Tôi ngoài 40 tuổi, có hơn một thập kỷ làm việc ở nước ngoài. Có một thời gian dài, tôi tin mình là người gánh vác gia đình. Nhìn lại, tôi nhận ra mình đã sống như một người cho đi không giới hạn, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc. Tôi lớn lên với suy nghĩ phải sống có trách nhiệm, biết hy sinh. Những câu chuyện về lòng nghĩa khí khiến tôi tin nếu mình cố gắng đủ nhiều, đối xử đủ tốt, người bên cạnh sẽ trân trọng.
Tôi kết hôn với một người phụ nữ từng có gia đình riêng. Khi bước vào cuộc hôn nhân đó, tôi tự nhủ mình phải làm tốt hơn, bù đắp nhiều hơn để mọi thứ được trọn vẹn. Trong hơn 10 năm sống xa quê, tôi là người chu cấp chính cho gia đình. Tôi không tiếc tiền lo cho cuộc sống chung, cho việc học hành của các con, kể cả con riêng của vợ. Có những khoản chi mà đến bây giờ, khi ngồi tính lại, tôi mới thấy không hề nhỏ.
Điều khiến tôi day dứt không nằm ở tiền. Nó bắt đầu từ một chuyện xảy ra vài tháng sau khi cưới. Khi phát hiện một số tin nhắn không rõ ràng, thay vì đối thoại bình thường, mọi thứ lại trở thành cuộc tranh cãi mà tôi là người phải xuống nước để giữ hòa khí. Tôi đã chọn nhịn vì nghĩ đó là cách giữ gìn một cuộc hôn nhân còn quá mới. Nhìn lại, đó có lẽ là lần đầu tiên tôi chấp nhận đánh đổi lòng tự trọng để giữ một mối quan hệ. Khi bạn đã chấp nhận điều đó một lần, những lần sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Những năm sau đó, tôi tiếp tục làm việc, chu cấp, tin rằng chỉ cần mình cố gắng thêm một chút, mọi thứ sẽ tốt lên. Thế nhưng cảm giác mệt mỏi dần lớn hơn, khi những nỗ lực của mình không còn được nhìn nhận như trước mà trở thành điều “đương nhiên”.
Có những lúc tôi tự hỏi: mình đang xây dựng một gia đình hay chỉ duy trì một guồng quay mà trong đó vai trò của mình chỉ gói gọn trong hai chữ “trách nhiệm tài chính”? Tôi từng tự trấn an rằng đó là bổn phận của người đàn ông, nhưng bổn phận không có nghĩa là không có giới hạn. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là khi nhận ra càng cho đi mà không có giới hạn, tôi càng đánh mất tiếng nói của mình. Không chỉ trong hôn nhân, mà cả trong gia đình lớn, tôi cũng quen với việc đứng ra lo liệu. Nhiều năm liền, tôi cố gắng làm tròn trách nhiệm với cha mẹ, người thân. Đôi khi, sự cố gắng đó lại không đi kèm với sự thấu hiểu như tôi từng kỳ vọng. Đến một lúc, tôi thấy mình mệt mỏi, không phải vì làm nhiều mà vì cảm giác những gì mình làm không còn mang lại ý nghĩa như ban đầu.
Bước ngoặt đến khi tôi buộc phải nhìn lại mọi thứ một cách thẳng thắn. Tôi nhận ra điều đơn giản nhưng trước đây đã bỏ qua: Không ai có thể bảo vệ mình tốt hơn chính mình. Tôi bắt đầu thay đổi, không còn cố gắng làm hài lòng mọi người. Tôi thiết lập lại ranh giới tài chính, rõ ràng hơn trong các quyết định, tập trung vào những gì thực sự quan trọng, đặc biệt là tương lai của con trai. Tôi không phủ nhận những gì mình đã làm trong quá khứ. Nhưng nếu được quay lại, tôi sẽ làm khác đi ở một điểm: biết dừng lại đúng lúc.
Từ câu chuyện của mình, tôi rút ra vài điều: Sự tử tế nếu không có ranh giới rất dễ bị hiểu thành nghĩa vụ. Một mối quan hệ chỉ bền khi có sự cân bằng. Khi một người cố gắng quá lâu, sự mệt mỏi là điều không tránh khỏi. Đừng dùng nỗi sợ “mất mặt” để giữ một cuộc sống khiến mình kiệt sức. Đôi khi, điều “hiệp nghĩa” nhất không phải là cố gắng cứu người khác mà là biết cách giữ lại chính mình. Tôi đã mất nhiều năm để hiểu điều đó. Hy vọng những ai đang ở trong hoàn cảnh giống tôi sẽ nhận ra sớm hơn.
