Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10-4 khẳng định Washington sẽ mở lại eo biển Hormuz “có hoặc không có” sự hợp tác của Iran, nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi trong các cuộc đàm phán là ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Phát biểu trước chuyến công du trong nước, ông Trump cho biết Mỹ đã cử Phó tổng thống JD Vance tới Pakistan để gặp các quan chức cấp cao Iran, trong nỗ lực đạt được thỏa thuận hòa bình sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được thống nhất trước đó.
“Chúng tôi sẽ mở lại vùng Vịnh, có hoặc không có họ… hay eo biển như cách họ gọi. Tôi nghĩ việc này sẽ diễn ra khá nhanh, và nếu không, chúng tôi vẫn có thể hoàn tất nó. Chúng tôi sẽ sớm mở lại tuyến này”, nhà lãnh đạo tuyên bố.
Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu – được xem là tâm điểm trong các cuộc đàm phán tại Islamabad.
Khi được hỏi về tiêu chí của một thỏa thuận “tốt”, ông Trump nhấn mạnh: “Không có vũ khí hạt nhân. Đó là 99% của vấn đề”.
Theo Hãng tin Fars ngày 11-4, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã tới Islamabad (Pakistan) để tham gia các cuộc đàm phán với Mỹ.
Tham gia đoàn đàm phán còn có Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Ali Akbar Ahmadian, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati và một số nghị sĩ.
Fars dẫn lời phía Iran cho biết các cuộc đàm phán chỉ bắt đầu nếu đối phương chấp nhận các điều kiện tiên quyết do Tehran đưa ra.
Iran xác nhận đã chấp thuận các điều khoản của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, nhưng cảnh báo nếu xung đột tái diễn, nước này sẽ tiếp tục nhắm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực và Israel.
Về phía Mỹ, Phó tổng thống JD Vance – người dẫn đầu phái đoàn – bày tỏ kỳ vọng đạt kết quả tích cực khi tới Pakistan, song nhấn mạnh Washington sẽ không dễ dàng nhượng bộ: “Nếu họ định qua mặt chúng tôi, họ sẽ thấy đội đàm phán không dễ tiếp nhận điều đó”.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi tăng cường phối hợp giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng trong các vấn đề quốc tế và khu vực, trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngày 11-4.
Chuyến thăm kéo dài hai ngày của ông Vương Nghị tới Bình Nhưỡng diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang được thúc đẩy trở lại, sau thời gian gián đoạn vì đại dịch COVID-19.
Theo phía Trung Quốc, hai bên nhất trí cần đẩy mạnh trao đổi và phối hợp trước “tình hình quốc tế phức tạp và biến động”. Đáp lại, ông Kim Jong Un cũng đề cao việc mở rộng tiếp xúc ở nhiều cấp độ, cho rằng quan hệ chặt chẽ hơn là cần thiết để bảo vệ lợi ích chung.
Trước đó, Ngoại trưởng Vương Nghị đã hội đàm với người đồng cấp Triều Tiên ngày 9-4 và cam kết duy trì “đà phát triển tích cực” trong quan hệ song phương. Bắc Kinh cũng bày tỏ sẵn sàng mở rộng hợp tác thực chất với Bình Nhưỡng trong thời gian tới.
Cựu Phó tổng thống Kamala Harris cho biết bà đang cân nhắc khả năng tranh cử tổng thống Mỹ lần nữa vào năm 2028, sau thất bại trước Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.
Tại sự kiện ở New York ngày 10-4, khi được hỏi liệu bà có tham gia tranh cử lần nữa không, bà Harris trả lời rằng: “Có thể lắm. Tôi đang suy nghĩ về điều đó”.
Bà nhấn mạnh quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc ai là người có thể đảm nhận tốt nhất vai trò tổng thống “vì người dân Mỹ”.
Một người đàn ông 20 tuổi đã bị bắt sau khi ném bom xăng vào nhà riêng của CEO OpenAI, ông Sam Altman, tại San Francisco vào rạng sáng 10-4 theo giờ địa phương.
