Trong bài phát biểu hôm nay tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu và uy tín bậc nhất, có vai trò tiên phong trong định hình chính sách đối ngoại của Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ quan điểm về quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam – Ấn Độ với phương châm chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất.
Lãnh đạo Việt Nam cho hay dựa trên nền tảng tin cậy và gắn bó, quan hệ hai nước từng bước được định hình và phát triển, không ngừng được mở rộng và làm sâu sắc trong những năm qua, theo Bộ Ngoại giao. Hai bên đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới và đang bước vào bối cảnh mới khi thế giới đang biến đổi nhanh chóng, sâu sắc chưa từng có, đồng thời cũng mở ra các cơ hội mới.
“Bối cảnh mới, yêu cầu mới của giai đoạn phát triển mới của mỗi nước đòi hỏi chúng ta phải củng cố, đổi mới và đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ phát triển lên tầm cao mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra 5 định hướng trọng tâm để đưa quan hệ hợp tác Việt Nam – Ấn Độ sang tầm mức mới, theo hướng khai phá tiềm năng, mở ra không gian, lĩnh vực mới.
Đầu tiên là hai bên cần củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chiến lược. Đây là điều kiện để duy trì quan hệ ổn định, cũng là nền tảng để thúc đẩy hợp tác hiệu quả và cùng ứng phó với các thách thức chung.
Hai nước cần tiếp tục tăng cường trao đổi toàn diện ở các kênh, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, gồm có an ninh – quốc phòng.
Việt Nam và Ấn Độ cũng cần nâng cao hiệu quả hành động, phối hợp lập trường trong các diễn đàn đa phương bao gồm ASEAN, Liên Hợp Quốc, phong trào Không liên kết, đặc biệt là trong bối cảnh khu vực và quốc tế đang diễn biến phức tạp.
Thứ hai là mở rộng dư địa kết nối, gia tăng kết nối phát triển, tạo thêm động lực cho liên kết khu vực, trong đó phát triển các kết nối về hạ tầng, logistics, số hóa và chuỗi giá trị là mắt xích quan trọng.
Việt Nam sẵn sàng hợp tác về dược phẩm với Ấn Độ, hoan nghênh các hãng dược Ấn Độ đầu tư sản xuất dược phẩm tại Việt Nam cho thị trường Đông Nam Á.
Hai bên sẽ mở rộng cơ chế kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và địa phương thông qua các diễn đàn hợp tác và chương trình xúc tiến đầu tư; từ đó chuyển hóa các định hướng hợp tác thành những dự án cụ thể gắn với từng ngành, từng địa phương và từng chuỗi giá trị.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, quan hệ Việt Nam – Ấn Độ là một trục kết nối chiến lược giữa Đông Nam Á và Nam Á. Thông qua quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường giữa hai nước, khuôn khổ ASEAN – Ấn Độ, hợp tác Mekong – Sông Hằng, cũng như các sáng kiến kết nối khu vực, hai nước có thể đóng góp vào việc củng cố không gian hợp tác rộng mở, bao trùm và năng động.
Thứ ba là nâng tầm và tăng tốc hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược thành trụ cột trọng yếu trong quan hệ hợp tác Việt Nam – Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực chính của tăng trưởng, nhân tố mới quyết định sức mạnh tổng hợp, năng lực cạnh tranh quốc gia; đòi hỏi những hình thức hợp tác sâu hơn, đa dạng hơn trong các lĩnh vực định hình tương lai như kinh tế số, dữ liệu, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Việt Nam đặc biệt coi trọng hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.
Hai bên có thể thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ ở cấp định hướng mà ngay tại cấp thực thi, thông qua việc xác định rõ các lĩnh vực mũi nhọn và mô hình triển khai; thiết lập các chương trình hợp tác giữa các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, gắn với đào tạo và dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước.
Lan tỏa các giá trị văn hóa – xã hội, tăng cường giao lưu nhân dân cũng là một định hướng quan trọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cần chú trọng, bởi sự gắn bó giữa con người với con người, xã hội với xã hội cũng góp phần làm nên sức sống lâu bền của quan hệ giữa các quốc gia.
