Tổng thống Trump nói đã đạt ‘những thỏa thuận thương mại tuyệt vời’ với Chủ tịch Tập

Tối 25/4, Cole Tomas Allen, 31 tuổi, mang theo nhiều vũ khí xông vào địa điểm tổ chức tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tại khách sạn Washington Hilton, nơi Tổng thống Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance cùng nhiều quan chức cấp cao khác đang có mặt.

Nhiều tiếng súng đã vang lên trước khi Allen, nghi phạm đến từ California, bị khống chế. Vụ tấn công đã khiến bữa tiệc tôn vinh quyền tự do ngôn luận ở Mỹ trở nên hỗn loạn, khi các đặc vụ vũ trang hạng nặng lao vào hội trường, yêu cầu các nhà báo và khách mời nằm rạp xuống đất, rồi nhanh chóng hộ tống ông Trump cùng các quan chức ra ngoài.

Hai ngày sau vụ tấn công, Allen bị truy tố về tội âm mưu ám sát Tổng thống và có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết án. Ngoài ra, nghi phạm còn bị cáo buộc vận chuyển trái phép vũ khí xuyên bang và nổ súng trong khi thực hiện hành vi bạo lực.

Sự việc là ví dụ mới nhất cho tình trạng bạo lực ngày càng gia tăng trong chính trường Mỹ. Hồi tháng 1, một người đàn ông đã dùng búa đập vỡ cửa sổ nhà Phó tổng thống Vance. Tháng 3, Bộ Tư pháp Mỹ buộc tội hai người đàn ông âm mưu thực hiện cuộc tấn công gần nhà Thị trưởng New York Zohran Mamdani.

Thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho hay các cuộc tấn công và âm mưu chống lại chính phủ Mỹ ở nước này đang ở mức cao nhất trong hơn 30 năm qua.

Lần đầu tiên trong 20 năm qua, các vụ tấn công từ những kẻ cực đoan cánh tả cao hơn cánh hữu, theo CSIS. Trong số 20 vụ tấn công và âm mưu được ghi nhận vào năm 2025, 10 vụ xuất phát từ phe cực tả và 8 vụ từ phe cực hữu.

Hơn một nửa số vụ tấn công của phe cánh tả cực đoan năm ngoái chủ yếu nhắm vào các sĩ quan kiểm soát nhập cư, đặc biệt là Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), lực lượng mũi nhọn trong chiến dịch truy quét người nhập cư bất hợp pháp của Tổng thống Trump. Một vụ tấn công bất thành được ghi nhận nhắm vào trụ sở Ủy ban đảng Cộng hòa ở Michigan.

Bạo lực ở phe cực hữu cũng gia tăng. Tháng 6/2025, một nữ nghị sĩ đảng Dân chủ và chồng bà bị giết ở Minnesota. Trước đó vào tháng 1/2025, một phụ nữ ở Massachusetts đã nói với cảnh sát rằng bà ta dự định ném bom xăng vào chân người được đề cử làm Bộ trưởng Tài chính lúc bấy giờ là Scott Bessent.

Tháng 8/2025, một người đàn ông bài trừ vaccine Covid-19 đã bắn 500 phát đạn vào các văn phòng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), khiến một cảnh sát thiệt mạng.

"Đây là mức độ bạo lực cao nhất mà chúng ta từng chứng kiến trong khoảng bốn thập kỷ qua", phó giáo sư Carly Millerd của Đại học Nam Dakota ngày 27/4 nói.

Bà cho rằng mạng xã hội và việc dễ dàng tiếp cận thông tin sai lệch khiến tình hình hiện nay trở nên nghiêm trọng hơn, khi nhiều người "ngày càng tỏ ra sẵn sàng ủng hộ" bạo lực chính trị trên không gian mạng.

"Điều đó có thể là việc công kích một thượng nghị sĩ trên mạng, gửi những thông điệp thù hận, cho đến những hành vi bạo lực ngoài đời thực. Thông tin sai lệch đang lan truyền với tốc độ và quy mô lớn đã trở thành một thế lực chưa từng thấy trước đây", bà nói.

Dữ liệu mạng xã hội cho thấy nghi phạm Allen từng là một sinh viên chăm chỉ, sáng dạ, đam mê trò chơi điện tử và chỉ sử dụng các bài đăng trên mạng xã hội để quảng bá trò chơi cũng như kênh YouTube ưa thích của mình.

