TP.HCM khánh thành thêm một trường học trong chiến dịch ’50 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học’

Trong tháng 3, Huỳnh Khương Nguyên, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), lần lượt nhận tin trúng tuyển Đại học Cambridge và Đại học Oxford (Anh).

"Mình vỡ òa, phải đọc đi đọc lại email vì không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Trước đó, mình không được Oxford gọi phỏng vấn trong khi vòng này gần như bắt buộc", Nguyên nói.

Theo bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education, Oxford và Cambridge lần lượt đứng số 1 và 3 thế giới.

Là cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Nguyên sớm có dự định du học. Ngay từ năm thứ nhất đại học, nữ sinh đã tập trung giữ điểm học tập (GPA) ở mức cao nhất có thể, vì biết đây là nền tảng bắt buộc trong hồ sơ.

Tới năm thứ hai, Nguyên thử sức với nghiên cứu khoa học, chọn đề tài về ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của ca sĩ người Mỹ Taylor Swift. Nữ sinh cho hay trong lần đầu làm nghiên cứu, cô muốn giữ hứng thú và tạo động lực cho mình bằng cách chọn đề tài liên quan tới cả ngành học và sở thích.

Ngôn ngữ học tri nhận là lĩnh vực nghiên cứu liên ngành, nhằm giải thích cách con người sử dụng và hiểu ngôn ngữ dựa trên cấu trúc nhận thức và kinh nghiệm sống.

Nghiên cứu này mang về cho Nguyên giải nhì cấp thành phố và giải khuyến khích cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời trở thành chất liệu chính trong bài luận gửi Oxford.

Nguyên mở đầu bài luận bằng lời bài hát Long Live của Taylor Swift, kể rằng từ nhỏ mình đã học tiếng Anh bằng cách nghe nhạc của nữ ca sĩ. Nhưng ngoài từ vựng, ngữ pháp, Nguyên nhận ra ca từ không chỉ nói về một sự vật cụ thể, đơn thuần, mà thường có ý nghĩa khái quát và sâu xa hơn. Cách diễn đạt ẩn dụ tạo được sự đồng cảm từ hàng triệu người nghe nhạc, ở những nền văn hóa khác nhau.

"Một cách vô thức, quá trình nhìn thế giới cảm xúc qua lăng kính của không gian vật lý là cánh cửa đầu tiên đưa mình đến với ẩn dụ tri nhận - một thành tố cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận", Nguyên viết trong bài luận.

Từ phát hiện trên, Nguyên thực hiện hai nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận, tập trung làm rõ hiệu quả của yếu tố này trong dạy và học tiếng Anh. Cô cho rằng bằng cách này giáo viên có thể giúp học sinh học Tiếng Anh tự nhiên và sâu sắc hơn, thay vì chỉ ghi nhớ cấu trúc hay từ vựng rời rạc.

Theo Nguyên, bài luận giúp cô chứng minh rằng bản thân có động lực và đam mê nghiên cứu rõ ràng, xuyên suốt.

Ngoài ra, nữ sinh tham gia nhiều hoạt động thực tiễn để tăng cường khả năng ngôn ngữ, như làm liên lạc viên tại Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á, phiên dịch cho đội Đức tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng.

Đến năm thứ ba, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website cung cấp tài liệu, bài giảng và trò chơi cho giáo viên giảng dạy Tiếng Anh. Dự án xuất phát từ trải nghiệm của cô, khi thấy học liệu điện tử giúp buổi dạy hiệu quả, học sinh hứng thú hơn, nhưng đồng thời cũng rất tốn thời gian thiết kế, nhất là với giáo viên có tuổi, không thạo công nghệ.

Nguyên làm trưởng nhóm, đồng thời thiết kế trò chơi trên power point. Sau gần một năm xây dựng, website có gần 100 tài liệu, thu hút khoảng 12.000 lượt sử dụng.

Song song, Nguyên dạy tiếng Anh miễn phí tại Trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nữ sinh xác định không làm chỉ để đẹp hồ sơ, mà muốn hỗ trợ lâu dài cho những học sinh thiệt thòi.

Theo Nguyên, điểm mạnh trong hồ sơ của mình nằm ở sự nhất quán trong định hướng. Trong nghiên cứu và cả hoạt động xã hội, Nguyên đều tập trung về ngôn ngữ, ứng dụng của nó trong giảng dạy và đời sống. Đồng thời, điểm GPA 3.97/4 cũng là lợi thế, giúp cô chứng minh năng lực học trước những trường có yêu cầu đầu vào khắt khe như Oxford và Cambridge.

