Khu vực thôn Lâm Tây, xã Hà Nha, sở hữu hệ thống hang đá tự nhiên hiểm trở, lẩn khuất trong những cánh rừng nguyên sinh, thuộc dãy núi Sơn Gà. Trong kháng chiến chống Mỹ, hang Thương Nghiệp (còn gọi là hang Đá Sập hay K600) là cứ điểm trú quân, điều trị thương binh và trung chuyển lương thực trọng yếu của nhiều đơn vị chủ lực, bao gồm Đoàn Pháo binh 575 thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà.
Hà Nha nằm sát “cánh cửa thép” Thượng Đức của chính quyền Việt Nam Cộng hòa và quân đội Mỹ. Việc quân giải phóng tập kết lương thực tại đây để chuyển xuống đồng bằng mang ý nghĩa sống còn: vừa vô hiệu hóa thế phong tỏa của đối phương, tiếp lửa cho phong trào du kích bám trụ, vừa tạo bàn đạp hậu cần áp sát nhằm uy hiếp căn cứ quân sự lớn ở Đà Nẵng, tạo đà cho chiến dịch giải phóng miền Nam.
Thượng tá Lê Huy Từ, nguyên trợ lý tài chính Đoàn Pháo binh 575 (đơn vị thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà), nhớ rõ các hang đá nhỏ chứa được 3-5 người, các hang lớn như Thương Nghiệp có thể chứa hàng chục người, làm nơi trú quân, tích trữ lương thực, thực phẩm cung cấp cho đồng bằng và các căn cứ cách mạng phía Tây.
Những ngày bộ đội trên núi thiếu đói, ông Từ có nhiệm vụ đến phát tiền cho các đơn vị quản lý thu mua ngô, khoai, sắn của nông dân. Sáng 25/4/1969, ông cùng hàng trăm người gồm bộ đội, quân y và dân sự đang tập trung đông đúc tại các hang trong núi Sơn Gà. Khoảng 10h, khói bếp nấu ăn của anh em vô tình bay lên, bị máy bay trinh sát OV-10 Bronco của Mỹ phát hiện.
Chỉ vài phút sau, một biên đội máy bay phản lực F4, có thể đang đóng tại sân bay Đà Nẵng hoặc trên tàu sân bay của Hạm đội 7 đóng ngoài biển Đông được gọi đến, quần thảo khắp dãy núi Sơn Gà. Từng cặp máy bay thay nhau trút bom, tiếng nổ chát chúa vang trời, suốt từ 11h đến khoảng 13h.
Trong trận mưa bom, ông Từ và một chiến sĩ quân y ngồi trong hang đá cách hang Thương Nghiệp khoảng 500 m về hướng Đông để tránh trú. Đến cuối trận, quả bom nặng khoảng 250 kg đâm trúng nóc hang nhưng may mắn đập ngang vào hòn đá, bẹp ngòi và không phát nổ. “Chúng tôi thoát chết trong gang tấc, nhưng xung quanh nhiều hang đá đã sập”, thượng tá Từ kể.
Sau loạt oanh tạc, hàng loạt hang đá bị san phẳng, những tảng khổng lồ đổ sập bít kín mọi lối ra vào. Dù nghe thấy tiếng kêu cứu yếu ớt phát ra từ bên trong, các chiến sĩ không cách nào tiếp cận được. Hàng chục bộ đội hy sinh, riêng Đoàn Pháo binh 575 có 6 chiến sĩ nằm lại hang Thương Nghiệp.
Những ngày sau đó, ông Từ cùng nhiều đồng đội lại đến hiện trường, nhưng bị những khối đá lớn nằm chồng lên nhau bịt kín đường vào. Hang Thương Nghiệp đã sập, mọi người đặt tên mới là hang Đá Sập. Do bị đối phương phát hiện, bộ đội không chọn tập kết lương thực trong các hang đá ở Hà Nha mà tìm địa điểm mới.
