Ngày 31/5, Bộ Tư lệnh TP HCM đưa ông Võ Huy Thịnh, 70 tuổi, đến khảo sát tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng. Ông Thịnh cho biết từng chứng kiến cảnh chôn cất tập thể các chiến sĩ tại nghĩa trang Đô Thành, nay là công viên Lê Thị Riêng, cách đây 58 năm.
Thời điểm đó, ông Thịnh 12 tuổi, đang học lớp đệ lục (tương đương lớp 7 hiện nay). Do các trận đánh liên tiếp xảy ra trong nội thành Sài Gòn, trường học đóng cửa. Khoảng 10h một ngày sau Tết Mậu Thân, ông cùng nhóm bạn từ khu vực Ngã ba Ông Tạ đến nghĩa trang Đô Thành chơi.
Tại đây, ông thấy xe tải của quân đội Việt Nam Cộng hòa chạy vào nghĩa trang trên đường Lê Văn Duyệt (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám), chở khoảng chục thi thể đã phân hủy, trương phình, không còn nguyên vẹn do trúng bom đạn, trong đó có một số người mặc đồ bà ba đen.
Theo lời kể của ông, nhân viên Sở Vệ sinh dùng cáng đưa các thi thể xuống hố hình chữ nhật dài hơn 10 m, sâu khoảng 5 m, rồi rải một lớp bột màu trắng để giảm mùi hôi. “Các thi thể được xếp chồng lên nhau ngay ngắn như hộp cá mòi rồi xe ủi lấp đất lại”, ông Thịnh nói.
Ông xác định vị trí hố chôn cách cổng nghĩa trang khoảng 50 m, lệch về bên trái theo hướng nhìn từ đường Lê Văn Duyệt. Đối chiếu với sơ đồ nghĩa trang Đô Thành trước đây và công viên Lê Thị Riêng hiện nay, ông cho rằng khu vực này có thể nằm gần nhà truyền thống phía sau cổng công viên trên đường Cách Mạng Tháng Tám, cách cư xá Bắc Hải khoảng 500 m.
Sau năm 1975, ông Thịnh nhập ngũ, tham gia chiến đấu tại Campuchia. Năm 1978, ông bị thương, thủng màng nhĩ và trở về TP HCM sinh sống. “Tôi luôn nhớ cảnh chôn cất tập thể hôm đó và mong góp sức tìm kiếm các liệt sĩ”, ông nói.
Dẫn đầu đoàn khảo sát, thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP HCM, cho biết việc khởi động quá trình tìm kiếm xuất phát từ bức ảnh do cựu phóng viên AP (Mỹ) gửi về gần đây. Tấm hình ghi lại cảnh hai người đàn ông cùng ba trẻ em đứng quan sát việc chôn cất các chiến sĩ tại khu đất trống thuộc nghĩa địa Chí Hòa, còn gọi là nghĩa địa Đô Thành.
Kết hợp nhiều tài liệu lịch sử, thiếu tướng Trung cho biết sau chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, khu vực nay là công viên Lê Thị Riêng từng là nơi chôn tập thể các chiến sĩ đặc công, biệt động Sài Gòn trong hai rãnh sâu hình chữ nhật.
Trước khi công viên được xây dựng năm 1983, lực lượng chức năng từng quy tập hơn chục hài cốt liệt sĩ tại đây. Từ các tư liệu, hình ảnh và lời kể nhân chứng, đơn vị quân đội bước đầu nhận định hố chôn tập thể có thể nằm gần khu nhà truyền thống và cầu Thê Húc trong công viên.
Theo thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, sau buổi khảo sát, Bộ Tư lệnh TP HCM sẽ báo cáo Ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7; đồng thời tổ chức hội thảo để tổng hợp thông tin, khoanh vùng khu vực nghi vấn.
Đơn vị cũng dự kiến phối hợp Khoa Vật lý địa cầu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM sử dụng thiết bị khảo sát địa vật lý bằng sóng siêu âm (sonar) để kiểm tra lòng đất tại các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ trước khi xây dựng phương án quy tập.
Thông tin được đưa ra tại cuộc họp ngày 1/4 với đơn vị tư vấn. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở ngành khẩn trương triển khai lập quy hoạch, phấn đấu chậm nhất năm sau có thể bắt đầu thực hiện.
Theo dự kiến, khu vực Phú Quốc - Thổ Châu chiếm lớn nhất với khoảng 2.300 ha; Hà Tiên - Kiên Lương - Tiên Hải khoảng 900 ha; Rạch Giá - An Biên - Hòn Đất - An Minh khoảng 1.100 ha; còn lại 200 ha tại cụm đảo Kiên Hải.
Về định hướng phát triển, Phú Quốc - Thổ Châu được quy hoạch thành khu giải trí tích hợp tầm quốc tế, gắn với thương mại tự do, phát triển nghỉ dưỡng cao cấp, công viên giải trí, sân golf và du lịch biển, hướng đến trở thành cửa ngõ du lịch quốc tế phía Nam.
