Ở tuổi 58, nhiều người hỏi tôi đã chuẩn bị nghỉ hưu chưa? Tôi thường chỉ cười và trả lời: “Chắc còn lâu”. Không phải vì tôi không có điều kiện tài chính. Thực tế, nếu nhìn vào những gì tôi đang có, nhiều người sẽ nghĩ tôi hoàn toàn có thể dừng lại để nghỉ ngơi. Tôi có một căn nhà năm tầng trị giá 7 tỷ, một ôtô, hai mảnh đất gần 3 tỷ đồng, cùng khoảng 1,5 tỷ tiền mặt tích lũy, nói vui là chẳng thiếu thứ gì. Với nhiều người, đó là hẳn một điểm đích đáng mơ ước. Nhưng với tôi, đó chưa phải là lý do để dừng làm việc.
Tôi để ý thấy một xu hướng khá phổ biến hiện nay: nhiều người còn trẻ đã nghĩ đến chuyện “hưởng thụ”, đến khi bước vào tuổi trung niên họ lại bắt đầu nói nhiều về “nghỉ hưu sớm”. Những khái niệm như tự do tài chính, nghỉ hưu trước 50 tuổi được chia sẻ rất nhiều, nghe qua thì hấp dẫn, nhưng đôi khi tôi tự hỏi: liệu có phải chúng ta đang quá mơ mộng về một tương lai màu hồng?
Ở tuổi này, tôi thấy thực tế rất khác. Tôi vẫn còn con cái đang đi học, hoặc mới đi làm, sự nghiệp chưa ổn định. Các cháu cần thời gian, cần sự hỗ trợ, cả về tài chính lẫn kinh nghiệm sống. Tôi cũng còn cha mẹ già, sức khỏe yếu, không có thu nhập, mọi chi phí sinh hoạt, thuốc men đều trông vào con cái. Chỉ riêng hai điều đó thôi cũng đủ để tôi hiểu rằng mình chưa thể nghỉ.
Vài người bảo: “Có tài sản rồi thì cứ sống chậm lại, tận hưởng trước khi quá muộn”. Nhưng tôi nhìn tài sản của mình theo cách khác. Đó là “lớp đệm an toàn”, không phải là lý do để ngừng tạo ra giá trị. Cuộc sống luôn có những biến số mà mình không lường trước được. Nếu dừng lại quá sớm, khi có biến cố xảy ra, tôi sẽ xoay xở ra sao?
>> Tôi hối tiếc vì tuổi 50 có 5 tỷ vẫn không dám nghỉ hưu sớm
Thế nên, tôi vẫn đi làm mỗi ngày, vẫn giữ nhịp sống bận rộn, dù công việc của tôi có áp lực khá cao. Không phải vì tôi tham lam tiền bạc, mà vì tôi thấy mình còn khả năng lao động, còn tạo ra thu nhập được thì không có lý do gì để dừng lại. Làm việc với tôi không chỉ là kiếm tiền, mà còn là cách để giữ cho mình minh mẫn, có ích và không bị tụt lại phía sau.
Tôi cũng tin rằng, mỗi thế hệ đều có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Nếu ai cũng chỉ nghĩ đến nghỉ ngơi sớm, ai sẽ là người tiếp tục làm việc, tạo ra của cải, đóng góp cho sự phát triển chung? Có thể quan điểm này không phổ biến với những người đang theo đuổi lối sống hưởng thụ, nhưng với tôi, làm việc đến khi hết tuổi lao động là điều đương nhiên.
Tôi không phản đối việc nghỉ ngơi hay tận hưởng cuộc sống. Nhưng theo tôi, điều đó nên đến sau khi chúng ta đã thực sự hoàn thành trách nhiệm của mình. Còn khi vẫn còn những người phụ thuộc, còn những nghĩa vụ chưa trọn vẹn, thì việc nói đến nghỉ hưu sớm có phần nào đó là quá vội vàng.
Ở tuổi này, tôi chỉ nghĩ đơn giản: còn làm được thì cứ làm, còn lo được cho gia đình thì cứ cố gắng, sao phải nghỉ? Với tôi, đó là trách nhiệm và cũng là ý nghĩa của việc sống.