Hành trình tìm đồng đội trong thời bình
Hòa bình lập lại, vì nhiều lý do khách quan, phải đến năm 2000 thượng tá Lê Huy Từ mới có dịp trở lại chiến trường xưa. Đứng trước đống đổ nát của hang Đá Sập, ông thắp nén hương khấn nguyện với niềm đau đáu không bao giờ lấy được hài cốt đồng đội nằm dưới những tảng đá nghìn tấn kia.
Nhưng những người lính thời bình không bỏ cuộc. Trong chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng đã xây dựng phương án, tổ chức hội thảo khoa học vào ngày 16/6 trước khi khai quật nhằm bảo đảm tính chính xác và an toàn.
Bộ Chỉ huy quân sự thành phố huy động 54 người làm nhiệm vụ hỗ trợ hậu cần và bảo vệ. Trực tiếp làm nhiệm vụ sâu trong lòng hang là một phân đội tinh nhuệ gồm 12 chiến sĩ thuộc Phân đội 3, Đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ. Trước khi đào bới, công binh đã rà phá, thu gom được hàng chục quả bom mìn, đạn pháo 105 và pháo cối xung quanh hang.
Thiếu tá Nguyễn Văn Lâm, Phân đội trưởng Phân đội 3, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, cho biết việc tiếp cận hang rất khó khăn. Đội phải hành quân bộ hơn một tiếng vượt dốc đá đứng dựng từ chân núi lên. Thời tiết nắng nóng gay gắt của miền Trung xen lẫn những cơn mưa rừng trơn trượt thử thách ý chí chiến sĩ. Cửa hang chỉ vừa một người chui lọt. Nhiều lối đi cây rừng che kín.
“Trong hang tối tăm, chúng tôi phải đội đèn pin trên đầu suốt cả ngày dài. Gặp những tảng đá sập chắn ngang, anh em dùng xà beng nạy, vần từng khối đá”, thiếu tá Lâm kể.
Sau hơn mười ngày đêm kiên trì rà soát, ròng rã sàng lọc từng nắm đất dưới dòng nước ngầm lạnh ngắt, phân đội bắt đầu tìm thấy ca ăn cơm, bình tông, dép rọ, võng, tăng che mưa… của bộ đội. Việc tìm kiếm hài cốt đã đúng hướng.
Ngày 13/7, hài cốt liệt sĩ đầu tiên còn khá nguyên vẹn được tìm thấy. Giữa lòng hang lạnh, nén hương thơm được thắp lên. Những người lính đứng trước hài cốt của liệt sĩ yên nằm, chắp tay khấn nguyện, mong được chỉ đường để tiếp tục tìm kiếm đồng đội khác. Những giờ sau đó, 4 hài cốt khác lần lượt được cất bốc.
Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, cho biết do các hài cốt nằm sâu dưới đất, chịu sự tàn phá của mạch nước ngầm chảy xiết qua các mùa mưa lũ miền Trung, phần lớn di vật đã mục nát. Nhiều phần xương cốt khi đưa ra ngoài gặp gió lập tức mủn và tan thành bụi.
Trong số 5 hài cốt được quy tập lần này có một mẫu sinh phẩm đủ điều kiện giám định ADN, mở ra hy vọng xác định danh tính liệt sĩ. Bộ đội sẽ tiếp tục quay trở lại hang Đá Sập để tìm kiếm các liệt sĩ có thể còn sót lại.
Chiều 14/7, hài cốt 5 liệt sĩ nằm trong tiểu quách, phủ quốc kỳ đặt trang trọng dưới Đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công tại nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng, xã Hà Nha, trong lễ truy điệu và an táng theo nghi thức quân đội.
Thả từng nắm hoa cúc vàng và cát xuống 5 phần mộ, chị Phạm Thị Thu (53 tuổi, quê xã Bình Minh, TP Hà Nội) hy vọng một trong số đó là hài cốt của bố chồng – liệt sĩ Nguyễn Huy Nhự (sinh năm 1942, thuộc Đoàn Pháo binh 575). Chị đã 4-5 lần lên hang Đá Sập làm lễ cúng bái với ước nguyện tìm thấy cốt nhục của cha.
