Kyiv Post đưa tin quân đội Ukraine đã thực hiện đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào kho dầu ở thành phố Tuapse, tỉnh Krasnodar Krai của Nga trong ngày 1.5. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 tuần kho dầu này bị Ukraine tập kích.
Theo lực lượng đặc nhiệm ở tỉnh Krasnodar của Nga, vụ không kích ngày 1.5 đã gây hỏa hoạn nhưng không có thương vong. Đài truyền hình RTVI của Nga đưa tin ít nhất hai bể chứa tại nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy. Hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ khu vực này.
Cũng theo RTVI, khu vực cầu cảng bốc dỡ dầu đã mất điện trong vài giờ. Các blogger quân sự người Nga cũng đăng tải về tình trạng mất điện diện rộng và gián đoạn internet ở trung tâm thành phố Tuapse.
Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine Robert “Madyar” Brovdi đã xác nhận một cuộc tấn công mới. USF tuyên bố vụ tấn công đã làm giảm sản lượng tại nhà máy Tuapse.
Thống đốc Krasnodar Veniamin Kondratyev không bình luận về vụ hỏa hoạn mới nhất ở Tuapse. Trước đó, đợt tấn công gần nhất vào nhà máy dầu Tuapse là vào ngày 28.4 và ông Kondratyev cho biết đã xảy ra vụ cháy lớn.
Trong ngày 30.4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev đã đến thăm Tuapse, cho biết vụ hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này ngày 1.5 tuyên bố trong 1 tuần giao tranh (từ ngày 25.4 – 1.5), Nga đã kiểm soát 4 khu định cư ở Ukraine, mới nhất là khu Pokalyanoye tại tỉnh Kharkiv hôm 30.4. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn hơn 2.600 UAV Ukraine trong 1 tuần.
Quân đội Ukraine ngày 1.5 cho biết Nga đã phóng 210 UAV trong đợt tấn công tối 30.4, rạng sáng 1.5 và Ukraine đã đánh chặn 190 UAV.
Theo tổng hợp của AFP ngày 1.5, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục UAV vào lãnh thổ Ukraine.
Nga đã phóng tổng cộng 6.583 UAV tầm xa trong tháng 4, cao hơn 2% so với số UAV tháng 3 – vốn cũng là kỷ lục thời điểm đó. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ thành công 88% tổng số UAV và tên lửa bay tới.
Các chuyên gia phương Tây nhận định Nga trước đây gần như chỉ phóng UAV vào ban đêm, song những tuần gần đây tăng cường tần suất tập kích vào ban ngày và dường như nhằm gây ra thêm nhiều thiệt hại cho Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ban hành quyết định tăng lương đáng kể cho các quân nhân Ukraine, dựa trên nguyên tắc công bằng.
“Chúng tôi đang tiến hành một cuộc cải cách quân đội. Trong suốt tháng 4, các lĩnh vực trọng tâm của cuộc cải cách đã được thống nhất. Hiện tại, trong tháng 5, tất cả các chi tiết then chốt sẽ được hoàn thiện. Vào tháng 6, cuộc cải cách sẽ bắt đầu”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X ngày 1.5.
Lãnh đạo Ukraine đề nghị cải cách cần mang lại kết quả tức thời trong tháng 6, đặc biệt trong việc hỗ trợ tài chính cho quân nhân.
Ông Zelensky cho biết đã đặt ra nhiệm vụ tăng lương dựa trên nguyên tắc công bằng. Theo đó, lương cho các vị trí không chiến đấu ít nhất phải đạt 30.000 UAH (khoảng 18 triệu đồng) mỗi tháng và cao hơn nhiều lần ở các vị trí chiến đấu.
Tổng thống Ukraine yêu cầu chú trọng vào mức lương cho bộ binh. Ông yêu cầu mức lương dao động 250.000 – 400.000 UAH (từ 150 triệu – 240 triệu đồng) cho những quân nhân bộ binh, tùy vào loại hình nhiệm vụ.
Theo báo The Mainichi ngày 4.6, Cơ quan Cảnh sát quốc gia Nhật Bản (NPA) đã mở cuộc thanh tra đặc biệt đối với 643 mẫu xét nghiệm do ông Tominaga Takehiro (43 tuổi, cựu chuyên viên phân tích ADN tại phòng kỹ thuật hình sự cảnh sát tỉnh Saga) đảm nhận. Kết quả điều tra phát hiện ông Tominaga đã xử lý sai quy trình xét nghiệm ADN trong 239 vụ án.
