Trong bài phát biểu hôm nay tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu và uy tín bậc nhất, có vai trò tiên phong trong định hình chính sách đối ngoại của Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ quan điểm về quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam – Ấn Độ với phương châm chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất.
Lãnh đạo Việt Nam cho hay dựa trên nền tảng tin cậy và gắn bó, quan hệ hai nước từng bước được định hình và phát triển, không ngừng được mở rộng và làm sâu sắc trong những năm qua, theo Bộ Ngoại giao. Hai bên đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới và đang bước vào bối cảnh mới khi thế giới đang biến đổi nhanh chóng, sâu sắc chưa từng có, đồng thời cũng mở ra các cơ hội mới.
“Bối cảnh mới, yêu cầu mới của giai đoạn phát triển mới của mỗi nước đòi hỏi chúng ta phải củng cố, đổi mới và đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ phát triển lên tầm cao mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra 5 định hướng trọng tâm để đưa quan hệ hợp tác Việt Nam – Ấn Độ sang tầm mức mới, theo hướng khai phá tiềm năng, mở ra không gian, lĩnh vực mới.
Đầu tiên là hai bên cần củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chiến lược. Đây là điều kiện để duy trì quan hệ ổn định, cũng là nền tảng để thúc đẩy hợp tác hiệu quả và cùng ứng phó với các thách thức chung.
Hai nước cần tiếp tục tăng cường trao đổi toàn diện ở các kênh, cũng như mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược, gồm có an ninh – quốc phòng.
Việt Nam và Ấn Độ cũng cần nâng cao hiệu quả hành động, phối hợp lập trường trong các diễn đàn đa phương bao gồm ASEAN, Liên Hợp Quốc, phong trào Không liên kết, đặc biệt là trong bối cảnh khu vực và quốc tế đang diễn biến phức tạp.
Thứ hai là mở rộng dư địa kết nối, gia tăng kết nối phát triển, tạo thêm động lực cho liên kết khu vực, trong đó phát triển các kết nối về hạ tầng, logistics, số hóa và chuỗi giá trị là mắt xích quan trọng.
Việt Nam sẵn sàng hợp tác về dược phẩm với Ấn Độ, hoan nghênh các hãng dược Ấn Độ đầu tư sản xuất dược phẩm tại Việt Nam cho thị trường Đông Nam Á.
Hai bên sẽ mở rộng cơ chế kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và địa phương thông qua các diễn đàn hợp tác và chương trình xúc tiến đầu tư; từ đó chuyển hóa các định hướng hợp tác thành những dự án cụ thể gắn với từng ngành, từng địa phương và từng chuỗi giá trị.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, quan hệ Việt Nam – Ấn Độ là một trục kết nối chiến lược giữa Đông Nam Á và Nam Á. Thông qua quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường giữa hai nước, khuôn khổ ASEAN – Ấn Độ, hợp tác Mekong – Sông Hằng, cũng như các sáng kiến kết nối khu vực, hai nước có thể đóng góp vào việc củng cố không gian hợp tác rộng mở, bao trùm và năng động.
Thứ ba là nâng tầm và tăng tốc hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược thành trụ cột trọng yếu trong quan hệ hợp tác Việt Nam – Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực chính của tăng trưởng, nhân tố mới quyết định sức mạnh tổng hợp, năng lực cạnh tranh quốc gia; đòi hỏi những hình thức hợp tác sâu hơn, đa dạng hơn trong các lĩnh vực định hình tương lai như kinh tế số, dữ liệu, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Việt Nam đặc biệt coi trọng hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.
Hai bên có thể thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ ở cấp định hướng mà ngay tại cấp thực thi, thông qua việc xác định rõ các lĩnh vực mũi nhọn và mô hình triển khai; thiết lập các chương trình hợp tác giữa các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, gắn với đào tạo và dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước.