Tôi là người em trai được anh trai ruột nhắc tới trong bài viết "Em trai tôi có bốn con với ba người phụ nữ" cách đây hơn hai năm. Mấy ngày qua, được người bạn gửi link bài viết và thấy giống trường hợp của tôi. Đọc bài viết xong, tôi có hỏi và anh trai đã xác nhận bài đó là do anh viết. Tính tới thời điểm viết bài này, tôi đã có thêm hai bé nữa, bao gồm cả bé đang trong bụng mẹ được nhắc tới ở thời điểm anh trai tôi viết bài có nói. Theo cách nói của anh tôi thì tôi đang có năm con với bốn người phụ nữ.
Hiện tại, tôi và người vợ đầu tiên và duy nhất từng đăng ký kết hôn đã hoàn tất thủ tục ly hôn được hơn một năm. Tôi là người nuôi cả hai cháu, không yêu cầu mẹ các cháu chu cấp và luôn thoải mái khi mẹ các cháu đón các cháu lên ngoại chơi. Nhìn chung, chúng tôi vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp, gặp nhau vẫn cười nói và coi nhau như những người bạn. Ba cháu còn lại với ba người phụ nữ kia, các cháu ở với mẹ, tôi vẫn thường xuyên thu xếp vào thăm các cháu. Gia đình các cháu vẫn quý mến tôi, mỗi lần tôi về thăm, thường được giữ ở lại tối thiểu vài ngày. Tôi cũng thỉnh thoảng đón các cháu ra Hà Nội gặp ông bà nội cùng chú thím, cũng như gặp hai bé lớn nhà tôi. Mỗi lần như vậy, các bé thường ở khoảng vài tháng rồi tôi lại đưa về ngoại trong miền Tây.
Về hoàn cảnh của tôi, hiện tôi đã trả hết nợ nần từ một năm trước, đang kinh doanh một nhà hàng ăn uống và một quán cầm đồ. Về mặt tình cảm cá nhân, tôi đang có mối quan hệ yêu đương với một cô gái kém tôi 18 tuổi ở gần nhà. Hiện bạn ấy giúp tôi khoản thu chi ở nhà hàng. Sau khi đọc rất kỹ các bình luận của quý độc giả trên bài viết của anh trai, lời đầu tiên tôi xin cầu thị lắng nghe tất cả các ý kiến dù là trái chiều. Và tôi xin có vài lời tâm sự như sau:
Thứ nhất, về những comment nói tôi là người vô trách nhiệm, thiếu đạo đức với vợ và hai con đầu: Xã hội này có những tiêu chuẩn riêng, những tiêu chuẩn đó được số đông thừa nhận rộng rãi và coi đó là khuôn mẫu đúng. Bất cứ tiêu chuẩn nào không theo mẫu thì đó là lệch chuẩn hoặc nếu có hơn một tiêu chuẩn mà chúng mâu thuẫn nhau sẽ bị coi là tiêu chuẩn kép. Tôi chưa bao giờ cổ xúy cho bất kỳ ai sống theo cách của mình. Tuy nhiên, tôi cho rằng tuy tôi có sai về mặt pháp luật khi đã vi phạm hôn nhân một vợ một chồng nhưng về mặt trách nhiệm, tôi chưa từng là người cha, người chồng vô trách nhiệm. Người từng là vợ hợp pháp duy nhất của tôi luôn thừa nhận với tôi điều này.
Xã hội các bạn đang sống là một xã hội rộng lớn với những quy chuẩn được thừa nhận rộng rãi bởi số đông. Các bạn có thể nói rằng chúng tôi lệch chuẩn, nhưng đó là "xã hội" mà chúng tôi lựa chọn. Tôi cũng cho rằng không ai có thể thấu hiểu được ai nếu chưa từng rơi vào hoàn cảnh, bối cảnh mà người đó đang sống.
Thứ hai, với những người nói rằng tôi lừa lọc những người phụ nữ sau này sinh con với tôi: Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm này. Bởi lẽ, khi tôi ra ngoài giao lưu, tiếp khách hoặc những mối quan hệ làm ăn mà quen biết người phụ nữ nào đó, tôi luôn nói rõ mình đã có vợ con, thậm chí có nhiều hơn một vợ. Tôi chưa từng nói những lời nói dối kinh điển như: "anh đã có vợ nhưng cuộc sống gia đình không hạnh phúc...". Với tôi, nếu không phải cần sự lắt léo trong những mối quan hệ làm ăn, tôi luôn sống thẳng, sống đúng, chưa từng tô vẽ nên một người nào đó mà tôi muốn họ nhìn thấy. Hiện tại, ba người phụ nữ sau này từng có con với tôi vẫn giữ liên lạc với tôi. Dù không phải duy trì nói chuyện hàng ngày nhưng tôi tin rằng chúng tôi vẫn đang trong một mối quan hệ trân quý nhau, dù chuyện tình yêu trai gái hoàn toàn không còn nữa.
