Tin Gốc: Thanh Niên
Một người đàn ông trưa nay tiếp cận cây ATM tại tầng trệt của một tổ hợp mua sắm cao cấp ở quận Ginza, trung tâm thủ đô Tokyo của Nhật Bản rồi xịt một chất lạ ra khu vực xung quanh.
Giới chức cứu hỏa Tokyo sau đó nhận tin báo về "mùi lạ, nồng nặc, gây ho" trong trung tâm thương mại. Khi có mặt, họ ghi nhận khoảng 25 người bị thương. Tuyến đường tại khu mua sắm bị phong tỏa, xe cứu hỏa xếp hàng dọc con phố. Nhiều người được nhân viên cứu nạn mặc đồ bảo hộ đưa đi bằng cáng.
Một phụ nữ 70 tuổi có mặt tại trung tâm thương mại cho biết bà bắt đầu thấy cổ họng bị "châm chích và đau" khi đến gần khu vực ATM.
"Mọi người nhốn nháo. Tôi đã nghĩ có thể có hỏa hoạn hay chuyện gì đó. Khi bước vào khu ATM, cổ họng tôi bỏng rát, tê dại đi", bà kể lại. 19 người đã phải nhập viện.
Chi tiết vụ tấn công và các cáo buộc đối với nghi phạm chưa được làm rõ. Ginza là một trong những khu mua sắm sầm uất và đắt đỏ nhất Tokyo, tập trung nhiều trung tâm thương mại, cửa hàng xa xỉ, nhà hàng cao cấp và thường có rất đông du khách.
Tội phạm bạo lực hiếm xảy ra ở Nhật Bản. Quốc gia này có tỷ lệ án mạng thấp và có quy định kiểm soát súng thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất thế giới. Dù vậy, Nhật Bản những năm gần đây ghi nhận một số vụ tấn công nghiêm trọng, trong đó có vụ ám sát cựu thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.
Tháng 12/2025, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Nghi phạm khi đó cũng xịt một loại chất chưa xác định.
Vụ tấn công ở Ginza gợi lại ký ức ám ảnh tại Nhật Bản về vụ tấn công tàu điện ngầm năm 1995, khi các thành viên giáo phái Aum Shinrikyo phát tán khí độc sarin trên các toa tàu, khiến 14 người thiệt mạng, hơn 5.800 người bị ảnh hưởng.
Tin Gốc: Vnexpress
BBC hôm nay cho biết 12 cường kích A-10 Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Lakenheath ở Anh hôm 30/3. Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy chúng thuộc Phi đoàn số 107, xuất phát từ căn cứ không quân vệ binh quốc gia Pease ở bang New Hampshire. 6 cường kích A-10 khác cũng rời căn cứ Pease trong ngày 31/3 và dự kiến đáp xuống sân bay Lakenheath.
Một phi đoàn cường kích A-10 hoàn chỉnh của không quân Mỹ thường có 18-24 máy bay. Điều này đồng nghĩa lực lượng di chuyển từ Mỹ đến Anh trong hai ngày qua đã tương đương một phi đoàn. Số phi cơ trên có thể cơ động tới gần Iran trong những ngày tới, do sân bay Lakenheath là điểm dừng chân chủ đạo của các máy bay quân sự từ Mỹ đến Trung Đông.
Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 19/3 cho biết cường kích A-10 đang "săn tìm xuồng tấn công nhanh của Iran" ở eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vài ngày sau tuyên bố chiến đấu cơ A-10 "đang oanh tạc tự do" tại khu vực.
Nguồn tin của tạp chí quân sự Air & Space Forces cho biết cường kích A-10 còn được huy động cho nhiệm vụ tấn công các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq. Video được đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy một số máy bay A-10 Mỹ bay thấp và công kích những căn cứ dân quân.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Vũ khí chính của A-10 là pháo tự động GAU-8 với 7 nòng xoay cỡ 30 mm, tốc độ bắn tối đa 3.900 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 1.200 m. Mỗi chiếc còn được trang bị 11 giá treo vũ khí, với tổng khối lượng vũ khí và thùng dầu phụ là gần 7,3 tấn. Phiên bản A-10C có thể sử dụng nhiều loại bom, rocket và tên lửa dẫn đường với độ chính xác cao, cùng tên lửa AIM-9 Sidewinder để tự vệ.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
Quân đội Mỹ đang tìm cách loại biên toàn bộ phi đội A-10 vào năm tài khóa 2026, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu, bất chấp vẫn thường xuyên sử dụng chúng trong chiến đấu. Vai trò yểm trợ tầm gần của A-10 sau đó sẽ được giao cho tiêm kích tàng hình F-35A và oanh tạc cơ.