Lan tỏa các giá trị văn hóa – xã hội, tăng cường giao lưu nhân dân cũng là một định hướng quan trọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cần chú trọng, bởi sự gắn bó giữa con người với con người, xã hội với xã hội cũng góp phần làm nên sức sống lâu bền của quan hệ giữa các quốc gia.
Năm 2025 ghi nhận gần một triệu lượt khách du lịch giữa Việt Nam và Ấn Độ, cho thấy mức độ kết nối ngày càng sâu rộng giữa hai nước, nhưng vẫn còn nhỏ bé so với tiềm năng dân số, tiềm lực kinh tế hai nước.
Để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này, hai bên cần tăng cường hợp tác giáo dục – đào tạo, văn hóa, du lịch, kết nối địa phương và giao lưu nhân dân, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ.
Cuối cùng, Việt Nam và Ấn Độ cần chung tay kiến tạo và củng cố không gian hòa bình, ổn định bởi hai bên đều thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, mà còn là sự tạo dựng, củng cố các điều kiện cấu trúc, thể chế và văn hóa để thúc đẩy hòa bình bền vững, công lý và thịnh vượng của con người.
“Hòa bình cũng không phải là mặc nhiên sẵn có, mà là kết quả của đối thoại chân thành, của trách nhiệm trong ứng xử giữa các quốc gia và của sự tôn trọng kiên định các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần", ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. "Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng", ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố "có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng".
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng "trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ". Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo "thời gian đang cạn dần" đối với Tehran.
"Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
Bộ Thương mại Trung Quốc đã nêu tên 5 công ty nói trên là Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery, Shandong Jincheng Petrochemical Group, Hebei Xinhai Chemical Group, Shouguang Luqing Petrochemical và Shandong Shengxing Chemical, theo Reuters.
Trong tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt lệnh cấm vận đối với Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery, cáo buộc công ty này mua dầu của Iran trị giá hàng tỉ USD, trong một động thái gia tăng nỗ lực lâu dài của Washington nhằm hạn chế doanh thu dầu mỏ của Tehran.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump năm ngoái đã áp đặt lệnh cấm vận đối với 4 công ty còn lại, cùng với một số nhà máy khác.
Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định động thái của Mỹ vi phạm "luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế".
Do đó, bộ này thông báo đã ban hành một lệnh cấm. "Lệnh cấm này quy định Mỹ không thể công nhận, thực hiện hoặc tuân thủ các lệnh cấm vận áp đặt lên 5 công ty Trung Quốc nói trên", Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh.
Các lệnh cấm vận của Mỹ đã tạo ra một số trở ngại cho 5 công ty Trung Quốc, như gặp khó khăn trong việc tiếp nhận dầu thô, và phải bán các sản phẩm lọc dầu dưới những tên gọi khác nhau, theo Reuters.
Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ hôm nay 1/6 xác nhận lực lượng Mỹ đã đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đóng tại Kuwait.
CENTCOM cho biết các cuộc tấn công tên lửa đã bị “đánh chặn ngay lập tức”, không có binh sĩ Mỹ nào bị thương.
“Đêm qua, vào lúc 23h giờ miền Đông, lực lượng Mỹ đã đánh chặn thành công 2 tên lửa đạn đạo của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đóng tại Kuwait. Những tên lửa này đã bị đánh chặn ngay lập tức và không có binh sĩ Mỹ nào bị thương”, CENTCOM cho biết.
CENTCOM tuyên bố vẫn duy trì cảnh giác và sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng Mỹ “khỏi sự gây hấn của Iran đồng thời hỗ trợ thỏa thuận ngừng bắn đang diễn ra”.
Trước đó, CENTCOM thông báo đã tiến hành các cuộc “tấn công tự vệ vào các trạm radar và trung tâm chỉ huy kiểm soát máy bay không người lái của Iran tại Goruk, Iran và đảo Qeshm vào cuối tuần qua”.