Cuối cùng, qua bài viết này của quý báo, tôi xin dành những lời biết ơn tới bố, mẹ - những người sinh ra tôi - đã luôn ủng hộ tôi vô điều kiện suốt những năm qua. Tôi cũng vô cùng biết ơn anh trai và chị dâu, những người luôn bên cạnh, động viên tôi những lúc khó khăn nhất. Tôi cũng xin cảm ơn vợ cũ và những người phụ nữ từng sinh con cho tôi, cảm ơn vì đã thấu hiểu và cảm thông cho tôi. Cuối cùng, xin cảm ơn các độc giả đã comment trên bài viết của anh trai tôi, qua những chia sẻ của độc giả, đã khiến cho nhân sinh quan của tôi ít nhiều có sự thay đổi. Tôi không dám hứa hẹn gì nhưng sẽ cố gắng sống sát nghĩa nhất với tiêu chuẩn của xã hội và sẽ là một công dân tốt, đóng góp phần nào vào sự phát triển của đất nước.
Nhân đọc bài viết: Lo vợ gặp lại bạn trai cũ nếu tham gia hội khóa, tôi muốn xin ý kiến về việc chồng tôi cũng sắp có kỷ niệm tròn 20 năm ra trường cấp ba và góp quỹ 500 nghìn đồng (đã góp ba lần và khi nào hết sẽ góp tiếp cho tới hết đời). Số quỹ đó dùng để chi tiêu thăm hỏi cho những người bạn có hoạt động và sinh sống ở quê nhà. Hơn năm năm quen chồng, tôi chưa từng gặp bạn cấp ba của anh và vợ chồng tôi đã chuyển nơi ở cách quê nhà 1.800 km. Những năm góp quỹ, bố chồng tôi ốm thập tử nhất sinh ngoài quê, không được hỏi thăm từ nhóm bạn cấp ba này, lý do của chồng tôi là bố chồng ở xa (khoảng 30 km) và do chồng tôi không nói.
Đặc biệt hơn hết, suốt những năm là vợ chồng, khi khó khăn, tôi chưa thấy chồng có thể nhờ vả được bạn bè của anh. Tôi từng là lớp trưởng thời cấp ba, cũng được bạn cũ đưa vào nhóm nhưng tuyệt nhiên không bao giờ góp quỹ, chỉ khi nào tôi thấy có bạn nhắn lên nhóm rằng có nhà bạn A, B, C có tang sự, tôi mới gửi tiền nhờ các bạn hỏi thăm giúp.
Tôi có nói với chồng: Với một người đã rời khỏi quê hương, đi xa sinh sống và đã 17 năm kể từ khi ra trường thì việc lập một nhóm quỹ như vậy là không nên. Ai cũng có gia đình rồi, khi đi học đã hoàn thành trách nhiệm của một người lãnh đạo, một người học sinh, việc quan trọng nhất là gia đình hiện tại và bạn bè xung quanh. Chồng nói tôi là người thế này thế nọ, ý kiến sai trái, rồi nói không góp sau khó nhìn mặt bạn bè. Vậy xin các anh chị độc giả cho ý kiến về trường hợp nhà tôi. Xin cảm ơn các độc giả.
Tôi là người tự kỷ, điều đó không có nghĩa là tôi không có cảm xúc. Ngược lại, đôi khi tôi cảm nhận mọi thứ rất sâu, chỉ là không giỏi thể hiện theo cách mọi người quen thuộc. Trong chuyện tình cảm, tôi gặp khá nhiều khó khăn. Tôi không giỏi đọc tín hiệu. Những ánh mắt, ẩn ý, hay "bật đèn xanh"..., chúng giống như một ngôn ngữ mà tôi chưa từng được học. Có khi tôi không nhận ra người khác đang thích mình. Cũng có khi tôi hiểu sai, mọi thứ trở nên ngượng ngùng. Tôi cũng không giỏi giao tiếp cảm xúc.
Khi thích ai đó, tôi không biết phải nói sao cho "đúng cách". Tôi có thể im lặng quá lâu hoặc nói những điều quá thẳng thắn. Không phải vì tôi không quan tâm mà vì không biết cách thể hiện sao cho dễ hiểu. Tôi cần thời gian để mở lòng. Tôi không thể "bắt sóng" nhanh như người khác, thế nhưng một khi đã tin tưởng thì tôi sẽ rất chân thành. Tôi không giỏi chơi trò tâm lý, không giỏi thả thính, chỉ luôn nghiêm túc.
Có lúc tôi thấy mình như đứng ngoài cuộc chơi. Người khác yêu nhau dễ dàng, còn tôi loay hoay với những điều cơ bản nhất. Tôi vẫn tin sẽ có người hiểu hoặc ít nhất là sẵn sàng học cách hiểu tôi. Nếu bạn từng thấy một người hơi khác biệt, nói chuyện có phần vụng về, phản ứng chậm hơn một chút, có thể họ không lạnh lùng, chỉ là họ đang cố gắng theo cách của riêng mình. Còn tôi, vẫn đang học cách yêu theo nhịp của mình. Mong được các bạn chia sẻ.
