Ngày 11/5, ông Nguyễn Tấn Lực, Phó giám đốc Sở Y tế Cà Mau, cho biết sau hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, hệ thống y tế cơ sở được sắp xếp lại giảm từ 164 trạm y tế và phòng khám đa khoa khu vực xuống còn 64 trạm y tế xã, phường. Các đơn vị hiện vận hành theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã.
Theo ông Lực, 64 trạm y tế của tỉnh hiện có 1.695 nhân viên, gồm 1.518 viên chức và 177 hợp đồng chuyên môn, còn thiếu 407 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Số biên chế và nhân viên giữa các trạm không đồng đều, dẫn đến việc bố trí nhân lực gặp nhiều khó khăn.
Nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới, đặc biệt thiếu các vị trí như kế toán, hành chính, công nghệ thông tin và bảo trợ xã hội; đồng thời thiếu nhân lực trực thường xuyên tại các điểm trạm, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động và chất lượng phục vụ người dân.
14 trạm y tế hiện vẫn trống vị trí giám đốc và 14 trạm không có phó giám đốc; 31 trạm chưa có kế toán và 55 trạm không có nhân sự phụ trách công nghệ thông tin. Việc thiếu nhân sự trực thường xuyên tại các điểm trạm cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân địa phương.
Tại xã Tân Ân, trạm y tế chỉ có một bác sĩ, còn thiếu nhiều vị trí, thiếu máy xét nghiệm, máy đo thị lực, X quang. Còn trạm y tế phường Hòa Thành không có cả giám đốc và phó giám đốc.
Bác sĩ CKI Nguyễn Thanh Phương, Giám đốc trạm Y tế xã Vĩnh Thanh, cho biết hệ thống trang thiết bị y tế tại trạm hiện rất thô sơ. Đơn vị đang rất cần các máy móc chuyên dùng quan trọng như: máy siêu âm, điện tim, máy xét nghiệm sinh hóa và huyết học. Trạm có 7 bộ máy vi tính đã sử dụng trên 10 năm, thường xuyên hư hỏng, không đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Nguồn thuốc phục vụ khám bảo hiểm y tế đôi khi không đủ cơ số.
Về cơ sở vật chất, các trạm y tế sau hợp nhất chủ yếu sử dụng lại trụ sở cũ, nhiều nơi xuống cấp, thiếu trang thiết bị. “Anh em ở trạm chỉ có ống nghe, máy đo huyết áp thì không thu hút được người bệnh”, ông Lực nói, cho biết ngoài kinh nghiệm, chuyên môn của thầy thuốc, các trạm cần được trang bị máy siêu âm, X-quang, điện tim và thiết bị xét nghiệm cơ bản để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Sở Y tế đang phối hợp rà soát, cử cán bộ đi đào tạo trung cấp lý luận chính trị để đủ điều kiện bổ nhiệm theo quy định. Sở đề xuất sớm ban hành đề án vị trí việc làm thống nhất để làm cơ sở kiện toàn tổ chức và tuyển dụng nhân sự; tiếp tục phân bổ biên chế cho các trạm y tế nhằm đảm bảo đủ nguồn lực hoạt động.
Đồng thời, ngành kiến nghị bố trí kinh phí đầu tư sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị. Qua rà soát, nhu cầu đầu tư cho mỗi trạm y tế khoảng 10-15 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp và bổ sung thiết bị, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh tại cơ sở.
Ngày 14/7, đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết các bác sĩ vừa cứu sống bệnh nhân này sau 4 ngày hồi sức tích cực. Trước đó, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng giảm ý thức, có dấu hiệu điển hình của viêm màng não cấp. Kết quả xét nghiệm khẳng định người bệnh bị viêm màng não và phù não do vi khuẩn Streptococcus suis (liên cầu lợn).