Tuy nhiên, quốc hội Mỹ phản đối ý định đẩy nhanh tiến độ loại biên cường kích A-10. Tháng 12/2025, cơ quan này đình chỉ kế hoạch cho nghỉ hưu 102 trong tổng số 162 phi cơ còn lại trong biên chế.
Phạm Giang (Theo BBC, Air & Space Forces)
Nguồn: https://vnexpress.net/my-co-the-dieu-them-mot-phi-doan-cuong-kich-a-10-den-trung-dong-5057204.html
Hãng vận tải biển Maersk A/S của Đan Mạch ngày 5/5 đăng thông báo xác nhận tàu thương mại mang tên Alliance Fairfax, mang cờ Mỹ và được vận hành bởi chi nhánh của họ tại Mỹ là Maersk Line (MLL), đã được hộ tống thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
MLL có trụ sở chính ở Norfolk, bang Virginia, chuyên về quản lý tàu container và tàu hàng toàn cầu, hoạt động động lập với mảng hậu cần thương mại của công ty mẹ tại Đan Mạch. Hãng tự nhận có đội tàu hàng mang cờ Mỹ lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ vận tải cho cho chính phủ và quân đội nước này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do. CENTCOM cho biết lực lượng này đã giúp hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công, nhưng không đề cập đến hoạt động hộ tống.
Hãng Maersk cho biết họ đã được quân đội Mỹ liên hệ gần đây để thảo luận về phương án giúp tàu của họ rời khỏi vùng Vịnh dưới sự bảo vệ của tàu chiến Mỹ.
"Sau khi phối hợp với quân đội Mỹ lên kế hoạch an ninh toàn diện, MLL và lãnh đạo trên tàu đã phê duyệt quyết định đi qua Hormuz. Con tàu sau đó rời khỏi vịnh Ba Tư với lực lượng Mỹ đi kèm", Maersk cho biết.
Tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ và đã đăng ký tham gia Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính với điều kiện sẵn sàng phục vụ các hoạt động mang yếu tố quân sự nếu có trường hợp khẩn cấp hoặc chiến sự. Tàu kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát ngày 28/2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Maersk cho biết hành trình đi qua Hormuz của Alliance Fairfax diễn ra suôn sẻ, không xảy ra sự cố, toàn bộ thuyền viên an toàn và không ai bị thương. Hiện vẫn còn ít nhất một tàu mang cờ Mỹ khác đang ở lại khu vực vịnh Ba Tư.
"Chúng tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong việc triển khai hoạt động này, đồng thời kỳ vọng tàu sẽ sớm trở lại hoạt động thương mại bình thường", công ty Đan Mạch cho biết.
CENTCOM cho biết đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm khôi phục lưu thông hàng hải thương mại qua Hormuz, trong đó có việc điều động các chiến hạm hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do được Tổng thống Donald Trump phát động.
Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã khai hỏa hạ 6 xuồng cao tốc đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại khu vực, đồng thời đánh chặn toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran nhắm vào tàu hàng.
Đô đốc Cooper nói quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống từng tàu hàng, mà triển khai nhiều lớp bảo vệ thành "thế trận phòng thủ bao quát" cho các tàu được hỗ trợ đi qua eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực". Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư.
Tư lệnh Mỹ không giải thích "công nghệ đặc biệt tinh vi" này là gì và CENTCOM đảm bảo ô an ninh ở hành lang hàng hải đó thế nào. Tuy nhiên, việc đảm bảo hành lang an toàn đòi hỏi quân đội Mỹ phải rà phá toàn bộ thủy lôi nơi tàu thuyền sẽ đi qua, cũng như lập ô phòng không để đánh chặn bất cứ tên lửa, drone nào của Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu trước khi gần như bị tê liệt do xung đột. Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi tuyến đường này bị đóng lại vào đầu tháng 3.
Tin Gốc: Vnexpress