Nhưng từ sau vụ ám sát bất thành nhắm vào ông Trump ở Butler, Pennsylvania vào tháng 7/2024, Allen đã chuyển mối quan tâm sang chính trị, đăng lại các bài viết suy đoán không có căn cứ rằng cuộc tấn công có thể là dàn dựng.

Sau khi ông Trump đánh bại bà Kamala Harris trong cuộc bầu cử tháng 11/2024, thái độ chính trị của Allen càng trở nên gay gắt. Cuối năm đó, anh ta liên tục đăng các bài viết tiêu cực về ông Trump, ủng hộ việc hủy bỏ kết quả bầu cử tổng thống. Những bài đăng gần đây của Allen thể hiện thông điệp thù hận và bạo lực ngày càng sâu sắc.

Bạo lực chính trị được định nghĩa là hành vi bạo lực có động cơ chính trị hoặc nhằm truyền tải một thông điệp chính trị hay đạt được một mục tiêu chính trị, theo các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Đổi mới và Nghiên cứu về Cực đoan và Chia rẽ. Chuyên gia Morwari Zafar tại Đại học Georgetown gọi tình trạng bạo lực chính trị này là "thùng thuốc súng" trong lòng xã hội Mỹ.

James Piazza, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học bang Pennsylvania, cũng nhận định rằng trong vài năm qua, đặc biệt là kể từ ngày cuộc bạo loạn Đồi Capitol ngày 6/1/2021, Mỹ đã trải qua một giai đoạn gia tăng bạo lực chính trị. Nổi bật trong số đó là vụ ám sát hụt ông Trump hay vụ sát hại nhà hoạt động chính trị Charlie Kirk của đảng Cộng hòa.

Piazza cho hay các cuộc nghiên cứu của ông và nhiều học giả khác chỉ ra có một số tác nhân quan trọng dẫn đến bạo lực chính trị tại Mỹ ngày nay.

"Mỹ đang bị chia rẽ chính trị sâu sắc, nghĩa là người dân Mỹ đang chia rẽ gay gắt với nhau theo ranh giới đảng phái. Họ nghi ngờ và thù địch nhau, tạo ra một môi trường căng thẳng và bất ổn cho chính trị và đời sống công cộng", ông nói.

Điều này tạo ra môi trường đầy rủi ro, nơi mọi cuộc bầu cử và tranh cãi chính trị đều có thể châm ngòi những cuộc tranh luận gay gắt. Phe này không còn xem thành viên phe kia là những người có quan điểm chính trị khác biệt, mà coi họ là kẻ xấu xa hoặc vô đạo đức.

"Môi trường phân cực đã khiến bạo lực chính trị trở nên bình thường hơn. Nó cũng làm giảm đi mức độ phản đối của công chúng mỗi khi bạo lực chính trị xảy ra. Điều này khiến những hành vi như vậy dễ xảy ra hơn", ông nói.

Các bài phát biểu, bình luận chính trị ở nước Mỹ gần đây cũng trở nên gây chia rẽ và bạo lực hơn. Điều này song hành và góp phần "bình thường hóa" bạo lực chính trị, theo giáo sư Piazza. Đặc biệt, khi các chính trị gia sử dụng những lời lẽ ngày càng gay gắt để công kích đối thủ, điều này cũng sẽ thúc đẩy chủ nghĩa cực đoan và kích động những người có tư tưởng này hành động bạo lực.

Ông Piazza cho hay tin giả cũng là một tác nhân lớn dẫn tới bạo lực chính trị. Nhiều người tham gia vào các hành vi bạo lực chính trị gần đây dường như bị thúc đẩy bởi thuyết âm mưu và những hình thức tin giả khác, thường được lan truyền trên mạng xã hội.

"Điều này tạo điều kiện cho tình trạng cực đoan hóa và đã được chứng minh là thúc đẩy bạo lực chính trị trong một số trường hợp", ông nói.

Một yếu tố quan trọng cuối cùng trong làn sóng bạo lực chính trị hiện nay là sự tấn công vào các chuẩn mực và thể chế dân chủ tại Mỹ, theo giáo sư Piazza.

Nền dân chủ Mỹ đang chịu những áp lực chưa từng có trong kỷ nguyên hiện đại. Điều này đã làm tổn hại lòng tin của người Mỹ vào chính phủ, sự tin tưởng vào các thể chế dân chủ và quan điểm về quy tắc dân chủ.

"Những cá nhân hoài nghi về dân chủ có nhiều khả năng bày tỏ sự ủng hộ hoặc khoan dung đối với bạo lực chính trị hơn", ông nhận xét.

