Kỷ niệm 20 năm ngày cưới, vợ chồng tôi mon men đi chụp ảnh kỷ niệm tại một studio của người quen. Sau khi nhận về tấm ảnh đã “photoshop hư hết vài con chuột máy tính”, tấm ảnh kỷ niệm trong long lanh. Nhưng khi đem treo cạnh tấm ảnh cưới, tôi không còn nhận ra tôi nữa.
Ở độ tuổi U50, thời gian trôi qua, tất nhiên là tôi trông già hơn xưa, nhưng mái đầu hói do tóc lởm chởm vài cọng “trông phát chán”. Chiều cao không biết có lùn đi hay không nhưng trực quan nhìn vào thì thấy bề ngang to ra – bụng bia.
Thời gian thật tàn nhẫn vì làm vạn vật đổi thay. Con người, tất nhiên phải già đi rồi, nhưng đằng đẵng năm tháng trôi qua, ngoại hình thay đổi là điều khách quan phải chấp nhận. Nhưng điều gì thế này? Tướng tá phát phì, bụng to sau những ngày tháng ăn nhậu, lười tập thể dục, tôi còn biết phải biện hộ gì nữa?
Tóc rụng, tóc hói có thể là do gen. Nhưng ai bảo chúng không bị bia rượu, thuốc lá làm “chất xúc tác” đẩy nhanh tiến trình?
Hội bạn của tôi, khi bước vào độ tuổi này, hầu như ai cũng rơi vào một hoặc cả hai tình trạng trên. Đến nỗi chúng tôi than thở với nhau tóc rụng, bụng bia đúng là combo hủy diệt nhan sắc đàn ông Việt độ tuổi 40 trở đi.
Điều đáng nói là trong công ty của tôi, vài thằng em mới 25-30 tuổi cũng đang đau khổ vì tóc rụng. “Tóc rụng từng mảng mỗi lần tắm”, “Em phải dọn lỗ thoát nước nhà tắm mỗi ngày vì tóc rụng”… tôi gặp hàng tá thời than vãn như vậy, và chỉ các em ăn hà thủ ô, xài tinh dầu bưởi chống rụng tóc để cứu vãn mái tóc (dù chúng vô dụng với tôi, nhưng biết đâu lại hợp cơ địa với ai đó).
Ở một góc độ nào đó, chúng ta chấp nhận chuyện đàn ông trung niên xuống sắc như một lẽ tự nhiên, đến mức quên mất rằng rất nhiều trong số đó hoàn toàn có thể kiểm soát được.
Tóc rụng có thể là do di truyền, nhưng việc thiếu ngủ, stress kéo dài, bia rượu, thuốc lá – tất cả đều là những chất xúc tác khiến quá trình đó đến sớm hơn và nặng hơn. Bụng bia cũng vậy, không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của năng lượng nạp vào nhiều hơn tiêu hao trong một thời gian dài, cộng thêm việc cơ thể ngày càng ít vận động.
Đến khi rơi vào tình trạng này, tôi mới phát hiện nhiều đàn ông sẵn sàng chi tiền triệu cho thực phẩm chức năng, dầu gội chống rụng tóc, nhưng lại không sẵn sàng dành 30 phút mỗi ngày để vận động.
Chúng ta tìm cách chữa ngọn vì nó dễ hơn rất nhiều so với việc thay đổi thói quen. Bạn có thể dùng sản phẩm hỗ trợ, có thể thử đủ loại mẹo dân gian, nhưng nếu vẫn giữ nguyên nhịp sống cũ như thức khuya, ăn nhậu, ít vận động thì mọi nỗ lực chỉ giống như tát nước ra khỏi một chiếc thuyền đang thủng.
Khi nhìn sang những người cùng độ tuổi nhưng giữ được phong độ thì thật đáng ghen tỵ và hối hận vì những năm tháng không quan tâm, chăm sóc bản thân.
