Giữa những cung đường quanh co của xã Ngân Sơn (Thái Nguyên), Hồ Bản Chang hiện ra như một “nốt trầm xanh” còn nguyên vẻ hoang sơ.
Không ồn ào dịch vụ, không chen chúc dòng người, nơi đây đang dần trở thành điểm hẹn mới của những du khách yêu thiên nhiên, thích cắm trại và tìm kiếm cảm giác “sống chậm” giữa rừng thông, mặt hồ tĩnh lặng và những buổi chiều bảng lảng sương núi.
Trong xu hướng du lịch chữa lành, du lịch trải nghiệm thiên nhiên ngày càng được ưa chuộng, Hồ Bản Chang không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan mà còn mở ra một hướng phát triển mới cho du lịch vùng cao Thái Nguyên: phát triển xanh, quy mô vừa phải nhưng giàu trải nghiệm bản địa.
Hồ Bản Chang “thỏi nam châm” hút khách của vùng cao Ngân Sơn
Từ trung tâm xã Ngân Sơn, men theo những cung đường uốn lượn qua triền núi, du khách sẽ bắt gặp Hồ Bản Chang nằm nép mình giữa những đồi thông xanh ngút mắt. Mặt hồ phẳng lặng phản chiếu bầu trời, những làn gió mát lạnh len qua tán thông tạo cảm giác thư thái hiếm có.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là khung cảnh nơi đây gợi nhớ đến những điểm cắm trại nổi tiếng ở Đà Lạt hay Măng Đen, nhưng lại mang nét nguyên sơ rất riêng của vùng Đông Bắc.
“Lần đầu đến đây, tôi khá bất ngờ vì không nghĩ ở Thái Nguyên lại có một nơi đẹp và yên bình như vậy. Buổi sáng thức dậy giữa rừng thông, nhìn sương phủ mặt hồ thực sự rất ‘healing’,” chị Nguyễn Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ sau chuyến cắm trại cuối tuần cùng nhóm bạn.
Không ít bạn trẻ tìm đến Hồ Bản Chang để “detox” khỏi nhịp sống đô thị. Họ dựng lều bên hồ, đốt lửa trại, uống cà phê giữa rừng thông và dành hàng giờ chỉ để ngắm mặt nước lặng im.
Anh Quang Hải, một travel blogger từng trải nghiệm nhiều điểm camping phía Bắc nhận xét: “Điểm đặc biệt của Hồ Bản Chang là cảm giác rất tự nhiên, chưa bị thương mại hóa mạnh. Đây là thứ mà nhiều điểm du lịch nổi tiếng hiện nay đang dần mất đi”.
Không chỉ là cảnh đẹp, mà là trải nghiệm sống chậm
Nếu trước đây khách du lịch đến Bắc Kạn (Thái Nguyên) chủ yếu nhắc tới hồ Ba Bể, thì nay nhiều người trẻ bắt đầu tìm kiếm những không gian ít người biết hơn, gần gũi thiên nhiên hơn.
Hồ Bản Chang đáp ứng đúng xu hướng đó.
Ở đây, không có các trò chơi sôi động hay chuỗi dịch vụ dày đặc, mà du khách chỉ có trải nghiệm khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, được hòa mình với dàn âm thanh tự nhiên. Buổi sáng ngắm nhìn người dân chèo thuyền trên mặt hồ tĩnh lặng, chiều dạo bộ dưới rừng thông, tối quây quần bên bếp lửa giữa tiết trời se lạnh vùng cao – những điều tưởng đơn giản lại trở thành “đặc sản cảm xúc” với du khách thành thị.
Người dân địa phương cho biết, khoảng hai năm gần đây, lượng khách trẻ đến cắm trại và chụp ảnh tăng đáng kể, đặc biệt vào cuối tuần và mùa hè.
“Có hôm hàng chục nhóm dựng lều quanh hồ. Nhiều bạn ở Hà Nội, Thái Nguyên đi xe cá nhân lên từ sáng sớm để ở lại qua đêm”, anh Nông Văn Hòa, người dân xã Ngân Sơn cho biết.
Một số hộ dân cũng bắt đầu bán thêm các sản phẩm địa phương như gà đồi, thịt hun khói, rau rừng hay cho thuê bếp nướng phục vụ khách camping. Dù quy mô còn nhỏ, nhưng đã tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.
