Trăm khóa học hè chờ phụ huynh, giá từ mềm đến ‘choáng’

Trung tâm Nghiên cứu AI, Trường ĐH VinUni vừa chính thức công bố ra mắt V-Bench, bộ công cụ phi lợi nhuận dùng để đo lường và đánh giá năng lực tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Giới chuyên gia công nghệ đánh giá đây là một dự án nghiêm túc, có tính xác thực chuyên môn cao (đạt 9,5/10 điểm) và đang thiết lập một tiêu chuẩn mới cho hệ sinh thái AI nội địa.

V-Bench là bộ dữ liệu chuyên sâu bao gồm hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ. Theo đánh giá từ giới chuyên môn, đây là quy mô hoàn toàn phù hợp với một bộ dữ liệu kiểm thử (Evaluation Dataset) cấp quốc gia, đủ lớn để tạo ra độ nhiễu thấp và tính khách quan cao cho điểm số của các mô hình AI.

Thay vì chỉ tập trung vào các câu hỏi trắc nghiệm kiến thức tổng hợp như các bộ tiêu chuẩn trước đây, V-Bench chia hệ thống đánh giá thành 2 hạng mục lớn với 5 nhóm chuyên biệt: văn hóa ngầm định (đánh giá độ thấu hiểu các phong tục, tín ngưỡng, lịch sử Việt Nam); đa dạng vùng miền (kiểm tra khả năng hiểu phương ngữ và văn phong Bắc - Trung - Nam); an toàn và chủ quyền số (đảm bảo AI tuân thủ an toàn thông tin và bảo vệ chủ quyền số quốc gia); ứng dụng thực tiễn (đo lường hiệu quả trong các ngành y tế, giáo dục tại Việt Nam); năng lực Agentic AI (đánh giá khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ và hành động tự chủ).

Đặc biệt, việc đưa khái niệm nâng cao "Agentic AI" vào kiểm thử được xem là bước tiến vượt bậc, giúp V-Bench trở thành bộ công cụ có độ phủ khía cạnh rộng và toàn diện nhất hiện nay.

Một trong những điểm sáng nhất của V-Bench là việc đảm bảo được tính độc lập và khách quan tuyệt đối. Dù được khởi xướng bởi VinUni - đơn vị thuộc hệ sinh thái Vingroup, nơi cũng sở hữu các mô hình AI riêng - dự án đã khéo léo loại bỏ định kiến thiên vị (bias) bằng cách hoạt động hoàn toàn phi lợi nhuận. Toàn bộ dữ liệu được thẩm định bởi một hội đồng khoa học gồm 18 chuyên gia AI đầu ngành độc lập ở trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, dự án chứng minh được sự tương thích chuẩn mực với hệ sinh thái quốc tế khi được định dạng theo các chuẩn dữ liệu phổ biến toàn cầu (như định dạng JSON/Hugging Face). Điều này giúp các nhà phát triển AI quốc tế có thể nạp mô hình vào hệ thống và chạy thử ngay mà không gặp bất kỳ rào cản nào về quy ước kỹ thuật.

Hiện tại, nền tảng này đã công bố kết quả đánh giá của 15 mô hình LLM tiêu biểu và đang được cung cấp miễn phí cho cộng đồng. Trong tương lai, V-Bench dự kiến sẽ mở rộng sang các bài kiểm tra phức tạp hơn về hình ảnh và âm thanh như: nhận diện chữ Nôm, hiểu ngữ cảnh văn hóa qua video ngắn, hay xử lý tài liệu tiếng Việt siêu dài trên 100.000 token.

Tại Việt Nam, hiện nay, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp sử dụng nhiều hệ thống thước đo chuyên biệt để xếp hạng AI. Trước khi V-Bench AI của VinUni ra mắt, bộ VMLU (Vietnamese Multitask Language Understanding) do Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST) cùng Zalo AI xây dựng được đánh giá khá cao, được xem là thước đo học thuật phổ biến nhất.

Nhưng V-Bench AI được đánh giá là bộ tiêu chuẩn thế hệ mới toàn diện nhất. Lý do là ngoài tri thức học thuật, V-Bench mở rộng quy mô lên hơn 40.000 câu hỏi và bổ sung các danh mục cực kỳ quan trọng hiện nay mà các bộ công cụ cũ thiếu sót.

Tin Gốc: Thanh Niên

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đã khép lại. Sau những ngày tác nghiệp tại các điểm thi tốt nghiệp THPT, chúng tôi ghi nhận được nhiều hình ảnh đẹp về tinh thần trách nhiệm của cán bộ coi thi, sự cổ vũ nhiệt tình từ các bạn tình nguyện viên, sự đồng hành của cha mẹ và những nỗ lực vượt khó của đông đảo thí sinh...

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều biểu hiện chưa đẹp về ý thức. Tại một số điểm thi ở nhiều địa phương, có những trường hợp thí sinh đến sát giờ thi, hốt hoảng chạy đua với thời gian, một số bạn đến giờ thi vẫn chưa có mặt, lực lượng chức năng phải hỗ trợ khẩn cấp.

Không nhắc đến những trường hợp bất khả kháng, các em gặp những sự cố trên đường đi thi không ai mong muốn, vẫn còn nhiều thí sinh dù đến trễ, do ngủ quên hay do chủ quan nên xuất phát trễ... nhưng vẫn tỏ ra rất bình thản, tác phong trang phục chưa đúng với môi trường học đường.