Tiền sử bệnh lý ghi nhận khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, người đàn ông ăn tiết canh lợn. Hai ngày sau bữa ăn, ông bắt đầu sốt, đau đầu, buồn nôn. Triệu chứng diễn tiến nhanh khiến bệnh nhân lơ mơ, kích thích, buộc gia đình phải đưa đi cấp cứu tại cơ sở y tế gần nhà trước khi chuyển tuyến lên trung ương.
Bác sĩ Phan Văn Mạnh, người trực tiếp điều trị, nhận định phù não là biến chứng đáng lo ngại nhất ở những ca viêm màng não cấp có rối loạn ý thức. Tình trạng này làm tăng nhanh áp lực nội sọ, gây tổn thương não nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu xử trí chậm trễ.
Nhóm điều trị đã phải đặt ống nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy, dùng kháng sinh phối hợp cùng các biện pháp hồi sức để kiểm soát phù não. Sau 4 ngày điều trị, bệnh nhân đã cải thiện sức khỏe, rút được ống nội khí quản và chuyển về khoa Nhiễm khuẩn Tổng hợp.
Theo bác sĩ Mạnh, liên cầu lợn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não ở người trưởng thành tại Việt Nam. Ngoài tổn thương màng não, vi khuẩn này còn gây nhiễm khuẩn huyết dẫn đến ban xuất huyết, rối loạn đông máu, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng. Thực tế điều trị cho thấy nhiều trường hợp mắc bệnh dù chỉ ăn tiết canh gà, dê. Bác sĩ lý giải quá trình chế biến có thể đã pha trộn tiết lợn vào các loại tiết canh khác, dẫn đến lây nhiễm chéo vi khuẩn.
Bệnh liên cầu lợn diễn tiến rất nhanh và hiện chưa có vaccine phòng ngừa. Ở thể nhẹ, người bệnh có thể bị viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết; thể nặng gây viêm màng não kèm mất thính lực vĩnh viễn; trường hợp nguy kịch dẫn đến tử vong. Chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn tiết canh hoặc thịt lợn chưa nấu chín kỹ. Khi xuất hiện dấu hiệu sốt, đau đầu sau khi ăn tiết canh hoặc tiếp xúc với lợn bệnh, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được cứu chữa kịp thời.
Ngày 24-4, Sở Y tế TP.HCM đã công bố danh sách cơ sở đủ điều kiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM (cập nhật đến ngày 23-4).
Theo Sở Y tế TP.HCM, thực hiện quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 Thông tư số 01/2025/TT-BYT ngày 1-1-2025 của Bộ Y tế về trách nhiệm công bố danh sách cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu tại địa phương, Sở Y tế TP.HCM đã tổ chức rà soát, tổng hợp và công bố danh sách các cơ sở đủ điều kiện theo quy định.
Từ ngày 11-3 đến 23-4, Sở Y tế nhận được đơn đề nghị của Trạm y tế xã Hiệp Phước, Trạm y tế phường Vườn Lài, Phòng khám đa khoa Medic An Điền thuộc Công ty cổ phần Phòng khám đa khoa An Điền, Phòng khám đa khoa thuộc Công ty TNHH Y khoa Tín Nghĩa về việc công bố đủ điều kiện khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu.
Như vậy, tính đến ngày 23-4, Sở Y tế đã công bố 662 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM (bao gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và phòng khám đa khoa).
Sở Y tế đề nghị các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được xác nhận đủ điều kiện chủ động rà soát, đối chiếu thông tin đang được công bố, trường hợp thông tin chưa chính xác hoặc cơ sở không còn duy trì đủ điều kiện, đề nghị có văn bản phản hồi về Sở Y tế để được cập nhật kịp thời.
Các cơ sở có nhu cầu đăng ký khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu thực hiện đúng thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục theo hướng dẫn của Sở Y tế để được xem xét theo quy định.
Danh sách các cơ sở đủ điều kiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM cập nhật đến ngày 23-4-2026 TẠI ĐÂY.