Bạn Doanh Hồng Na, chủ Na Na Farm cho biết: Cơ duyên của Na rất đơn giản. Một ngày nhìn lại mới thấy hồ ở quê mình đẹp quá, lại nằm gần trục đường chính nên cũng thuận tiện để mọi người tìm đến. Nhưng lúc đó gần như chưa ai làm du lịch ở đây cả. Chính vì vậy, Na vừa thấy tiếc, vừa thấy đây là một cơ hội.
Có lẽ điều khiến Na quyết định bắt đầu làm du lịch chính là sự yên tĩnh, mộc mạc của nơi này một vẻ đẹp còn rất nguyên bản, chưa bị du lịch hóa nhiều. Na nghĩ nếu mình không thử làm gì đó, thì nơi đẹp như thế này sẽ vẫn chỉ “đẹp trong im lặng”.
Và thế là Na bắt đầu làm du lịch, dù lúc đó cũng không có nhiều kinh nghiệm, chỉ có một chút tin vào cảm nhận của mình và mong muốn giữ lại những điều tự nhiên nhất ở đây. Hiện khách đến đây chủ yếu để nghỉ ngơi và trải nghiệm cuộc sống đơn giản. Một số hoạt động mọi người hay thích là: Ngồi bên hồ uống trà, ngắm cảnh, nướng gà, đi bộ ven hồ…
Điều đáng nói, Hồ Bản Chang đang sở hữu lợi thế mà nhiều điểm du lịch khác phải đánh đổi sau quá trình phát triển nóng: hệ sinh thái còn nguyên vẹn.
Những đồi thông xanh mướt bao quanh mặt hồ không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần điều hòa khí hậu. Không khí mát mẻ quanh năm khiến nơi đây phù hợp với mô hình nghỉ dưỡng ngắn ngày, camping và du lịch sinh thái.
Theo các chuyên gia du lịch, xu hướng hiện nay của du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, đang chuyển từ “du lịch check-in” sang “du lịch trải nghiệm và chữa lành”. Những điểm đến có thiên nhiên nguyên sơ, mật độ xây dựng thấp, không gian mở sẽ ngày càng có lợi thế.
Ông Lê Công Năng, đại diện một doanh nghiệp lữ hành chuyên tour trải nghiệm miền núi phía Bắc nhận định: “Hồ Bản Chang có tiềm năng trở thành điểm du lịch camping nổi bật của vùng Đông Bắc nếu được quy hoạch đúng hướng. Điều quan trọng là không nên phát triển ồ ạt theo kiểu bê tông hóa, mà cần giữ được cảnh quan tự nhiên”.
Theo ông Năng, thay vì xây dựng nhiều công trình lớn, địa phương có thể phát triển theo hướng: camping sinh thái; homestay nhỏ gắn với cộng đồng; trải nghiệm văn hóa bản địa; tour trekking, đạp xe, chèo SUP; sản phẩm nông nghiệp và ẩm thực địa phương.
“Du khách tìm đến đây vì sự yên tĩnh và thiên nhiên. Nếu mất đi điều đó thì Hồ Bản Chang sẽ không còn khác biệt”, ông nói thêm.
Khi du lịch trở thành động lực giữ rừng
Một trong những giá trị lớn nhất mà du lịch sinh thái có thể mang lại cho vùng cao chính là tạo động lực bảo vệ môi trường và giữ rừng.
Người dân địa phương cho biết, trước đây khu vực quanh hồ chủ yếu phục vụ sản xuất lâm nghiệp. Tuy nhiên, khi khách du lịch bắt đầu tìm đến, nhiều người đã có ý thức hơn trong việc giữ gìn cảnh quan, thu gom rác và hạn chế tác động tiêu cực tới môi trường tự nhiên.
“Từ khi có khách du lịch, bà con cũng ý thức hơn chuyện bảo vệ hồ và rừng thông. Mọi người hiểu rằng giữ được cảnh đẹp thì mới có khách quay lại,” chị Hoàng Thị Mẩy, một hộ dân gần khu vực hồ chia sẻ.