VanCuộc sống của tôi sau khi nghỉ hưu sớm tuổi 45
45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Tôi đã tìm ra cách nghỉ hưu sớm tuổi 40 cho mình
Hai năm đáng giá nhất cuộc đời khi tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 50
Tháng kiếm 60 triệu từ dãy trọ cho thuê nhưng tôi không nghỉ hưu sớm
"Các nghi ngờ quanh Argentina có thể hiểu được vì nhiều quyết định trọng tài gây tranh cãi xuất hiện liên tiếp. Nhưng tranh cãi không đồng nghĩa dàn xếp.
Muốn kết luận FIFA thiên vị Argentina, cần bằng chứng về chỉ đạo, lợi ích, liên hệ bất thường hoặc thao túng quy trình. Hiện các lập luận chủ yếu dựa trên cảm giác 'Argentina hay được lợi'. Đó là tương quan, chưa phải nhân quả.
Tình huống penalty, thẻ đỏ hay VAR luôn có vùng diễn giải. Một pha bóng có thể bị chuyên gia này gọi là thẻ đỏ, chuyên gia khác cho rằng chưa đủ mức. Sai sót trọng tài, nếu có, chỉ chứng minh năng lực hoặc tiêu chuẩn xử lý thiếu nhất quán, không tự động chứng minh âm mưu.
Thống kê ít thẻ cũng vậy. Số lỗi không thể quy đổi máy móc thành số thẻ, vì thẻ phụ thuộc vị trí phạm lỗi, mức độ nguy hiểm, ngăn cơ hội rõ ràng hay lỗi chiến thuật. Nếu chỉ nhìn 'lỗi/thẻ' rồi kết luận thiên vị thì quá đơn giản hóa bóng đá.
Phát ngôn của Infantino và việc phân công trọng tài Argentina cho trận Pháp - Morocco đúng là dễ gây phản cảm, vì FIFA cần tránh cả xung đột lợi ích lẫn cảm giác thiếu trung lập. Nhưng 'quản trị hình ảnh kém' khác với 'dàn xếp World Cup'.
Nhánh đấu thuận lợi cũng không phải bằng chứng. Thể thức hạt giống vốn nhằm tránh các đội mạnh gặp nhau quá sớm. Đối thủ yếu hay mạnh còn do kết quả thực tế của giải.
Theo tôi, tóm lại, có thể chỉ trích FIFA về minh bạch, tiêu chuẩn trọng tài và truyền thông. Nhưng nói Argentina được "trao cúp" là kết luận vượt xa chứng cứ hiện có".
Độc giả nickname vietjobtime bình luận quan điểm như trên, sau bài viết 8 nguồn cơn khiến FIFA bị nghi thiên vị Argentina. Theo đó,Chiến thắng của Argentina trước Ai Cập ở vòng 1/8 World Cup 2026 làm bùng lên làn sóng nghi ngờ, vốn đã âm ỉ từ nhiều sự kiện trước đó, về khả năng FIFA ưu ái đội bóng của Lionel Messi.
Đến nay, chưa có bằng chứng nào chứng minh FIFA dàn xếp kết quả hoặc thiên vị Argentina. Tuy nhiên, nhiều sự kiện gây tranh cãi xuất hiện liên tiếp khiến các thuyết âm mưu ngày càng lan rộng, theo báo Anh Telegraph.
Phát biểu gây tranh cãi của Infantino
Một chi tiết khiến FIFA bị chỉ trích đến từ chính Chủ tịch Gianni Infantino. Sau khi Argentina loại Cape Verde ở vòng 1/16, ông dừng lại trả lời truyền hình Argentina và nói rằng bản thân đã "cùng chịu đựng" với đội bóng Nam Mỹ trong trận đấu.
Phát biểu này tạo phản ứng trên mạng xã hội, bởi người đứng đầu FIFA được kỳ vọng phải giữ sự trung lập tuyệt đối. Sau đó, Infantino giải thích ông nói thay cho "những khán giả trung lập cổ vũ cho cả hai đội". Tuy nhiên, lời giải thích không làm dịu các chỉ trích, khi Argentina vốn đã là tâm điểm của nhiều tranh cãi.
