Biết con bị não bẩm sinh từ trong bụng mẹ, nhiều người khuyên bỏ con nhưng ông Nguyễn Văn Mạnh vẫn quyết định giữ lại. Hơn một thập kỷ lênh đênh trên sông Sài Gòn, người cha ấy chắt chiu từng vỏ lon 200 đồng để đổi lấy tiền thuốc cho đứa con gái 26 tuổi nhưng chỉ nặng vỏn vẹn 15 kg.
Buổi sáng đầu tháng 4.2026, chúng tôi tìm đến “nhà” của ông Nguyễn Văn Mạnh. Đó là chiếc ghe cũ rộng chưa đầy 5 m2 neo dưới chân cầu Bình Lợi. Trưa nắng gắt, ông Nguyễn Văn Mạnh lui cụi bên chiếc bếp ga mini đã hoen rỉ. Ngồi trong ghe là chị Nguyễn Thị Kiều Loan (26 tuổi) – con gái của ông Mạnh.
Chị Loan mắc bệnh não bẩm sinh, chỉ nặng vỏn vẹn 15 kg. Chị không thể giao tiếp hay đi lại như người bình thường. Mọi sinh hoạt từ tắm rửa, vệ sinh đến ăn uống của chị đều gói gọn trong đôi tay gầy guộc của người cha. Đôi mắt ngây dại nhưng khuôn mặt luôn nở nụ cười vô hồn khi thấy cha bưng bát cơm đến gần.
Trước khi trở thành “cư dân” trên sông Sài Gòn, ông Mạnh từng có những ngày tháng bám trụ bằng nghề bán vé số. Song, một tháng tiền thuê trọ và điện nước ngốn vài triệu đồng, trong khi mỗi ngày đi mòn gót, ông cũng chỉ lời được 100.000 – 200.000 đồng.
“Tiền đâu mà đóng nổi. Bán vé số mà mang con theo thì người ta nói mình ác. Nhưng để nó ở nhà một mình thì quá nguy hiểm, không ai lo”, ông Mạnh nhớ lại lý do chọn lênh đênh trên sông Sài Gòn cách đây 15 năm.
Chiếc ghe cũ trở thành mái nhà và cũng là phương tiện mưu sinh duy nhất của hai cha con. Mọi đồ dùng trong “nhà” đều có tuổi đời bằng đúng thời gian họ lênh đênh. Tài sản quý giá nhất trên ghe là chiếc điện thoại cũ, là vật dụng duy nhất để ông Mạnh liên lạc với người vợ đang đi làm thuê ở nơi xa, mỗi tháng mới về thăm một lần.
Cuộc sống của hai cha con thuận theo con nước, lục bình trôi tới đâu, ghe trôi tới đó. Công việc chính của ông là vớt ve chai dọc mạn sông. Mỗi chiếc vỏ lon vớt lên bán được 200 đồng. Một ngày làm việc miệt mài giúp ông Mạnh kiếm được khoảng 70.000 – 80.000 đồng. Số tiền đó phải co kéo cho đủ tiền ăn của hai người.
Gánh nặng lớn nhất không nằm ở bữa cơm mỗi ngày, mà là khoản 2 triệu đồng tiền thuốc hằng tháng của chị Loan. Căn bệnh não bẩm sinh khiến chị bị chảy máu cam liên tục nếu không được uống thuốc đều đặn. Có những đợt trong túi hết tiền, ông Mạnh đành mang chiếc điện thoại đi cầm cố để có tiền mua thuốc cho con.
Khi chúng tôi hỏi về khó khăn của ông khi sống trên sông Sài Gòn, ông Mạnh kể rằng nỗi sợ lớn nhất đời ông là việc con gái bị sóng đánh rớt xuống sông. “Có lần một chiếc ca nô chạy qua tạo sóng quá mạnh, hất văng con tôi xuống sông”. May mắn ông cứu kịp, nhưng từ đó, dù là lúc ăn hay nằm ngủ trong lòng ghe, chị Loan luôn phải mặc chiếc áo phao màu xanh sờn cũ.
Niềm an ủi lớn nhất trong cuộc đời ông Mạnh chính là tiếng cười của con gái. Suốt 26 năm qua, kể từ khi chị Loan chào đời với chẩn đoán não bẩm sinh, ông Mạnh hiếm khi thấy con khóc.