Đây cũng là hướng đi được nhiều địa phương miền núi lựa chọn trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Thực tế cho thấy, nhiều điểm đến thành công hiện nay không phải nhờ đầu tư quá nhiều công trình, mà nhờ biết giữ lại những gì nguyên bản nhất. Hồ Bản Chang đang có cơ hội đi theo hướng đó.
Điểm đến của những người trẻ yêu thiên nhiên
Trong ánh hoàng hôn phủ xuống mặt hồ, những chiếc lều nhỏ thấp thoáng dưới rừng thông, tiếng nhạc acoustic vang nhẹ giữa không gian tĩnh lặng… Hồ Bản Chang đang dần trở thành một biểu tượng mới cho xu hướng du lịch “ít chạm vào thiên nhiên nhất có thể”.
Không cần quá nhiều dịch vụ hào nhoáng, chính sự mộc mạc và bình yên lại là điều níu chân du khách.
Với khoảng cách không quá xa Hà Nội, khí hậu dễ chịu và cảnh quan còn nguyên sơ, Hồ Bản Chang có nhiều cơ hội để trở thành điểm camping – nghỉ dưỡng cuối tuần hấp dẫn của vùng Đông Bắc trong tương lai gần.
Nhưng để làm được điều đó, bài toán quan trọng nhất vẫn là phát triển bền vững: giữ rừng thông xanh, giữ mặt hồ trong, giữ sự yên tĩnh vốn có và để thiên nhiên tiếp tục là “nhân vật chính”.
Những năm gần đây, cụm từ "chữa lành" thường xuyên xuất hiện trên mạng xã hội. Nó xuất hiện trong mọi ngữ cảnh: từ "du lịch chữa lành", "nhậu chữa lành", "karaoke chữa lành", "gội đầu dưỡng sinh chữa lành", đến "chỗ làm chữa lành" thay vì lương cao.
Xu hướng này thậm chí trở thành một phần lối sống của nhiều người trẻ, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần trong bối cảnh áp lực cuộc sống hiện đại.
Trong nhiều từ điển, từ này mang nghĩa chính xác là quá trình điều trị để hồi phục sức khỏe, chủ yếu liên quan đến bệnh tật thể chất. Trong các tài liệu hay trong sử dụng hằng ngày, "chữa lành" đã được dùng với nghĩa là có thể chữa khỏi bệnh: "bệnh có thể chữa lành", "vết thương chữa lành"...
"Chữa lành" phần nhiều được dùng với khái niệm tâm lý học lành mạnh: quá trình phục hồi sau tổn thương thể chất, tinh thần, cảm xúc, giúp con người tìm lại sự cân bằng, an yên. Nó có thể bao gồm thiền chánh niệm, đi du lịch, viết nhật ký cảm xúc, trò chuyện với bạn bè, tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc đơn giản là nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Thời gian qua, "chữa lành" chuyển từ nghĩa y học cụ thể sang nghĩa tâm lý trừu tượng, mở rộng phạm vi biểu đạt. Ban đầu là thuật ngữ chuyên ngành sau đó lan tỏa qua mạng xã hội trở thành một từ nhiều người sử dụng (hot trend).
Đã có hiện tượng lạm dụng và thoái hóa nghĩa khi từ mang ý sâu sắc (hành trình nội tâm kiên trì) bị giản lược thành "trend" bề nổi: "nhậu chữa lành", "karaoke chữa lành", "chữa lành bằng shopping"... Tức là bất kể điều gì cũng có thể được gắn mác "chữa lành", trong khi không hề "chữa" mà cũng chẳng có "lành"!
Sau đại dịch COVID-19, áp lực công việc, chi phí sinh hoạt tăng cao, mạng xã hội phóng đại cảm xúc tiêu cực, một số rủi ro trong cuộc sống... khiến nhiều người cảm thấy kiệt sức, cô đơn, lo âu. Giới trẻ công khai thừa nhận "mệt mỏi tinh thần" và tìm cách tự chăm sóc bản thân - điều mà thế hệ trước thường giấu kín hoặc coi là yếu đuối.
Đây là mặt tích cực: xã hội Việt Nam đang dần cởi mở hơn với sức khỏe tâm thần, không còn coi trầm cảm hay lo âu là "bệnh điên" hay "yếu đuối". Nhiều người thực sự được lợi từ các hoạt động giản dị như nghe podcast, sống chậm, gần gũi thiên nhiên hoặc ưu tiên môi trường làm việc lành mạnh.
