“Tôi từng khuyên các em hãy chọn công việc khác tử tế mà làm, đời có nhân quả. Cuối cùng các em hằn học gọi điện thoại nói đủ thứ trên đời 30 phút.
Tôi vẫn cố gắng ngồi trên xe và lắng nghe, nhưng khi phản biện qua những con số, số liệu của hợp đồng này để đi đến hướng có lợi nhuận thì các em không thể chứng minh được.
Theo tôi cần phạt nặng, rất nặng những hành vi lừa đảo, thực phẩm bẩn, bán thuốc giả… những hành vi ảnh hưởng đến sức khỏe, giáo dục và tài chính của người dân, thì mới giảm tải cho bệnh viện, đảm bảo an sinh xã hội, và tiến tới văn minh hơn”.
Độc giả nickname giabinhist kể lại câu chuyện như trên, sau thông tin200 người ở TP HCM bị bắt với cáo buộc lừa hơn 600 tỷ qua ‘hợp đồng kỳ nghỉ’. Gần 200 người là giám đốc, nhân viên các công ty du lịch bị cáo buộc dùng chiêu bán “hợp đồng kỳ nghỉ” để lừa ký hơn 5.500 hợp đồng, chiếm đoạt hơn 600 tỷ đồng, phần lớn còn rất trẻ, có người vừa tốt nghiệp đại học.
Độc giả nickname trang515290 đặt câu hỏi: “Nhưng nhân viên vào làm biết là lừa đảo mà vẫn nhận công việc đó để làm và lừa đảo người khác được nhỉ? Tôi nhớ ngày xưa đi xin việc ở một công ty chuyên mời mọc người trung niên, lớn tuổi vào hội trường xong chơi trò chơi, chia sẻ sức khỏe rồi tặng quà, bán hàng sâm, nấm linh chi với mấy cái thảm đá nóng…
Tôi đến công ty phỏng vấn xong thấy mùi lừa đảo, vì thấy ‘củ sâm sấy khô bán giá mấy chục triệu mà người mua còn phải cảm ơn rối rít vì được tặng quà’. Tôi ở đúng một buổi xong mình đi về và nói với lão chủ là: ‘Ông mà tiếp tục lừa đảo kiểu này tôi sẽ báo công an đó…’.
Tôi nhận thấy nhân viên làm trong đó vì tiền thưởng mà không từ thủ đoạn nào để lừa được những người lớn tuổi mua hàng”.
Cơ quan điều tra xác định, thủ đoạn lừa đảo được nhóm này tổ chức tinh vi qua 4 bước, chủ yếu nhắm vào những người trung niên, cao tuổi có tiền nhàn rỗi hoặc muốn tìm kiếm nguồn thu nhập thụ động.
Để xây dựng vỏ bọc uy tín, ban giám đốc các công ty mạo danh này đã đầu tư thuê địa điểm bề thế, lập bộ máy nhân sự đầy đủ từ khâu quản lý, pháp lý đến lực lượng telesales và chăm sóc khách hàng.
Dựa trên nguồn dữ liệu cá nhân thu thập và mua bán trái phép, nhân viên gọi điện số lượng lớn, dụ dỗ nạn nhân đến tham gia các buổi tư vấn bằng mồi nhử là tặng kỳ nghỉ dưỡng 3 ngày 2 đêm miễn phí hoặc tặng áo mưa, ô dù.
Độc giả Anh Hải nói: “Mấy ngày ngay điện thoại bình lặng hơn hẳn. Cảm ơn mấy cơ quan công an đã triệt phá. Lúc trước cứ ngày nào tôi cũng nhận được cuộc gọi: ‘Dạ bên em Resot đang khai trương có voucher miễn phí cho gia đình mình, 3 người hoàn toàn miễn phí, trải nghiệm du lịch…’.
Tôi biết trên đời này chỉ có nước mưa là miễn phí nên luôn trả lời: ‘Không rảnh, không có nhu cầu’. Mà bọn nó lì lắm gọi suốt cũng mấy năm trời”.
Độc giả trang515290 bình luận: “Chỉ thương những người lớn tuổi, cả đời gom góp được chút tiền dưỡng già hay tính để dành khi bệnh tật còn có tiền chữa bệnh thì tay trắng.
Mất tiền mà không dám nói với con cái nên lại càng bị chúng nó lừa hết lượt này qua lần khác. Bởi vậy các bạn có người lớn tuổi nên thường xuyên quan tâm, hỏi han cha mẹ mình nhiều vào. Tôi đi làm nhưng mỗi ngày đi về đều hỏi bà đi đâu, làm gì để biết mà ngăn ngừa từ sớm. Các cụ bây giờ ở nhà con cháu đi học, đi làm cả ngày nên thích tham gia hội nhóm này kia, mà tham gia vào là nghe tụi nó dỗ dành ngon ngọt, có bao nhiêu tiền là đưa ra hết”.