Theo NPA, cuộc thanh tra đã vạch trần 20 hành vi vi phạm khác nhau của ông Tominaga, bao gồm việc cố ý bỏ qua các xét nghiệm bắt buộc và lập khống hồ sơ. Cơ quan chức năng cho biết nhiều vụ án thậm chí còn bị chồng chéo nhiều lỗi vi phạm cùng lúc. Đối tượng bắt đầu công việc xét nghiệm ADN từ tháng 7.2015, và các hành vi sai phạm được xác định bắt đầu diễn ra từ tháng 8.2016.
Ông Tominaga đã bị sa thải vào tháng 9 năm ngoái và bị truy tố tại ngoại hồi tháng 2 với nhiều tội danh: làm giả, sử dụng tài liệu công vụ trái phép và tiêu hủy chứng cứ. Khai báo với cảnh sát tỉnh, ông Tominaga thừa nhận động cơ phạm tội là vì muốn cấp trên nghĩ rằng mình đã hoàn thành công việc nhanh chóng.
Vụ bê bối lần đầu bị phanh phui vào tháng 10.2024 khi một quản lý phát hiện các dấu hiệu bất thường. Đến tháng 9.2025, cảnh sát tỉnh Saga mới chính thức công khai vụ việc, buộc NPA phải vào cuộc thanh tra đặc biệt ngay trong tháng tiếp theo.
Cơ quan điều tra cũng tiết lộ có 37 vụ án đã có thể tìm ra nghi phạm nếu xét nghiệm chuẩn xác, trong đó 27 vụ hiện vẫn trong quá trình điều tra, 10 vụ còn lại đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng lưu ý rằng may mắn là không có vụ nào dẫn đến kết án oan.
Báo cáo của NPA đánh giá lực lượng cảnh sát tỉnh Saga ban đầu đã không kiểm tra triệt để vụ việc, dẫn đến số liệu thống kê thiếu sót. Tuy nhiên, báo cáo cũng nhìn nhận khách quan rằng đây là một cuộc điều tra chưa từng có tiền lệ và đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật cực kỳ cao, vượt quá khả năng xử lý độc lập của lực lượng cảnh sát cấp tỉnh.
AP ngày 3.5 đưa tin Bộ Chiến tranh Mỹ công bố các thỏa thuận với 7 công ty công nghệ (gồm Google, Microsoft, Amazon Web Services, NVIDIA, OpenAI, Reflection và SpaceX), cho phép triển khai mô hình AI trong các mạng lưới mật cấp cao nhằm hỗ trợ hoạt động quân sự.
Các hệ thống này được tích hợp vào môi trường "cấp độ tác động 6 và 7" - nơi xử lý dữ liệu bí mật và tối mật - nhằm nâng cao nhận thức tình huống và tăng tốc độ ra quyết định trên chiến trường. "Những thỏa thuận này sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi quân đội Mỹ thành lực lượng chiến đấu ưu tiên AI và giúp duy trì ưu thế quyết định trên mọi lĩnh vực chiến tranh", Bộ Chiến tranh Mỹ nhấn mạnh.
Trong số các đối tác, Amazon và Microsoft đã có kinh nghiệm lâu năm trong các môi trường bảo mật cao, trong khi NVIDIA và Reflection lần đầu tham gia. Cách tiếp cận này, theo Lầu Năm Góc, nhằm tránh "khóa cứng" vào một nhà cung cấp duy nhất và mở rộng năng lực công nghệ.
Mỹ cũng đã đẩy mạnh AI trong quân sự nhiều năm qua. Theo báo cáo của Trung tâm vì công lý Brennan (Mỹ) công bố hồi tháng 3 vừa qua, công nghệ này giúp nâng cao hiệu quả phân tích dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý thông tin, đồng thời tối ưu hóa bảo trì và hậu cần quân sự.
Tháng 12.2025, chiến lược "ưu tiên AI" được thúc đẩy, với nền tảng GenAI.mil thu hút hơn 1,3 triệu người dùng chỉ sau 5 tháng vận hành. Song song đó, chi tiêu tăng mạnh, với hàng chục tỉ USD được rót vào các chương trình AI phục vụ tình báo, chiến tranh bằng máy bay không người lái và hệ thống thông tin, theo tờ The Guardian.