“Từ ngày nó đẻ ra tới giờ, kiếm tiếng khóc của nó cũng khó. Nó cười không à…”, ông Mạnh nói, mắt không rời khỏi con.
Giây phút biết con không thể vẹn tròn như bao đứa trẻ khác, nỗi đau xót ấy cứ âm ỉ, cắt cứa vào gan ruột của người cha suốt mấy mươi năm. Ngày ngày nhìn con gái cười thơ dại, ông vừa thương con đến thắt lòng, vừa tự trách bản thân vì chẳng thể cho con một cơ thể lành lặn.
Tiếng cười thơ dại ấy vừa là niềm an ủi, vừa là nỗi đau thắt lòng của người cha. Những lúc mệt mỏi, ông Mạnh lại ngồi tâm sự với con. Người con gái ấy không hiểu lời cha nói, nhưng chị đáp lại bằng nụ cười.
“Nhìn nó cười mình cũng đỡ buồn”, ông nói. Có lẽ đây là thứ ngôn ngữ duy nhất duy trì sợi dây liên kết giữa hai cha con.
Bản thân ông Mạnh cũng đang bị bệnh thận. Nhưng ông chọn chữa cho con trước, chữa cho mình sau. Đã 8 năm ông chưa về quê vì tiền ăn còn không đủ, lấy đâu ra tiền tàu xe.
Mỗi tối, khi TP.HCM lên đèn rực rỡ, chiếc ghe nhỏ lại lặng lẽ neo đậu dưới chân cầu Bình Lợi. chị Loan nằm ngủ trong lòng thuyền, còn ông Mạnh trải chiếc võng ra mạn, nhìn sóng nước dập dềnh.
Ước mong duy nhất của người cha nghèo lúc này không phải là sự giàu sang, mà chỉ mong trời Phật cho sức khỏe để sống tiếp, vì “mình chết đi rồi thì ai lo cho con”. Câu hỏi ấy rơi vào thinh lặng của dòng sông Sài Gòn, đau đáu dưới những nhịp cầu.
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: trước khi triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10, Bộ Công Thương đã phối hợp các bên khảo sát, đánh giá tác động kỹ thuật, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, chuẩn bị nguồn cung, năng lực phối trộn, hạ tầng phân phối và công tác truyền thông.
Đến nay, nguồn cung cơ bản đáp ứng, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng. Qua một ngày triển khai lượng tiêu thụ khoảng 29.000m3 do một số cửa hàng tiêu thụ nốt lượng tồn xăng khoáng còn lại.
Giá mặt hàng này đang được doanh nghiệp tự tính giá, với mức thấp hơn xăng khoáng. Vì vậy Bộ đang trình Chính phủ nghị quyết để đưa mặt hàng xăng sinh học là hàng tiêu dùng phổ biến nhằm thực hiện điều hành giá.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết doanh nghiệp đã triển khai toàn hệ thống, phối trộn 7,7 triệu m3/năm. Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cùng các nhà máy lọc dầu trong nước bảo đảm nguồn cung xăng, khôi phục Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất.
Các doanh nghiệp kiến nghị sớm hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật, rà soát quy định kiểm định, hợp quy theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đầu tư hạ tầng logistics, cảng tiếp nhận nhiên liệu ethanol và hỗ trợ sản xuất trong nước.
Cho ý kiến, đại diện các bộ Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Công an, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch thống nhất cao với chủ trương phân phối xăng sinh học. Tuy nhiên cần tiếp tục rà soát hạ tầng, đánh giá khả năng tương thích với phương tiện cũ, tăng kiểm soát chuỗi...
Đẩy mạnh tuyên truyền thông tin chủ động, kịp thời, chính xác và minh bạch nhằm giải đáp các băn khoăn của người dân, tạo sự đồng thuận xã hội và phản bác các thông tin sai lệch. Thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh của người tiêu dùng một cách nhanh chóng, kịp thời và giải quyết các phát sinh.