Ngày 2/4 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Thế giới Nhận thức về Rối loạn phổ tự kỷ, nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng để trẻ được phát hiện và can thiệp sớm, dễ hòa nhập. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, cứ 100 trẻ có một trẻ mắc tự kỷ - một rối loạn phát triển thần kinh ảnh hưởng đến giao tiếp, ngôn ngữ và quan hệ xã hội.
TS.BS Đinh Thạc, Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, giải thích tự kỷ là một rối loạn, không phải bệnh và không lây lan. Hiểu đúng về tự kỷ sẽ giúp gia đình phát hiện và can thiệp sớm, giữ được "thời gian vàng" cho trẻ là trước 3 tuổi, chậm nhất là 5 tuổi. Qua mốc 5 tuổi, quá trình can thiệp sẽ mất nhiều thời gian hơn và khó đạt hiệu quả cao.
Bác sĩ Thạc lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường thuộc ba nhóm chính:
Ngôn ngữ: Chậm nói hoặc thoái lui ngôn ngữ (đã biết nói nhưng sau đó không nói nữa).
Tương tác xã hội: Kém tương tác, tiếp xúc mắt kém, gọi tên không quay lại, chỉ thích lủi thủi chơi một mình.
Hành vi: Lặp đi lặp lại một hành động (rập khuôn) như đi nhón chân, cử động tay chân như múa, xoay bánh xe, xé giấy. Trẻ cũng có thể có những sở thích thu hẹp bất thường như mải mê nhìn quạt đang xoay.
BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý các mốc phát triển ngôn ngữ - giao tiếp theo độ tuổi, vì đây là dấu hiệu sớm giúp nhận diện nguy cơ tự kỷ. Theo bác sĩ, nếu trẻ chậm hoặc lệch các mốc này, cần được đánh giá chuyên môn càng sớm càng tốt.
Cụ thể, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu có một hoặc nhiều biểu hiện như 12 tháng chưa bập bẹ hoặc không giao tiếp bằng cử chỉ, 16 tháng chưa nói được từ đơn, 24 tháng chưa nói được cụm từ có ý nghĩa, trẻ có kỹ năng nhưng sau đó bị thoái lui, ít tương tác với người khác hoặc có hành vi lặp lại, sở thích hạn chế.
Hiện nay, nhiều rào cản trong quá trình điều trị xuất phát từ những hiểu lầm của cộng đồng. Bác sĩ Thạc chỉ ra một số quan niệm sai lầm phổ biến như cho rằng trẻ tự kỷ không có cảm xúc, không muốn kết bạn, không có khả năng học hỏi hay giao tiếp. Thậm chí, nhiều người lầm tưởng tự kỷ do tiêm vaccine hoặc cho rằng trẻ không nên học tập trong môi trường bình thường vì sợ ảnh hưởng đến xung quanh.
Những định kiến này không chỉ làm tăng sự kỳ thị mà còn gây áp lực tâm lý, khiến cha mẹ tự trách bản thân. Quan trọng hơn, sự e ngại này làm chậm trễ quá trình đánh giá và can thiệp sớm, vô tình tạo rào cản khiến trẻ ngày càng khó phát triển.
Tại khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, thống kê cho thấy cứ 100 bé đến khám thì có 3-4 bé được chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ. Điều này cho thấy bên cạnh việc nâng cao nhận thức cộng đồng, khâu hỗ trợ tâm lý cho chính gia đình các bé cũng đóng vai trò then chốt. Chính cha mẹ là nhà trị liệu đầu tiên và quan trọng nhất của trẻ tự kỷ.
Bác sĩ Sang khuyến cáo không có yếu tố đơn lẻ nào quyết định sự tiến bộ của trẻ tự kỷ, mà cần phối hợp can thiệp y khoa, hỗ trợ tâm lý, giáo dục đặc biệt và đặc biệt là sự đồng hành của gia đình. Trong đó, gia đình giữ vai trò then chốt vì là người gắn bó lâu dài, tạo môi trường yêu thương, kiên nhẫn và nhất quán cho trẻ.
