Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Airbus, Air France bị kết tội ngộ sát trong thảm kịch khiến 228 người chết
Tòa phúc thẩm Pháp ngày 22/5 ra phán quyết cho rằng hãng hàng không Air France và nhà chế tạo máy bay Airbus là những bên "phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho vụ tai nạn liên quan đến chuyến bay AF447".
Thảm kịch AF447 xảy ra ngày 1/6/2009, khi chiếc Airbus A330 do Air France vận hành đang bay từ Rio de Janeiro đến Paris thì các phi công mất kiểm soát máy bay trên vùng trời Đại Tây Dương. Máy bay sau đó lao thẳng xuống biển, khiến toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên tổ bay thiệt mạng. Đây là thảm kịch hàng không nghiêm trọng nhất trong lịch sử Pháp.
Tòa sơ thẩm năm 2023 cho rằng Air France và Airbus đã mắc sai lầm, nhưng không đủ bằng chứng cho thấy đó là nguyên nhân gây ra tai nạn, nên đã tuyên trắng án với hai tập đoàn.
Tuy nhiên, thẩm phán Sylvie Madec, chủ tọa phiên tòa phúc thẩm Paris, cho rằng tòa sơ thẩm đã không tính đến "chuỗi quan hệ nhân quả" dẫn tới hành động của các phi công và cuối cùng khiến toàn bộ hành khách thiệt mạng.
"Bản thân thảm họa AF447 là tai nạn chực chờ xảy ra và hoàn toàn có thể tránh được nếu mỗi công ty liên quan nhận thức được đầy đủ mức độ nghiêm trọng của sự cố", bà nói.
Tại phiên phúc thẩm, tòa được nghe báo cáo về việc các ống pitot đo tốc độ máy bay đã bị tinh thể băng làm tắc khi AF447 đi qua một cơn bão giữa Đại Tây Dương, khiến tín hiệu báo động vang lên trong buồng lái và hệ thống lái tự động ngắt. Sau khi thiết bị đo gặp trục trặc, các phi công cho máy bay ngóc lên cao, khiến máy bay rơi vào trạng thái thất tốc rồi lao xuống biển.
Dù không loại trừ khả năng phi công có sai sót trong 4 phút 30 giây từ khi cảm biến đóng băng đến lúc máy bay đâm xuống biển, tòa cho rằng tổ lái không được chuẩn bị đầy đủ để xử lý sự cố cực kỳ phức tạp.
"Phi công chuyến bay AF447 thực sự đã thử mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng này. Họ đã làm hết khả năng và không thể quy trách nhiệm cho họ", tòa án nhận định.
Luật sư đại diện gia đình nạn nhân cho rằng cả Air France và Airbus đều biết các bất cập về kỹ thuật trên chiếc Airbus A330 gặp nạn, nhưng phi công không được huấn luyện để xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn.
Tòa phúc thẩm xác định Airbus đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của các vấn đề liên quan ống pitot và không cung cấp đầy đủ thông tin cho các hãng khai thác. Air France bị kết luận không huấn luyện đầy đủ cho phi công và không cung cấp thông tin thích đáng cho tổ bay.
Do đó, tòa tuyên mỗi bên nộp phạt 225.000 euro (261.000 USD), mức phạt tối đa cho tội danh ngộ sát đối với các pháp nhân. Dù mức phạt mang tính biểu tượng, phán quyết được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của hai doanh nghiệp.
Cả Air France và Airbus đều tuyên bố sẽ kháng cáo. Air France cho biết nhận thức việc tiếp tục kháng cáo sẽ kéo dài quá trình pháp lý vốn đã rất lâu, đặc biệt với gia đình các nạn nhân, nhưng nhấn mạnh trách nhiệm hình sự của hãng từng hai lần bị bác bỏ. Luật sư của Airbus, Simon Ndiaye, khẳng định cuộc chiến pháp lý sẽ tiếp diễn.
Tin Gốc: Vnexpress
"Cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ có nguy cơ tái diễn, bởi các bằng chứng cho thấy Mỹ không cam kết với bất kỳ lời hứa hay thỏa thuận nào", tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran, nói ngày 2/5.
Ông Asadi cáo buộc các hành động và tuyên bố của quan chức Mỹ chủ yếu mang tính định hướng truyền thông, với mục đích trước hết là ngăn chặn giá dầu giảm, tiếp đó là "thoát khỏi mớ hỗn loạn do chính họ tạo ra".