Theo cảnh sát, vụ việc xảy ra khoảng 4h sáng khi nghi phạm ném thiết bị gây cháy vào khu vực cổng bên ngoài, gây hỏa hoạn rồi bỏ trốn. Sau đó người này được cho là đã di chuyển tới văn phòng OpenAI, tiếp tục đe dọa sẽ phóng hỏa tòa nhà. Hiện các cáo buộc vẫn đang được xem xét.
Đại diện OpenAI xác nhận sự việc và cho biết không có ai bị thương. Cảnh sát chưa công bố động cơ của vụ tấn công.
Đây không phải lần đầu các cơ sở của OpenAI trở thành mục tiêu. Trước đó, trụ sở công ty từng phải phong tỏa do các lời đe dọa bạo lực, trong khi các cuộc biểu tình cũng thường xuyên diễn ra bên ngoài văn phòng tại khu Mission Bay (San Francisco).
Ngày 2-6, Đại tướng Phan Văn Giang - Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - đã tiếp Đại tướng Uchikura Hiroaki, Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản, nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Tại buổi tiếp, Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao kết quả hội đàm trước đó giữa hai đoàn và tin tưởng thành công của chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Đại tướng Uchikura Hiroaki sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa hai Bộ Quốc phòng, Quân đội nhân dân Việt Nam và Lực lượng phòng vệ Nhật Bản.
Đồng thời khẳng định Việt Nam luôn coi trọng mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới với Nhật Bản.
Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng đầu về cung cấp ODA, là đối tác hợp tác lao động lớn thứ nhất, đối tác đầu tư lớn thứ ba, đối tác thương mại lớn thứ tư. Giao lưu nhân dân phát triển nhanh chóng, sâu rộng.
Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định cùng với sự phát triển sâu rộng của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, hợp tác quốc phòng song phương không ngừng được mở rộng, đi vào chiều sâu và ngày càng hiệu quả, thiết thực.
Nhật Bản là một trong số ít các đối tác Việt Nam duy trì đầy đủ Đối thoại chính sách quốc phòng cấp Thứ trưởng, Tham vấn Sĩ quan tham mưu ba Quân chủng Hải, Lục và Không quân.
Đánh giá cao sự hợp tác, hỗ trợ của Nhật Bản trong các lĩnh vực như đào tạo, công nghiệp quốc phòng, chuyển giao công nghệ, khắc phục hậu quả chiến tranh, Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn trong thời gian tới hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ, triển khai các nội dung hợp tác đã thống nhất để hợp tác quốc phòng thực sự là một trụ cột trong quan hệ hai nước.
Đồng thời khẳng định Bộ Quốc phòng Việt Nam ủng hộ và tạo mọi điều kiện để các nội dung hợp tác giữa hai bên được triển khai thuận lợi, đạt kết quả thực chất.
Trong đó, tập trung vào duy trì các cơ chế tham vấn, đối thoại; ký kết các văn bản hợp tác; tăng cường hợp tác giữa các quân, binh chủng, công nghiệp quốc phòng; hợp tác đào tạo; hợp tác về quân y, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, khắc phục hậu quả chiến tranh; phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương, nhất là trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+)...
Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn Nhật Bản tiếp tục dành các suất học bổng đã có và mở rộng loại hình đào tạo, tăng chỉ tiêu đào tạo đại học, sau đại học chuyên ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ cho Bộ Quốc phòng Việt Nam.
Dịp này, Đại tướng Phan Văn Giang trân trọng mời lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Lực lượng phòng vệ và các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng Nhật Bản dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ 3 vào tháng 12.
Phát biểu tại buổi tiếp, Đại tướng Uchikura Hiroaki khẳng định Nhật Bản luôn coi trọng, thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới.
Và mong muốn thời gian tới, hai bên phối hợp, thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng song phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao, đào tạo, an ninh mạng, quân y...
