Bước vào ga tàu điện ngầm ở thành phố New York, Tony Fadell, cựu kỹ sư Apple, bất ngờ thấy poster quảng cáo cho sản phẩm ông thiết kế hơn 20 năm trước. Tấm poster kích thước 1,5 x 1,2 m in hình máy nghe nhạc iPod Shuffle, thu hút người qua đường với cam kết “không cần nhìn màn hình”.
Đầu những năm 2000, iPod thu hút sự chú ý lớn với lời giới thiệu giúp người dùng mang theo “1.000 bài hát trong túi”. Tuy nhiên, điều này giờ không còn ấn tượng. Tại nhà ga nơi Fadell đứng, xung quanh có nhiều người đeo tai nghe Bluetooth không dây, truy cập kho nhạc trực tuyến trên điện thoại thông minh với hơn 100 triệu bài hát.
iPod Shuffle nhỏ tương đương tem thư, chủ yếu phát nhạc theo chế độ ngẫu nhiên và cung cấp rất ít tùy chỉnh so với ứng dụng phát nhạc trực tuyến ngày nay. Nhưng trong thế giới quá phụ thuộc vào màn hình và phải kết nối liên tục gây mệt mỏi, thiết bị từ quá khứ này lại thu hút nhiều người mua.
Joy Howard, Giám đốc marketing tại Back Market, nền tảng mua bán thiết bị tân trang trực tuyến, phụ trách poster quảng cáo iPod Shuffle mà Tony Fadell bắt gặp. Bà xác nhận nhu cầu mua thiết bị tưởng như lỗi thời này đang tăng.
Với thế hệ trẻ chưa từng biết đến thế giới không có mạng xã hội và smartphone, những thiết bị như tai nghe có dây, máy chơi game cổ điển, đĩa CD, máy ảnh kỹ thuật số nhỏ gọn, mang sức hút kỳ diệu. Họ đam mê trải nghiệm những thứ không cố “gây nghiện”. Máy ảnh kiểu cũ không thể tải ảnh lên Instagram, game cổ điển không gây phiền toái với quảng cáo cờ bạc, iPod không tự động phát những bài mà thuật toán ấn định riêng cho từng người dùng.
Những thiết bị này được Howard gọi là “công nghệ chậm”. Bà chia sẻ với Tech Crunch: “Công nghệ nhanh vốn tập trung vào loại bỏ ‘lực cản’. Nhưng giờ đây, mọi người coi lực cản như một cách đặt giới hạn cho bản thân. Tôi rất ngạc nhiên khi thấy họ muốn đưa lực cản trở lại, coi đó là tính năng thay vì khuyết điểm”.
Khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường YouGov tại Mỹ cuối năm ngoái chỉ ra, 53% người trưởng thành muốn giảm thời gian sử dụng màn hình. Nhóm dưới 30 tuổi dành nhiều thời gian nhìn màn hình hơn nhóm lớn tuổi: lên giường với điện thoại bên cạnh, dùng điện thoại ngay khi thức dậy nhưng tin rằng nó đang ảnh hưởng tiêu cực đến thói quen ngủ cũng như khả năng tập trung.
Austin Murray, nhà sáng lập Jamdat, một trong những công ty game mobile đầu tiên trên thế giới, đang phát triển ứng dụng mang tên Moqa nhằm giúp người dùng giảm thời gian nhìn màn hình. Giống như khi giới thiệu game mobile cách đây hơn hai thập kỷ, ông cũng đối mặt với sự hoài nghi từ giới đầu tư khi trình bày về Moqa.
Về lý do phát triển ứng dụng chống lại chính xu hướng mình từng góp phần tạo ra, Murray chia sẻ, chứng kiến những gì xảy ra với các con và mọi người xung quanh khiến ông đau lòng. “Khi tất cả đều hành động giống nhau – sử dụng màn hình điện thoại trung bình khoảng 5 tiếng mỗi ngày, đó không phải vấn đề ý chí nữa mà là vấn đề thiết kế sản phẩm”, ông giải thích.