Ví dụ như từ ngày 10.6, khi thí sinh phải có mặt lúc 14 giờ tại các điểm thi để làm thủ tục dự thi, thì tại điểm thi Trường THPT Tạ Quang Bửu, phường Bình Đông, TP.HCM, có thí sinh tới 14 giờ 23 phút mới tới, đủng đỉnh hỏi bảo vệ xem vị trí phòng thi của mình ở đâu.

Trong ngày đầu tiên diễn ra kỳ thi (11.6), tại điểm thi Trường THCS Lý Thánh Tông, phường Chánh Hưng, TP.HCM, trong khi tất cả các bộ coi thi đều yêu cầu thí sinh phải có mặt lúc 6 giờ 30 ở trước phòng thi để sẵn sàng làm các thủ tục vào phòng thi, có sự chuẩn bị tâm lý tốt nhất thì tới gần 7 giờ, chúng tôi vẫn thấy có những thí sinh đủng đỉnh, chậm rãi bước vào cổng trường thi.

Xung quanh, nhiều phụ huynh ngơ ngác hỏi nhau "Sao giờ này thí sinh mới tới vậy? 18 tuổi rồi, hoặc có khi hơn 18 tuổi, chẳng lẽ không thể tự ý thức được việc phải dậy sớm, có mặt đúng giờ", "Sao bé này đi trễ mà không thấy lo lắng gì hết trơn?". Có phụ huynh băn khoăn: "Phụ huynh của những bé đi trễ này ở đâu trong ngày con thi cử quan trọng? Tại sao không ráng chút thời gian chở con đi thi hay nhắc con, gọi con dậy sớm, nếu rủi con không được tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT thì sao?".

Quy định về thời gian phải có mặt điểm thi được phổ biến, niêm yết công khai tại tất cả các điểm thi tốt nghiệp THPT trong cả nước.

Thế nhưng, thực tế, nhiều em vẫn không tuân thủ. Giám thị một điểm thi trên địa bàn phường Thủ Đức, TP.HCM, cho hay, quy định trong 2 buổi thi 11.6 và 12.6, thí sinh phải có mặt lúc 6 giờ 30 sáng trước phòng thi. Thế nhưng ngay ngày đầu tiên thi ngữ văn, phát đề thi lúc 7 giờ 30, từ 7 giờ 35 tính giờ làm bài nhưng vẫn có thí sinh 7 giờ 15 phút mới có mặt. Đặc biệt, tâm trạng của em này rất bình thản, coi như không phải chuyện gì lớn lao, hoảng hốt vì sắp tới giờ làm bài.

Một điều đáng bàn nữa, tại mỗi điểm thi tốt nghiệp 2026 vừa qua, tất cả các cán bộ coi thi tại điểm thi ở TP.HCM đều nhắc nhở thí sinh về trang phục mặc khi dự thi. Nếu là học sinh tại các cơ sở giáo dục, các em nên mặc đồng phục học sinh trường mình. Nếu là thí sinh tự do, các em nên mặc quần dài, áo sơ mi, trang phục lịch sự, chỉn chu, phù hợp với môi trường học đường, tôn trọng đội ngũ cán bộ coi thi cũng như coi trọng chính kỳ thi mà các em tham gia.

Phần lớn thí sinh đều chấp hành. Nhưng vẫn còn nhiều thí sinh ăn mặc chưa phù hợp với môi trường thi cử, có bạn khoác lên người chiếc áo xộc xệch, bỏ ngoài quần, có bạn mang đôi dép lê bước vào cổng trường, mặc quần ngắn, áo thun, dép xỏ ngón, đi thi như đi du lịch...

Đi trễ giờ, tác phong không chuẩn mực, trong nhiều trường hợp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân mỗi người, khiến thí sinh mất đi cơ hội của chính mình. Nếu đi trễ quá 15 phút tính từ thời gian bắt đầu làm bài, thí sinh không chỉ là lỡ mất một kỳ thi tốt nghiệp THPT mà sau này, bước ra những cuộc đua lớn hơn, mỗi người có thể mất đi nhiều cơ hội khác.

Trong thời đại mọi thứ đổi thay, phát triển không ngừng, ngoài kiến thức, điểm số, thì uy tín về thời gian, thái độ, tư duy làm việc và tác phong của mỗi người được xem là những điểm cộng để được lựa chọn giữa những hồ sơ na ná nhau. Một người, dù trẻ hay không còn trẻ, nếu không đáp ứng được những điều này chắc chắn sẽ bị loại khỏi các môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT, sẽ có những thí sinh đạt được kết quả mà bản thân mong muốn, cũng sẽ có những thí sinh chưa may mắn, chưa đạt được số điểm như mong đợi. Nhưng điều quan trọng hơn, là sau kỳ thi, mỗi người đã trưởng thành hơn ra sao. Phía trước luôn là một bầu trời, tùy cách mỗi người nỗ lực và dùng lăng kính nào để nhìn về nó.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.

Theo ông Nhân, sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh của TP HCM.

Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.

Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.

Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.

Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.

Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...

Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.

GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.

Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.

Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.

Tin Gốc: Vnexpress