"Nhiều người nói với tôi rằng nếu ngày trước biết tính toán hơn, có lẽ giờ tôi đã sở hữu nhiều nhà đất, mua được ở thời điểm giá còn thấp thay vì phải mua khi bất động sản đã tăng rất cao như hiện nay. Tôi hiểu điều đó. Nhưng nếu được quay lại để lựa chọn một lần nữa, tôi vẫn sẽ làm như vậy. Bởi điều khiến tôi cảm thấy mãn nguyện nhất trong cuộc đời không phải là mua được bao nhiêu căn nhà, mà là đã làm được những gì có thể cho cha mẹ khi các cụ còn sống.
Gia đình tôi đông anh chị em. Bố mẹ tôi đã ngoài 100 tuổi. May mắn là các cụ chỉ mắc những bệnh tuổi già và đến nay vẫn rất minh mẫn. Hai anh trai tôi sống ở quê, nhà liền kề với nhà bố mẹ. Gia cảnh các anh không khá giả, lại phải lo cho con cái học hành nên điều kiện kinh tế hạn chế. Vì thế, các anh chủ yếu góp công chăm sóc cha mẹ hàng ngày.
Còn tôi làm ăn xa nhà nhưng kinh tế có phần dễ thở hơn. Có lẽ cũng vì vậy mà tôi tự thấy mình phải có trách nhiệm nhiều hơn với đấng sinh thành. Suốt nhiều năm, tiền kiếm được bao nhiêu tôi lại dành phần lớn để chăm lo cho bố mẹ. Từ việc xây nhà, thuốc men, sinh hoạt hằng ngày cho đến những khoản dự phòng tuổi già.
Đến bây giờ, tôi vẫn để riêng cho mẹ một sổ tiết kiệm trị giá hơn một tỷ đồng để phòng những tình huống cấp bách về sức khỏe. Trong khi đó, các anh chị em của tôi gần như không phải đóng góp tiền bạc cho việc chăm sóc bố mẹ. Không những thế, vợ chồng tôi còn nhiều lần hỗ trợ thêm cho anh chị em và giúp các cháu có điều kiện học đại học.
Chính vì dành phần lớn nguồn lực cho gia đình nên tôi bỏ lỡ không ít cơ hội mua nhà đất ở những giai đoạn giá còn thấp. Nhưng tôi không tiếc. Tôi vẫn nhớ rất rõ thời điểm năm 1997, khi mới tự lập được một thời gian, tôi có trong tay khoảng 200 triệu đồng - một khoản tiền không nhỏ vào thời điểm ấy. Tôi dành 100 triệu đồng để báo hiếu cha mẹ. 100 triệu đồng còn lại, tôi chia đều cho 10 anh chị em, mỗi người 10 triệu đồng. Sau đó, tôi gần như không giữ lại gì cho bản thân mà tiếp tục lao động, làm việc khoảng 10 tiếng mỗi ngày để gây dựng lại từ đầu.
>> Tôi thương chồng 50 tuổi vẫn phải lăn lộn kiếm tiền 'gánh' mẹ già
Những năm tiếp theo cũng vậy. Ngoài việc phụng dưỡng cha mẹ, tôi thường xuyên san sẻ cho anh chị em khi có điều kiện. Tôi cho đi nhiều đến mức sau này bố mẹ và các anh chị em đều từ chối nhận thêm. Mọi người bảo tôi nên giữ lại để lo cho bản thân và tương lai của mình. Nhưng lúc ấy, nhìn thấy người thân bớt khó khăn, tôi lại thấy vui.
Đến năm 2004, tôi lập gia đình. Ngày cưới, vợ chồng tôi gần như bắt đầu với hai bàn tay trắng. Điều tôi biết ơn nhất là vợ tôi luôn đồng lòng với những lựa chọn của chồng. Hai vợ chồng cùng suy nghĩ, cùng cố gắng nên công việc ngày càng thuận lợi hơn. Kinh tế khá hơn, chúng tôi lại càng giúp đỡ nhiều hơn cho cả bên nội lẫn bên ngoại.