Những ngày gần đây, tôi thấy không ít người bàn luận về việc liệu đây có phải là thời điểm thích hợp để xuống tiền mua chung cư hay không? Sau giai đoạn tăng nóng từ giữa 2023 đến 2025, thị trường chuyển nhượng chung cư Hà Nội có dấu hiệu chững giá và đi ngang từ đầu năm nay. Cá nhân tôi vẫn chọn đứng ngoài quan sát, dù nhu cầu mua nhà ở là có thật.
Tôi cho rằng giá chung cư hiện nay vẫn đang ở mức quá cao so với khả năng chi trả của phần lớn người lao động. Tôi còn nhớ giai đoạn hai, ba năm trước, nhiều dự án liên tục thiết lập mặt bằng giá mới. Có những căn hộ chỉ trong vòng một đến hai năm đã tăng hàng tỷ đồng. Không ít người mua nhà cảm thấy sốt ruột vì sợ càng chờ càng đắt, trong khi giới đầu tư cũng đẩy mạnh sử dụng đòn bẩy tài chính với kỳ vọng giá sẽ tiếp tục đi lên.
Nhưng từ đầu năm nay, bức tranh đã khác. Giá chào bán trên thị trường thứ cấp không còn tăng mạnh như trước. Nhiều căn hộ được rao bán trong thời gian dài nhưng giao dịch không dễ dàng như giai đoạn cao điểm. Một số nhà đầu tư vay vốn lớn bắt đầu phải bán lại tài sản để thu hồi dòng tiền hoặc giảm áp lực tài chính.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mặt bằng giá đã trở nên hấp dẫn. Hiện nay, không ít dự án tại Hà Nội vẫn được giao dịch quanh ngưỡng 90-100 triệu đồng mỗi m2, thậm chí cao hơn ở một số khu vực. Với mức giá này, một căn hộ diện tích khoảng 70 m2 đã có giá từ 6 đến 7 tỷ đồng. Tôi tự hỏi có bao nhiêu gia đình trẻ với thu nhập từ lương có thể dễ dàng tiếp cận mức giá đó?
>> Có hai căn chung cư Sài Gòn nhưng tôi vẫn quay về ở nhà hẻm cụt
Với tổng thu nhập khoảng 60 triệu đồng mỗi tháng của vợ chồng tôi, đồng nghĩa với phải dành toàn bộ thu nhập trong hơn 10 năm mới mua được căn hộ hai phòng ngủ, chưa tính ăn uống, nuôi con, y tế, giáo dục hay các chi phí sinh hoạt khác. Vì vậy, dù nhiều người cho rằng thị trường đang hạ nhiệt và là cơ hội tốt để mua nhà, tôi vẫn chọn chờ tiếp. Tôi sẽ chỉ cân nhắc xuống tiền khi giá nhà giảm 30-50% so với mặt bằng hiện tại.
Nhiều người sẽ cho rằng đó là kỳ vọng quá xa vời. Nhưng từ nay đến cuối năm, nguồn cung căn hộ tại Hà Nội dự kiến tiếp tục gia tăng khi hàng chục nghìn căn hộ đến thời điểm bàn giao. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều nhà đầu tư mua từ giai đoạn đầu sẽ phải đưa hàng ra thị trường. Khi nguồn cung tăng mạnh trong lúc sức mua chưa thực sự bùng nổ trở lại, áp lực cạnh tranh sẽ lớn hơn. Những người sử dụng đòn bẩy tài chính cao có thể buộc phải chấp nhận giảm giá để thoát hàng. Đó là quy luật bình thường của thị trường.
Tôi không biết giá chung cư thời gian tới sẽ giảm sâu đến đâu, bởi thị trường luôn có những diễn biến khó lường. Vì vậy, tôi chọn tiếp tục thuê nhà và chờ đợi. Nếu giá giảm về mức hợp lý hơn, tôi sẽ mua. Còn nếu thị trường không giảm như kỳ vọng, tôi vẫn thấy thoải mái với quyết định của mình. Mua nhà là chuyện của cả chục năm, nên chậm một chút cũng không sao. Điều quan trọng là khi đặt bút ký hợp đồng, tôi cảm thấy đó là mức giá mình có thể yên tâm sống.
Tôi có đứa em họ học hành làng nhàng, thi lớp 10 trường công trượt nên cha mẹ chạy vạy học phí để vào một trường tư. Rồi cũng cố "lết" qua cấp III. Đóng tiền học một trường cao đẳng nhưng rồi cũng bỏ dở. Đã mấy năm không có việc làm ổn định. Hay tụ tập với đám bạn ở quán cà phê suốt ngày.