Anh Chu Công Sơn, tiến sĩ tốt nghiệp Đại học Oxford, Giám đốc Công ty tư vấn D.U.T Consultant, là người hỗ trợ Khương Nguyên trong quá trình ứng tuyển, nhận định không nhiều người có thể trúng tuyển mà được miễn vòng phỏng vấn như Nguyên.

Anh Sơn cho rằng điểm nổi bật của nữ sinh là năng lực nghiên cứu độc lập, ấn tượng với bài báo khoa học Nguyên trình bày tại hội nghị CamTESOL. Đây là đề tài về ngôn ngữ học tri nhận - một nhánh không được dạy trong chương trình chính khóa - và Nguyên tự làm mà không có người hướng dẫn. Bài được đánh giá cao và nhận tài trợ từ ban tổ chức hội nghị.

Bên cạnh năng lực học thuật, anh Sơn đánh giá cao sự tự tin và bền bỉ của Nguyên.

"Nguyên là người rất tin vào bản thân và luôn nỗ lực", anh nói.

Hiện, Khương Nguyên chưa quyết định sẽ chọn Oxford hay Cambridge do còn chờ kết quả học bổng. Nếu học tại Cambridge, Nguyên muốn tiếp tục đào sâu ngôn ngữ học tri nhận; còn nếu chọn Oxford, cô cân nhắc hướng nghiên cứu về sử dụng chuyển ngữ (translanguaging) trong giảng dạy tiếng Anh.

"Với mình, đỗ Oxford hay Cambridge không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều mình muốn theo đuổi lâu dài là hiểu thật sâu về ngôn ngữ và làm được điều gì đó có ích cho việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam", Nguyên nói.

Thanh Hằng

Nguồn: https://vnexpress.net/nu-sinh-do-dai-hoc-top-1-the-gioi-voi-bai-luan-ve-taylor-swift-5055643.html

Đây không chỉ là thay đổi cách thi, mà còn là thay đổi cách nhìn: ngoại ngữ không còn để lấy điểm, mà là năng lực thiết yếu cho giao tiếp, học tập, làm việc và hội nhập.

Trước hết, cần nhìn lại vai trò của ngoại ngữ trong bối cảnh mới. Khi tiếng Anh được định hướng là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, ngoại ngữ không còn là môn học riêng lẻ mà trở thành công cụ học tập. Học sinh không chỉ học để thi mà dùng ngoại ngữ để tiếp cận tri thức, học liệu và tham gia môi trường học tập toàn cầu.

Đồng thời, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách sử dụng ngôn ngữ. Dù AI có thể dịch, viết hay hỗ trợ học tập, người học vẫn cần đủ năng lực ngoại ngữ để hiểu đúng, kiểm chứng và làm chủ công cụ. Nếu thiếu nền tảng này, dễ rơi vào phụ thuộc, học thụ động, thậm chí lạm dụng AI trong kiểm tra.

Vì vậy, trong kỷ nguyên số, ngoại ngữ không mất đi vai trò mà trở thành năng lực cốt lõi, giúp con người giao tiếp, hợp tác và sáng tạo trong môi trường toàn cầu.

Phân tích điểm thi ngoại ngữ giai đoạn 2021–2025 cho thấy 2 giai đoạn rõ rệt.

Giai đoạn 2021–2024, khi ngoại ngữ là môn bắt buộc, điểm thi phản ánh khá đầy đủ mặt bằng năng lực học sinh, nên việc so sánh giữa các địa phương tương đối ổn định. TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu thường dẫn đầu; Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng thuộc nhóm khá; Hậu Giang, Sóc Trăng, Quảng Nam ở nhóm thấp. Điểm trung bình 12 địa phương đạt 5,71, cao hơn mức chung cả nước 5,22, cho thấy khác biệt rõ về điều kiện và chất lượng giáo dục.

Năm 2025 tạo ra "điểm gãy" khi ngoại ngữ trở thành môn tự chọn. Dữ liệu khi đó chỉ phản ánh nhóm học sinh dự thi, không còn đại diện toàn bộ. Hệ quả là thứ hạng biến động mạnh: Hải Dương, Cần Thơ tăng hạng, trong khi nhiều địa phương giảm sâu như Bà Rịa – Vũng Tàu, Sóc Trăng, Huế. Những biến động này chủ yếu do thay đổi tỷ lệ dự thi, không phản ánh đúng chất lượng thực.

Sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Bộ GD-ĐT thực hiện đối sánh điểm thi với 2 hệ thống khác nhau: với 63 tỉnh, thành phố (cũ) và 34 địa phương mới sau sáp nhập 1.7.2025.

Kết quả điểm trung bình điểm thi ngoại ngữ của 6 thành phố trực thuộc trung ương như sau: Hà Nội xếp thứ nhất cả nước và Cần Thơ xếp thứ 23/34.

Đây chỉ là cách nhìn dựa trên điểm thi, còn thực chất chất lượng ngoại ngữ, cần thêm chỉ số độ phủ ngoại ngữ (tỷ lệ phần trăm học sinh thi ngoại ngữ). Tuy nhiên, đây cũng là chỉ báo ban đầu cho biết điểm thi ngoại ngữ của bộ phận học sinh dự thi môn này của 6 thành phố trực thuộc trung ương sau sáp nhập.

Từ thực tế trên, có thể khẳng định: điểm thi không còn là thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng ngoại ngữ. Đây là xu hướng chung khi giáo dục chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực, đòi hỏi một hệ thống đối sánh mới.

Trước hết, cần tách bạch hai giai đoạn dữ liệu: giai đoạn 2021–2024 dùng để đánh giá hệ thống; từ 2025, điểm thi chỉ mang tính tham khảo, không thể xếp hạng tổng thể.

Tiếp theo, cần chuyển trọng tâm từ điểm số sang mức độ phổ cập năng lực. Câu hỏi quan trọng không phải là "điểm bao nhiêu" mà là "bao nhiêu học sinh sử dụng được ngoại ngữ". Các chuẩn như A2, B1 cần trở thành thước đo chính.

Đồng thời, cần tổ chức các đánh giá diện rộng độc lập trên mẫu đại diện, đo đủ 4 kỹ năng để so sánh khách quan giữa các địa phương. Việc đối sánh cũng nên theo nhóm địa phương có điều kiện và tỷ lệ dự thi tương đồng, thay vì so sánh chung.

Cuối cùng, cần gắn kết quả đầu ra với điều kiện dạy học và môi trường sử dụng ngoại ngữ, tránh đánh giá phiến diện chỉ dựa vào điểm số.

Khi vai trò thay đổi, cách dạy và học ngoại ngữ cũng phải đổi mới. Lâu nay, việc dạy học ngoại ngữ vẫn nặng về ngữ pháp, từ vựng và luyện thi – phù hợp với mục tiêu điểm số nhưng không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng thực tế. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ "truyền thụ kiến thức" sang "phát triển năng lực". Học sinh phải được rèn đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết trong tình huống thực, biết tư duy, giải quyết vấn đề bằng ngoại ngữ.

Điều này đòi hỏi mở rộng môi trường học tập: từ lớp học sang câu lạc bộ, dự án, hoạt động trải nghiệm, không gian song ngữ… Ngoại ngữ cần trở thành một phần tự nhiên của đời sống học đường. Đồng thời, AI phải được tích hợp như công cụ học tập: học sinh không chỉ dùng để dịch hay viết mà còn biết đặt câu hỏi, kiểm chứng và hoàn thiện sản phẩm.

Khi cách dạy thay đổi, kiểm tra – đánh giá cũng phải đổi theo. Các bài kiểm tra viết truyền thống dần mất khả năng phân loại, cần chuyển sang đánh giá năng lực thực tế như giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, dự án; kết hợp đánh giá quá trình và hồ sơ học tập.

Việc ngoại ngữ trở thành môn thi tự chọn từ năm 2025 là bước ngoặt quan trọng, giúp giảm áp lực và thúc đẩy dạy học theo năng lực. Tuy nhiên, cũng có nguy cơ học sinh giảm đầu tư, nhất là ở vùng khó khăn. Đồng thời, dữ liệu điểm thi có thể bị "lệch" do tỷ lệ dự thi khác nhau, khiến việc so sánh giữa các địa phương kém chính xác.