Theo CENTCOM, các cuộc tấn công “được tính toán kỹ lưỡng và có chủ đích” diễn ra vào ngày 30 và 31/5 nhằm “đáp trả các hành động gây hấn của Iran”, bao gồm việc Iran bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó xác nhận đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân được sử dụng trong cuộc tấn công của Mỹ vào một tháp viễn thông trên đảo Sirik thuộc tỉnh Hormozgan phía nam Iran.
IRGC tuyên bố tấn công căn cứ không quân, nơi xuất phát của lực lượng đối phương, và phá hủy các mục tiêu được xác định.
IRGC không nêu rõ vị trí của căn cứ không quân, nhưng thông báo này được đưa ra ngay sau khi Kuwait báo cáo về một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Iran cảnh báo Mỹ trả giá đắt
Iran hôm nay tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Li Băng vẫn là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.
“Chúng tôi khẳng định lệnh ngừng bắn ở Li Băng là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu tại cuộc họp báo trong bối cảnh Israel mở rộng cuộc tấn công ở Li Băng.
Ông Baqaei nói rằng Iran “sẽ thực hiện mọi biện pháp để hỗ trợ Li Băng và lực lượng kháng chiến chống lại sự xâm nhập bất hợp pháp” của Israel.
Cùng ngày, trưởng đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết việc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 và căng thẳng leo thang ở Li Băng là “bằng chứng rõ ràng về việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn”.
Ông cảnh báo Mỹ và Israel sẽ phải trả giá đắt cho hành động của mình.
“Mọi lựa chọn đều có cái giá của nó, và cái giá đó sẽ đến lúc phải trả”, ông Ghalibaf cảnh báo.
Trước đó, vào ngày 31/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ông đã ra lệnh cho các binh sĩ tiến sâu hơn vào lãnh thổ Li Băng trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn 6 tuần trước.
Trong bước tiến quân mới nhất, theo thông báo vào đầu ngày 31/5, quân đội Israel đã kiểm soát lâu đài cổ Beaufort có tuổi đời 900 năm và một dải rặng núi chiến lược ở miền Nam Li Băng.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi Israel hứng chịu một trong những ngày giao tranh dữ dội nhất từ các đợt nã hỏa lực của Hezbollah vào miền Bắc nước này kể từ lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, buộc các trường học phải đóng cửa và nhiều lệnh hạn chế được áp đặt.
Quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington không muốn Israel sẽ phải chấp nhận và chịu đựng các cuộc tấn công liên tục từ Hezbollah nhằm vào dân thường của mình.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Tehran và Washington tiếp tục trao đổi thông điệp nhằm hoàn thiện một thỏa thuận khung hướng tới chấm dứt xung đột.
Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Iran, Mỹ và Israel đã được thiết lập từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đối đầu quân sự vẫn tiếp diễn ở Li Băng, bất chấp việc Tehran khẳng định Li Băng cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay cáo buộc Mỹ "vi phạm thỏa thuận ngừng bắn" sau khi Mỹ tấn công một tháp viễn thông ở một thành phố cảng phía nam Iran.
Ông Baqaei nói rằng Iran sẽ “thực hiện bất kỳ biện pháp nào mà chúng tôi cho là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia của Iran”.
Ông cho biết Iran không tìm kiếm sự nhượng bộ trong các cuộc trao đổi với Washington mà vẫn thực hiện các quyền của mình, bao gồm việc giải phóng các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài theo lệnh trừng phạt của Mỹ.
Ông cũng cho biết các chi tiết liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran - một điểm mấu chốt trong cuộc đàm phán với Washington - vẫn chưa được đưa vào các cuộc trao đổi.
Ông xác nhận việc trao đổi thông điệp với Mỹ vẫn tiếp diễn, nhưng “chúng tôi vẫn chưa đạt được kết luận cuối cùng”.
“Chúng tôi sẽ quyết định về các thỏa thuận ký kết vào thời điểm thích hợp”, ông cho biết thêm.