Kết luận, Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh việc triển khai sử dụng xăng E10 là chủ trương đúng đắn, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng quốc gia. Thực tiễn nhiều quốc gia sử dụng xăng sinh học E10 cho thấy các phương tiện không phát sinh các vấn đề kỹ thuật khi bảo đảm chất lượng nhiên liệu và tuân thủ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tuy vậy, việc triển khai có những hạn chế như công tác thông tin, tuyên truyền về xăng sinh học E10 còn chưa thực sự đầy đủ, rõ ràng, kịp thời và thống nhất. Một số thông tin về khả năng tương thích của phương tiện đối với xăng E10 chưa được giải thích cụ thể, dẫn đến tâm lý băn khoăn của một bộ phận người dân.
Vì vậy, ông Phạm Gia Túc yêu cầu đẩy mạnh truyền thông chính sách để người dân, doanh nghiệp có thông tin đầy đủ, thống nhất và hiểu rõ. Quan tâm đặc biệt đến công tác tiếp nhận và xử lý thông tin giải đáp qua đường dây nóng hoặc hệ thống trả lời tự động.
Cùng đó, cần rà soát toàn diện quá trình triển khai xăng E10 trên cả nước, công khai minh bạch tiêu chuẩn, quy chuẩn, phản bác các thông tin sai lệch, chưa được kiểm chứng. "Quyền lợi của người tiêu dùng là quan trọng nhất nên mọi chính sách phải nhằm bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng", Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh.
Vì vậy, ông giao các bộ ngành xây dựng danh mục hướng dẫn cụ thể đối với nhóm phương tiện có thể sử dụng xăng E10. Xác định rõ các trường hợp đặc thù không phù hợp hoặc cần lưu ý, có nhiên liệu phù hợp với các loại phương tiện này. Công bố khả năng tương thích của từng dòng phương tiện, có khuyến cáo kỹ thuật.
Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra giám sát, không để khâu phối trộn làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Các thương nhân kinh doanh xăng dầu đảm bảo đủ nguồn cung. Có chính sách thuế, phí, cơ chế tài chính khuyến khích sản xuất, kinh doanh và sử dụng nhiên liệu sinh học.
Các bộ ngành liên quan rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đánh giá tác động với động cơ và khả năng nâng cao tỉ lệ phối trộn. Nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học. Xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động sản xuất, phối trộn, vận chuyển, kinh doanh xăng dầu, hành vi sản xuất buôn bán nhiên liệu giả, không bảo đảm chất lượng, đầu cơ găm hàng và trục lợi chính sách.
Xử lý theo quy định pháp luật đối với hành vi đưa tin sai sự thật, xuyên tạc, gây hoang mang cho nhân dân. Gắn với tăng cường thông tin, tuyên truyền chính xác, khách quan, khoa học về xăng E10, tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Ngày 14-4, bà Hoàng Thị Như Anh - Phó chủ tịch UBND xã Tân Tiến - cho biết sẽ kiểm tra, xử lý việc hàng chục xe tải vẫn hoạt động khi công an đang điều tra; đồng thời chấn chỉnh tình trạng lợi dụng cải tạo ruộng, hoạt động khai thác, vận chuyển đất lậu để trục lợi đất san lấp.
Theo ghi nhận của phóng viên ngày 14-4 tại hiện trường ở buôn Hàng, xã Tân Tiến, khu vực ruộng ở đây bị đào xới như một đại công trường.
Máy múc hoạt động liên tục, đất bị đào sâu tạo thành các hố lớn, bờ ta luy dựng đứng, nhiều thửa ruộng biến dạng, mất ranh giới ban đầu.
Từ trên cao, cánh đồng bị chia cắt bởi các tuyến đường đất mới mở cho xe ben ra vào. Tại nhiều điểm, xe tải đậu chờ, máy múc quay cần liên tục bốc xúc. Xe đầy rời đi, xe khác vào thay, tạo thành vòng vận chuyển liên tục.
Chỉ trong khoảng nửa giờ, chúng tôi ghi nhận có đến 4 điểm "cải tạo ruộng" nhưng thực chất là khai thác đất. Hàng chục xe ben ra vào tấp nập, trong đó có cả xe tải cũ kỹ vẫn được huy động.
Đáng chú ý, một số doanh nghiệp vật liệu xây dựng từ khu vực Krông Pắk cũng điều xe đến mua đất, vận chuyển về phục vụ san lấp. Trên tuyến tỉnh lộ 9 nối khu vực Krông Bông - Krông Pắk (cũ), xe tải chở đất chạy nối đuôi nhau, đất đá rơi vãi, bụi bay mù mịt, ảnh hưởng việc đi lại của người dân.