Khắc
Quán lẩu nướng tại một thị trấn cũ của anh tôi mở được 10 năm. Do có khu công nghiệp gần bên nên lượng khách là công nhân tới ăn uống hàng đêm, đặc biệt vào cuối tuần rất nhiều.
Rồi chẳng biết từ bao giờ, trên Facebook xuất hiện các fanpage đưa thông tin về địa phương, các nhóm Facebook liên kết với các fanpage này cũng thế. Thay vì đưa tin mưa gió, cảnh đẹp quê hương thì họ cho đăng bài quán trà sữa này mới khai trương, quán ăn kia mới mở, tất nhiên là tốn chi phí.
Một ngày xấu trời, bỗng dưng trong group Facebook xuất hiện một bài viết chê quán lẩu nướng của anh tôi "đồ ăn mắc", "cũng bình thường, không ngon", "nhiều chỗ ngon, rẻ hơn".
Bình thường vẫn có nhiều khách đến ăn, chẳng thấy ai góp ý gì. Bỗng dưng xuất hiện một bài đăng như vậy, rất nhiều bình luận chê bai, đồng tình xuất hiện. Không ngờ tới, thời gian mở quán cũng tương đối dài, nhưng lại bị một bài review chê bai dìm hàng, không ngóc đầu lên nổi và hậu quả là vắng khách dần, đến mức phải sập tiệm.
Tôi tin là nhiều chủ hàng quán ăn những năm qua rất ám ảnh với đội ngũ TikToker/ Youtuber tạm gọi là những Reviewer ẩm thực.
Họ có thẩm quyền gì để "review" món ăn?
Nếu nhận xét về giá, đã khách quan, căn cứ vào số lượng món ăn, chất lượng rau thịt hay giá cả thị trường ở thời điểm đang review?
Nếu nhận xét về ngon dở, chín người mười ý, phụ thuộc vào khẩu vị của từng người, thì tại sao họ lại nói nó ngon hay dở để rồi nhiều người xem bị ám thị, mặc định là quán đó "dở mà mắc" dù chưa ghé ăn thử lần nào?
Ngày nay, tôi có cảm giác chỉ với chiếc điện thoại thông minh trên tay, nhiều người như thể được "cường hóa" thêm một quyền năng: Phán xét, bóc phốt. Khi họ đi đâu, làm gì nếu gặp phải chuyện không hài lòng, họ sẵn sàng giơ chiếc điện thoại ra quay video và đăng lên mạng xã hội.
Nhà của gia đình tôi sát nhà hàng xóm, nhưng giữa hai bên vẫn có một khoảng hở chừng 30 cm. Cách đây không lâu, nhà bên cạnh lắp thêm ba máy lạnh và cho đường ống xả nước chạy xuống khe tường giữa hai nhà.
Sau một thời gian, tường phía nhà tôi xuất hiện nhiều vết ẩm, mốc và bong sơn. Tôi nghi ngờ nước thải từ máy điều hòa thấm sang nên đã thuê thợ đến kiểm tra. Kết quả cho thấy tường nhà không bị lỗi chống thấm hay dột nước mưa.
Tôi đã phản ánh với hàng xóm và đề nghị họ xử lý lại đường ống thoát nước. Họ cho biết đã sửa, nhưng thực tế nước vẫn tiếp tục chảy xuống khe tường khiến tình trạng thấm mốc không cải thiện.
Trong trường hợp này, tôi có quyền yêu cầu hàng xóm bồi thường hoặc buộc phải khắc phục triệt để hay không? Nếu họ vẫn không xử lý dứt điểm thì tôi nên liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?
Vợ chồng tôi có một con trai, năm nay 18 tuổi, chuẩn bị vào đại học. Nhiều người hay nói với tôi rằng "có con trai là yên tâm tuổi già", nhưng càng nghĩ, tôi càng thấy không thể đặt tương lai của mình hoàn toàn vào con cái. Từ khi con còn nhỏ, tôi luôn nghĩ đơn giản: làm cha mẹ thì phải lo cho con đến nơi đến chốn. Nhưng trách nhiệm của tôi là nuôi con trưởng thành, còn tuổi già của mình, vợ chồng tôi phải tự lo.