“Dù chưa biết chắc trong 5 hài cốt tìm thấy có bố chồng hay không, nhưng nhìn các anh được đưa ra khỏi hang tối, tôi rất xúc động”, chị Thu nói.
Dự báo thời tiết ngày 15.5, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia tiếp tục cảnh báo đợt nắng nóng xảy ra trên phạm vi khắp cả nước.
Ngày hôm qua 14.5, nắng nóng và nắng nóng gay gắt xảy ra ở miền Bắc, từ Thanh Hóa - Đà Nẵng và phía đông các tỉnh Quảng Ngãi - Đắk Lắk, với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35 - 38 độ C.
Đặc biệt, nhiều nơi ghi nhận nhiệt độ trên 38 độ C như tại Chợ Rã (Thái Nguyên) và tại Nam Định (Ninh Bình) 38,4 độ C; Phủ Lý (Ninh Bình) và Tuy Hòa (Đắk Lắk) 38,5 độ C; Con Cuông (Nghệ An) 38,3 độ C. Đặc biệt, nắng nóng tại Ba Tơ (Quảng Ngãi) lên tới 39,3 độ C...
Dự báo thời tiết ngày 15 - 16.5, vùng áp thấp phía tây kết hợp với hiệu ứng gió phơn hoạt động mạnh nhất nên 2 ngày tới cường độ nắng nóng ở miền Bắc, miền Trung đạt đỉnh điểm, khốc liệt nhất trong đợt này.
Ở miền Bắc, một số nơi có nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Khu vực từ Thanh Hóa - Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi - Đắk Lắk có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Nam bộ nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50 - 55%.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết Hà Nội hôm nay có nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất từ 36 - 38 độ C. Nhưng nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2 - 4 độ C, thậm chí có thể cao hơn, phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Nắng nóng khiến nhiệt độ giảm xuống rất thấp (chỉ khoảng 40 - 45%) gây ra cảm giác nóng khô, rát da và rất dễ dẫn đến tình trạng mất nước, kiệt sức.
Do ảnh hưởng của nắng nóng và nắng nóng gay gắt kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có nguy cơ cao xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn ở khu vực dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Dự báo thời tiết nắng nóng ở miền Bắc kết thúc từ ngày 17.5. Còn tại miền Trung, nắng nóng có khả năng kéo dài đến hết ngày 17.5.
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về Nghị quyết hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hoá thạch sang sử dụng năng lượng sạch.
Đối tượng áp dụng là cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên trên địa bàn Hà Nội tính đến thời điểm ban hành nghị quyết này và là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xe chạy xăng) đã đăng ký trước thời điểm ban hành nghị quyết này, khi thực hiện chuyển đổi sang xe máy điện có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên.
Dự kiến mỗi cá nhân được hỗ trợ cho một xe, có thể lựa chọn một trong hai phương thức hỗ trợ.
Về hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, Hà Nội dự kiến hỗ trợ 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng.
Riêng đối với cá nhân thuộc hộ nghèo hỗ trợ 100% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 20 triệu đồng, cá nhân thuộc hộ cận nghèo hỗ trợ 80% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 15 triệu đồng.
Về hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng, cá nhân đủ điều kiện nếu không nhận hỗ trợ trực tiếp bằng tiền thì có thể lựa chọn phương án nhận hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng có trị giá 5 triệu đồng.
Hà Nội cũng dự kiến hỗ trợ 30% tiền lãi vay ngân hàng thương mại với toàn bộ giá trị hợp đồng vay được thực hiện trong thời gian vay vốn (thời gian hỗ trợ tối đa không quá 5 năm) đối với phương tiện thuộc sở hữu của các đơn vị đủ điều kiện.
Bên cạnh đó, thành phố dự kiến cho vay từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội theo các quy định hiện hành đối với các tổ chức là chủ đầu tư các dự án đầu tư phương tiện đủ điều kiện.