Trao đổi với phóng viên, bà Anh cho biết địa phương đã làm việc với Công an tỉnh Đắk Lắk về việc một số người lợi dụng danh nghĩa cải tạo ruộng để khai thác, bán đất làm vật liệu xây dựng.
Trước vụ việc trên công an đã vào cuộc nhưng hoạt động vận chuyển đất vẫn diễn ra, bà cho biết sẽ kiểm tra, xử lý ngay trong ngày.
Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Tân Tiến đã ban hành nhiều kế hoạch kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác đất trái phép núp bóng cải tạo ruộng; giao công an và bộ phận chuyên môn theo dõi, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đến nay, địa phương đã ban hành 3 quyết định xử phạt đối với 3 tài xế, tổng số tiền 15 triệu đồng. "Thời gian tới xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, không để xảy ra tình trạng lợi dụng cải tạo ruộng để trục lợi đất vật liệu xây dựng", bà Thanh nói.
Cũng theo bà Anh, sau khi báo Tuổi Trẻ Online phản ánh địa phương đã kiểm tra, xác minh và ghi nhận có tình trạng một số hộ dân lợi dụng cải tạo ruộng sau mưa lũ để vận chuyển đất dư đi bán làm vật liệu san lấp. Các trường hợp vi phạm đã bị lập biên bản, xử lý theo quy định.
UBND xã đã thành lập các tổ, đoàn kiểm tra trong lĩnh vực tài nguyên - khoáng sản. Đồng thời xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm vượt thẩm quyền sẽ báo cáo cấp trên xử lý.
Đại úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thị Thùy Dung vào bộ đội năm 25 tuổi ở vị trí tân binh đặc công Quân khu 7 - độ tuổi nhiều người chọn ổn định công việc, gia đình. Thùy Dung khi ấy đã tốt nghiệp đại học hệ dân sự, đi làm hai năm nhưng vẫn viết đơn tòng quân với nguyện vọng trở thành lính đặc công.
"Tôi chọn đặc công vì mê võ, thích đánh quyền từ năm 10 tuổi", nữ chiến đấu viên chống khủng bố của Lữ đoàn 113, Binh chủng Đặc công - top 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân năm 2025, nhớ lại.
Cho đến trước ngày thi đại học, Dung vẫn quả quyết sẽ chọn trường quân đội để trở thành quân nhân như bố và anh trai. Nữ sinh cao gần 1,6 m nặng 40 kg vẫn hay mặc thử quân phục của anh trai, "chìm nghỉm" trong bộ đồ và tưởng tượng về ngày mình nhập ngũ.
Nhưng bố cô, một quân nhân nhiều năm xa nhà, thấu hiểu những vất vả người lính phải trải qua, đã thuyết phục con gái nên chọn ngành nghề khác. Cũng như bao người cha, ông chỉ mong con gái có cuộc sống nhẹ nhàng, công việc hành chính 8 tiếng, đủ thời gian chăm sóc bản thân và gia đình. Ông từng công tác trong Quân khu 7, đến những năm 1990 mới phục viên về gần nhà.
Thương bố mẹ, Dung chọn thi đại học hệ dân sự. Nhưng hai năm làm nhân viên văn phòng với guồng quay công việc lặp lại mỗi ngày thôi thúc cô nghĩ nhiều về việc nhập ngũ. Dung cuối cùng tình nguyện vào bộ đội đầu năm 2020. "Gian khổ thế nào con cũng chịu, chỉ cần bố mẹ tin tưởng là con làm được", cô thuyết phục gia đình. Nhìn thấy quyết tâm khó lay chuyển của con gái, người cha chỉ dặn dò giữ sức khỏe, luôn tuân thủ kỷ luật để làm tốt nhiệm vụ.
Ba tháng tân binh, Dung được rèn luyện ở đơn vị đặc công thuộc Quân khu 7. Lính mới những ngày đầu bị "lag" vì dậy trước 5h rèn luyện thể dục trong khi trước đây ở ngoài 8h mới đi làm. Thời gian ngủ nghỉ cắt ngắn, chế độ luyện tập dần tăng lên nhưng mọi thứ bắt đầu vào nề nếp. Nữ tân binh từ 53 kg sụt xuống 45 kg, da rám nắng nhưng thấy thể lực, tinh thần tốt hơn trước. Làm nhiệm vụ tại Lữ đoàn 429 trong Nam một thời gian, Dung sau đó chuyển về Lữ đoàn Đặc công 113 ngoài Bắc.
