Ngày 5-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Iran “làm điều khôn ngoan” và đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, đồng thời nói rằng ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn đang lung lay, ông không muốn giết thêm người Iran nào, theo Hãng tin AFP.
“Họ nên làm điều khôn ngoan, bởi chúng tôi không muốn đi vào đó và giết người. Thực sự là không” – ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng khi được hỏi về Iran.
Ông Trump không nói rõ hành động nào của Iran sẽ bị coi là chính thức vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài gần một tháng qua. Trong những ngày qua, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Mỹ và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
“Rồi các vị sẽ biết thôi! Họ biết phải làm gì. Quan trọng hơn, họ biết không nên làm gì” – ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cáo buộc Iran “giở trò” với thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây là thỏa thuận mà ông Trump cho rằng phải bảo đảm Tehran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.
“Điều tôi không thích ở Iran là họ nói chuyện với tôi rất tôn trọng, nhưng rồi lại lên truyền hình và nói ‘Chúng tôi chưa từng nói chuyện với Tổng thống Mỹ'” – ông Trump tiết lộ.
“Vì vậy họ giở trò, nhưng tôi nói thẳng thế này: họ muốn đạt được thỏa thuận, và ai mà không muốn chứ? Khi quân đội của họ hoàn toàn suy yếu, chúng tôi có thể làm bất cứ điều gì với họ” – Tổng thống Mỹ bình luận.
Theo Hãng tin AFP, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov vào ngày 5-5, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga xảy ra tại nhiều thành phố trên khắp Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott tường thuật trong cuộc điện đàm diễn ra theo yêu cầu của ông Lavrov, hai nhà ngoại giao hàng đầu “đã thảo luận về quan hệ Mỹ – Nga, cuộc chiến giữa Nga – Ukraine, và Iran”, song không cung cấp chi tiết.
Hôm 5-5, quân đội Nga đã tiến hành các cuộc tấn công khiến 21 người thiệt mạng ở Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích Nga vì tiến hành các cuộc tấn công chết chóc trong lúc tìm kiếm thỏa thuận ngừng bắn để tổ chức duyệt binh mừng Ngày chiến thắng 9-5.
Trong diễn biến khác, các quan chức Nga cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào bán đảo Crimea đã khiến ít nhất 5 thường dân thiệt mạng.
Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, ngày 5-5, Thủ tướng Canada Mark Carney thông báo Quốc vương Charles III đã phê chuẩn việc bổ nhiệm bà Louise Arbour, cựu thẩm phán Tòa án tối cao Canada, làm Toàn quyền thứ 31 của Canada, kế nhiệm bà Mary Simon – người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 7 tới.
Bà Arbour, 79 tuổi, sinh tại Montreal, Quebec, là một trong những nhân vật pháp lý và nhân quyền quốc tế nổi bật nhất của Canada. Bà từng giảng dạy tại Trường Luật Osgoode Hall trước khi lần lượt được bổ nhiệm làm thẩm phán tại Ontario, Tòa phúc thẩm Ontario và Tòa án tối cao Canada.
Sau khi rời Tòa án tối cao Canada năm 2004, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quốc tế, bao gồm Cao ủy Liên hợp quốc về nhân quyền và Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký Liên hợp quốc về di cư quốc tế.
Trong phát biểu nhận nhiệm vụ, bà Arbour khẳng định Canada là quốc gia được định hình bởi sự đa dạng về con người, quan điểm và trải nghiệm, đồng thời cam kết phụng sự với “danh dự, sự tận tụy và chính trực”.
Toàn quyền là đại diện của Nhà Vua Anh tại Canada, giữ vai trò phần lớn mang tính nghi lễ nhưng có các nhiệm vụ hiến định quan trọng như tuyên thệ nhậm chức cho thủ tướng và nội các, đọc diễn văn từ Ngai vàng khai mạc Hạ viện, phê chuẩn luật, triệu tập hoặc giải tán Quốc hội, và giữ vai trò Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Canada.
Theo phóng viên TTXVN tại London, một bác sĩ người Anh có sức khỏe diễn tiến xấu dự kiến sẽ được đưa khỏi con tàu du lịch MV Hondius, treo cờ Hà Lan – đang là tâm điểm chú ý khi ghi nhận các ca nhiễm virus Hanta, trong đó có 3 người tử vong.
