Một cậu bé 14 tuổi, con trai duy nhất trong gia đình khá giả, được đưa đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám vì cha mẹ không thể tiếp tục chịu được sự đòi hỏi của con.
Từ nhỏ, cậu bé đã được cha mẹ cưng chiều gần như tuyệt đối. Điều kiện duy nhất gia đình đặt ra là học giỏi. “Ban đầu chỉ là đòi mua đồ chơi, điện thoại. Sau đó các yêu cầu ngày càng lớn hơn. Có lúc em đòi mua xe hơi, căn hộ để ra ở riêng, đòi hàng tỉ đồng và xem đó là chuyện bình thường” – bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên, Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM – kể.
Đỉnh điểm là khi cậu bé yêu cầu cha mẹ mua cho mình bộ sưu tập nước hoa đắt tiền giống một người nổi tiếng. Khi bị từ chối, cậu bé dọa tự tử. Gia đình hoảng loạn đưa con đi khám nhiều nơi, chụp chiếu thần kinh, kiểm tra não bộ nhưng không phát hiện bất thường. Sau cùng, họ được giới thiệu đến chuyên khoa tâm thần nhi.
“Cha mẹ đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực. Nhưng vấn đề không xuất hiện trong một ngày. Đó là kết quả của quá trình nuông chiều kéo dài”, bác sĩ Tiên nói.
Bác sĩ Tiên cho biết hiện mỗi tháng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tiếp nhận khoảng 2.000-3.000 trẻ đến khám vì bị chứng rối loạn bướng bỉnh chống đối do được gia đình chiều chuộng quá mức.
Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Sang – Trưởng khoa tâm lý lâm sàng – phục hồi chức năng – y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2, thời gian gần đây số lượng trẻ đến khám vì tình trạng này ngày càng nhiều, trung bình mỗi tháng tiếp nhận hơn 100 trường hợp.
Bác sĩ Tiên cho hay tình trạng “trẻ làm chủ cả gia đình” đang trở thành vấn đề đáng báo động trong xã hội hiện đại, nhất là ở các gia đình ít con, có điều kiện kinh tế hoặc chỉ có một con trai duy nhất.
Tại phòng khám, bác sĩ Tiên gặp nhiều trường hợp trẻ đi khám cùng cả đại gia đình. Người cầm đồ chơi, người cầm thức ăn, người cầm quạt, người cầm điện thoại để phục vụ riêng cho trẻ, thậm chí dù bệnh nhi ở tỉnh, cách xa TP.HCM nhưng cả đại gia đình bệnh nhi cùng đặt vé máy bay để đưa “con cưng”, “cháu cưng” đi khám.
Không ít phụ huynh đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực vì không còn kiểm soát được con nhưng vẫn khó chấp nhận rằng chính cách nuôi dạy của mình đã tạo ra vấn đề. Có những em bé khiến cả nhà kiệt sức vì phải xoay quanh cảm xúc của trẻ suốt ngày.
Trẻ không chịu được việc bị từ chối dù là chuyện nhỏ nhất, nếu không sẽ có biểu hiện bỏ học, đập phá, dọa tự tử hoặc sử dụng hành vi cực đoan để gây áp lực tâm lý với cha mẹ. Ở tuổi lớn hơn, một số trường hợp bắt đầu liên quan đến cờ bạc online, chất kích thích hoặc các hành vi lệch chuẩn khác.
Bác sĩ Sang cho biết rối loạn bướng bỉnh chống đối (ODD) là rối loạn hành vi và cảm xúc thường khởi phát ở trẻ nhỏ, chủ yếu trước 8 tuổi, với các biểu hiện như hay cáu gắt, chống đối, không nghe lời, dễ nổi nóng và khó kiểm soát cảm xúc. Trẻ mắc rối loạn bướng bỉnh chống đối thường chống đối ở một hoặc nhiều môi trường khác nhau như ở nhà và ở trường học.