Năm 2025 ghi nhận gần một triệu lượt khách du lịch giữa Việt Nam và Ấn Độ, cho thấy mức độ kết nối ngày càng sâu rộng giữa hai nước, nhưng vẫn còn nhỏ bé so với tiềm năng dân số, tiềm lực kinh tế hai nước.
Để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này, hai bên cần tăng cường hợp tác giáo dục – đào tạo, văn hóa, du lịch, kết nối địa phương và giao lưu nhân dân, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ.
Cuối cùng, Việt Nam và Ấn Độ cần chung tay kiến tạo và củng cố không gian hòa bình, ổn định bởi hai bên đều thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, mà còn là sự tạo dựng, củng cố các điều kiện cấu trúc, thể chế và văn hóa để thúc đẩy hòa bình bền vững, công lý và thịnh vượng của con người.
“Hòa bình cũng không phải là mặc nhiên sẵn có, mà là kết quả của đối thoại chân thành, của trách nhiệm trong ứng xử giữa các quốc gia và của sự tôn trọng kiên định các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Phát ngôn viên cảnh sát bang Kentucky Scottie Pennington ngày 30/4 cho biết một người đàn ông mặc hoodie màu xám trắng, đeo găng tay và bịt mặt đã xông vào chi nhánh của ngân hàng U.S. Bank ở Berea. Nghi phạm sau đó nổ súng, giết chết một nhân viên nam và một nhân viên nữ.
"Họ là những người lao động trong cộng đồng chúng ta và giờ họ không còn ở bên chúng ta nữa", Pennington nói, thêm rằng cảnh sát đã có một số manh mối và đang truy bắt nghi phạm.
Cảnh sát bang Kentucky công bố ảnh của nghi phạm trên mạng xã hội. Nghi phạm được cho là cao khoảng 1m90 và đã bỏ trốn khỏi hiện trường theo hướng đường East Chestnut.
Giới chức cho biết vẫn chưa rõ nghi phạm đã tẩu thoát bằng phương tiện gì và liệu có đồng bọn giúp sức hay không. Phát ngôn viên Pennington từ chối cung cấp thông tin ngân hàng chịu thiệt hại tài sản thế nào.
Các cơ quan thực thi pháp luật, gồm cảnh sát địa phương, cảnh sát bang và FBI, đang truy tìm nghi phạm, sử dụng trực thăng, máy bay không người lái và chó nghiệp vụ.
"Nếu bạn thấy điều gì đó kỳ lạ và cảm thấy không ổn, ví dụ như chó của bạn có những hành vi bất thường, hãy gọi cho chúng tôi", Pennington nói.
Ngân hàng U.S. Bank cho biết đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan hành pháp và hỗ trợ những người bị ảnh hưởng.
"Chúng tôi vô cùng đau buồn trước sự việc bi thảm đã cướp đi sinh mạng của hai nhân viên. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình các nạn nhân, các đồng nghiệp và toàn thể cộng đồng Berea", U.S. Bank ra tuyên bố.
Bộ Tài chính Mỹ hôm 22/6 công bố miễn trừ toàn diện các lệnh trừng phạt đã áp dụng lâu nay đối với hoạt động mua bán dầu của Iran. Theo đó, Iran sẽ được phép sản xuất, bán và vận chuyển dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu cho đến ngày 21/8, trong lúc cuộc đàm phán tiếp diễn.
Quyết định này cũng cho phép khách hàng mua dầu thanh toán cho Iran bằng đồng USD, cũng như mở đường cho dầu thô cùng các sản phẩm hóa dầu của Iran được nhập khẩu vào Mỹ. Theo đó, các ngân hàng Iran có thể nhận thanh toán trực tiếp từ nước ngoài, giúp Tehran dễ dàng đưa doanh thu dầu mỏ về nước hơn để giảm bớt tình trạng thiếu hụt ngoại tệ.
Trên thực tế, điều này đồng nghĩa tạm đình chỉ các hạn chế chủ chốt đối với lĩnh vực năng lượng của Iran, những biện pháp vốn đã được Mỹ duy trì suốt nhiều năm theo cả lệnh trừng phạt trực tiếp và thứ cấp.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết phạm vi miễn trừ còn bao gồm lĩnh vực vận tải biển, bảo hiểm, quản lý tàu, đăng ký tàu, cùng các dịch vụ khác cần thiết để hỗ trợ hoạt động giao dịch dầu mỏ, đồng thời đình chỉ các hạn chế theo loạt lệnh trừng phạt đã kìm hãm xuất khẩu năng lượng của Iran suốt nhiều thập kỷ.