Trong khi đó, để giảm thời gian tiếp xúc màn hình, nhà văn Dean Jamieson ở Brooklyn sáng tác bằng máy đánh chữ đời cũ mà bạn gái tặng nhân dịp sinh nhật năm ngoái. Jamieson thích cảm giác nhìn thấy chữ trên trang giấy, chỉnh sửa bằng tay trên giấy thay vì nhìn vào con trỏ nhấp nháy. “Quan trọng nhất là không có kết nối Internet. Khi cố gắng viết trên máy tính, tôi rất dễ sao nhãng và công việc bị gián đoạn”, anh chia sẻ.
Theo Jamieson, nhiều người đang quay lại với đồ công nghệ cũ, bạn bè của anh cũng bắt đầu tích cực đọc sách, đến rạp chiếu phim thay vì dùng điện thoại. “Điều đó mang lại cảm giác giải phóng, thực sự dễ chịu và thoải mái”, anh nói.
Trào lưu chuộng đồ “công nghệ chậm” được thể hiện qua dữ liệu mua sắm. Theo New York Post, năm 2025, nền tảng thương mại điện tử eBay ghi nhận “những tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng với thiết bị âm nhạc cũ như iPod và công cụ nghe nhạc ngoại tuyến khác”. Nền tảng này cho biết, từ khóa iPod được tìm kiếm trung bình hơn 1.300 lần mỗi giờ trên toàn cầu, mức giá cũng tăng 40-60%, tùy từng mẫu.
Khoảng một năm trước, Sonya Saydakova, nghiên cứu sinh tại Đại học New York, chuyển từ iPhone sang điện thoại nắp gập Nokia 2780 đơn giản. “Cảm giác được tách biệt và không cần lúc nào cũng online thật khó diễn tả”, cô chia sẻ với New York Post.
Saydakova mua máy ảnh kỹ thuật số, máy nghe CD và hủy đăng ký ứng dụng nghe nhạc Spotify. Cô tích cực hỏi đường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Google Maps, và cho biết việc tương tác với mọi người trên đường giúp cuộc sống của cô trở nên phong phú. Sau khi giảm thời gian dùng màn hình, cô cảm thấy dễ tập trung hơn, bớt lo lắng, đồng thời tự do và hạnh phúc hơn.
Key Production, công ty chuyên sản xuất đĩa CD, ép đĩa than và sao chép đĩa CD tại Anh, cho biết đã tiến hành khảo sát hơn 2.000 người ở mọi lứa tuổi cuối năm ngoái. “Trong 12 tháng trước đó, Gen Z mua nhiều đĩa CD hơn so với tổng số người dùng thuộc các thế hệ khác cộng lại”, CEO Neil Gibbons, nói với Guardian.
Tháng 4 năm ngoái, gần 30 năm sau khi ra mắt máy ảnh chụp lấy liền Instax, hãng Fujifilm công bố dòng máy này đã vượt mốc 100 triệu chiếc bán ra trên toàn cầu, đạt doanh số kỷ lục bốn năm liên tiếp. Jaron Schneider, tổng biên tập PetaPixel, tin rằng Gen Z và Gen Alpha yêu thích máy chụp ảnh lấy liền để thoát khỏi màn hình, nhìn lại thế giới trước khi số hóa như ngày nay. “Online liên tục rất mệt mỏi và nói thật không thú vị bằng những khoảnh khắc bên bạn bè”, ông nhận xét.
Ngoài nhu cầu “ngắt kết nối”, lý do khác khiến nhiều người mua thiết bị công nghệ cũ tân trang là sự gia tăng rác điện tử. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là loại rác thải rắn tăng nhanh nhất thế giới. Năm 2022, WHO ước tính có 62 triệu tấn rác điện tử thải ra trên toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị như điện thoại và laptop cũ chứa chất độc hại như chì, thủy ngân.