Từ đó đến nay, vợ chồng tôi vẫn là người gánh phần lớn trách nhiệm chăm lo cho bố mẹ. Các cụ sống ở nông thôn, không có lương hưu, nên mọi chi phí sinh hoạt, thuốc men vẫn cần con cái hỗ trợ. Suốt hàng chục năm qua, chúng tôi vừa lo cho cuộc sống riêng, vừa chăm sóc cha mẹ.
Là người tự kinh doanh nên tôi chủ động được thời gian. Mỗi năm, tôi đều dành từ khoảng sáu tuần đến vài tháng để ở bên chăm sóc bố mẹ. Nhiều người cho rằng như vậy là thiệt thòi. Nhưng tôi thì không nghĩ thế. Tiền bạc có thể kiếm lại được, nhà đất có thể mua muộn hơn, nhưng thời gian dành cho cha mẹ thì không thể lấy lại.
Bây giờ nhìn lại, tôi thấy mình không phải người thành công nhất trong số những người cùng thế hệ. Nếu xét về đầu tư, có lẽ tôi đã bỏ lỡ nhiều cơ hội. Thế nhưng điều khiến tôi hạnh phúc là bố mẹ tôi được sống trong điều kiện đầy đủ, an tâm và được con cháu chăm sóc khi tuổi đã rất cao.
Tôi cũng vui vì các anh chị em trong gia đình vẫn giữ được tình cảm tốt đẹp với nhau, các cháu có thêm điều kiện học hành, cuộc sống của mọi người đều dần ổn định hơn. Còn vợ chồng tôi, dù mua nhà đất muộn hơn người khác, cuối cùng cũng gây dựng được cuộc sống ở mức trung lưu và sở hữu vài căn nhà ở Hà Nội.
Có lẽ cuộc đời mỗi người đều có những ưu tiên khác nhau. Có người chọn tích lũy tài sản trước. Có người chọn đầu tư cho sự nghiệp trước. Còn tôi chọn dành phần lớn những năm tháng sung sức nhất để báo hiếu cha mẹ và giúp đỡ người thân. Đến giờ, điều quý giá nhất mà tôi nhận được không nằm trong sổ đỏ hay tài khoản ngân hàng. Đó là cảm giác thanh thản khi biết rằng mình đã làm tròn bổn phận với những người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình nên người. Với tôi, như thế đã là đủ để thấy mãn nguyện".
Đó là chia sẻ của độc giả Podononga xung quanh câu chuyện gánh nặng chăm sóc cha mẹ già. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chưa từng có. Chỉ trong vài thập kỷ, xã hội đã dịch chuyển từ "quốc gia trẻ" sang "xã hội đang già", với hàng chục triệu người cao tuổi. Điều đó vô tình kéo theo những áp lực cho thế hệ trẻ trong việc chăm sóc cha mẹ già.
Trong nhiều gia đình, hiếu thảo vẫn được hiểu như việc tự tay chăm sóc cha mẹ. Nhưng khi thiếu kiến thức và nguồn lực, sự chăm sóc này dễ dẫn đến kiệt sức - không chỉ cho người chăm sóc, mà cả cho người được chăm sóc. Còn với những gia đình không có điều kiện tài chính cho cha mẹ sử dụng dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp thì sao? Đó là câu hỏi không dễ có lời giải với nhiều người trẻ.
"Tôi có ba năm nghỉ hưu sớm với ý định đi du lịch cho đã. Thế nhưng, đến năm thứ hai, khoản thu nhập thụ động từ bất động sản cho thuê của tôi bắt đầu có vấn đề, toàn bộ bài toán tài chính hưu 'trật đường ray'. Điều đó cho thấy những suy nghĩ của tôi về điều kiện hưu trên khoản thu nhập thụ động hoàn toàn sai lầm.
Vậy là, tôi phải liên hệ lại với đồng nghiệp ở công ty cũ để xem vị trí trước đây của mình có còn cần người không? Nhưng tiếc là bộ máy nhân sự lúc đó đã ổn định. Cuối cùng, tôi lại đi rải CV và tìm cơ hội công việc mới. May mắn là sau khoảng hai năm lông bông, kỹ năng và kinh nghiệm của tôi vẫn chưa bị mài mòn nhiều lắm, nên tôi tìm được cơ hội vào lại cuộc chơi.