Bên cạnh đó, trong ngân sách năm 2027, Lầu Năm Góc đã đề xuất hơn 54 tỉ USD cho Nhóm tác chiến tự động quốc phòng, tập trung vào các hệ thống tự hành và điều khiển từ xa trên không, trên bộ, trên và dưới biển. Cựu Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) David Petraeus nhận định đây là "cam kết lớn nhất từ trước đến nay đối với chiến tranh tự động", với chi phí tương đương hơn một nửa ngân sách quốc phòng của Anh.
Sự bùng nổ của AI trong quân sự đang kéo theo những câu hỏi ngày càng gai góc về mức độ phụ thuộc vào công nghệ.
Ông Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh trung ương Mỹ (CENTCOM), khẳng định con người vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng trên chiến trường. Tuy nhiên, ranh giới giữa "hỗ trợ" và "thay thế" của AI ngày càng mờ nhạt, làm gia tăng nguy cơ "thiên kiến tự động hóa" - khi con người có xu hướng tin vào máy móc hơn thực tế, theo Đài Al Jazeera.
Bà Helen Toner, quyền Giám đốc Trung tâm an ninh và công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown (Mỹ), cho rằng bài toán hiện nay là làm thế nào để triển khai nhanh các công cụ AI mà vẫn bảo đảm người vận hành được đào tạo đầy đủ và không quá phụ thuộc vào hệ thống.
Rủi ro không chỉ nằm ở nhận thức, mà còn ở sai lệch kỹ thuật. "Các chuyên gia liên tục phát hiện những lỗ hổng có thể bị khai thác ngay cả trong các hệ thống tiên tiến nhất", ông Peter Wallich, cựu quan chức Viện An ninh AI Anh, nhận định. Trên chiến trường những lỗ hổng đó có thể gây nguy hiểm cho binh lính và thường dân.
Bên cạnh đó, AI mở ra khả năng giám sát ở quy mô chưa từng có khi có thể kết hợp dữ liệu vị trí, mạng xã hội và hành vi để tái dựng hoạt động của cá nhân, làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư và các quyền hiến pháp của công dân khi được áp dụng trong nước. Những lo ngại vừa nêu cũng là một phần nguyên nhân dẫn tới tranh chấp pháp lý giữa Lầu Năm Góc và Công ty nghiên cứu và phát triển AI Anthropic (Mỹ) gần đây, theo The Guardian.
Việc phụ thuộc vào các công ty công nghệ tư nhân cũng đặt ra câu hỏi về minh bạch và kiểm soát. Nhiều hệ thống AI hoạt động như "hộp đen", khiến quân đội khó kiểm chứng thuật toán hoặc phát hiện sai lệch. Điều này làm gia tăng rủi ro trong các quyết định nhạy cảm, đặc biệt khi liên quan việc sử dụng vũ lực, theo Trung tâm vì công lý Brennan.
Trực thăng vũ trang AH-64E Apache Guardian của Mỹ hôm 15/5 hạ cánh khẩn cấp xuống ruộng lúa ở thành phố Pyeongtaek thuộc tỉnh Gyeonggi, cách thủ đô Seoul khoảng 65 km về phía nam. Thiếu tá Eileen Poole, phát ngôn viên Sư đoàn Bộ binh 2 lục quân Mỹ, cho biết giới chức đang điều tra nguyên nhân dẫn đến sự cố, nhưng không nêu thêm chi tiết.
Hãng thông tấn Yonhap dẫn lời cảnh sát cho biết hoạt động sửa chữa dự kiến kéo dài 2-3 ngày. Hình ảnh do truyền thông Mỹ đăng ngày 18/5 cho thấy phi cơ vẫn mắc kẹt giữa ruộng, dường như do chưa sửa chữa xong. Không có thông tin nào về sự việc được công bố sau đó.
Đây chỉ là một trong số hàng loạt sự cố mà dòng trực thăng Apache gặp phải trong những tháng gần đây. Hồi tháng 3, một chiếc AH-64E bị rơi khi đang bay huấn luyện tại căn cứ Rucker ở bang Alabama của Mỹ, khiến hai thành viên tổ bay bị thương.
Một tháng sau, một chiếc Apache phải hạ cánh khẩn xuống cánh đồng ở bang Alabama do gặp trục trặc trên không. Cũng trong tháng này, một trực thăng bị rơi tại căn cứ Hood ở bang Texas trong lúc bay nghiệm thu sau quá trình bảo dưỡng.