Để hạ nhiệt "thùng thuốc súng" này, giáo sư Piazza cho rằng việc các chính trị gia của cả đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa cùng lên án cuộc tấn công tối 25/4 và mọi hình thức bạo lực chính trị sẽ rất quan trọng. Các bình luận viên chính trị và những người có sức ảnh hưởng cũng nên lên án sự việc này và mọi hành vi sử dụng bạo lực chính trị khác.

"Nghiên cứu cho thấy rõ ràng rằng những gì giới tinh hoa chính trị, gồm các chính trị gia, nhà bình luận hay những người có tầm ảnh hưởng trên mạng, phát biểu sau những sự việc như vậy có tác động rất lớn tới thái độ của người dân. Họ nên sử dụng những ngôn từ không làm bình thường hóa kiểu hành vi bạo lực này", ông nói.

Morgan Damman, người sắp bắt đầu chương trình tiến sĩ về chính trị Mỹ tại Đại học bang Louisiana vào cuối năm nay, cũng cho rằng điều mà các chính trị gia cần làm là thay đổi cách họ tương tác với cử tri.

"Sự giận dữ có thể nhận về rất nhiều ủng hộ, nhưng điều đó sẽ không hữu ích nếu bạn muốn giảm bớt một số hành vi bạo lực chính trị mà chúng ta đang chứng kiến", Millerd nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin AFP, ngày 10-5 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ các điều khoản chấm dứt chiến tranh Trung Đông do Iran đưa ra, gọi những điều khoản này là "hoàn toàn không thể chấp nhận".

Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: "Tôi vừa đọc phản hồi từ cái gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích. Hoàn toàn không thể chấp nhận!".

Trước đó cùng ngày, Iran đã phản hồi đề xuất hòa bình mới nhất của Washington, đồng thời cảnh báo sẽ không kiềm chế trả đũa nếu Mỹ tiếp tục không kích. Tehran cũng đe dọa sẽ không cho phép thêm tàu chiến nước ngoài đi qua eo biển Hormuz.

Theo Đài truyền hình quốc gia Iran IRIB, phản hồi của Tehran tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh "trên mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon" - nơi Israel vẫn tiếp tục giao tranh với lực lượng Hezbollah. Iran cũng đặt ra những yêu cầu "bảo đảm an ninh hàng hải".

Cũng trong ngày 10-5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã cảnh báo cuộc chiến tại Iran chưa thể kết thúc. Ông đặt điều kiện cuộc chiến này sẽ chỉ hết khi số uranium đã làm giàu của Iran được đưa khỏi đất nước này.

Ngày 10-5, Phó thư ký báo chí thứ nhất của Nhà Trắng Anna Kelly chia sẻ một số thông tin về chuyến công du Trung Quốc trong tuần này của ông Trump.

Bà Kelly cho biết chuyến đi Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ này của ông Trump sẽ bao gồm nhiều hoạt động nghi lễ trọng thể, bên cạnh những cuộc họp song phương về các vấn đề thuế quan, Đài Loan, cuộc đua công nghệ AI và nguồn cung khoáng sản quý.

Vấn đề Iran cũng sẽ là đề tài tâm điểm, khi chuyến thăm của ông Trump diễn ra trong bối cảnh Washington và Tehran đang gây sức ép buộc bên còn lại chấp nhận điều khoản hòa bình của mình.

Theo bà Kelly, ông Trump sẽ đến Bắc Kinh vào tối 13-5. Ông dự lễ đón chính thức và hội đàm song phương với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sáng ngày 14, thăm Thiên Đàn buổi chiều và dự quốc yến tối cùng ngày.

"Đây sẽ là chuyến thăm có ý nghĩa biểu tượng to lớn. Nhưng tất nhiên, Tổng thống Trump không bao giờ đi công du chỉ vì biểu tượng. Người dân Mỹ có thể kỳ vọng tổng thống mang về thêm những thỏa thuận tốt cho đất nước", bà Kelly khẳng định với báo giới.

Bà cũng cho biết ông Tập và phu nhân dự kiến sẽ thăm đáp lễ Washington vào cuối năm 2026.

Theo Hãng tin AFP, cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra dự kiến được trả tự do sớm vào sáng hôm nay 11-5. Sự kiện này mở ra triển vọng quay trở lại chính trường của nhân vật chính trị này.