Tuy nhiên điều khiến nhiều bác sĩ lo ngại hiện nay là nhiều trẻ lại được “nuôi lớn” bởi chính sự nuông chiều kéo dài của gia đình. Ban đầu trẻ chỉ đòi hỏi những điều nhỏ nhặt như món đồ chơi mới, điện thoại, được đáp ứng mọi sở thích cá nhân. Mỗi lần bị từ chối, trẻ la hét, lăn lộn hoặc đập phá. Thay vì thiết lập giới hạn, người lớn lại tìm cách dỗ dành hoặc nhượng bộ để trẻ “nín cho yên nhà”.
Lâu dần trẻ hình thành suy nghĩ chỉ cần phản ứng là sẽ đạt được yêu cầu, trong khi nhiều gia đình tin rằng trẻ “chưa biết gì”, lớn lên tự nhiên sẽ ngoan. “Thực tế lâm sàng cho thấy điều ngược lại. Nếu một đứa trẻ không được dạy giới hạn từ sớm thì càng lớn càng khó điều chỉnh”, bác sĩ Tiên khẳng định.
Hiện nay các gia đình sinh ít con hơn, điều kiện kinh tế tốt hơn nhưng cha mẹ lại bận rộn hơn. Cảm giác thiếu thời gian cho con khiến nhiều người chọn cách bù đắp bằng vật chất hoặc nhượng bộ. Ở nhiều gia đình châu Á, đặc biệt với con trai duy nhất hoặc cháu đích tôn, áp lực kỳ vọng càng lớn. Đứa trẻ được xem như “trung tâm” của cả gia đình, dẫn đến việc mọi nhu cầu đều được ưu tiên tuyệt đối.
“Yêu thương không sai. Nhưng nếu tình thương đi kèm việc xóa bỏ mọi giới hạn thì hậu quả cuối cùng chính đứa trẻ sẽ gánh”, bác sĩ Tiên khuyến cáo.
Nhiều phụ huynh thường né tránh việc thiết lập nguyên tắc vì sợ con buồn, khóc hoặc nghĩ rằng yêu thương đồng nghĩa với đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ. Trong khi đó trẻ em cần được học cách chờ đợi, chấp nhận thất vọng và hiểu rằng không phải điều gì mình muốn cũng sẽ có được.
“Nếu từ nhỏ trẻ luôn được phục vụ và ưu tiên tuyệt đối, các kỹ năng kiểm soát cảm xúc sẽ không phát triển đầy đủ”, bác sĩ Tiên phân tích.
Năm 1977, ở tuổi 19, Chu Linh Linh tham gia cuộc thi Hoa hậu Hong Kong và xuất sắc giành cả hai danh hiệu Hoa hậu ảnh cùng Hoa hậu Hong Kong. Bà trở thành người đẹp đầu tiên giành cú đúp danh hiệu này và được truyền thông ca ngợi là "Hoa hậu Hong Kong đẹp nhất".
Sau khi đăng quang, bà bén duyên cùng đại gia Hoắc Chấn Đình và kết hôn vào năm 1978, trở thành con dâu của gia tộc họ Hoắc danh giá. Bà lần lượt sinh ba người con trai và sau này trở thành mẹ chồng của "Nữ hoàng nhảy cầu" Quách Tinh Tinh.
Năm 2004, Chu Linh Linh chấm dứt cuộc hôn nhân hào môn, chấp nhận ra đi tay trắng. Sau đó, truyền thông đưa tin bà hẹn hò với đại gia La Khang Thụy. Cả hai âm thầm kết hôn vào năm 2008 và duy trì cuộc sống hôn nhân hạnh phúc đến nay. Giờ đây, ở tuổi 67, hoa hậu Hong Kong năm nào vẫn giữ được phong thái thanh lịch, độc lập và nhan sắc vượt thời gian nhờ vào phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp hài hòa giữa chế độ ăn uống, vận động và tinh thần.
