Nhiều ngày qua, ông Đức, bán đồ nướng gần bến xe Mỹ Đình (phường Từ Liêm), “chạy” đoàn kiểm tra với tần suất ngày càng dày. “Có ngày, tôi “chạy” tới hai lần”, ông kể. Vài ngày cuối tuần gần đây, doanh số quầy hàng gần như bằng không.
Không bám trụ lại được điểm kinh doanh quen thuộc, nhiều người phải co gọn về ngõ, hẻm nhỏ. Tại phường Cầu Giấy, điểm bán xôi, bánh mỳ trong hẻm của chị Hoa giờ có thêm chục quầy hàng chen chúc. Họ “dạt” vào hẻm này từ vỉa hè ngoài phố, mỗi gian cố kê thêm cái bàn, vài ghế nhựa. Thêm bạn hàng, nhiều người bán cùng món, doanh thu quầy bánh mỳ của chị cũng bị san bớt.
Co kéo từng cm dôi ra cũng là cách ứng phó của nhiều tiểu thương. Mỗi người cố nới thêm một chút không gian trước cửa nhà, như một “cuộc xâm lấn ngầm”.
Không chỉ tiểu thương nhỏ lẻ, nhiều chuỗi F&B phụ thuộc không gian vỉa hè cũng mất một phần nguồn thu. Thế giới Dừa ghi nhận doanh số toàn chuỗi giảm 30%, do tệp khách hàng chủ chốt sụt hai phần ba. Nhóm này là khách gia đình, thường đến vào chiều tối, ưa ngồi vỉa hè “hóng gió”.
Tình thế mới buộc ông Nguyễn Tú, Chủ tịch Thế giới Dừa, liên tục thử nghiệm tệp khách hàng mới. Hai tháng trước, họ chi gần một tỷ đồng mở ba cửa hàng khu phố cổ, gần chợ Đồng Xuân, Hàng Da, và Nguyễn Hữu Huân, nhắm tới khách du lịch.
“Chúng tôi thất bại, đóng hai cơ sở sau một tháng, chiếc còn lại nghỉ bán trong tháng này”, ông nói. Họ hiện quay trở lại tệp khách cốt lõi, tập trung khai thác các khung giờ, đa dạng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu.
Tại chuỗi Matcha Vibe, trước đây, nhiều điểm bán sức chứa ngoài vỉa hè gấp 3-4 lần trong nhà. Hiện giờ họ chỉ kê một bàn bên ngoài, nép gọn trên bậc tam cấp.
Cơ sở chịu ảnh hưởng nặng nhất của Matcha Vibe là điểm bán trên đường Quốc Tử Giám, nơi nhận tệp khách gián tiếp từ quán phở, bún đậu trên vỉa hè lân cận. Mức giảm tại đây lên tới 40% trong hai tháng đầu nhà chức trách siết lại trật tự đô thị.
Sau nhiều tháng Hà Nội lập lại trật tự đô thị, tâm lý đối phó của giới tiểu thương, chuỗi hàng quán dần chuyển sang thích nghi. Trên phố Chùa Láng, chị Tâm, bán bánh mỳ, dẹp bớt ghế nhựa, chỉ để vài cái ghế đòn nhỏtrên bậc thềm.
“Khách đến ăn thì chịu khó đứng gọn vào trong, hoặc chỉ còn cách mang đi”, chị Tâm nói. Diện tích bậc thềm hẹp, chị kê thêm một tấm ván gỗ chìa ra phía ngoài để đặt vật dụng.
Ông Đức cũng đang ngó nghiêng mặt bằng lân cận, tầm vài triệu đồng một tháng, để bớt lo lắng khi kinh doanh. Để tiết kiệm chi phí, ông tìm đối tác chia sẻ mặt bằng theo không gian hoặc khung giờ. “Ví dụ, quầy cà phê mang đi chủ yếu bán chạy vào khung 7-14h, món nướng tiêu thụ tốt hơn vào tầm chiều và tối”, ông chia sẻ.
Vỉa hè rộng vốn là tiêu chí lựa chọn mặt bằng của nhiều cửa hàng F&B trước đây, bởi quán có thể kê thêm bàn ghế, chỗ đỗ xe cho khách. “Tư duy này giờ buộc phải thay đổi”, bà Trần Hồng Trang, chủ chuỗi 70 cửa hàng Matcha Vibe và Kom Phê Cha, nhìn nhận.