Động thái này đánh dấu một trong những thay đổi mạnh mẽ nhất trong chính sách của Washington đối với Tehran kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Giới chức Iran mô tả quyết định của Mỹ là bằng chứng cho thấy các cuộc đàm phán đang mang lại những lợi ích kinh tế thiết thực.
Ông Hamid Hosseini, người phát ngôn hiệp hội các nhà xuất khẩu dầu Iran, nói rằng các thương nhân châu Âu đã bắt đầu liên hệ mua dầu Iran sau quyết định miễn trừ từ Mỹ. Tuy nhiên, chưa có công ty Mỹ nào liên hệ với Tehran.
Trước chiến sự, nguồn dầu xuất khẩu của Iran là mục tiêu trọng tâm trong chiến dịch gây sức ép kinh tế do Mỹ dẫn dắt nhằm buộc Tehran chấp nhận các giới hạn nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân. Khi các đợt không kích cũng không đạt được mục tiêu đó và Tehran đóng eo biển Hormuz, Mỹ phong tỏa các cảng của Iran vào tháng 5 nhằm bóp nghẹt nền kinh tế nước này.
Theo thỏa thuận tạm thời đạt được tuần trước, Mỹ đã dỡ bỏ phong tỏa, đồng ý để Iran bán dầu và nhận thanh toán.
Thông báo của Bộ Tài chính Mỹ được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Phó tổng thống JD Vance nói với báo giới rằng Iran đã mời thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay lại nước này. Ông mô tả đây là cột mốc lớn và bước đầu tiên hướng tới chấm dứt vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Theo ông, một số cuộc trao đổi với thanh sát viên có thể diễn ra ngay từ 22/6, nhưng không nêu rõ họ sẽ được tiếp cận tới đâu, cũng như liệu có được phép tới các cơ sở từng bị Mỹ và Israel tấn công năm ngoái hay không.
IAEA chưa bình luận, trong khi Iran cũng chưa xác nhận thông tin này.
Phe cứng rắn tại Iran phản đối khả năng cho phép thanh sát viên hạt nhân trở lại nước này. Hãng tin Tasnim cho rằng động thái này "đi ngược lại bản ghi nhớ" mà Iran đã ký với Mỹ.
Hôm qua (14.4), CNN dẫn một số nguồn tin thân cận chính phủ Mỹ cho hay nước này vẫn đang để ngỏ khả năng đàm phán vòng hai với Iran. Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance tuyên bố "bóng đang ở phía sân Iran", nhằm ám chỉ việc Tehran chỉ cần đồng ý với các điều kiện của Washington thì hai bên có thể khởi động đàm phán trở lại.
Viết trên mạng xã hội Truth Social nửa đêm 13.4 (theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ngày 12.4, có tổng cộng 34 tàu đã vượt qua eo biển Hormuz. Đây là số lượng tàu vượt qua Hormuz nhiều nhất trong một ngày kể từ khi bùng nổ chiến sự. Tuy nhiên, con số này chưa được kiểm chứng.
Trong khi đó, tình hình thực địa ở khu vực Trung Đông vẫn căng thẳng. Cũng viết trên mạng xã hội, Tổng thống Trump đe dọa sẽ bắn hạ các tàu tấn công nhanh của Iran nếu tiếp cận cự ly gần các tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông báo rằng kể từ 21 giờ ngày 13.4 (giờ VN), hạn chế tiếp cận hàng hải được áp dụng đối với các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo vịnh Ba Tư, vịnh Oman và eo biển Hormuz. Theo đó, sự hạn chế này không có ngoại lệ đối với các tàu mang cờ của bất kỳ quốc gia nào khi tham gia vào các cảng, bến dầu hoặc cơ sở ven biển của Iran.