Hiện có hơn 20 người Anh bị mắc kẹt trên con tàu. Tàu đang thả neo ngoài khơi cảng Praia, thủ đô của Cape Verde từ ngày 3- 5, sau khi nhà chức trách từ chối cho phép hành khách lên bờ, sau khi có 3 người tử vong, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và 1 công dân Đức.
Nhà chức trách Hà Lan đang chỉ đạo chiến dịch sơ tán vị bác sĩ người Anh làm việc trên tàu, cùng một đồng nghiệp cũng đang bị bệnh, bằng máy bay chuyên dụng. Theo hành khách Ann Lane, người đến từ Nam Dublin, vị bác sĩ người Anh này còn khá trẻ, đã tận tụy chăm sóc bệnh nhân suốt ngày đêm trước khi đổ bệnh, có lẽ từ cuối tuần trước.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ngày 5-5, các nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ đã lên tàu. Hiện có 2 ca nghi nhiễm virus nguy hiểm này đã được xác nhận cùng 5 ca nghi nhiễm khác.
Trước đó, con tàu MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina ngày 10-3-2026, bắt đầu hành trình 46 ngày với 148 người trên tàu, trong đó có 23 công dân Anh, gồm 19 hành khách và 4 thành viên thủy thủ đoàn.
Một báo cáo mới do các cơ quan Liên hợp quốc công bố ngày 5-5 cảnh báo thế giới có thể đối mặt với một “đại dịch số” nếu các mạng lưới thông tin liên lạc bị gián đoạn, đồng thời kêu gọi các quốc gia phối hợp hành động để tăng cường khả năng chống chịu của hạ tầng số.
Báo cáo mang tiêu đề “Khi các hệ thống số thất bại: Những rủi ro tiềm ẩn của thế giới số” đã xây dựng các kịch bản rủi ro trên đất liền, trên biển và ngoài không gian, qua đó chỉ ra mức độ mong manh của các hệ thống số kết nối chặt chẽ với nhau, đồng thời đề xuất lộ trình chuẩn bị ứng phó.
Theo báo cáo, “đại dịch số” có thể xảy ra khi các sự cố lan rộng và gây hiệu ứng dây chuyền trên quy mô lớn. Chẳng hạn, một cơn bão Mặt trời mạnh có thể làm tê liệt vệ tinh, gián đoạn hệ thống định vị và gây mất ổn định lưới điện, với thời gian khôi phục có thể kéo dài hằng tháng.
Nhiệt độ cực đoan cũng có thể làm quá tải các trung tâm dữ liệu, dẫn tới gián đoạn dịch vụ di động, ảnh hưởng đến hệ thống y tế và các giao dịch tài chính. Trong khi đó, động đất hoặc thiên tai khác có thể làm đứt các tuyến cáp Internet quan trọng, khiến hoạt động kinh tế đình trệ, thậm chí khiến cả quốc gia mất kết nối trong nhiều tuần.
Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo rằng các bên không được có bất kỳ hành động “gây bất ổn” nào liên quan đến Đài Loan, trước chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh gia tăng sức ép lên Iran, theo Hãng tin AFP.
Ông Trump dự kiến sẽ thực hiện chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai vào tuần tới.
Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, Ngoại trưởng Rubio cho biết ông tin rằng Tổng thống Trump và ông Tập sẽ thảo luận về Đài Loan.
“Tôi nghĩ cả hai nước đều hiểu rằng không bên nào có lợi nếu xảy ra bất kỳ điều gì gây bất ổn tại khu vực đó” – ông Rubio nói với các phóng viên.
“Chúng tôi không cần bất kỳ diễn biến gây bất ổn nào liên quan đến Đài Loan hay ở bất kỳ đâu trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Tôi cho rằng điều đó mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Trung Quốc” – ông nói thêm.
Chiều qua (20.7), giá dầu Brent và WTI tiếp tục tăng nhẹ, lần lượt đạt mức 88,4 và 82,4 USD/thùng.
Cùng thời điểm, giá vàng thế giới tăng nhẹ khoảng 0,5%, đạt mức 4.023 USD/ounce. Tuy nhiên, nếu so với khoảng 10 ngày trước thì giá vàng gần như vẫn chỉ dao động quanh mức 4.000 USD/ounce, trong khi đó giá dầu đã tăng khoảng 16% do xung đột Iran tái bùng phát. Việc giá vàng tiếp tục "bình chân" và ở mức thấp trong thời gian dài vừa qua giữa nhiều biến động chính trị đi ngược lại với xu hướng trước đó, nhất là trong giai đoạn năm 2025 và đầu năm 2026.