Tôi cho con ăn học tử tế, nhưng chỉ là đến hết những năm đại học. Sau cột mốc đó, con đã là một người trưởng thành, phải tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Tôi không có ý định gồng gánh mãi, càng không muốn tạo cho con tâm lý phụ thuộc vì có nhà thừa kế. Và ngược lại, tôi cũng không muốn đặt kỳ vọng rằng sau này con phải quay lại gánh vác cha mẹ.
Chính suy nghĩ đó khiến tôi nhìn tuổi già của mình thực tế hơn. Tôi và vợ vẫn đang đi làm, vẫn còn khả năng kiếm tiền, và đây là giai đoạn quan trọng nhất để tích lũy. Nếu không chuẩn bị từ bây giờ, vài chục năm nữa, khi sức khỏe giảm sút, thu nhập không còn, chúng tôi sẽ bấu víu vào đâu?
Tôi từng tìm hiểu về các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, từ thuê người giúp việc đến viện dưỡng lão. Chi phí không hề nhỏ. Nếu không có sẵn một khoản tích lũy, rất khó để có một tuổi già ổn định, chưa nói đến chuyện thoải mái hay chủ động. Trong khi đó, con tôi sau này còn phải lo cho sự nghiệp, gia đình riêng. Tôi không muốn con rơi vào tình thế vừa lo cho bố mẹ, vừa lo cho cuộc sống của chính nó.
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Nhiều người nói với tôi: "Chỉ có một đứa con, sau này nó phải có trách nhiệm chứ?". Tôi không phủ nhận chữ "trách nhiệm", nhưng tôi nghĩ trách nhiệm nên đến từ tình cảm, không phải từ áp lực. Nếu cha mẹ không chuẩn bị gì, mọi gánh nặng dồn lên vai con, thì đó không còn là trách nhiệm tự nhiên nữa.
Càng lớn tuổi, tôi càng thấy việc tích lũy không phải là chuyện "có thì tốt", mà là điều bắt buộc. Nếu không tích lũy sớm, rất dễ rơi vào thế bị động, phụ thuộc. Và sự phụ thuộc đó, đôi khi lại là điều khiến cả cha mẹ lẫn con cái đều mệt mỏi. Có người cho rằng lo xa như vậy là bi quan. Nhưng với tôi, đó là cách sống có trách nhiệm với chính mình và với con.
Khi còn đủ sức lao động mà không chuẩn bị, đến lúc không còn khả năng nữa thì mọi thứ đã muộn. Tích lũy không nhất thiết phải bắt đầu từ những khoản lớn. Quan trọng là sự đều đặn và ý thức rõ ràng về tương lai. Mỗi khoản tiết kiệm hôm nay, dù nhỏ, đều là một phần của sự an tâm sau này.
Vì vậy, tôi chọn cách tách bạch rõ ràng: nuôi con đến khi trưởng thành, còn tuổi già của mình thì tự chịu trách nhiệm. Khi có một khoản dự phòng, nếu con bận rộn hoặc không đủ điều kiện, vợ chồng tôi vẫn có thể thuê người chăm sóc, tự quyết định cuộc sống của mình mà không làm phiền đến con.
Tôi nghĩ đó mới là một cách yêu con thực tế. Khi mình không trở thành gánh nặng, con cũng sẽ nhẹ lòng hơn để sống cuộc đời của nó. Lo xa cho tương lai, với tôi, chưa bao giờ là thừa. Bởi đến một lúc nào đó, khi sức khỏe không còn và thu nhập thu hẹp lại, thứ giúp mình đứng vững không phải là kỳ vọng, mà là những gì đã chuẩn bị từ rất sớm.