Gần đây, nhờ người quen giới thiệu, buổi tối em đi làm thời vụ cho một công ty đóng gói thực phẩm trong khu công nghiệp gần nhà, lương 500 nghìn một ca đêm.
Như vậy là em hài lòng vì không bằng cấp, không nghề ngỗng, làm công việc ai nhìn qua là cũng làm được, với thu nhập như vậy đủ để mua thuốc lá, cà phê, không tốn tiền cơm, tiền nhà, không phải chu cấp cho ai cả? Vậy động lực ở đâu để cố gắng?
Quý 1/2026, cả nước ghi nhận gần 1,6 triệu người 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo. Con số này phản ánh một thực tế đáng lo khi thanh niên đang đứng ngoài guồng quay phát triển, không kỹ năng, không định hướng và cũng không chịu thay đổi.
Trong khi đó, một vấn đề liên quan đó là thị trường xây dựng lại thiếu lao động nghiêm trọng. Nhiều đội thầu "khát người".
Không nói đến những kỹ sư xây dựng, nhân công được đào tạo bài bản qua trường lớp. Tôi chỉ muốn bàn một chút về vấn đề của những lao động xây dựng tự do.
Trước đây, từng có người chia sẻ rằng trả ngày công 400 nghìn vẫn không tuyển được thanh niên làm phụ hồ. Nhiều nhà thầu xây dựng 'khát' lao động. Lý do không phải không có.
Công việc phụ hồ, nhìn từ bên ngoài, là việc tay chân, ai cũng làm được. Tương tự cái việc đóng gói thực phẩm thời vụ mà tôi nói ở trên. Nhưng thực tế lại khắc nghiệt hơn nhiều.
Nắng gắt, mưa dầm, môi trường bụi bặm, nguy cơ tai nạn luôn rình rập. Nhiều công trình thiếu đồ bảo hộ, không hợp đồng lao động rõ ràng, không bảo hiểm, không có cơ chế đền bù thỏa đáng nếu xảy ra sự cố.
Công việc không đều, phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ công trình và chủ thầu. Có những ngày nghỉ việc vì trời mưa, thiếu vật liệu, hoặc chờ công đoạn tiếp theo. Những ngày đó, đồng nghĩa với không có thu nhập. Chưa kể việc ăn ở tạm bợ, phải di chuyển liên tục theo công trình, đời sống thiếu ổn định.
Nếu nhìn toàn cảnh, việc một số người trẻ không mặn mà với nghề phụ hồ là điều có thể hiểu. Nhưng điều đáng bàn không nằm ở việc họ từ chối một công việc cụ thể, mà là thái độ sống phía sau lựa chọn đó.
Từ chối làm phụ hồ vì công việc nặng nhọc, độc hại là một lý do hợp lý. Nhưng từ chối tất cả cơ hội lao động, chấp nhận sống lay lắt qua ngày bằng những công việc tạm bợ, không tích lũy kỹ năng, không hướng đến tương lai đó lại là một vấn đề khác.
>> Tôi làm thợ thu nhập gấp ba lần người bạn chạy xe ôm công nghệ
Lao động phổ thông có thể vất vả, nhưng ít nhất đó là một con đường rõ ràng để kiếm sống. Từ đó, người ta có thể tích lũy kinh nghiệm, chuyển sang công việc tốt hơn, hoặc học thêm một nghề khác. Không ai bắt buộc phải làm phụ hồ cả đời, nhưng từ chối mọi khởi đầu thì sẽ không có điểm đến nào.
Không thể viện lý do công việc vất vả để biện minh cho việc sống không mục tiêu. Cũng không thể đòi hỏi một công việc nhẹ nhàng, lương cao khi bản thân không có kỹ năng hay kỷ luật.
Nhưng theo tôi điều quan trọng nhất, vấn đề khi một ngành nghề nào đó khó tuyển nhân sự thì ngành nghề đó nên xem lại chính mình. Nếu những bất cập không được cải thiện, việc thu hút lao động trẻ sẽ ngày càng khó.
"Tôi thuộc thế hệ 8X đời đầu. Nhìn lại quãng đường đã đi, có lẽ quyết định 'liều' nhất đời tôi lại là bỏ đại học sau một năm nhập học. Ngày đó, tôi nhận ra mình chọn sai ngành, nên không hợp, không hứng thú, càng học càng thấy lạc hướng. Thay vì cố gắng bám trụ cho xong, tôi quyết định dừng lại và thi vào một trường khác, đúng với sở thích của mình. Quyết định ấy không hề dễ dàng, nhưng nó mở ra một giai đoạn mà đến giờ tôi vẫn coi là đáng giá nhất: vừa học, vừa làm đủ nghề.
