Dẫn số liệu của Bộ Y tế, phó phát ngôn viên chính phủ Lalida Perisviwattana cho biết trong thời gian từ ngày 1-1 đến ngày 16-4, Thái Lan đã ghi nhận 732 trường hợp mắc bệnh Melioidosis (bệnh Whitmore, còn được gọi là “sốt đất”), trong đó 23 ca tử vong.
Khu vực Đông Bắc vốn là vùng sản xuất nông nghiệp lớn của đất nước ghi nhận số ca nhiễm cao nhất. Dữ liệu cũng cho thấy nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất là những người từ 50 tuổi trở lên.
Bệnh Melioidosis do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei – loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất và nước tù đọng – gây ra. Tác nhân gây bệnh xâm nhập cơ thể qua 3 con đường chính là tiếp xúc trực tiếp với vết thương hở hoặc vết trầy xước da, hít phải bụi bị nhiễm khuẩn và uống nước bị ô nhiễm chưa qua xử lý. Biểu hiện lâm sàng của bệnh có thể gây nhầm lẫn, thường giống với cảm lạnh hoặc cúm thông thường.
Các triệu chứng bao gồm từ sốt cao cấp tính và khó thở đến áp xe mãn tính và nhiễm trùng da. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn có thể xâm nhập máu, dẫn đến nhiễm trùng huyết gây đe dọa tính mạng và là nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ tử vong cao trong đợt bùng phát hiện nay.
Bà Lalida cho biết chính phủ đã xác định nông dân và người lao động làm việc thường xuyên tiếp xúc với đất và nước là những người có nguy cơ cao nhất. Ngoài ra, những người có bệnh nền, bao gồm tiểu đường, bệnh thận, bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và các bệnh suy giảm miễn dịch khác có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng cao hơn.
Trước tình hình số ca mắc bệnh ngày càng tăng, chính quyền kêu gọi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn. Nông dân được khuyến cáo nên mang ủng cao su và găng tay để tránh tiếp xúc trực tiếp với đất. Bất cứ ai bị sốt cao hơn 2 ngày hoặc có dấu hiệu suy hô hấp nên đi khám ngay.
Bà Ladida nhấn mạnh bệnh Melioidosis có thể điều trị được nếu phát hiện sớm, khẳng định can thiệp y tế nhanh chóng là điều cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng và giảm nguy cơ tử vong.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Kênh PressTV ngày 3/6 đưa tin Hải quân Iran đã nhắm mục tiêu vào một trung tâm chỉ huy và kiểm soát trên tàu khu trục của Hải quân Mỹ để đáp trả các hành động gây hấn của Washington đối với các tàu thương mại của Iran trên biển Oman và vi phạm các quy định về quản lý eo biển Hormuz.
PressTV cũng công bố video ghi lại vụ việc, cho thấy các quả đạn được phóng đi và nhắm tới mục tiêu là tàu chiến Mỹ.
Hải quân Iran cũng xác nhận nhắm mục tiêu vào một “trung tâm chỉ huy và kiểm soát” của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), nói rằng cơ sở này “chịu trách nhiệm cho các hành động gần đây của Mỹ chống lại Iran”.
Theo tuyên bố của hải quân Iran, chiến dịch tấn công được thực hiện sau khi lực lượng Iran phát hiện và xác định được nguồn gốc của các hành động do Mỹ tiến hành.
"Sau các hành động gây hấn, vi phạm các quy định quản lý eo biển Hormuz và các hành động thù địch của quân đội Mỹ chống lại các tàu thương mại Iran ở biển Oman, Hải quân Iran, ngay sau khi phát hiện và xác định được nguồn gốc của những hành động đó, đã nhắm mục tiêu vào trung tâm chỉ huy và kiểm soát chịu trách nhiệm về các hành động đó", tuyên bố của hải quân Iran nêu rõ.
Hải quân Iran nói rằng “trung tâm chỉ huy và kiểm soát” nằm trên một tàu khu trục của hải quân Mỹ "đang cố gắng tiếp cận vùng biển của Iran”.
Hải quân Iran cũng cảnh báo "sẽ đáp trả bất kỳ hành động thù địch nào trong thời gian ngắn nhất có thể”.
Trước đó cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phóng tên lửa và máy bay không người lái vào “một căn cứ không quân và trực thăng của Mỹ” cũng như trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ.
Iran cho biết nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain, cũng như một tàu gần eo biển Hormuz. Mỹ tuyên bố bắn hạ máy bay không người lái Iran ở Kuwait, trong khi Bahrain cũng kích hoạt hệ thống phòng không đánh chặn máy bay không người lái của Iran.