“Tôi cảm thấy bất an về lượng rác mà con người tạo ra”, Rachel Reich, một Gen Z Mỹ, nói. Tháng 5 năm ngoái, khi smartphone sắp hỏng, Reich quyết định chuyển sang dùng một thiết bị cũ hơn.
Theo người phát ngôn của eBay, thiết bị đã qua sử dụng và được tân trang là “lựa chọn thay thế phải chăng khi chi phí lưu trữ kỹ thuật số và các loại phí đăng ký ngày càng cao”.
Đây là hướng đi khác biệt trong cuộc đua kính thông minh hiện nay.
Theo chuyên trang công nghệ The Verge, Even Realities, start-up có trụ sở tại Thâm Quyến (Trung Quốc), đang tham vọng trở thành đối thủ trực tiếp của Meta với hai sản phẩm mới: kính G2 và nhẫn điều khiển R1.
Thay vì chạy đua tính năng, hãng chọn cách tiếp cận khác biệt: không camera, không loa ngoài, tập trung bảo vệ quyền riêng tư trong bối cảnh người dùng ngày càng lo ngại về thu thập dữ liệu cá nhân.
Những năm gần đây, các dòng kính thông minh - đặc biệt là Ray-Ban của Meta - mở rộng theo hướng tích hợp camera, micro và kết nối mạng xã hội. Người dùng có thể quay video, chụp ảnh hay phát trực tiếp chỉ bằng một thao tác nhanh. Nhưng đi kèm đó là những lo ngại ngày càng lớn: nhiều người cảm thấy bị theo dõi vì không thể biết lúc nào mình đang bị ghi hình, dù thiết bị có đèn báo.
Không chỉ là cảm giác chủ quan. Một nghiên cứu đăng trên website của thư viện y khoa PubMed Central cho thấy người đeo camera thường có cảm giác "bị quan sát", từ đó trở nên dè dặt và thay đổi cách cư xử trong các tình huống hằng ngày. Chính yếu tố này khiến kính thông minh có camera dễ tạo ra sự "khó xử" trong giao tiếp.
Even Realities chọn cách giải quyết vấn đề từ gốc rễ. Kính G2 không có camera, cũng không có loa ngoài. Theo tạp chí công nghệ Wired, việc loại bỏ camera giúp giải quyết nỗi lo lớn nhất của người dùng, đồng thời khiến chiếc kính trông "bình thường" hơn trong mắt người đối diện.
Cách tiếp cận này còn giúp thiết bị nhẹ hơn, gọn hơn và dễ đeo cả ngày. Một số chuyên trang công nghệ nhận xét G2 là một trong những mẫu kính hiếm hoi trông giống kính thật, thay vì một món đồ công nghệ gắn trên mặt.
Dù không có camera, G2 vẫn được trang bị nhiều tính năng AI: hiển thị thông báo, chỉ đường, dịch ngôn ngữ và gợi ý hội thoại theo thời gian thực - tất cả thông qua hệ thống micro-LED tích hợp trong tròng kính.
Đi kèm là nhẫn R1 - cho phép người dùng điều khiển bằng cử động ngón tay nhỏ mà không cần chạm vào kính hay nói chuyện với thiết bị giữa nơi đông người.
Sự khác biệt giữa Even Realities và Meta không chỉ nằm ở sản phẩm, mà ở tầm nhìn về tương lai của thiết bị đeo thông minh. Meta đại diện cho hướng phát triển quen thuộc: càng nhiều dữ liệu, càng nhiều tính năng càng tốt. Camera, micro, AI kết hợp để tạo ra một hệ sinh thái kết nối trải nghiệm liên tục.
Even Realities đi theo hướng ngược lại - giảm bớt những thứ có thể gây tranh cãi, giữ lại những gì thực sự cần thiết. Hãng gọi đó là cách tiếp cận "human-centric" (lấy con người làm trung tâm).
Hiện tại, kính thông minh vẫn là thị trường mới. Các sản phẩm dù ấn tượng nhưng chưa thực sự phổ biến - một phần vì giá cao, phần khác vì người dùng chưa cảm thấy thực sự cần thiết.