Loạt sự cố diễn ra giữa lúc lục quân Mỹ tìm ra vấn đề mới trong hệ thống truyền động của trực thăng Apache.
Chuyên trang quốc phòng Defense One hôm 19/5 dẫn tài liệu an toàn nội bộ được lục quân Mỹ phát hành hồi tháng 4, trong đó cho biết lực lượng này đã tiến hành cuộc điều tra và phát hiện một vài cụm truyền động chính của trực thăng Apache có thể hỏng hóc bên trong, gây mất dẫn động đến hộp số phụ, có khả năng làm cánh quạt đuôi mất lực đẩy, sập nguồn điện và thủy lực.
"Nguyên nhân gốc rễ đang được điều tra", văn bản có đoạn.
Theo tài liệu, tất cả trực thăng dòng AH-64E đều bị ảnh hưởng và lục quân Mỹ được yêu cầu ngừng vận hành những phi cơ có cụm truyền động chính bị lỗi cho đến khi nhận được thêm hướng dẫn.
Lục quân Mỹ xác nhận về cuộc điều tra, song từ chối cho biết vấn đề được phát hiện từ lúc nào và bao nhiêu trực thăng bị ảnh hưởng. "Chúng tôi đã xác định được vấn đề tiềm ẩn về hệ thống truyền động của trực thăng AH-64E và đang tích cực phối hợp với nhà sản xuất để tiến hành điều tra toàn diện nhằm xác định nguyên nhân", phát ngôn viên lục quân Mỹ cho hay.
Tuy nhiên, quan chức lục quân Mỹ từ chối xác nhận liệu các sự cố gần đây có liên quan đến vấn đề với hệ thống truyền động của dòng AH-64E hay không. "Dù đã có một số kết luận sơ bộ, chúng tôi chưa công bố những chi tiết này để tránh đồn đoán không cần thiết trong lúc cuộc điều tra đang diễn ra", phát ngôn viên cho hay.
Yonhap cho biết thông tin ban đầu từ tổ bay AH-64E cho thấy động cơ có thể đã bị quá nhiệt. Giới chức Mỹ không bình luận về thông tin, cũng như chưa rõ đây có phải hậu quả từ những vấn đề xoay quanh hệ thống truyền động hay không.
Lục quân Mỹ đang đối mặt với vấn đề ngân sách, khiến nhiều đơn vị không quân trực thuộc phải cắt giảm giờ bay và loại bỏ biến thể AH-64D, theo tài liệu nội bộ mà Defense One xem được.
"Lục quân đang thiếu gần hai tỷ USD để duy trì mức độ sẵn sàng, phần lớn do Bộ An ninh Nội địa không bồi hoàn chi phí thực hiện những nhiệm vụ hỗ trợ ở biên giới. Tôi đã nhận được báo cáo đáng lo ngại về nguy cơ hủy bỏ các đợt huấn luyện luân phiên, đình chỉ giờ bay, giảm nguồn lực dành cho Vệ binh Quốc gia và lực lượng dự bị", Thượng nghị sĩ Jack Reed nói trong cuộc điều trần tại Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ hồi tuần trước.
Theo một phi công Apache, đột ngột cắt giảm giờ bay trong lúc dòng trực thăng này đang gặp vấn đề kỹ thuật dai dẳng là điều rất nguy hiểm. "Máy bay hỏng hóc là chuyện hiển nhiên trong nghề này, song nó giống như hiệu ứng quả cầu tuyết. Theo quan điểm cá nhân của tôi, số lượng sự cố sẽ gia tăng khi giờ bay giảm xuống", người này cho hay.
Theo nhà sản xuất Boeing, trực thăng vũ trang đa nhiệm AH-64 Apache được sử dụng bởi lục quân Mỹ và 15 quốc gia khác. AH-64E là biến thể hiện đại nhất của Mỹ, từng được gọi là AH-64D Block III, được ứng dụng một số cải tiến về năng lực kết nối và phân phối thông tin, radar, cũng như trang bị động cơ mạnh hơn các mẫu cũ.
Giá xuất xưởng mỗi chiếc AH-64E khoảng 35 triệu USD. Nếu tính cả chi phí linh kiện, hỗ trợ kỹ thuật, vũ khí và huấn luyện vận hành, mỗi trực thăng AH-64E sẽ có giá lên tới 52-65 triệu USD.