Sự thay đổi của kỳ thi đã cho thấy rõ: cách đo cũ không còn phù hợp với mục tiêu mới. Khi ngoại ngữ trở thành năng lực nền tảng trong kỷ nguyên số, việc đánh giá vẫn chủ yếu dựa vào điểm thi là chưa đủ. Đã đến lúc chuyển từ "đối sánh điểm thi" sang "đối sánh năng lực thực", từ "xếp hạng" sang "cải thiện chất lượng".

Cần xây dựng một chỉ số đối sánh mới, phản ánh đồng thời hai yếu tố: mức độ phổ cập và chất lượng học tập. Một hướng khả thi là chỉ số ngoại ngữ tổng hợp cấp địa phương, dựa trên tỷ lệ học sinh dự thi (độ phủ) và điểm trung bình (chất lượng). Công thức đơn giản có thể là:

Thực tế năm 2025 cho thấy TP.HCM có khoảng 97.940 thí sinh, trong đó 49.328 em chọn thi ngoại ngữ, đạt tỷ lệ 50,37% (cao hơn mức chung 30,2%). Với điểm trung bình 5,69, chỉ số ngoại ngữ đạt 28,68. Hà Nội có 124.072 thí sinh, 62.203 em dự thi, tỷ lệ khoảng 50,1%, điểm trung bình 5,78, tương ứng chỉ số ngoại ngữ là 28,98. Điều này cho thấy hai đô thị lớn vẫn duy trì độ phủ ngoại ngữ cao, không chỉ là "mũi nhọn". Như vậy, chỉ số ngoại ngữ của Hà Nội cao hơn TPHCM.

Ưu điểm của cách tính này là không cho phép "đánh đổi" giữa số lượng và chất lượng. Địa phương điểm cao nhưng ít học sinh dự thi sẽ không thể dẫn đầu; ngược lại, nơi có tỷ lệ dự thi cao nhưng điểm thấp cũng khó đạt thứ hạng tốt. Muốn cải thiện, buộc phải nâng cả hai yếu tố.

Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu mới: ngoại ngữ không chỉ là thế mạnh của một nhóm nhỏ mà cần trở thành năng lực phổ biến. Để tăng độ tin cậy, nên công bố đồng thời ba chỉ số: điểm trung bình, tỷ lệ dự thi và chỉ số tổng hợp, qua đó giúp nhận diện rõ điểm mạnh – yếu của từng địa phương.

Nguồn: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-cac-dia-phuong-mon-ngoai-ngu-can-thoat-khoi-loi-mon-diem-so-185260408093823058.htm

Tại lễ tri ân và trưởng thành của học sinh khối 12 (khóa 2023 - 2026) tổ chức hôm nay 18.5, thầy Nguyễn Sỹ Cường, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Trường ĐHSP Hà Nội) đã có những chia sẻ đầy cảm xúc dành cho các em trước ngưỡng cửa mới của cuộc đời.

Thầy Cường cho biết, thầy có "một chữ duyên rất đẹp" với các con 2k8. "Năm 1998, thầy có may mắn được dạy khóa học đầu tiên của Trường THPT Nguyễn Tất Thành. Mười năm sau, các con chào đời. Và hôm nay, các con là khóa 26, tiếp nối hành trình đẹp đẽ của ngôi trường mang tên Bác. Đặc biệt hơn, năm 2023, thầy trở lại mái nhà Nguyễn Tất Thành, cũng là lúc các con bước vào lớp 10", thầy Cường kể.

Nhìn lại 3 năm dưới mái trường THPT của các con, thầy Cường đánh giá, đó là gần 1.000 ngày mà trong đó có những giờ học căng thẳng, những mùa thi nhiều áp lực, những buổi sinh hoạt lớp, những bữa cơm bán trú, những hoạt động trải nghiệm, hoạt động từ thiện, những lần vấp váp, những tiếng cười, những giọt nước mắt và rất nhiều kỷ niệm.

"Sau này, càng đi xa, có thể các con sẽ càng thấy thương, thấy nhớ những ngày tháng ấy", thầy hiệu trưởng chiêm nghiệm.

Theo thầy, đó cũng là những ngày các con được yêu thương, được dìu dắt bởi các thầy cô, theo những cách khác nhau, nhưng đều chung một mong muốn: các con trưởng thành, tử tế, bản lĩnh và hạnh phúc. Nên dù có những ngày mệt mỏi, có những lúc áp lực, nhưng các con đã vượt qua, đã lớn lên, đã trưởng thành hơn, đã trở thành niềm tự hào của cha mẹ, thầy cô và mái trường Nguyễn Tất Thành.