Khu vực Hà Tiên - Kiên Lương - Tiên Hải được định vị là không gian văn hóa - di sản, phát huy giá trị giao thoa Việt Nam - Khmer, kết hợp du lịch sinh thái, nghệ thuật biểu diễn, chăm sóc sức khỏe và kinh tế cộng đồng.
Trong khi đó, không gian lấn biển tại Rạch Giá - Hòn Đất - An Biên - An Minh được xác định là trung tâm hành chính, thương mại, giải trí của vùng đồng bằng sông Cửu Long, đóng vai trò cửa ngõ kết nối đất liền với các đảo, phát triển theo mô hình đô thị xanh, hiện đại, đa chức năng.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng yêu cầu quá trình lập quy hoạch phải đảm bảo tiêu chí xanh, ưu tiên sử dụng năng lượng tái tạo, giải pháp xử lý nước thải, đồng thời xúc tiến mời gọi nhà đầu tư chiến lược ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Ngày 20/4, Sở Văn hóa Thể thao TP Huế cho biết nhà tưởng niệm liệt sĩ tuyến đường 71 tại Tiểu khu 67 được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố cùng với 17 di tích khác.
Năm 2022, để tưởng niệm và ghi công các liệt sĩ đã hy sinh khi cứu hộ, cứu nạn công nhân ở thủy điện Rào Trăng 3, chính quyền TP Huế đã xây dựng nhà tưởng niệm ở trạm kiểm lâm 67 trên đường 71, nơi 13 chiến sĩ hy sinh với tổng kinh phí hơn 6,5 tỷ đồng.
Khu tưởng niệm có diện tích trên 1,8 hecta, với các hạng mục chính gồm: Nhà tưởng niệm, bia ghi tên liệt sĩ, tường chắn và gia cố mái taluy, đường nội bộ, bãi đỗ xe, hệ thống điện chiếu sáng năng lượng mặt trời. Công trình sau khi hoàn thành đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục cho thế hệ trẻ về tinh thần chiến đấu, hy sinh của những người lính.
0h ngày 12/10/2020, nửa quả núi sạt xuống vùi lấp lán trại, nhà điều hành cùng 17 công nhân thủy điện Rào Trăng 3, ở xã Phong Xuân cũ. Thiếu tướng Nguyễn Văn Man và đoàn cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4 vào hiện trường để cứu hộ. Đến 0h ngày 13/10, khi cả đoàn đang nghỉ lại ở trạm Kiểm lâm 67 thì bị nửa quả núi sạt lở vùi lấp, 13 cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Đến nay tại thủy điện Rào Trăng 3, lực lượng chức năng mới tìm thấy 6 thi thể công nhân, 11 người còn lại mất tích.
Sau khi di tích được xếp hạng, phường Phong Điền sẽ công khai khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích và tổ chức cắm mốc giới trên thực địa; ban hành quyết định thành lập Ban quản lý di tích; tổ chức quản lý mặt bằng, không gian di tích, toàn bộ hiện vật có trong di tích.
Sáng 2/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về công tác chuẩn bị kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 16. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thông tin kỳ họp dự kiến diễn ra trong 11 ngày, chia làm 2 đợt. Trong đợt đầu, Quốc hội bố trí 3 ngày làm công tác nhân sự và 3 ngày thảo luận luật, nghị quyết, sau đó nghỉ một tuần trước khi bước vào đợt 2.
Theo kế hoạch, sáng 5/4, các đoàn đại biểu Quốc hội họp để bầu Trưởng đoàn. Chiều cùng ngày, Quốc hội họp phiên trù bị, xem xét, thông qua chương trình kiện toàn nhân sự của kỳ họp.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác chuẩn bị phải chi tiết, kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng hồ sơ, tài liệu. Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các cơ quan liên quan được giao chủ trì, theo dõi, đôn đốc, tổ chức thẩm tra nghiêm túc.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, danh sách nhân sự trình Quốc hội, bảo đảm dân chủ, chặt chẽ, đúng quy định.
Theo quy định, tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới, các đại biểu sẽ xem xét kiện toàn các chức danh lãnh đạo cấp cao gồm Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, Phó thủ tướng, thành viên Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.
Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu đã xây dựng hai phương án thực hiện công tác nhân sự, gồm không thảo luận tại đoàn hoặc thảo luận tại đoàn. Nội dung này sẽ được trình Quốc hội xem xét, quyết định tại phiên trù bị chiều 5/4.
Ngoài công tác nhân sự, Tổng thư ký Quốc hội cho biết kỳ họp dự kiến xem xét một số nội dung quan trọng như Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và các cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Văn phòng Quốc hội đã dự phòng thời gian tại đợt 2 để bố trí các nội dung cấp bách, đồng thời đề nghị Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, gửi kịp thời đến đại biểu Quốc hội để bảo đảm tiến độ kỳ họp.