Giải thích về tình trạng này, giới phân tích cho rằng lạm phát tiếp tục là nỗi lo đè nặng lên nền kinh tế Mỹ giữa bối cảnh vật giá tăng cao. Để đối phó tình hình lạm phát, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đang có xu hướng neo giữ lãi suất điều hành ở mức cao. Điều này được xem là nguyên nhân chính khiến cho giá vàng duy trì mức thấp trong thời gian dài.
Giữa bối cảnh tình hình chiến sự Iran tiếp tục diễn biến khó lường, eo biển Hormuz đình trệ dẫn đến nguồn cung dầu thô bị ảnh hưởng nghiêm trọng có thể khiến vật giá tiếp tục leo thang. Vì thế, một số thành viên trong Hội đồng thống đốc của Fed đang kêu gọi sớm tăng lãi suất điều hành để đối phó lạm phát. Đây có thể là một trong các yếu tố kìm hãm giá vàng.
Bất chấp thực tế trên, giới phân tích vẫn cho rằng giá vàng sắp ở mức "chạm đáy" để quay lại xu hướng tăng cao.
Tuần qua, kinh tế gia Paul Ciana, nhà phân tích kỹ thuật của Bank of America (Mỹ), cho rằng quá trình điều chỉnh của giá vàng hiện tại có thể cần thêm thời gian. Nhưng ông cho rằng việc mức giá hiện tại thấp hơn rất nhiều so với cao điểm 5.300 USD/ounce có thể khiến nhà đầu tư mua vào, góp phần thúc đẩy giá vàng tăng cao trở lại. Dù đánh giá mới nhất của Bank of America hạ dự báo giá vàng trung bình năm 2026 xuống 14% xuống còn 4.360 USD/ounce, nhưng vẫn đặt ra lộ trình giá vàng đạt mức 6.000 USD/ounce vào năm 2027.
Tương tự, chuyên gia Samantha Dart, thuộc Tập đoàn tài chính Goldman Sachs (Mỹ), nhận định dù giá vàng ở mức thấp suốt 4 tháng qua, nhưng các yếu tố tác động cũng như tính chu kỳ vẫn có thể thúc đẩy tăng lên mức 4.900 USD/ounce vào cuối năm nay.
Giữa cơn gió ngược do lãi suất điều hành của Fed ở mức cao, một khảo sát mới đây của Hội đồng Vàng thế giới chỉ ra kết quả 45% trong tổng số 76 ngân hàng trung ương đều thông tin dự kiến sẽ tăng lượng vàng dự trữ trong 12 tháng tới. Liên quan việc các ngân hàng trung ương tăng cường dự trữ vàng, theo tờ Hoàn Cầu thời báo, đến tháng 5 vừa qua dự trữ vàng của Trung Quốc ghi dấu đà tăng liên tục 19 tháng. Theo đó, đến cuối tháng 5 vừa qua dự trữ vàng của nước này ở mức 74.960.000 troy ounce, tăng 320.000 troy ounce so với 1 tháng trước đó. Bắc Kinh tiếp tục xu thế tăng cường dự trữ vàng vì vẫn xem đây là danh mục đầu tư an toàn, góp phần tăng vị thế cho nhân dân tệ trong nỗ lực quốc tế hóa đồng tiền này. Giữa bối cảnh Nga và Iran bị hạn chế, nhân dân tệ và hệ thống thanh toán của Trung Quốc được nhiều bên tìm đến làm phương tiện giao dịch.
Không những vậy, Goldman Sachs mới đây đưa ra báo cáo cho biết ước tính Trung Quốc đã mua hơn 48 tấn vàng trong tháng 5 thông qua thị trường OTC London, con số này cao hơn đến 4,8 lần so với mức 10 tấn mà Bắc Kinh đã công bố. Và Ngân hàng trung ương Trung Quốc thông báo số lượng vàng mua vào là 15 tấn trong tháng 6 vừa qua, tức tiếp tục chuỗi 20 tháng liên tục tăng dự trữ vàng.
Việc các ngân hàng trung ương tăng cường mua vàng dự trữ là một yếu tố tạo đà để giá vàng tăng trở lại.