Câu hỏi đặt ra: người dùng thực sự muốn gì ở một thiết bị đeo trên mặt mỗi ngày? Nếu ưu tiên công nghệ, kính có camera rõ ràng hấp dẫn hơn vì có nhiều tính năng để trải nghiệm. Nhưng nếu người dùng coi trọng sự riêng tư và cảm giác thoải mái trong giao tiếp, lựa chọn như Even Realities lại có lợi thế.
Việc loại bỏ camera khiến Even Realities bỏ lỡ một số tính năng hấp dẫn. Nhưng đổi lại, họ tạo ra một sản phẩm khác biệt trong thị trường đang có xu hướng "na ná nhau".
Trong bối cảnh người dùng ngày càng nhạy cảm với dữ liệu cá nhân, hướng đi này không phải không có cơ hội, và có lẽ chính sự "tiết chế" đó lại là thứ khiến Even Realities trở thành đối thủ đáng chú ý của Meta.
Nếu đã quá mệt mỏi với những video YouTube kéo dài hàng chục phút chỉ để tìm một câu trả lời ngắn gọn, thì tính năng mới dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo Gemini của Google chính là dành cho bạn.
Theo đó, nhận thấy tâm lý ngại xem các nội dung dài dòng của người dùng, Google đã âm thầm tích hợp tính năng 'Ask YouTube' dựa trên sức mạnh của trợ lý ảo Gemini. Đây là một bước đi đột phá mà cả hai đối thủ sừng sỏ là ChatGPT hay Claude hiện tại đều chưa thể làm được, mở ra một kỷ nguyên mới đó là xem video bằng câu lệnh.
Để kích hoạt tính năng này, người dùng chỉ cần đăng nhập tài khoản Google. Ngay lập tức, một nút 'Ask' (Hỏi) nhỏ gọn sẽ xuất hiện ở góc dưới bên phải giao diện video YouTube. Chỉ với một cú nhấp chuột, bạn đã có thể biến AI thành một 'khán giả' mẫn cán, sẵn sàng bóc tách mọi dữ liệu trong video thay cho bạn.
Trải nghiệm thực tế cho thấy, công cụ này có thể giải phóng thời gian cho bạn theo 5 cách:
Dù sở hữu sức mạnh ấn tượng, công cụ phân tích video của Gemini vẫn chưa đạt đến độ hoàn hảo tuyệt đối. Trợ lý AI này đôi khi vẫn 'hụt hơi' trước các video có thời lượng quá dài, chưa nhạy bén trong việc nhận diện chính xác các sản phẩm thương mại xuất hiện trong hình ảnh, hoặc tự động trích xuất lời bài hát.
Tuy nhiên, với lợi thế sử dụng ngôn ngữ tự nhiên và hoàn toàn miễn phí, Gemini đang thực hiện xuất sắc nhiệm vụ loại bỏ những phần nhàm chán nhất của trải nghiệm xem video. Đây chắc chắn là một tính năng không thể bỏ qua đối với những người dùng đam mê công nghệ muốn tối ưu hóa quỹ thời gian quý báu của mình.
CoinTelegraph cho biết khoảng 50.000 Bitcoin (BTC) được chuyển lên các sàn giao dịch với giá thấp hơn giá thị trường. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang dần "đầu hàng". Làn sóng bán tháo Bitcoin diễn ra trong bối cảnh chính sách về tiền tệ thắt chặt và nhu cầu từ các tổ chức suy yếu. Các nhà phân tích nhấn mạnh tình hình hiện tại đang vô cùng bất lợi với Bitcoin.
Nhà phân tích Amr Taha của CryptoQuant cho biết ngày 26.6, vốn hóa thị trường của những người nắm giữ Bitcoin ngắn hạn (STH - nắm giữ Bitcoin dưới 155 ngày) đã giảm xuống còn 237,7 tỉ USD. Đây là mức thấp nhất kể từ ngày 2.10.2024.