Sáu năm quân ngũ dần bồi đắp cho cô gái những kỹ năng đặc biệt của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ, nhất là võ thuật và bắn súng. Với các chiến đấu viên, rèn luyện thể lực khắc nghiệt mới là khởi đầu, bước vào huấn luyện nâng cao mới là thử thách thể chất, tâm lý và cả sức chịu đựng.
Nhiều năm rèn võ cổ truyền Bình Định, đạt cấp độ đai vàng cho cô gái thể lực tốt lẫn sự dẻo dai, song mỗi lần cầm côn nhị khúc vẫn phải tập trung cao độ, thực hiện đúng động tác. Bởi chỉ cần một phần giây mất kiểm soát có thể gây thương tích cho mình lẫn đồng đội.
Cũng như đồng đội nam, các chiến đấu viên nữ phải trải qua bài tập công phá chịu sức ép của gạch ngói vỡ vụn trên người, chân trần đi trên mảnh thủy tinh sắc nhọn và đối diện với cơn đau thấu xương khi tam thương cắm tử huyệt. Mỗi bài học lĩnh ngộ được đổi bằng mồ hôi, nhẹ thì bầm tím, nặng thì để lại sẹo.
"Tôi chưa bao giờ hối hận vì đã chọn con đường này, màu áo lực lượng này và vẫn luôn tự hào về điều đó", cô nói, tự nhận mình "lì lợm nên càng khó lại càng phải làm bằng được". May mắn khi đơn vị có những nữ chiến đấu viên trạc tuổi, hơn tuổi nên chị em luôn bao bọc, hỗ trợ nhau trong những lần làm nhiệm vụ.
Năm thứ hai trở thành chiến đấu viên chống khủng bố, Dung đã thành thạo các loại vũ khí đặc chủng của bộ đội đặc công. Trong một lần thực hành huấn luyện, cô cùng với 7 nữ chiến đấu viên lữ đoàn được chọn để đổ treo từ trực thăng và tụt dây chiến thuật từ nhà cao tầng. Với một sợi dây, các nữ quân nhân phải tụt xuôi, ngược, nhảy cóc ngang, nghiêng, chạy vuông góc với tường thật nhanh để chiếm lĩnh vị trí chiến đấu. Bài huấn luyện đặc biệt nguy hiểm chỉ dành cho các quân nhân có sức bền, tâm lý vững và kỹ thuật tốt.
Những ngày đầu tập đổ treo từ độ cao hơn 20 m trên trực thăng xuống nóc nhà cao tầng, cô gái từng khụy gối, rơi nước mắt tưởng không vượt qua. Nhưng sau một tháng tập luyện, nữ đặc công dần làm chủ kỹ năng. Chiến đấu viên, thuộc số hiếm nữ của lực lượng đặc công chống khủng bố, dùng thành thạo dao găm, côn nhị khúc, nhảy dù từ trực thăng, thả treo trên nóc nhà.
Những mùa huấn luyện xen kẽ với các nhiệm vụ liên tục của Quân đội, từ cô gái sợ bắn súng, Dung đã đứng trong hàng ngũ đi thi Army Games năm 2021 và cùng đồng đội giành vị trí thứ tư toàn đoàn. Cô giành thêm 2 huy chương bạc, 5 huy chương đồng trong các hội thao võ thuật chiến đấu tay không và bắn súng quân dụng toàn quân. Dung cũng luôn có mặt trong các cuộc trình diễn khi phái đoàn trong và ngoài nước đến thăm Binh chủng Đặc công.
Ngay sau lễ vinh danh Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân hôm 2/4, nữ đặc công lại cùng đồng đội chuẩn bị cho nhiệm vụ mới. Danh hiệu cô dành tặng người cha vừa qua đời vì bạo bệnh chỉ ít ngày trước lễ tuyên dương. "Bố gật đầu chờ con về nhưng không kịp. Con cố gắng trong thời gian qua và con đã làm được. Bố yên lòng về con gái bố ạ", trên trang cá nhân, cô viết.