Tỉ phú viễn thông 76 tuổi đang thụ án 1 năm tù vì tội tham nhũng từ tháng 9-2025. Ông sẽ được ân xá vào sáng 11-5 và phải đeo vòng giám sát điện tử cho đến khi kết thúc thời gian quản thúc sau bốn tháng nữa.

Ông Thaksin ra tù trong bối cảnh Đảng Pheu Thai vừa có kết quả bầu cử tệ nhất trong lịch sử những chính đảng do gia tộc Shinawatra của ông hậu thuẫn vào tháng 2 vừa qua. Đảng này tụt xuống vị trí thứ ba và đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của triều đại Thaksin.

Dù vậy, việc Pheu Thai được đưa vào trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Anutin Charnvirakul đã để ngỏ khả năng ông Thaksin quay trở lại chính trường.

Trong suốt hai thập kỷ qua, cỗ máy chính trị của ông Thaksin đã luôn là đối thủ chính của giới tinh hoa thân quân đội, thân hoàng gia tại Thái Lan - những lực lượng vốn xem chủ nghĩa dân túy của ông là mối đe dọa đối với trật tự xã hội truyền thống.

Ngày 10-5, quân đội Morocco thông báo đã tìm thấy thi thể một trong hai quân nhân Mỹ mất tích trong cuộc tập trận quân sự quốc tế tại miền nam nước này.

Trong thông cáo, quân đội Morocco cho biết đã vớt được một thi thể từ biển hôm 9-5. Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ (AFRICOM) xác nhận thông tin này, đồng thời cho biết thi thể vớt được là của trung úy Kendrick Lamont Key Jr. (Tiểu đoàn 5, Trung đoàn Pháo phòng không 4, Bộ tư lệnh Phòng không và Tên lửa số 10).

Ông Key và một quân nhân Mỹ khác đã mất tích gần một vách đá ven biển Morocco từ tối 2-5 khi đang tham gia cuộc tập trận chung African Lion (Sư tử châu Phi) 2026.

Một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn trên bộ, trên không và trên biển đã được quân đội Mỹ, Morocco cùng các lực lượng đồng minh triển khai tại khu vực huấn luyện Cap Draa.

Một quan chức quân đội Mỹ giấu tên nói với Hãng tin AFP rằng hai quân nhân có khả năng đã rơi xuống biển, nghiêng về giả thuyết tai nạn và loại trừ yếu tố khủng bố.

Phía Morocco và AFRICOM cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực tìm kiếm quân nhân còn lại.

Ngày 10-5, một quan chức cấp cao Mỹ khẳng định Washington thất vọng trước việc cơ quan lập pháp Đài Loan thông qua mức chi tiêu phòng vệ thấp hơn con số được Mỹ cho là cần thiết.

"Quan điểm của chúng tôi về ngân sách phòng vệ Đài Loan là điều này gây thất vọng. Một số khoản đã bị cắt mà chúng tôi tin rằng vẫn cần được cấp ngân sách. Chúng tôi muốn thấy phần còn lại của gói đề xuất ban đầu được phân bổ đầy đủ", quan chức này nói.

Hôm 8-5, cơ quan phòng vệ Đài Loan đã thông qua khoản chi tiêu quốc phòng bổ sung trị giá 25 tỉ USD, tương đương khoảng hai phần ba mức mà chính quyền hòn đảo này đề xuất.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 23/10/2025, một cường kích OA-1K Block 1 của không quân Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp xuống cánh đồng gần thành phố Oklahoma khi đang bay huấn luyện. Phi cơ suýt quệt vào ôtô đang lưu thông, sau đó va phải hai cột điện rồi gây ra đám cháy nhỏ trên bãi cỏ. Tổ lái hai người thoát ra ngoài an toàn.

Ủy ban Điều tra Tai nạn (AIB) thuộc không quân Mỹ hôm 29/6 công bố báo cáo điều tra, trong đó kết luận sự cố là do phi công "đóng nhầm van cấp nhiên liệu cho động cơ, thay vì van thùng dầu trong thân".

Van thùng dầu trong thân cho phép phi công lựa chọn lấy nhiên liệu từ khoang chứa ở thân hoặc cánh khi bay, trong khi van cấp nhiên liệu động cơ sẽ ngắt hoàn toàn nguồn cung dầu đến động cơ nhằm dập lửa hoặc đề phòng cháy nổ khi xảy ra sự cố.