Cuối năm ngoái, các cửa hàng của chuỗi này được thiết kế lùi 3-4 m, tạo không gian mở, thay cho vỉa hè. Họ chấp nhận tỷ lệ chi phí mặt bằng trên doanh thu tăng cao hơn.
PGS. TS Lưu Đức Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng cần coi vỉa hè như một thực thể đa năng trong đô thị, với 4 chức năng gồm không gian giao thông, sinh kế, văn hóa bản địa và hạ tầng – kỹ thuật. Trong đó, không gian giao thông, đảm bảo quyền được đi bộ an toàn và thuận tiện của người dân, cần được ưu tiên.
“Nếu chỉ tập trung vào “dẹp” không gian để sạch, đẹp bề nổi mà bỏ qua yếu tố sinh kế và văn hóa, chúng ta sẽ làm mất đi sức sống tự nhiên của đô thị, đẩy người dân vào thế đối phó”, ông nhấn mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng không thể vin vào lý do sinh kế để vỉa hè lộn xộn, ô nhiễm và mất trật tự đô thị.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thế Du, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng siết quản lý là cần thiết, nhưng không phải là “xóa sạch” kinh tế vỉa hè. Theo ông, văn hóa trà đá, cà phê vỉa hè hay hàng quán nhỏ tạo nên tính kết nối xã hội và bản sắc đô thị Việt Nam.
Các chuyên gia đề xuất nên chuyển từ tư duy “cấm” sang “quản trị”, nhà quản lý từ “người gác” sang “người phân phối không gian vỉa hè”. TS Huỳnh Thế Du cho rằng thành phố nên xác định khu vực nào cần ưu tiên người đi bộ tuyệt đối, nơi có thể cho phép kinh doanh có điều kiện, kết hợp thu phí và tiêu chuẩn hóa hoạt động.
Hà Nội chưa áp dụng chính sách cho thuê vỉa hè với mục đích kinh doanh. Mới đây, thành phố dự kiến tăng phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè lên gần gấp đôi, nhưng chỉ hướng tới mục đích trông giữ ôtô, xe máy.
Trong khi đó, ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè không bị xem hoàn toàn tiêu cực, mà là một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
Tại nhiều thành phố của Pháp, vỉa hè là một loại tài sản chiến lược, nét đặc trưng văn hóa địa phương. Những người chủ như ông Phan Viết Phong, chủ chuỗi 5 nhà hàng Ôbobun, có thể thuê diện tích vỉa hè để mở rộng không gian kinh doanh. Giá thuê mỗi m2 tại Lyon là 90 euro một năm, còn ở Grenoble là 35 euro. Người thuê phải chừa lại lối đi rộng ít nhất 1,8 m cho người đi bộ.
Được thuê vỉa hè cũng là nguyện vọng của nhiều tiểu thương, doanh nghiệp Hà Nội. Theo Chủ tịch Thế giới Dừa, vỉa hè rộng từ 4 m trở lên là tiêu chuẩn phù hợp để cân bằng giữa hoạt động kinh doanh và trật tự đô thị, khi “người có lối đi, xe có chỗ để, hàng quán có không gian buôn bán”.
Ngày 8/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Hợp tác Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Sri Lanka, nhân chuyến thăm Sri Lanka.
Tại diễn đàn, Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya cho rằng quan hệ hai nước phát triển nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, giáo dục, văn hóa và du lịch. Bà nhấn mạnh hai bên đang hướng tới quan hệ đối tác năng động hơn, với mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 1 tỷ USD vào 2030.
Hiện doanh nghiệp Sri Lanka đầu tư khoảng 30 dự án tại Việt Nam. Thủ tướng Harini Amarasuriya mong muốn doanh nghiệp Việt cũng mở rộng hợp tác tại Sri Lanka trong các lĩnh vực như thương mại và đầu tư, logistics và hàng không.
Về phía Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá quan hệ Việt Nam - Sri Lanka có ý nghĩa đặc biệt khi cả hai đều sở hữu vị trí địa chiến lược quan trọng và có khả năng bổ trợ lẫn nhau trong cấu trúc kinh tế khu vực đang định hình.