Quân đội Mỹ cũng tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công "phòng vệ" vào đảo Qeshm của Iran. Theo phía Mỹ, các cuộc tấn công này nhằm đáp trả "các nỗ lực tấn công của Iran trên khắp Trung Đông".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết không có “tiến triển đáng kể” nào trong các cuộc đàm phán với Mỹ trong vài ngày qua, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra “rất tốt”.
“Không có tiến trình đàm phán chính thức nào đang diễn ra giữa Iran và Mỹ. Tuy nhiên, các thông điệp vẫn tiếp tục được trao đổi”, ông Araghchi nói trong một cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông Ả rập Al Mayadeen.
Ông Araghchi cho biết Iran đã gửi thông điệp tới phía Mỹ trong tuần này, nhấn mạnh sự cần thiết của việc ngăn chặn một cuộc tấn công của Israel vào thủ đô Beirut của Li Băng.
“Các kênh liên lạc của chúng tôi không bị cắt đứt. Cả hai bên vẫn xem xét lại các khuôn khổ hiện có”, nhà ngoại giao cấp cao của Iran nói thêm.
Tin Gốc: Dân Trí
Theo nhiều quan chức Mỹ, trận tập kích của Iran hôm 17/7 khiến 2 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và một quân nhân khác mất tích là vụ tấn công thứ tư nhằm vào lực lượng Mỹ tại Jordan chỉ trong vòng 5 ngày. Tổng cộng, các cuộc tấn công này đã khiến hàng chục quân nhân Mỹ bị thương và làm hư hại nhiều trực thăng.
Các quan chức Mỹ cho biết, hàng loạt cuộc tấn công cùng những thiệt hại gây ra cho thấy Iran không chỉ vẫn sở hữu kho tên lửa dồi dào mà còn ngày càng hiệu quả hơn trong việc vượt qua các hệ thống phòng không của Mỹ.
Jordan, nơi đặt nhiều căn cứ không quân quan trọng của Mỹ, ngày càng đóng vai trò chiến lược trước và trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, khi Lầu Năm Góc điều chuyển một số lượng binh sĩ từ Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar đến các địa điểm được đánh giá là an toàn hơn tại Jordan và Israel.
Theo các quan chức Mỹ, vai trò của Jordan trong các chiến dịch quân sự của Washington tiếp tục gia tăng khi một số đồng minh khác của Mỹ trong khu vực hạn chế việc Washington triển khai binh sĩ hoặc cho phép máy bay Mỹ hoạt động trên không phận của họ.
Đầu tháng 7, Iran đã mở rộng phạm vi các cuộc tấn công trong khu vực, trong đó có Jordan, lần đầu tiên kể từ khi Tehran và Washington ký thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 6.
Các quan chức Mỹ đã thuật lại diễn biến các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Jordan trong 5 ngày qua.
Theo đó, cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào lực lượng Mỹ tại Jordan đã đánh trúng một khu nhà ở trong Căn cứ Không quân King Faisal, khiến khoảng 5 quân nhân Mỹ bị thương.
Cuộc tấn công thứ hai nhắm vào một căn cứ ở miền đông Jordan, nơi trực thăng Black Hawk của Mỹ đang hoạt động, gây hư hại đáng kể cho nhiều trực thăng.
Tiếp đó, hơn 48 giờ trước, tên lửa Iran đã tấn công Căn cứ Không quân Muwaffaq Salti tại Azraq của Jordan - căn cứ nơi 2 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công hôm 17/7.
Đợt tấn công trước đó khiến khoảng 20 quân nhân Mỹ bị thương khi đang chạy vào hầm trú ẩn. Không có ai thiệt mạng trong đợt không kích này.
Tuy nhiên, khi Iran tiếp tục tấn công căn cứ này vào ngày 17/7, 2 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và 4 quân nhân khác bị thương. Một số quân nhân khác bị thương nhẹ, được kiểm tra y tế và đã trở lại làm nhiệm vụ.
Cũng trong ngày 17/7, quân đội Iran tuyên bố đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các bồn chứa nhiên liệu tại căn cứ của Mỹ ở Azraq. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã sử dụng tên lửa và máy bay không người lái để tấn công các nhà chứa máy bay tại căn cứ này, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars News, cơ quan truyền thông có liên hệ với IRGC.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 18/7 xác nhận thương vong xảy ra một ngày trước đó khi các binh sĩ Mỹ cùng lực lượng đồng minh "chống trả các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran”.
Cuộc tấn công trả đũa của Iran
Ông David Deptula, cựu trung tướng Không quân Mỹ và là một trong những kiến trúc sư chính của chiến dịch không quân trong Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, cho biết vị trí của Jordan cho phép Mỹ tiến hành "các chiến dịch không quân hiệu quả hơn trên khắp Syria, Iraq và toàn khu vực”.