Hoạt động giao dịch trên các sàn tiền số càng cho thấy mức độ căng thẳng của thị trường. Trong 24 giờ qua, những người nắm giữ Bitcoin trong ngắn hạn đã chuyển khoảng 50.000 BTC lên sàn giao dịch. Điều này cho thấy áp lực bán ra trong ngắn hạn đã gia tăng khi các nhà đầu tư mới không thể gồng lỗ.
Tuy nhiên, hoạt động của những người nắm giữ dài hạn lại diễn biến tích cực. Lượng Bitcoin đổ vào các địa chỉ tích lũy đã tăng lên mức kỷ lục 181.000 BTC vào ngày 25.6. Điều này cho thấy các nhà đầu tư dài hạn đang hấp thụ nguồn cung trong khi những người nắm giữ ngắn hạn đang thoái vốn.
Tính đến 9 giờ 40 ngày 28.6, mỗi Bitcoin được giao dịch quanh mốc 60.000 USD. Sau bảy ngày giao dịch, tiền mã hóa giá trị nhất thế giới đã giảm 6,41%.
Bitcoin khởi đầu tuần mới trong hỗn loạn khi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay niêm yết tại Mỹ ghi nhận dòng vốn rút ròng lớn nhất trong 30 ngày, tương đương 6,35 tỉ USD. Hôm 22.6, vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa đã giảm 1,24%, xuống còn 2.180 tỉ USD. Bitcoin được giao dịch quanh mốc 64.000 USD vào đầu tuần, có lúc vượt mốc 65.000 USD.
Tuy nhiên, đến ngày 23.6, BTC bắt đầu giảm giá mạnh từ 65.000 USD, xuống còn 63.000 USD. Đến ngày 24.6, Bitcoin và cổ phiếu SapaceX đồng loạt lao dốc. Cổ phiếu của SpaceX đã mất hơn 600 tỉ USD giá trị thị trường chỉ trong ba ngày giao dịch, tương đương một nửa giá trị vốn hóa của Bitcoin (1.300 tỉ USD). Trong khi đó Bitcoin cũng giảm giá mạnh, có lúc tiền mã hóa giá trị nhất thế giới rơi thẳng về vùng giá 61.900 USD.
Thị trường chứng kiến cú sập sau khi Bitcoin bất ngờ thủng đáy 60.000 USD hôm 25.6. Theo CoinDesk, nỗi lo lạm phát đã khiến các nhà phân tích dự đoán Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất hai lần, mỗi lần 25 điểm cơ bản, trong vòng 8 tháng tới. Điều này đã gây áp lực lên các tài sản rủi ro, trong đó có Bitcoin.
Đà giảm giá kéo dài đã khiến Bitcoin chạm đáy thấp nhất trong năm 2026 khi BTC được giao dịch quanh mốc 58.000 USD hôm 26.6. Việc Bitcoin chạm đáy 58.000 USD trùng với thời điểm Mỹ công bố chỉ số PCE (Personal Consumption Expenditures - Chi tiêu tiêu dùng cá nhân). Theo đó, chỉ số PCE trong tháng 5 tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo giới phân tích, đà tăng giá của Bitcoin dường như không liên quan nhiều đến thị trường chứng khoán do dòng tiền chảy ra mạnh từ các quỹ ETF, sự lệch hướng giảm giá khi đáo hạn các quyền chọn và khoản lỗ chưa thực hiện ngày càng tăng của Strategy. Các nhà giao dịch Bitcoin hiện phải tìm kiếm những chất xúc tác khác ngoài những tín hiệu tích cực từ thị trường chứng khoán để có thể hồi phục.
Đến cuối tuần, giá Bitcoin vẫn liên tục giằng co quanh mốc 60.000 USD. Một số nhà phân tích dự đoán Bitcoin có thể chạm đáy 55.000 USD trong chu kỳ này. Ngược lại, nếu thị trường lấy lại mốc 65.000, vùng giá 68.000 USD sẽ là mục tiêu tiếp theo có thể đạt được trong tương lai gần.