"Việc chuyển đổi phương tiện không phải là áp lực lớn đối với người dân"
Lý giải về các mức hỗ trợ trên, Hà Nội cho biết việc hỗ trợ nhóm thường trú/tạm trú từ đủ 2 năm trở lên phù hợp với thực tiễn, ưu tiên nhóm dân cư sinh sống ổn định. Việc chốt điều kiện sở hữu xe và cư trú “tính đến thời điểm ban hành nghị quyết” là bắt buộc nhằm minh bạch hóa đối tượng, ngăn chặn trục lợi như ồ ạt đăng ký tạm trú, mua bán xe cũ nát để lấy tiền hỗ trợ.
Theo Hà Nội, quy định giá trị xe mới 10 triệu đồng trở lên phù hợp mặt bằng thị trường (xe máy điện phổ biến 12-40 triệu đồng), loại trừ các dòng xe giá rẻ kém chất lượng, không bảo đảm an toàn.
Về nguyên tắc hỗ trợ, việc giới hạn "một xe/người" giúp quản lý thực chất, tránh một người đứng tên nhiều xe, đồng thời rút ngắn thời hạn đến trước 1/1/2030 nhằm thúc đẩy người dân chuyển đổi sớm, đồng bộ với lộ trình giảm phát thải và hạn chế xe máy của thành phố.
Theo Hà Nội, việc cho phép tự chọn 1 trong 2 hình thức hỗ trợ thể hiện tính linh hoạt, đáp ứng đa dạng nhu cầu thực tế.
Hà Nội cho rằng mức hỗ trợ trực tiếp 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng/xe trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia, thành phố như Đài Loan (8-26 triệu đồng), Indonesia (12 triệu đồng), Thái Lan (4-8 triệu đồng), TPHCM (5-20 triệu đồng), Trung Quốc (1-3 triệu đồng). Nghị quyết lựa chọn mức hỗ trợ tương đương với mức hỗ trợ của TPHCM.
Bên cạnh đó, theo thành phố, mức hỗ trợ 80-100% giá trị phương tiện chuyển đổi đối với cá nhân thuộc hộ nghèo và cận nghèo cũng sẽ là mức hỗ trợ, động viên lớn và thiết thực đối với đối tượng yếu thế và chịu tác động mạnh của chính sách.
Cùng với đó, việc lựa chọn phương án hỗ trợ không vượt quá 5 triệu đồng với mục tiêu chỉ hỗ trợ một phần tài chính ở mức trung bình so với một số quốc gia, thành phố để không khuyến khích người dân sử dụng phương tiện cá nhân, tiến tới mục tiêu đến năm 2030 Hà Nội không còn xe mô tô, xe gắn máy lưu thông trong Vành đai 3 theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng.
Theo Hà Nội, một số doanh nghiệp lớn cũng đề xuất hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi phương tiện như Vingroup hỗ trợ miễn 100% lệ phí trước bạ cho xe máy điện VinFast, hỗ trợ 3% lãi suất vay trong 3 năm; EVG Group hỗ trợ giảm 10% giá xe dành cho người dân thủ đô; V-Green miễn phí sạc toàn hệ thống cho xe máy điện VinFast đến hết ngày 31/5/2027...
Hà Nội cho rằng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và doanh nghiệp thì với thu nhập bình quân của người dân thủ đô (khoảng 15 triệu) thì việc chuyển đổi phương tiện không phải là áp lực lớn đối với người dân.
Về hình thức hỗ trợ bằng vé phương tiện công cộng, Hà Nội cho biết đây là chính sách mang lại lợi ích kép là đảm bảo công bằng cho người sẵn sàng bỏ xe cũ nhưng không mua xe mới, đồng thời trực tiếp hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng.
Phương án này góp phần căn cơ vào mục tiêu giảm triệt để xe cá nhân, giải quyết ùn tắc và ô nhiễm môi trường, theo đánh giá của Hà Nội.
Hà Nội dự kiến từ ngày 1/7 đến ngày 31/12 sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm gồm 11 tuyến phố bao quanh gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ.
Từ ngày 1/1/2027 đến ngày 31/12/2027, Hà Nội dự kiến mở rộng khu vực thí điểm tại phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Từ ngày 1/1/2028 đến ngày 31/12/2029, Hà Nội dự kiến triển khai mở rộng vùng phát thải thấp toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.
