theo kiểu "nguyên thủy" đang thu hút lượng xem khổng lồ. Từ gan bò tươi, tim động vật, trứng sống cho tới tủy xương chưa nấu chín, tất cả được các influencer ăn ngay trước camera như một phần của "lối sống tổ tiên".
Nổi bật nhất trong trào lưu này là Brian Johnson - người được cộng đồng mạng gọi bằng biệt danh "Liver King" (Ông vua gan sống). Với thân hình cơ bắp khổng lồ cùng phong cách hoang dã, nhân vật này liên tục đăng video cắn trực tiếp gan bò sống, tinh hoàn động vật hay thịt đỏ tái sống trước hàng triệu người theo dõi.
Các video thường được quay theo phong cách gây sốc. Không ít clip đạt hàng chục triệu lượt xem nhờ yếu tố kích thích tò mò và tranh cãi.
Liver King cho rằng con người hiện đại đang ăn uống "sai tự nhiên" và việc quay về chế độ ăn nhiều thịt sống sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng testosterone, cơ bắp và năng lượng sống. Ông gọi đó là "ancestral diet" - chế độ ăn của tổ tiên.
Không chỉ riêng Liver King, nhiều TikToker khác cũng tham gia xu hướng "raw meat diet" bằng cách đăng video ăn bò sống, gan sống hoặc uống trứng sống mỗi ngày. Hashtag #rawmeat từng xuất hiện trong hàng chục nghìn video trên TikTok, tạo nên cộng đồng tranh luận cực kỳ dữ dội.
Một bộ phận người xem cho rằng chế độ ăn này giúp họ "tỉnh táo hơn", nhiều năng lượng hơn và giảm phụ thuộc vào đồ ăn chế biến sẵn. Trên Reddit, nhiều người còn chia sẻ trải nghiệm ăn gan sống "ngọt và dễ nghiện". Tuy nhiên, phía ngược lại cho rằng đây là trào lưu nguy hiểm bị mạng xã hội thổi phồng.
Các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm liên tục cảnh báo việc ăn thịt sống có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn salmonella, E.coli hoặc ký sinh trùng. Theo nhiều nghiên cứu, thịt và nội tạng chưa nấu chín có thể gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng nếu bảo quản hoặc xử lý không đúng cách.
Không ít bác sĩ cũng chỉ ra rằng hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh ăn thịt sống giúp con người khỏe hơn vượt trội so với chế độ ăn cân bằng thông thường. Ngược lại, cách ăn uống này cực kì nguy hại cho sức khoẻ.
Điều khiến tranh cãi bùng nổ hơn nữa là vụ việc Liver King thừa nhận từng sử dụng steroid dù trước đó nhiều lần khẳng định thân hình của mình hoàn toàn đến từ chế độ ăn "nguyên thủy". Theo các tài liệu bị rò rỉ, influencer này từng chi khoảng 11.000 USD mỗi tháng cho steroid và hormone tăng trưởng.
Sau scandal, cộng đồng mạng chia thành hai phe. Một bên cho rằng Liver King chỉ là "chiêu trò marketing" nhằm bán hình tượng và sản phẩm dinh dưỡng. Bên còn lại vẫn tiếp tục tin vào lối sống carnivore cực đoan, xem đây là cách chống lại thực phẩm công nghiệp hiện đại.