Tuy nhiên, việc lạm dụng và thương mại hóa từ "chữa lành" đang khiến khái niệm này bị méo mó. Nhiều người dùng từ này để "chữa" mọi thứ: buồn một chút là "sang chấn", mệt mỏi là "cần chữa lành ngay", thậm chí thất nghiệp vẫn "chốt kèo" đi du lịch đắt đỏ thay vì đối diện thực tế.
Một số chuyên gia tâm lý cảnh báo: lạm dụng có thể dẫn đến "tích cực độc hại" (toxic positivity), đơn giản hóa vấn đề tâm lý nghiêm trọng hoặc tạo ảo tưởng rằng mọi tổn thương đều chữa nhanh bằng một chuyến đi hay khóa học.
Trào lưu này bị lợi dụng kinh doanh: các khóa học, workshop "chữa lành" giá vài chục triệu, "thầy chữa lành" tự phong, dịch vụ du lịch tâm linh... biến nỗi đau thành cơ hội kiếm tiền. Một bộ phận giới trẻ lạm dụng "chữa lành" để trốn tránh trách nhiệm, lười lao động, ngại đối diện khó khăn - điều này không giúp phục hồi mà có thể đẩy vào khủng hoảng sâu hơn.
Có thể nói, "chữa lành" là nhu cầu chính đáng và cần thiết trong xã hội hiện đại, nơi sức khỏe tinh thần bị bỏ qua quá lâu. Nó khuyến khích tự nhận thức, chăm sóc bản thân và giảm kỳ thị tâm lý.
Nhưng khi trở thành trào lưu đại chúng, nó dễ bị biến chất: từ hành trình nội tâm sâu sắc thành "mốt" bề nổi, từ tự chữa lành thành phụ thuộc dịch vụ thương mại.
Trong vùng xám của những mối quan hệ hiện đại, ranh giới giữa lòng tốt và sự phản bội nhiều khi không rõ ràng. Việc một đồng nghiệp nam nhiều lần trả tiền bữa trưa, đề nghị đưa về nhà hay chủ động khoác áo cho bạn khi văn phòng bật điều hòa lạnh là những hành động thường gây tranh cãi.
Nhà tâm lý học Melanie Schilling gọi đây là "ngoại tình vi mô" (micro-cheating) - thuật ngữ chỉ những hành động nhỏ, kín đáo cho thấy một người đang hướng sự chú ý hoặc tình cảm vào người thứ ba. Dù chưa vượt qua giới hạn thể xác, những hành vi này vẫn gây đổ vỡ lòng tin.
Chuyên gia cho rằng ranh giới của "ngoại tình vi mô" thường mang tính chủ quan. Ví dụ, một số người cho rằng việc đi nhờ xe đồng nghiệp là bình thường nếu quãng đường ngắn. Những người khác lại phản đối, cho rằng không gian kín của ôtô sau giờ làm việc dễ tạo cơ hội cho những chuyện không hay xảy ra. Thậm chí, nhiều phụ nữ khẳng định họ thà chịu lạnh còn hơn mượn áo khoác của đồng nghiệp nam vì hành động đó quá thân mật.
Bà Tan Yuyun, chuyên gia tư vấn tâm lý tại Singapore, nói điều quan trọng nằm ở ý định. "Nếu việc đưa đón mang tính thiết thực, minh bạch thì không vấn đề gì. Nhưng nếu bạn bắt đầu cảm thấy sự mập mờ, hãy học cách nói 'không' và tự chuẩn bị vật dụng cá nhân để tránh lệ thuộc vào người khác", chuyên gia nói.
Ngoại tình không phải vấn đề mới, nhưng công nghệ đã thay đổi cách nó xảy ra. Thay vì những cuộc hẹn lén lút, người ta có thể dùng tài khoản bí mật để nhấn "thích" các nội dung gợi cảm; gửi tin nhắn tán tỉnh ở chế độ tự động xóa hoặc chi tiền mua quà ảo cho các streamer trên mạng xã hội.