"Vì vậy, cuộc tấn công hôm 17/7 không chỉ nhằm vào một căn cứ quân sự. Đây còn là cuộc tấn công nhằm vào liên minh khu vực do Mỹ dẫn đầu và là nỗ lực khiến cái giá chính trị của việc cho phép lực lượng Mỹ đồn trú trở nên lớn hơn lợi ích an ninh mà điều đó mang lại”, ông nhận định.
Tối 18/7, quân đội Mỹ thông báo đã tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhằm làm suy giảm mối đe dọa của Iran đối với hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời "trừng phạt nhanh chóng việc các lực lượng thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào quân nhân Mỹ tại Jordan”.
Ngay cả trước khi các cuộc không kích trả đũa được tiến hành, Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu rằng ông dự định tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong tuần tới, đồng thời mở rộng mục tiêu sang nhiều cơ sở hạ tầng của nước này, bao gồm các cây cầu, nhà máy điện và các hệ thống phân phối điện.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với NewsNation rằng việc 2 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Jordan là "một điều vô cùng đáng buồn”.
"Chúng tôi rất đau lòng khi điều đó xảy ra. Họ đã hy sinh để phục vụ đất nước của chúng ta", ông Trump cho biết.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ trưởng Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth xác nhận 2 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng, đồng thời tuyên bố "sự hy sinh của họ càng củng cố quyết tâm của chúng ta”.
Vụ việc ở Jordan đánh dấu lần đầu tiên binh sĩ Mỹ thiệt mạng kể từ khi xung đột giữa Washington và Tehran bùng phát trở lại vào đầu tháng này, theo Axios. Theo đó, tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng đã tăng lên 16 người kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 18/7 tuyên bố Tehran đã đình chỉ các cam kết theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày với Washington. Trước đó, vào đầu tháng này, Tổng thống Trump cũng tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran đã "chấm dứt".
Tin Gốc: Dân Trí
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 21/4 tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran, chỉ vài giờ trước khi nó hết hiệu lực vào ngày 22/4. Truyền thông nhà nước Iran mô tả đây là "lệnh ngừng bắn đơn phương", bởi các quan chức ở Tehran chưa đưa ra thông báo chính thức nào về điều này.
Trái với những lệnh ngừng bắn trước đây, ông Trump cho hay Mỹ sẽ ngừng giao tranh "cho đến khi Iran gửi đề xuất đàm phán và các cuộc thảo luận kết thúc", đồng nghĩa nó không có hạn chót cụ thể. Ông cho biết Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir và Thủ tướng Shehbaz Sharif đã đề nghị Mỹ hoãn tấn công Iran "cho đến khi các lãnh đạo và đại diện Iran có thể đạt được đề xuất thống nhất".
Động thái này gây bất ngờ, bởi chỉ vài giờ trước đó, ông Trump còn tuyên bố không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn hai tuần, cảnh báo Mỹ sẽ tấn công quy mô lớn vào hạ tầng Iran nếu hai bên không đạt thỏa thuận.
Tuyên bố gia hạn lần này thận trọng hơn so với những phát ngôn cứng rắn trước đây của Tổng thống Trump trên mạng xã hội về Iran. Điều này cho thấy ông dường như muốn sớm kết thúc cuộc chiến đã gây xáo trộn kinh tế toàn cầu, có thể làm suy yếu sự ủng hộ từ cử tri Mỹ cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, theo Brian Katulis, nhà nghiên cứu tại Viện Trung Đông, trụ sở tại Washington.
"Tổng thống Trump giờ đây đối mặt câu hỏi ông sẽ ứng phó thế nào với những khó khăn về kinh tế mà người dân Mỹ đang phải chịu, cũng như áp lực chính trị từ chính cử tri ủng hộ", ông Katulis nói với BBC. "Ông ấy vẫn chưa đưa ra được lời giải cho những vấn đề cốt lõi đang khiến cuộc khủng hoảng kéo dài".
Mỹ và Iran từng đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc Iran chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Iran không nhượng bộ, cáo buộc hành động của Mỹ là "vi phạm lệnh ngừng bắn", dọa đánh chìm tàu của Washington trên eo biển Hormuz.
Trước tình hình có dấu hiệu căng thẳng trở lại, Pakistan tuần qua đã nỗ lực thúc đẩy để Mỹ - Iran tham gia vòng đàm phán thứ hai. Islamabad đã chuyển cho Tehran các đề xuất mới từ Washington, nhân chuyến thăm của ông Munir đến Iran giữa tuần trước. Iran ngày 18/4 xác nhận đã tiếp nhận và đang xem xét các đề xuất mới, nhưng "chưa đưa ra phản hồi". Tehran nhấn mạnh "sẽ không đưa ra nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất".