Bên cạnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục chỉ trích Fed về việc chưa sớm hạ lãi suất điều hành để thúc đẩy kinh tế tăng trưởng. Thời gian qua, lãi suất điều hành là vấn đề gây căng thẳng giữa Nhà Trắng với Fed, cũng như trong nội bộ Fed. Đối nghịch với quan điểm giữ lãi suất cao để đối phó lạm phát, thì nhiều ý kiến theo hướng của Nhà Trắng là giảm lãi suất để thúc đẩy kinh tế. Những hành động gần đây của Tổng thống Trump đối với Iran dường như mang chỉ dấu ông không còn quan tâm đảng Cộng hòa gặp thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, mà chủ yếu muốn xây dựng thành tích cho bản thân. Nếu như thế, Fed sẽ gặp sức ép lớn hơn trong việc giữ lãi suất điều hành ở mức cao, và nếu lãi suất hạ nhiệt sẽ tạo điều kiện cho giá vàng tăng.
"Chúng tôi có thể tiếp quản eo biển Hormuz nếu cần thiết. Nếu Iran không đạt thỏa thuận với Mỹ, chúng tôi sẽ thu phí tại tuyến hàng hải này", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/6 trả lời phỏng vấn Fox News.
Ông cảnh báo sẽ nối lại các cuộc ném bom vào Iran và dường như đe dọa phái đoàn Iran đang đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ.
"Tôi đã nói với quan chức Iran rằng nếu đóng eo biển Hormuz thì các ông sẽ không còn đất nước. Các ông thậm chí không thể trở về nước mình được nữa", Tổng thống Mỹ nói thêm, thêm rằng ông tin Mỹ có thể trở thành "thiên thần bảo hộ" của eo biển và kiểm soát 20% lượng dầu mỏ đi qua đây.
Trong bài đăng trên mạng xã hội, người đứng đầu Nhà Trắng tiếp tục cảnh báo Iran về các lực lượng ủy nhiệm của nước này ở Lebanon.
"Iran phải lập tức ngừng sử dụng lực lượng ủy nhiệm được trả lương cao của họ ở Lebanon để gây rối. Nếu họ không làm vậy, Mỹ sẽ một lần nữa giáng đòn rất mạnh vào Iran, như chúng tôi đã làm tuần trước, nhưng còn dữ dội hơn thế nữa", ông Trump cho hay.
Phái đoàn Iran đang tham gia đàm phán tại Thụy Sĩ đã đưa ra tuyên bố phản đối chính thức với phía Mỹ sau lời đe dọa của ông Trump. "Phái đoàn đang cân nhắc các phương án đáp trả phù hợp trước những lời đe dọa gần đây của ông Donald Trump", Press TV đăng trên X.
Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Mỹ không nên đe dọa Tehran, đồng thời tuyên bố "các lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả".
"Chẳng lẽ Mỹ không nghĩ nếu đe dọa có tác dụng thì họ đã không rơi vào tình trạng bế tắc như hôm nay? Chúng tôi không bận tâm tới những lời đe dọa từ Mỹ", ông Ghalibaf nói. "Tốt hơn hết Mỹ nên thận trọng hơn trong phát ngôn. Dù họ nói gì đi nữa, chúng tôi mới là bên hành động".
Tasnim sau đó dẫn nguồn tin cho biết phái đoàn Iran đã rời địa điểm đối thoại để phản đối phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và các đại diện của Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn dắt đang đàm phán tại khu nghỉ dưỡng trên núi Burgenstock, Thụy Sĩ, với sự tham gia của đại diện từ hai nước trung gian là Pakistan và Qatar.
"Tổng thống Trump đã yêu cầu chúng tôi lật sang chương mới, thay đổi mối quan hệ giữa Mỹ với Iran", ông Vance phát biểu trước khi bắt đầu đối thoại.
Đàm phán diễn ra trong bối cảnh Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon. "Không thể bước vào giai đoạn đàm phán để đạt được thỏa thuận cuối cùng nếu chiến sự không chấm dứt trên mọi mặt trận", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đăng trên X.
Theo truyền hình nhà nước Iran, chương trình hạt nhân của Tehran không được đề cập trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 80 phút. Thay vào đó, trọng tâm là việc thực hiện bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington, cũng như tình hình ở Lebanon.
"Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta", OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là "một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)" và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. "Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành", Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) "đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề".
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm - cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