Bà Theresa Pong, giám đốc phòng khám tư vấn tâm lý The Relationship Room (Singapore), cho biết áp lực công việc và những nhu cầu tình cảm không được đáp ứng tại nhà khiến nhiều người tìm kiếm sự an ủi qua màn hình điện thoại. "Những tương tác lén lút này làm xói mòn sự an toàn, khiến người bạn đời cảm thấy bị bỏ rơi và tổn thương dù đối phương chưa 'đi quá giới hạn' trên thực tế", bà Pong nói.
Để nhận biết bản thân hoặc bạn đời có rơi vào bẫy "ngoại tình vi mô" hay không, các chuyên gia gợi ý ba dấu hiệu:
Tâm trí xao nhãng: Thường xuyên mơ tưởng về một người khác ngoài bạn đời.
So sánh ngầm: Bắt đầu chỉ trích người cũ, vợ hoặc chồng và so sánh họ với "đối tượng" mới.
Bí mật hóa: Đặt mật khẩu thiết bị, giấu giếm các cuộc trò chuyện hoặc cảm thấy tội lỗi sau mỗi lần tương tác với người kia.
Chuyên viên công tác xã hội Brenda Tham thuộc tổ chức REACH Community Services nói khi một người dành nhiều năng lượng cảm xúc cho một người lạ hơn là gia đình, đó là lúc cần dừng lại.
"Hóa đơn, việc nhà và con cái có thể khiến hôn nhân trở nên khô khan, làm một người mới trông có vẻ hấp dẫn hơn. Nhưng cái mới nào rồi cũng sẽ cũ", bà Tham nói.
Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập (Nghệ An) không chỉ mang ý nghĩa về quy mô và vị trí chiến lược, mà còn được kỳ vọng trở thành hình mẫu về ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất điện, góp phần định hình một hệ thống năng lượng sạch và hiệu quả cho Việt Nam trong tương lai.
Điểm nổi bật của dự án nằm ở việc tích hợp đồng bộ chuỗi công nghệ LNG: từ tiếp nhận, lưu trữ, tái hóa khí đến phát điện. Nguồn nhiên liệu LNG nhập khẩu được vận chuyển bằng các tàu chuyên dụng và tiếp nhận tại hệ thống cảng biển hiện đại, sau đó dẫn qua hệ thống đường ống cách nhiệt cao, đảm bảo an toàn và hạn chế tối đa thất thoát năng lượng.
Tại khu vực lưu trữ, LNG được bảo quản trong các bồn chứa dung tích lớn, lên tới khoảng 250.000m³, ở nhiệt độ âm 162 độ C bằng công nghệ bồn chứa hai lớp tiên tiến - giúp duy trì trạng thái ổn định của nhiên liệu trước khi được đưa vào quy trình tái hóa khí. Ngoài ra, toàn bộ hệ thống của LNG Quỳnh Lập cũng được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm đảm bảo tính an toàn cao trong vận hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường và phát thải.
Cốt lõi công nghệ của LNG Quỳnh Lập là tổ hợp tuabin khí chu trình hỗn hợp (Combined Cycle Gas Turbine – CCGT) thế hệ mới. Đây là công nghệ hiện đại hàng đầu hiện nay trong lĩnh vực sản xuất điện từ khí, cho phép tận dụng tối đa năng lượng từ nhiên liệu. Quy trình vận hành bắt đầu từ việc LNG sau khi tái hóa khí được đưa vào buồng đốt của tuabin khí để tạo ra điện năng. Phần nhiệt dư từ quá trình này không bị lãng phí mà tiếp tục được thu hồi để sản xuất hơi nước, vận hành tuabin hơi thứ hai, tạo ra dòng điện bổ sung. Nhờ cơ chế "hai vòng" này, hiệu suất phát điện của nhà máy có thể đạt trên 60% – cao hơn đáng kể so với các nhà máy nhiệt điện truyền thống. Bên cạnh đó, công nghệ này còn giúp giảm phát thải CO₂ tới khoảng 40% so với điện than, đồng thời giảm thiểu đáng kể các chất ô nhiễm khác, phù hợp với mục tiêu phát triển xanh và cam kết Net Zero của Việt Nam.
Đặc biệt, với sản lượng dự kiến khoảng 9 tỷ kWh mỗi năm, nhà máy ngoài đáp ứng nhu cầu điện năng cho khu vực Bắc Trung Bộ, còn góp phần giảm áp lực thiếu hụt điện tại miền Bắc trong những năm tới.