Mong các con tiếp tục nỗ lực trong chặng đường trước mắt, thầy Cường nhắc nhở: "Kỳ thi quan trọng đang đến rất gần. Các con hãy biết sắp xếp thời gian, giữ sức khỏe, ôn tập có chiến lược, rèn kỹ thuật làm bài, giữ tâm thế bình tĩnh và bền bỉ để cán đích thành công".

Dù vậy, thầy nhắn nhủ, một con người thành công không chỉ được đo bằng điểm số, trường đại học hay nghề nghiệp, mà còn bằng cách người ấy đối xử với gia đình, với cộng đồng, với những người yếu thế, với Tổ quốc và với chính bản thân mình.

Ở tuổi 18, khi các con dần trở thành những người trẻ biết tự quyết định, tự chịu trách nhiệm và tự viết tiếp câu chuyện đời mình, thầy Cường mong các con hãy viết bằng trí tuệ, lòng nhân ái, bản lĩnh và khát vọng đẹp đẽ.

Trong không khí nồng ấm của lễ tri ân, thầy và trò của Trường THCS - THPT Nguyễn Tất Thành đã cùng ôn lại những kỷ niệm đã qua, và gửi gắm niềm tin trước cột mốc quan trọng nhất cuộc đời mỗi con người - tuổi 18.

Đây cũng là cơ hội để các em bày tỏ tâm tư, tình cảm, lòng biết ơn tới thầy cô và cha mẹ, những người đã chắp cánh cho các em bay cao, bay xa.

Thay mặt các bạn khối 12, em Tuấn Minh, lớp 12D2, đã gửi lời tri ân tới các bậc cha mẹ và thầy cô. Minh nói, nếu cha mẹ là những người thầy, người bạn đầu tiên trên bước đường đời, là hậu phương vững chắc của các em, thì thầy cô lại là những người cha, người mẹ thứ 2.

"Bỏ lại những bộn bề cuộc sống ngoài lớp học, thầy cô vẫn luôn kiên cường đứng bên bục giảng, cháy hết mình với ngọn lửa đam mê", Tuấn Minh xúc động.

Khi trưởng thành cũng là lúc phải nói lời chia xa thầy cô và mái trường yêu dấu. Trong bộn bề cảm xúc, bạn Minh Anh, lớp 12D3 chia sẻ: "Thật khó để chúng con có thể nguôi ngoai cảm giác phải xa những lớp học thân thương, xa thầy cô và bạn bè.

Những ngày này chúng con bảo nhau hãy cố lưu lại những khoảnh khắc ở từng chiếc bàn học, từng gốc cây, chạm tay vào cái trống trường, đứng tựa cửa lớp, cầm viên phấn nhỏ để viết lên chiếc bảng thân quen. Nhưng ai trong chúng con cũng có giây phút ngước mặt lên cao để giấu đi giọt nước mắt tiếc nuối những giây phút còn lại tại ngôi nhà hạnh phúc Nguyễn Tất Thành".

Bồi hồi chứng kiến giây phút trưởng thành của các con, cô Đặng Thị Thanh Xuân, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A2, cho biết trong lòng dâng lên một niềm hạnh phúc khó nói thành lời - hạnh phúc khi thấy các con đã lớn khôn, biết yêu thương, biết cố gắng, biết ước mơ và đang sẵn sàng bước vào một hành trình mới của cuộc đời.

"Dù không phải là người sinh ra các con, cũng không phải là người trực tiếp nuôi dưỡng các con, mà chỉ là người may mắn được đón nhận những thành quả đẹp đẽ từ tình yêu thương, sự dạy dỗ và nuôi dưỡng tử tế của cha mẹ các con, nhưng tôi vẫn luôn coi các con như khúc ruột của chính mình", cô Xuân bày tỏ.

Còn cô Lê Thị Loan, Trưởng khối 12, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A3, thì vô cùng tự hào trước sự trưởng thành của các con.

"Hơn 1.000 ngày học tập và rèn luyện dưới mái trường mang tên Bác, các con đã để lại rất nhiều thành tích đáng tự hào", cô Loan nói và tin rằng, với hành trang không chỉ là kiến thức mà còn là những kỹ năng, những giá trị sống quý giá được các thầy cô trao tặng, các con sẽ vững bước trên chặng đường mới.

Tin Gốc: Thanh Niên