Nhiều người nghĩ rằng để giữ dáng, Chu Linh Linh phải ăn uống đạm bạc và kiêng khem. Tuy nhiên, bà từng chia sẻ trên truyền thông rằng không cố tình ăn uống khắt khe. Bà có thể ăn bất cứ món gì và đặc biệt thích ẩm thực phương Tây, Nhật Bản. Bí quyết của bà nằm ở sự "điều độ" và "cân bằng", thích gì ăn nấy nhưng không bao giờ ăn quá nhiều. Chính tâm lý ăn uống thoải mái, không áp lực này đã giúp bà luôn giữ được tinh thần vui vẻ, lạc quan.
Theo Sohu, Chu Linh Linh áp dụng nghiêm ngặt "nguyên tắc cầu vồng" (ăn đa dạng các loại rau củ quả nhiều màu sắc) trong thực đơn hàng ngày. Các bữa ăn của bà luôn thanh nhẹ, giàu dưỡng chất, với mỗi món ăn đều đóng vai trò như một phương thuốc tự nhiên cho sức khỏe và nhan sắc. Bà khởi đầu ngày mới bằng món salad bơ trộn các loại hạt giàu axit béo chưa bão hòa, có khả năng hạ thấp lượng cholesterol xấu và duy trì độ đàn hồi dẻo dai cho hệ mạch máu.
Đến bữa trưa, thực đơn của bà chuyển sang món cá hấp đi kèm rau củ theo mùa nhằm cung cấp nguồn protein lành tính, dễ hấp thụ cho cơ thể. Thay vì chọn các món bánh ngọt nhiều đường cho bữa xế chiều, cựu Hoa hậu lại ưu ái món canh mộc nhĩ trắng hạt sen thanh mát. Một nhĩ trắng vốn được mệnh danh là "tổ yến của người nghèo" nhờ sở hữu hàm lượng dưỡng chất dồi dào có khả năng cấp ẩm sâu, khóa nước dưới da và giữ cho cấu trúc da luôn săn chắc, ngăn ngừa tình trạng chảy xệ do tuổi tác.
Cùng với làn da rạng rỡ, Linh Linh còn duy trì được vóc dáng thon gọn nhờ niềm đam mê đặc biệt với bộ môn cầu lông. Bà tiết lộ mình là một "tín đồ" đích thực của môn thể thao này, đến mức chỉ cần ngừng ra sân vài tháng là cơ thể, chân tay sẽ có cảm giác trì trệ và khô ráp.
Cầu lông chính là một hình thức tập luyện cường độ cao ngắt quãng, mang lại hiệu quả vượt trội trong việc tăng cường các nhóm cơ cốt lõi, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, giúp khí huyết lưu thông để nuôi dưỡng làn da hồng hào, đồng thời cải thiện mạnh mẽ sức khỏe tim mạch.
Các nghiên cứu khoa học còn chỉ ra rằng việc kiên trì theo đuổi các môn thể thao dùng vợt như cầu lông có thể làm giảm tới 47% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và đây chính là chìa khóa vàng giúp cựu Hoa hậu Hong Kong sở hữu thể chất dẻo dai cùng một cấu trúc cơ da săn chắc bất chấp thời gian.
Là người yêu thích các hoạt động ngoài trời, Chu Linh Linh còn gắn bó với bộ môn nhiếp ảnh trong hơn 30 năm qua và từng tổ chức nhiều triển lãm ảnh cá nhân. Bà thừa nhận nhiếp ảnh là một sở thích ích kỷ nhưng đầy giá trị, bởi nó đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối để tìm kiếm những góc nhìn và thẩm mỹ độc đáo trong từng khung cảnh, từ đó giải tỏa hoàn toàn căng thẳng và rèn luyện trí não. Đồng thời, việc mang vác các thiết bị máy ảnh trong mỗi chuyến đi cũng vô tình trở thành một bài tập thể dục nhịp điệu hiệu quả.
Chu Linh Linh tin rằng sự đủ đầy và hạnh phúc trong tâm hồn mới là sản phẩm dưỡng nhan tự nhiên nhất, vượt trội hơn mọi phương pháp chăm sóc từ bên ngoài. Chỉ cần giữ được một tâm thế bình thản và an yên, mỗi người đều có thể duy trì trạng thái vui vẻ, tràn đầy năng lượng để đối mặt với những áp lực trong cuộc sống cũng như tiến trình lão hóa tự nhiên.