Iran trước đó yêu cầu ông Trump dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển làm điều kiện tiên quyết để Tehran tham gia vòng đàm phán mới. Tổng thống Mỹ bác bỏ, nói ông chỉ thực hiện khi hai bên đạt thỏa thuận cuối cùng.
Loạt diễn biến khiến kế hoạch tổ chức vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad rơi vào bất định. Kỳ vọng ban đầu cho thấy vòng đàm phán này có thể diễn ra sáng 22/4 tại Pakistan.
Đến chiều 21/4, Tổng thống Trump cùng đội ngũ cố vấn an ninh quốc gia tại Nhà Trắng đối mặt với một quyết định lớn: Làm gì tiếp theo với Iran.
Lệnh ngừng bắn hai tuần lúc đó sắp trôi qua, chuyên cơ Không lực Hai đã chờ sẵn trên đường băng căn cứ Andrews để chở Phó tổng thống Vance tới Pakistan. Nhưng phía Iran lúc đó hầu như im lặng hoàn toàn.
Các trợ lý hàng đầu của Tổng thống Trump cho rằng nguyên nhân chính khiến Tehran chưa phản hồi Washington là có sự rạn nứt trong tầng lớp lãnh đạo Iran hiện tại, CNN dẫn lời ba quan chức Mỹ.
Đánh giá này một phần dựa trên thông tin do phía Pakistan chuyển lại. Chính quyền Mỹ cho rằng phía Iran hiện chưa đạt được đồng thuận về lập trường, cũng như quyền hạn cho các nhà đàm phán trong những vấn đề then chốt như uranium.
Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran bác bỏ nhận định này, khẳng định sự đoàn kết giữa chính quyền, quốc hội Iran, IRGC cũng như mọi thành tố khác của hệ thống chính trị đất nước là "chưa từng có tiền lệ". Theo Tasnim, thông tin về "sự rạn nứt" trong nội bộ Iran chỉ là ảo tưởng của phía Mỹ, dựa trên những nguồn tin "bịa đặt hoặc tự vẽ ra".
Một yếu tố bất định nữa ảnh hưởng tới triển vọng đàm phán là chưa rõ Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei có đưa ra chỉ đạo rõ ràng cho cấp dưới hay không. Kể từ khi nhậm chức hồi đầu tháng 3, ông Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng lần nào và không đưa ra phản hồi chính thức về các đề xuất đàm phán của Mỹ.
Giữa bối cảnh đó, việc gia hạn lệnh ngừng bắn được coi là phương án phù hợp mà ông Trump có thể đưa ra để tránh nguy cơ xung đột tái bùng phát. Lựa chọn này còn giúp ông Trump không cần phải nhượng bộ Iran mà vẫn duy trì được khoảng lặng cho nỗ lực ngoại giao.
Theo Trita Parsi, đồng sáng lập Viện Quincy về Quản trị Nhà nước có trụ sở tại Mỹ, diễn biến này phản ánh đúng kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất là hai bên không quay lại chiến tranh, nhưng cũng chưa thể đạt thỏa thuận, khi Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, còn Mỹ duy trì phong tỏa cảng biển nước này.
"Với tình thế hiện tại, ông Trump coi như đã đạt mục tiêu lớn nhất là thoát khỏi cuộc chiến, còn Iran vẫn chưa có được điều họ cần nhất là được dỡ bỏ trừng phạt", ông Parsi tiếp tục, cảnh báo tình thế này là "không ổn định".
Barbara Slavin, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Stimson, cho rằng tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn của ông Trump là "một bước lùi" cần thiết để hai bên xác định đâu là điều có thể nhượng bộ trong tiến trình đàm phán.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 21/4 nói rằng Iran cần phải "vững bước chống lại bất công và các yêu cầu quá đáng" từ Mỹ, nhưng cũng chỉ ra rằng "việc kéo dài xung đột không mang lại lợi ích cho bất cứ ai, kể cả Iran lẫn đối thủ".
Thủ tướng Sharif đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy các bên tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Giới chức Mỹ kỳ vọng việc gia hạn ngừng bắn sẽ mở đường cho các cuộc đàm phán chi tiết hơn trong những tuần tiếp theo để hoàn thiện các điều khoản cụ thể.
Gregory Brew, chuyên gia phân tích cấp cao về Iran và thị trường dầu mỏ tại Eurasia Group, cho rằng các bên nên "từ bỏ những yêu cầu tối đa" và đưa ra tín hiệu thiện chí nào đó để cho thấy họ nghiêm túc trong việc tìm kiếm giải pháp. "Đàm phán có thể còn mơ hồ, nhưng ít nhất giao tranh sẽ không bùng phát trở lại ngay lập tức", ông viết trên mạng xã hội X.
Tin Gốc: Vnexpress