Phát biểu tại buổi họp mặt, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh chúc mừng các nữ đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND thành phố vừa trúng cử, nhấn mạnh đây không chỉ là niềm vinh dự của mỗi cá nhân mà còn là niềm tự hào chung của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố.
Theo ông, việc tỷ lệ nữ trúng cử tiếp tục duy trì ở mức cao cho thấy sự tín nhiệm của cử tri, đồng thời phản ánh bước tiến trong công tác cán bộ nữ của TP.HCM.
Ông Võ Văn Minh cho rằng TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu lớn về chuyển đổi số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, phát triển tri thức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong bối cảnh đó, vai trò của các cơ quan dân cử và từng đại biểu dân cử càng trở nên quan trọng, nhất là trong việc quyết định các vấn đề lớn, giám sát quyền lực và thúc đẩy phát triển bền vững.
Lãnh đạo HĐND TP.HCM bày tỏ tin tưởng các nữ đại biểu sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại và nghĩa tình của thành phố. Đồng thời, ông cũng mong Hội Liên hiệp phụ nữ TP.HCM tiếp tục đồng hành, hỗ trợ, phát triển đội ngũ cán bộ nữ ngày càng lớn mạnh.
Chia sẻ tại buổi họp mặt, bà Nguyễn Thị Hoài Thu, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, gửi lời chúc mừng các nữ đại biểu Quốc hội vừa trúng cử khóa XVI.
Bà cho rằng kết quả này là thành quả của quá trình thực hiện bình đẳng giới, cho thấy phụ nữ ngày nay tham gia ứng cử và trúng cử bằng chính năng lực, bản lĩnh và uy tín của mình, chứ không còn là "quân xanh" hay "lót đường" như những định kiến cũ.
Từ kinh nghiệm nhiều nhiệm kỳ làm đại biểu Quốc hội, bà Nguyễn Thị Hoài Thu nhấn mạnh người đại biểu dân cử không có một "trường lớp riêng" để đào tạo, mà phải học từ thực tiễn cuộc sống, từ "trường đời".
Theo bà Thu, để hoàn thành tốt vai trò đại biểu, trước hết phải nắm chắc Hiến pháp, các luật hiện hành, nghị quyết của Đảng, đồng thời tích lũy bản lĩnh, chính kiến và trách nhiệm chính trị. Mỗi quyết định bấm nút, mỗi ý kiến phát biểu tại nghị trường đều phải xuất phát từ nhận thức, trách nhiệm với đất nước và cử tri, chứ không thể làm cho có.
Trong khi đó, bà Tô Thị Bích Châu, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, việc trúng cử đại biểu Quốc hội hay đại biểu HĐND trước hết là niềm tự hào lớn lao, bởi đó là kết quả của sự tin tưởng từ từng lá phiếu mà người dân đã cân nhắc gửi gắm.
Tuy nhiên, đi cùng niềm tự hào là áp lực trách nhiệm rất lớn. Theo bà, người đại biểu muốn làm tròn vai phải xác định tâm thế "dấn thân và hy sinh", chấp nhận dành thêm thời gian, công sức, thậm chí hy sinh một phần đời sống riêng để hoàn thành nhiệm vụ vì sự phát triển chung của thành phố và đất nước.
Bà Tô Thị Bích Châu đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi kỳ họp. Theo bà, thời gian phát biểu tại nghị trường ngày càng ngắn, trong khi yêu cầu nội dung phải cô đọng, trúng vấn đề, không trùng lặp và phải có dấu ấn cá nhân. Vì vậy, đại biểu cần đầu tư công sức rất lớn cho từng bài phát biểu, từ khâu viết, chắt lọc đến hoàn thiện thông điệp.
Bên cạnh đó, bà cũng lưu ý các tân đại biểu cần chủ động làm việc với báo chí, bởi báo chí là cầu nối quan trọng để hoạt động của Quốc hội và HĐND đến gần hơn với người dân.