Tôi từng bán hàng thuê, viết báo, nhận làm web dạo... bất cứ việc gì có thể giúp tôi tự lập. Gia đình không đến mức khó khăn, nhưng tôi muốn tự lo cho mình. Những ngày đó, tôi gần như không có khái niệm nghỉ ngơi: học xong lại đi làm, làm xong lại đi học. Nhưng chính nhịp sống liên tục ấy khiến tôi không có thời gian để nghĩ tiêu cực hay hoài nghi bản thân.
Khi ra trường, tôi nộp hồ sơ vào một công ty nước ngoài. Buổi phỏng vấn hôm đó, tôi không có gì ngoài một 'bảng thành tích' lộn xộn: từ bán hàng, viết báo đến làm web... Tôi cứ liệt kê hết, không tô vẽ thêm, cũng không bỏ sót thứ gì. Điều bất ngờ là nhà tuyển dụng lại đánh giá cao chính những trải nghiệm ấy của tôi. Họ nhìn thấy ở đó sự chủ động và khả năng thích nghi.
Cuối cùng, tôi trúng tuyển và được nhận vào làm việc, dù vị trí ứng tuyển khi đó còn khá mới ở Việt Nam, thậm chí nhiều trường đại học trong nước còn chưa đào tạo bài bản – nghề viết nội dung quảng cáo (copywriter). Nghĩ lại, tâm thế của tôi khi ấy rất đơn giản: 'Cứ thử đi, biết đâu được. Nếu không làm được thì cùng lắm bị loại. Mình còn trẻ, thiếu gì cơ hội làm lại'. Chính suy nghĩ đó đã giúp tôi bước vào những cánh cửa mà nếu đắn đo, có lẽ tôi đã tự đóng lại từ trước.
>> Kỹ sư xây dựng 10 năm mất việc ba lần
Sau này, tôi làm việc cho công ty nước ngoài một thời gian rồi ra kinh doanh riêng. Đến nay, dù đã ở tuổi trung niên, tôi vẫn giữ cảm giác háo hức mỗi khi đứng trước một cơ hội đầu tư mới. Có lẽ vì tôi quen với việc thử thách, quen với việc bắt đầu lại từ con số không.
Vì thế, nếu phải đưa ra một lời khuyên, tôi sẽ nói với các bạn trẻ 'ba không' bây giờ rằng hãy làm những gì mình tò mò và hứng thú. Đừng chờ 'chuẩn bị đủ' mới bắt đầu. Sai thì sửa, không hợp thì đổi. Các bạn đang có một thứ mà chúng tôi ngày trước không có, đó chính là thời gian. Hãy học, hãy làm càng nhiều càng tốt. Có thể bạn sẽ thất bại, thậm chí nhiều lần. Nhưng mỗi lần như vậy là một lần tích lũy kinh nghiệm - điều mà không cuốn sách nào dạy được. Đừng quá so đo thiệt hơn trong ngắn hạn, vì đường dài luôn thuộc về những người không bỏ cuộc".
Đó là chia sẻ của độc giả Hoang trước những trăn trở của các thanh niên "ba không" - không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo. Quý 1/2026, cả nước ghi nhận gần 1,6 triệu người 15-24 tuổi thuộc nhóm này, tăng so với quý trước và cùng kỳ năm 2025. Cục Thống kê cho biết điều này phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường, khi nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng.
Trước những lo lắng của nhiều người trẻ thất nghiệp sau khi ra trường, bạn đọc Hoang nhấn mạnh: "Tôi cũng hiểu nhiều người hoài nghi về giá trị của bằng đại học, nhất là khi kiến thức thực tế thay đổi quá nhanh. Đúng là đại học không thể giúp bạn sẵn sàng ngay cho công việc. Nhưng điều quan trọng nhất nó mang lại không phải là một nghề cụ thể, mà là cách học, cách tư duy và cách giải quyết vấn đề.
Có những môn học tưởng như trừu tượng, xa rời thực tế, nhưng lại là nền tảng để bạn hiểu những thứ phức tạp hơn sau này. Thiếu nền tảng, bạn có thể đi nhanh lúc đầu, nhưng rất khó đi xa.
Qua nhiều năm làm việc và tiếp xúc với đủ kiểu người, tôi nhận ra một điều: những người được đào tạo bài bản, dù không phải ai cũng thành công vượt trội, nhưng cách họ suy nghĩ, phân tích vấn đề và nhìn nhận cuộc sống thường khác hẳn. Họ ít khi chỉ dựa vào may mắn hay 'mồm mép' để kiếm sống. Còn lại, mỗi người một con đường. Nhưng nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn cách đã đi: thử nhiều, làm nhiều, sai cũng được - miễn là không đứng yên".