Quan chức quân sự Iran khẳng định lực lượng vũ trang nước này vẫn trong tình trạng báo động cao và sẵn sàng đáp trả bất kỳ sự leo thang nào.
"Lực lượng vũ trang đã hoàn toàn sẵn sàng cho bất kỳ hành động phiêu lưu hay dại dột nào từ phía Mỹ", ông nói.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran đã chuyển bản dự thảo đề xuất đàm phán tới Mỹ, thông qua bên trung gian hòa giải Pakistan, vào tối 30/4. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump tỏ ra không hài lòng về điều này, đồng thời cáo buộc các cuộc đàm phán Mỹ - Iran bế tắc là do "bất đồng lớn trong giới lãnh đạo Iran".
"Liệu chúng ta có nên hạ sát tất cả họ hay chúng ta muốn thử đàm phán với họ", Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng ông không muốn lựa chọn phương án đầu tiên vì "lý do nhân đạo".
Chánh án Tòa án tối cao Iran Gholamhossein Mohseni Ejei hôm 1/5 cho biết Tehran "chưa bao giờ né tránh đàm phán", nhưng sẽ không chấp nhận "bị áp đặt" các điều khoản hòa bình.
Mỹ - Iran đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 7/4 và đã gia hạn để đàm phán, nhưng chưa thể tìm được tiếng nói chung để đạt thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến. Ông Trump hôm 1/5 thừa nhận xung đột có thể không được giải quyết, nói rằng Iran vẫn là "mối đe dọa đáng kể" đối với đất nước và quân đội Mỹ.
Tin Gốc: Vnexpress
"Theo đề nghị từ Trung Quốc, một số tàu nước này đã được đi qua eo biển Hormuz sau khi đạt được thỏa thuận về các quy định quản lý eo biển của Iran. Hoạt động bắt đầu từ đêm 13/5", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hôm 14/5.
Một chỉ huy IRGC nhấn mạnh những tàu có liên hệ với "quốc gia thù địch" vẫn sẽ tiếp tục bị chặn tại khu vực.
Đài truyền hình nhà nước Iran thông báo "hơn 30 tàu" đã được phép đi qua, song chưa rõ liệu có phải tất cả đều là tàu Trung Quốc hay không. Kênh truyền hình Al Jazeera đưa tin "hàng chục tàu treo cờ Trung Quốc hoặc liên quan Trung Quốc" đã di chuyển qua eo biển.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một siêu tàu dầu Trung Quốc chở 2 triệu thùng dầu thô Iraq đã đi qua eo biển Hormuz ngày 13/5, sau khi bị mắc kẹt ở vùng Vịnh hơn hai tháng do chiến sự.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Đại sứ Trung Quốc tại Iran được cho là đã liên hệ với Tehran nhằm đề nghị tạo điều kiện cho các tàu đi qua eo biển.
Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli mô tả thỏa thuận cho phép tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz là một cách để nhấn mạnh Tehran là "đối tác quan trọng" của Bắc Kinh.
Trước khi chiến sự bùng phát, mỗi ngày có hơn 1 triệu thùng dầu từ Iran được xuất sang Trung Quốc thông qua vịnh Ba Tư. Xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nhưng tàu Iran và những phương tiên có liên hệ với Trung Quốc vẫn đi qua tuyến đường này với lưu lượng thấp hơn nhiều, chỉ vài tàu mỗi ngày.
Hiện chưa rõ liệu các tàu Trung Quốc được phép lưu thông có phải trả phí theo cơ chế mới mà Iran đang tìm cách áp đặt hay không, cũng như liệu các tàu này có được phép vượt qua vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt tại khu vực hay không.
Động thái diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Hai lãnh đạo đã đề cập vấn đề Iran và eo biển Hormuz trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.
Trả lời phỏng vấn ngày 14/5, ông Trump cho biết ông Tập đã "nói một cách rất dứt khoát rằng sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran". "Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và nói rằng 'nếu có thể giúp theo cách nào đó, tôi sẵn sàng giúp'. Chủ tịch Tập muốn thấy một thỏa thuận được ký kết", Tổng thống Mỹ nói.
Bắc Kinh chưa lên tiếng về phát biểu của ông Trump.
Trung Quốc có quan hệ mật thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.
Trong thông cáo sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước ở Bắc Kinh, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển "phải được duy trì tình trạng mở cửa". Bắc Kinh cũng phản đối quân sự hóa cũng như thu phí qua eo biển.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 14/5 cho biết Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề với Tehran.
Tin Gốc: Vnexpress