Theo PGS.TS Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, 103 trạm y tế trên địa bàn là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND xã, phường, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hiện nay chỉ mới đáp ứng nhu cầu phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám chữa bệnh cơ bản cho người dân.
Với mô hình mới, khó khăn lớn nhất của các trạm y tế là thiếu nhân sự, đặc biệt là chức danh kế toán (phần lớn do nhân viên trạm kiêm nhiệm, thực hiện hợp đồng hoặc do UBND bố trí kế toán kiêm nhiệm hỗ trợ), gây khó khăn trong công tác dự toán thu chi, thanh quyết toán tại đơn vị.
Sau hoạt động theo quy chuẩn mới, hiện nay chỉ có 2 trạm y tế là trạm phường Vị Thanh (thuộc TP Hậu Giang trước đây) và trạm y tế xã Cờ Đỏ (thuộc TP Cần Thơ trước đây) cơ bản đảm bảo yêu cầu về cơ sở vật chất theo quy định mới. Đây là hai đơn vị lấy cơ sở từ trung tâm y tế. Còn lại 101 trạm y tế chưa đảm bảo đầy đủ điều kiện về hạ tầng, phòng chức năng và công năng sử dụng theo tiêu chuẩn mới.
Về tình hình hoạt động, đa số thiết bị của các trạm y tế đã được đầu tư từ lâu, hầu hết xuống cấp; các thiết bị như máy siêu âm, điện tim, điện châm, X-quang… phần lớn hư hỏng, rất cần được đầu tư mới để đảm bảo hoạt động khám chữa bệnh cho người dân. Đối với thuốc, phần lớn mặt hàng không đa dạng, chưa đầy đủ và còn xảy ra tình trạng thiếu một số loại thuốc ở vài thời điểm do đơn vị vướng công nợ, gián đoạn nguồn cung ứng của nhà thầu…
Báo cáo của Sở Y tế TP Cần Thơ còn cho thấy hầu hết trạm y tế chưa có nhân sự được đào tạo, tập huấn, đặc biệt công tác đấu thầu qua mạng và các chứng chỉ cần thiết để đảm bảo hoạt động của trạm trong tình hình mới.
Trước những khó khăn, vướng mắc này, ông Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ - cho biết sở đang tham mưu trình UBND thành phố đề án tổ chức lại các Trung tâm y tế khu vực, trong đó trọng tâm là chuyển giao các chức năng, nhiệm vụ về dự phòng, dân số, an toàn thực phẩm cùng toàn bộ biên chế, nhân sự liên quan tương ứng về các trạm y tế trực thuộc UBND cấp xã quản lý.
Tương lai các trạm y tế phải hoạt động như một phòng khám đa khoa, có đầy đủ các phòng chuyên môn, trang thiết bị, nhân lực, vị trí việc làm…
Đối với nội dung về hồ sơ sức khỏe điện tử, đến nay mới có 28/103 trạm y tế (chủ yếu khu vực Hậu Giang cũ) triển khai phần mềm hồ sơ sức khỏe điện tử, đã lập được 700.734 hồ sơ, đạt 21,73% dân số thành phố.
Nguyên nhân tỉ lệ lập hồ sơ sức khỏe điện tử còn thấp là do hạ tầng công nghệ thông tin tại các trạm y tế chưa đồng bộ, hầu hết thiếu nhân lực công nghệ thông tin, thiếu kinh phí triển khai, không có kinh phí duy trì, nâng cấp phần mềm quản lý...
Đề xuất của Sở Y tế trình UBND thành phố cấp kinh phí thuê hạ tầng phần mềm để thực hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, đồng thời đề xuất kinh phí trước mắt khoảng 566 tỉ đồng để mua trang thiết bị cho trạm y tế. Trong thời gian tới, giai đoạn 2026-2030 đề xuất nguồn vốn đầu tư công dài hạn trên 200 tỉ đồng nâng cấp cho 103 trạm y tế hoạt động theo mô hình mới.