Vào ngày xảy ra tai nạn, chiếc OA-1K xuất phát từ sân bay quốc tế Will Rogers. Học viên phi công ngồi buồng trước là quân nhân tại ngũ, ngồi buồng sau là nhà thầu dân sự đóng vai trò huấn luyện viên. Sau khi cất cánh, phi cơ duy trì độ cao khoảng 1.000 m và bắt đầu tiến hành kiểm tra trong giai đoạn bay hành trình.

Trong quá trình này, huấn luyện viên yêu cầu học viên mở van thùng nhiên liệu trong thân để kiểm tra chức năng hệ thống. "Tuy nhiên, học viên lại vô tình xoay cần điều khiển van cấp nhiên liệu cho động cơ sang vị trí ngắt, thay vì gạt cần điều khiển van thùng nhiên liệu sang vị trí mở", báo cáo có đoạn.

Thao tác này làm gián đoạn dòng nhiên liệu đến động cơ, khiến chiếc OA-1K bị chết máy trên không. Phi công học viên nhận ra sai lầm sau khoảng 4-5 giây và mở lại van, nhưng không thông báo cho huấn luyện viên khi đó đang cầm lái để ứng phó sự cố.

Các nhà điều tra lưu ý cần điều khiển van nhiên liệu động cơ và van thùng nhiên liệu được sơn màu khác nhau để phân biệt, nhưng chỉ nằm cách nhau khoảng 12 cm. Trên biến thể OA-1K Block 1, cần ga ở tay trái phi công cũng được làm to hơn biến thể Block 0, khiến nó che khuất cần điều khiển van thùng nhiên liệu.

"Học viên phi công nhầm cần điều khiển khi thực hiện quá trình kiểm tra và vô tình ngắt nhiên liệu cho động cơ. Người này sau đó lại nhìn sang phía bên kia buồng lái để xử lý sự cố liên lạc", AIB cho hay.

AIB xác định hàng loạt yếu tố con người góp phần gây ra tai nạn, trong đó có quá tải công việc. Khi cất cánh và lấy độ cao, học viên phải thực hiện nhiều nhiệm vụ như liên lạc với mặt đất, kích hoạt chế độ lái tự động, kiểm tra hệ thống và khắc phục sự cố điện đàm với huấn luyện viên.

"Vấn đề liên lạc làm trầm trọng thêm tình hình. Học viên không báo cho huấn luyện viên về trục trặc điện đàm, cũng như việc mở lại van nhiên liệu động cơ sau khi đóng nhầm. Kết quả là huấn luyện viên không hiểu chính xác nguyên nhân làm chiếc OA-1K chết máy", AIB cho biết.

Kết luận điều tra cho thấy tổ bay ưu tiên can thiệp vào hệ thống cấp nhiên liệu, phát tín hiệu khẩn nguy và chuẩn bị hạ cánh khẩn cấp, thay vì thực hiện Quy trình Hành động Thiết yếu (CAP) được xây dựng cho kịch bản khởi động lại động cơ. Họ cũng không điều chỉnh góc lá cánh quạt để giảm lực cản và tăng tối đa tầm bay trong lúc khắc phục sự cố.

"Máy bay lúc đó ở độ cao khoảng 700 m, đủ để thực hiện những quy trình ứng phó như vậy", AIB cho hay.

Sự cố khiến chiếc OA-1K bị hư hỏng nặng đến mức không thể sửa chữa và bị loại biên, với thiệt hại ước tính 17,9 triệu USD.

Cường kích hạng nhẹ OA-1K được chế tạo theo đơn đặt hàng của Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ (SOCOM) để làm nhiệm vụ trinh sát và tấn công mặt đất, dựa trên cơ sở máy bay nông nghiệp Air Tractor AT-802.

Mỗi máy bay có giá xuất xưởng ước tính 15-17 triệu USD. Tuy nhiên, chi phí thực tế có thể lên tới 27-40 triệu USD mỗi chiếc nếu tính cả hợp đồng dài hạn với nhà sản xuất, trong đó có bảo đảm phụ tùng, lắp đặt thiết bị bí mật và các gói bảo dưỡng, duy trì hoạt động kéo dài nhiều năm.

OA-1K có tốc độ tối đa gần 400 km/h khi không mang vũ khí, tốc độ hành trình 330 km/h, tầm bay hơn 2.400 km. Phi cơ được trang bị 10 giá treo để mang tên lửa AGM-114 Hellfire, rocket dẫn đường laser APKWS và bom dẫn đường GBU-12 Paveway II.

Tính tới tháng 5, nhà sản xuất L3Harris đã chế tạo tổng cộng 18 chiếc OA-1K.

Tin Gốc: Vnexpress