Sau lần ấy, tôi rút ra được một bài học xương máu rằng nghỉ hưu sớm hay muộn không phải được quyết định khi bạn đã đạt được bao nhiêu tiền và thu nhập thụ động sau khi nghĩ việc là bao nhiêu? Nó còn phụ thuộc vào triết lý xây dựng lối sống tiếp theo của bạn sau khi nghỉ việc. Đặc biệt, đừng bất chấp để nghỉ, hãy lắng nghe người thân, bạn bè để có thêm cái nhìn đa chiều trước khi quyết định".
Đó là chia sẻ của độc giả Nguyễn Phú Hưng về quyết định nghỉ hưu sớm. FIRE (độc lập tài chính và nghỉ hưu sớm) bắt đầu được nhiều người Việt biết đến từ khoảng năm 2020. Khảo sát trên VnExpress với gần 20.000 độc giả cho thấy chỉ 11% muốn làm việc đến tuổi nghỉ hưu theo quy định. 55% muốn nghỉ từ tuổi 50, 29% từ 40-50 tuổi và 5% muốn nghỉ trước tuổi 40. Tuy nhiên, không phải lúc nào nghỉ hưu sớm cũng đi cùng những mặt tích cực. Người theo trào lưu FIRE dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng do chưa xác định được mục đích sống, hoặc nhầm lẫn giữa công cụ mưu sinh và ý nghĩa cuộc đời.
>> Cuộc sống nghỉ hưu sớm sau 10 năm đi làm
Từng rơi vào cảm giác tương tự sau khi nghỉ hưu sớm, bạn đọc Doanhiep bình luận: "Tôi cũng nghỉ hưu sớm từ năm 35 tuổi, sau khi đã tích lũy đủ tài sản để sống một đời sung túc. Nhưng thú thực, sau khi nghỉ, tôi thấy rất buồn. Tôi cũng dành hơn 5 năm đi khắp thế giới, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn, trống rỗng. Cuối cùng, sau 10 năm nghỉ ở nhà, tôi quyết định quay trở lại với công việc, thành lập một công ty nho nhỏ với khoảng 20 nhân viên. Giờ công việc của tôi rất bận rộn nhưng bản thân lại thấy vui vẻ hơn ngày trước rất nhiều. Ý nghĩa cuộc sống đôi khi không phải sự nhàn rỗi, đủ đầy, mà nó nằm trong sự tồn tại của bản thân với thế giới xung quanh".
Đồng quan điểm, độc giả Henry Tran cho rằng: "Cuộc sống là một hành trình dài, chứ không phải một đích đến. Bởi lẽ, đến cuối cùng thì ai cũng sẽ phải rời xa cõi đời này. Điều làm nên sự khác biệt giữa mỗi người không nằm ở việc ai đến đích trước, mà ở việc ai đã sống với nhiều trải nghiệm ý nghĩa và đa sắc màu hơn.
Tự do tài chính không phải là đích đến để dừng lại hay chỉ tận hưởng cuộc sống trong sự nhàn rỗi. Giá trị lớn nhất của nó là giúp chúng ta không còn phải quá bận tâm đến cơm áo gạo tiền hằng ngày, từ đó có thời gian nhìn lại chính mình: mình thực sự muốn gì, điều gì đáng theo đuổi, điều gì nên buông bỏ và đâu là đam mê khiến cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Nếu còn trẻ mà chọn cách nghỉ ngơi hoàn toàn, rất dễ đánh mất động lực, mất kết nối với xã hội và dần đánh mất giá trị của bản thân. Con người vốn cần được cống hiến, học hỏi và phát triển. Chỉ khi tuổi cao, sức khỏe không còn cho phép lao động như trước thì việc sống chậm và nghỉ ngơi mới là điều tự nhiên. Còn khi vẫn còn trẻ, tự do tài chính nên được xem là cơ hội để sống đúng với giá trị của mình, chứ không phải là lý do để ngừng bước".