Những diễn biến trên khiến cho xung đột ở Trung Đông tiếp tục khó lường, gây tác động lớn đến toàn thế giới, đặc biệt là khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Liên quan vấn đề này, Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) hôm qua công bố báo cáo về ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông đối với các nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo đó, sự leo thang quân sự ở Trung Đông có thể gây ra tổn thất sản lượng từ 97 - 299 tỉ USD cho kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Mức độ này tương ứng với từ 0,3-0,8% GDP toàn khu vực. UNDP dự đoán rằng cuộc chiến khiến 32 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói trên toàn cầu, và 8,8 triệu người trong số này nằm ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nguyên nhân là chi phí vận chuyển, năng lượng và thực phẩm tăng cao gây căng thẳng cho thu nhập, tiêu dùng, việc làm và an sinh xã hội trên toàn khu vực. Các hộ gia đình có thu nhập thấp, lao động phi chính thức, người di cư và doanh nghiệp nhỏ là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.
Trong báo cáo vừa công bố, Tập đoàn tài chính S&P Global đánh giá tình trạng nhập khẩu năng lượng của châu Á - Thái Bình Dương khiến các nền kinh tế khu vực này dễ bị gián đoạn nguồn cung cấp năng lượng kéo dài. Giá năng lượng cao hơn đang làm tăng chi phí và lạm phát, cũng như xói mòn sức mua, do đó làm giảm tăng trưởng. Ở một số nền kinh tế, tình trạng thiếu khí đốt hóa lỏng và các biện pháp tiết kiệm năng lượng của các chính quyền làm gián đoạn hoạt động kinh tế. Nhiều nền kinh tế dù duy trì dự trữ dầu thô chiến lược ở mức cao, nhưng nếu cuộc chiến kéo dài thì sẽ vẫn bị gián đoạn về năng lượng.
Thực tế, nhiều quốc gia ở khu vực đang bị ảnh hưởng sâu sắc, điển hình là Hàn Quốc. Theo một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), tính đến đầu tháng 4, tổng cộng 26 tàu treo cờ Hàn Quốc vẫn bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trong khi dự trữ dầu mỏ chiến lược của nước này có thể chỉ đủ để trang trải 26 ngày tiêu thụ thực tế. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã hạ 0,4 điểm phần trăm trong dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc, và nâng dự báo lạm phát nước này lên 2,7%. Hiệu ứng gợn sóng lạm phát dự kiến ảnh hưởng đến giao thông vận tải, hậu cần, hóa dầu, nông nghiệp, thực phẩm và đồ uống trong 2 đến 6 tháng tới. Các quan chức cảnh báo về 3 cú sốc đối với nền kinh tế Hàn Quốc: lạm phát cao, lãi suất tăng cao và tiền won suy yếu.
Hay Indonesia đã phải áp dụng nhiều biện pháp hạn chế tiêu thụ xăng dầu. Từ ngày 31.3, Reuters dẫn lời quan chức nước này thông báo giới hạn bán nhiên liệu ở mức 50 lít mỗi ngày cho một chiếc ô tô. Chính phủ Indonesia cũng thực hiện chính sách vào thứ sáu hằng tuần, các công chức, ngoại trừ các lĩnh vực y tế và an ninh, sẽ làm việc tại nhà. Điều này được đánh giá giúp Indonesia tiết kiệm 6,2 triệu tỉ rupiah (364,92 triệu USD) trong việc trợ cấp nhiên liệu.
Giữa bối cảnh như vậy, giá dầu vẫn khó đoán định và có thể duy trì ở mức cao. S&P Global dự báo các kịch bản giá dầu thô. Theo đó, nếu cường độ chiến sự dần hạ nhiệt và vấn đề eo biển Hormuz được giải quyết ngay trong tháng 4, thì dù một số gián đoạn vẫn tiếp diễn, giá dầu Brent sẽ đạt trung bình 92 USD/thùng trong quý 2/2026 và trung bình khoảng 80 USD/thùng cho cả năm 2026.
S&P Global cũng dự báo một kịch bản xấu hơn là chiến sự kéo dài, giá dầu Brent đạt đỉnh ở mức 200 USD/thùng và tính trung bình cả năm ở mức 130 USD/thùng. Khi đó, lạm phát dự kiến đều tăng thêm từ 1 - 1,6 điểm phần trăm ở các nền kinh tế trong khu vực. Điều này dẫn đến việc tăng trưởng của các nền kinh tế châu Á có thể bị mất đi từ 0,3 - 0,7 điểm phần trăm. Vì thế, các nền kinh tế cần điều chỉnh một số chính sách để hạn chế rủi ro.