Tại buổi làm việc, ông Đồng Văn Thanh - Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ - chỉ đạo Sở Y tế chủ động phối hợp các các sở, ban, ngành, địa phương (UBND xã phường) khẩn trương rà soát lại thực trạng trạm y tế. Đồng thời hoàn thiện quy chế phối hợp, cơ chế quản lý, điều hành đối với các trạm y tế sau khi được giao về UBND cấp xã quản lý để củng cố, nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo hướng gần dân, sát dân và quản lý sức khỏe người dân tại địa bàn bằng sổ sức khỏe điện tử; khám sức khỏe toàn dân kết hợp tích hợp trên ứng dụng VNeID…
Đoàn công tác Bộ Y tế do GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế làm trưởng đoàn đến thăm Trường Sa từ ngày 4-10/5.
Chuyến đi nhằm động viên tinh thần, chia sẻ những khó khăn với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc; đồng thời thăm, đánh giá thực trạng hệ thống y tế cơ sở tại các đảo, điểm đảo thuộc đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, sự cống hiến của cán bộ y tế ở Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ để phát triển hệ thống y tế biển đảo.
Lãnh đạo Bộ Y tế bày tỏ sự xúc động khi được trò chuyện với các y bác sĩ đang làm việc tại đây; các bác sĩ điều trị, phẫu thuật thành công nhiều ca bệnh khó, phức tạp ngay trên đảo với sự hỗ trợ từ đất liền.
Điều này cho thấy, cán bộ, chiến sĩ, nhân dân Trường Sa đã tiếp cận được với các kỹ thuật y tế hiện đại, đã đạt được những thành công nhất định trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho quân và dân nơi đảo xa.
Theo Bộ Y tế, công tác chăm sóc sức khỏe, điều trị tại Trường Sa do lực lượng quân y đảm nhiệm. Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng thường xuyên phối hợp tích cực với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và các cơ sở y tế của Bộ Quốc phòng. Hàng năm, các bệnh viện thuộc Bộ Y tế cũng đã tổ chức nhiều chuyến khám, chữa bệnh, sàng lọc, phát hiện sớm cho quân và dân trên quần đảo Trường Sa.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cũng cho rằng, các bác sĩ tuyến đảo đang làm việc với tinh thần cao nhất, vừa là người thầy thuốc, cũng vừa là những chiến sĩ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng. Sự cống hiến của các cán bộ y tế trên quần đảo Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ nhất để hệ thống y tế biển đảo phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý về chế độ đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế tham gia công tác ở hải đảo.
“Chúng tôi mong muốn không một người thầy thuốc nào cống hiến cho biển đảo mà bị thiệt thòi về lộ trình phát triển nghề nghiệp. Đất liền sẽ luôn là hậu phương vững chắc nhất, công bằng nhất cho các thầy thuốc ngoài đảo tiền tiêu”, GS.TS Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.
Trong 6 ngày, Đoàn công tác Bộ Y tế đã đến thăm, tặng quà cho 7 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, gồm: Song Tử Tây, Nam Yết, Đá Tây A, Sinh Tồn Đông, Núi Le C, Tiên Nữ B, Trường Sa và Nhà giàn DK1/2 Phúc Tần.
Đoàn cũng thăm, làm việc với các bệnh xá, tìm hiểu về công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của lực lượng quân y. Lãnh đạo Bộ Y tế cũng đã trao tặng các trang thiết bị y tế thiết yếu, cơ số thuốc và các phần quà nhu yếu phẩm.
Trong chuyến đi, Đoàn công tác Bộ Y tế đã huy động được gần 6 tỷ đồng, bao gồm tiền mặt và hàng hóa để hỗ trợ cho các đảo. Trong đó, 3,3 tỷ đồng tiền mặt hỗ trợ thiết bị y tế, vật tư cho các đảo thuộc đặc khu Trường Sa.