Ông cho biết Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nền kinh tế năng động, thuộc nhóm các quốc gia thương mại hàng đầu thế giới và đang thực thi nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Đây là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận thị trường toàn cầu.
"Việt Nam là thị trường, đối tác phát triển tin cậy, và mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu", ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhìn nhận quy mô hợp tác kinh tế song phương hiện vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng. Ông nhấn mạnh việc mở đường bay trực tiếp giữa Colombo và TP HCM mang ý nghĩa chiến lược trong thúc đẩy giao thương, đầu tư và du lịch giữa hai nước.
Theo lãnh đạo Việt Nam, thời gian tới hai nước cần ưu tiên phát triển kết nối logistics và trung chuyển hàng hóa. Đây là lĩnh vực phù hợp với lợi thế của Sri Lanka và Việt Nam có nhu cầu khi mở rộng không gian kinh tế ra Ấn Độ Dương.
"Việt Nam bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, tăng đối thoại và đồng hành trong suốt quá trình triển khai dự án", ông nói.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, doanh nghiệp cần đóng vai trò trung tâm trong thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Đồng thời, hợp tác Việt Nam - Sri Lanka cần được đặt trong không gian rộng lớn hơn của Ấn Độ Dương, Nam Á và các chuỗi cung ứng toàn cầu đang hình thành.
Tại diễn đàn, lãnh đạo hai nước cũng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên trong các lĩnh vực du lịch, chế biến nông sản, cao su, phân bón và hóa chất.
Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Mục tiêu này được nêu trong thông điệp gửi cổ đông của Chủ tịch HĐQT Vincom Retail (VRE) Trần Mai Hoa, tại báo cáo thường niên 2025 vừa công bố.
Theo bà Mai Hoa, Vincom Retail đặt mục tiêu trở thành nhà phát triển và quản lý bất động sản bán lẻ hàng đầu châu Á. Hiện tại, VRE sở hữu, quản lý và vận hành 90 trung tâm thương mại với tổng diện tích sàn bán lẻ 1,91 triệu m2.
Công ty họ Vingroup đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng lên tới 110 trung tâm thương mại với khoảng 3,5 triệu m2 sàn. Cùng với đó, Vincom Retail dự kiến phát triển 75 khu phố thương mại mới với tổng diện tích đất lên đến 3,5 triệu m2 đất trên toàn quốc.
Vincom Retail cũng lên kế hoạch từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế, thông qua việc phát triển cùng hệ sinh thái Vingroup hoặc chủ động tìm kiếm các cơ hội đầu tư tại các thị trường tiềm năng.
Đến hết năm ngoái, hệ thống Vincom quy tụ gần 1.000 thương hiệu, với 269 nhãn mới gia nhập trong 2025. Năm nay, doanh nghiệp này đặt mục tiêu đón thêm 30% thương hiệu mới.
Trong ngắn hạn, Vincom Retail dự kiến khai trương thêm trung tâm thương mại tại Đan Phượng, Hà Nội từ nay đến cuối năm. Cơ sở này sẽ có tổng diện tích sàn khoảng 25.000 m2.
Với hệ thống 90 trung tâm thương mại hiện tại, công ty cho biết sẽ nghiên cứu các phương án tối ưu hóa giá trị tài sản như tái định vị, tái cấu trúc, M&A hoặc đưa các cơ sở đã vận hành ổn định vào quỹ đầu tư bất động sản...
Về kết quả kinh doanh, VRE lên kế hoạch đạt doanh thu 10.132 tỷ đồng, tăng 16% so với 2025. Mục tiêu lợi nhuận sau thuế của công ty ở mức 5.375 tỷ đồng, tăng 15%.
Đến hết 31/12/2025, theo báo cáo tài chính kiểm toán, Vincom Retail ghi nhận lợi nhuận lũy kế 27.040 tỷ đồng, tương ứng trên 1 tỷ USD. Tuy nhiên, công ty tiếp tục đề xuất không chia cổ tức, giữ lại toàn bộ lợi nhuận để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Lần gần nhất mà doanh nghiệp này trả cổ tức là 2019 với tỷ lệ 10,5% bằng tiền mặt.