Trả lời báo chí ngày 5.5, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới. Sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược trong tổng thể chính sách đối ngoại của VN.
Trả lời phỏng vấn Thanh Niên, nhiều chuyên gia quốc tế cũng khẳng định VN ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn ở ASEAN.
VN không ngừng mở rộng vai trò trong ASEAN và các tổ chức đa phương khác để theo đuổi chiến lược đầu tư vào việc tăng cường ổn định và trật tự khu vực thông qua việc ra quyết định dựa trên sự đồng thuận. Nguyên tắc là nếu ASEAN ổn định, VN cũng ổn định và cả hai sẽ có thể theo đuổi và tối đa hóa quyền tự chủ chiến lược của mình khi thế giới đối mặt với hành vi ngày càng bất ổn và đôi khi khó lường của các quốc gia lớn hơn và trật tự quốc tế đang phát triển.
Thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế, các sáng kiến chủ động như đưa ra sáng kiến (công ước) về an ninh mạng, hoặc xây dựng quan hệ mạnh mẽ và ổn định với các cường quốc ngoài khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ, VN đang tiếp tục nỗ lực trở thành trụ cột ổn định cho ASEAN khi đối mặt với môi trường bên ngoài ngày càng khó khăn. Ở góc độ này, VN đang hành động như một cường quốc tầm trung tìm cách bảo vệ quyền tự chủ chiến lược của mình bằng cách đầu tư vào các tổ chức đa phương như ASEAN để đầu tư và đóng góp vào một trật tự quốc tế ổn định và có thể dự đoán được cho tất cả quốc gia và khu vực.
GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật)
Mặc dù không nằm trong số 5 thành viên "sáng lập" ban đầu của ASEAN, nhưng VN từng bước đạt vị trí nổi bật trong khối. Vị thế của VN càng đóng vai trò mạnh mẽ hơn khi các thành viên khác đang đối mặt nhiều thách thức.
VN và Philippines đã đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với các thách thức nổi lên ở Biển Đông. Về đối ngoại, trong khi nhấn mạnh đối thoại ngoại giao với Trung Quốc, VN đồng thời cũng nỗ lực xây dựng mạng lưới hợp tác mang tính biểu tượng và hợp tác quốc phòng thực chất với các cường quốc ngoài khu vực, như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ. VN còn tăng cường năng lực quốc phòng mà không để vướng vào các cam kết ngoài khu vực hay liên minh để bị chi phối về chiến lược.
GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, Đại học Ritsumeikan châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản)
Chính sách kinh tế của VN đã thành công trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế với các quốc gia trong khu vực. Nhờ đó, VN đã chuyển mình từ một nền kinh tế tương đối nhỏ thành một quốc gia có năng lực ngoại giao và kinh tế bằng cách tận dụng các mối liên kết quốc tế.
ASEAN đóng vai trò là kênh ngoại giao quan trọng giúp VN theo đuổi lợi ích quốc gia và nâng cao vị thế kinh tế và quốc tế. Tuy nhiên, ASEAN hiện đang đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm bất ổn nội bộ giữa các nước thành viên, như cuộc khủng hoảng ở Myanmar, và sự cạnh tranh quyền lực ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc. Kết quả là vai trò ngoại giao của ASEAN đang bị đặt dấu hỏi cả trong và ngoài nước.
Trong bối cảnh này, VN đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và nâng cao tầm quan trọng của ASEAN với tư cách là một quốc gia thành viên chủ chốt và tích cực. Nếu chủ động thúc đẩy và mở rộng các lĩnh vực hợp tác hơn nữa giữa các nước thành viên ASEAN, VN có thể đóng vai trò dẫn đầu trong việc củng cố uy tín của ASEAN.
GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore)
VN có 3 vai trò quan trọng trong ASEAN. Cụ thể như sau: Thứ nhất, VN đóng vai trò "gác cổng" trong ASEAN. Đối với Đông Nam Á, khu vực nằm giữa Mỹ và Trung Quốc về mặt địa lý, việc duy trì chủ quyền của Đông Nam Á là một nhiệm vụ quan trọng và khó khăn. Về vấn đề này, VN có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu bảo vệ chủ quyền. Trong khi đó, Biển Đông gần đây trải qua nhiều diễn biến bất ổn, hình thành nhiều thách thức, nên ASEAN cần có một năng lực quân sự cần thiết. Nếu không có điều này, ASEAN sẽ mất đi vị thế. Một quốc gia có tiềm lực quân sự mạnh mẽ như VN "gác cổng" ở phía bắc cho ASEAN trở nên đóng vai trò quan trọng.
Thứ hai, VN là quốc gia hàng đầu về tăng trưởng kinh tế. GDP của VN tăng trưởng khoảng 8% vào năm 2025. Con số này cao hơn nhiều so với tăng trưởng của ASEAN, vốn chỉ đạt trung bình hằng năm khoảng 4% từ năm 2014 - 2025. VN tiếp tục được dự báo tăng trưởng 7 - 8% vào năm 2026. Nếu tiếp tục tăng trưởng kinh tế cao trong 2 thập niên tới, VN có thể trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Điều này có nghĩa là nền kinh tế ASEAN đang được dẫn dắt bởi VN.
Thứ ba, là một trong các biểu tượng cho sự phát triển công nghệ gần đây, VN đang tiên phong chiến lược phát triển công nghệ trong ASEAN, tập trung vào chuyển đổi số, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm, công nghệ tài chính (fintech), đóng gói sản phẩm bán dẫn… Nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, dự kiến đạt 30% GDP vào năm 2030. Đối với ASEAN, VN sẽ là quốc gia dẫn đầu trong sự phát triển công nghệ này.
Đó là các lý do mà Thủ tướng Sanae Takaichi của Nhật Bản vừa đến thăm VN và tăng cường hợp tác trên cả ba lĩnh vực: an ninh, kinh tế và công nghệ.
Trong chuyến thị sát tiền tuyến ở Ukraine, Tướng Valery Gerasimov, Tổng tham mưu trưởng lực lượng vũ trang Nga, còn cho biết giao tranh tiếp tục diễn ra ở vùng Velyka Shapkivka của Kharkiv, cũng như tại Novy Mir, Druzheliubivka và Chernechchyna.
Tướng Gerasimov ước tính các đơn vị Nga hiện kiểm soát 85% vùng Krasny Lyman thuộc Donetsk và hơn 50% khu vực Shiykovka thuộc Kharkiv. Và cụm tác chiến phía tây của Nga đang tích cực chiến đấu trên tuyến mặt trận kéo dài 350 km do lực lượng này phụ trách, cùng lúc tiếp tục tiến công về hướng tây ở vùng Kharkiv.
Chính quyền Kyiv chưa bình luận về các thông tin trên, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 15.5 trên Telegram cáo buộc Nga đang tìm cách kéo Belarus can dự sâu hơn vào chiến sự ở Ukraine. Nhà lãnh đạo cho hay Ukraine nắm được thông tin về một số liên lạc giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko. Theo đó, Moscow được cho đang thuyết phục Minsk tham gia "những chiến dịch tấn công mới của Nga".
"Nga đang cân nhắc những kế hoạch tác chiến ở phía nam và phía bắc lãnh thổ Belarus, bao gồm khả năng tấn công theo hướng Chernihiv-Kyiv ở Ukraine hoặc chống lại một trong các nước NATO từ phía lãnh thổ Belarus", Reuters dẫn lời ông Zelensky, người không cung cấp thêm chi tiết về những thông tin trên. Belarus hiện giáp Ukraine ở phía nam, và giáp các nước thành viên NATO gồm Ba Lan, Lithuania và Latvia ở phía bắc và phía tây.
Trước thông tin trên, TASS hôm qua (16.5) dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov nói rằng Moscow hiện không có ý định triển khai các bước nhằm làm suy yếu "sự ổn định chiến lược" của khu vực.
