Trong bối cảnh này, nhiều sự chú ý dồn vào một tổ chức quốc tế được thành lập ngay sau kết thúc Chiến tranh thế giới thứ II với mục tiêu tối thượng là bảo vệ an ninh và hòa bình quốc tế. Đó là Liên hợp quốc (LHQ) với Hội đồng Bảo an (HĐBA) – nơi mà trong quá khứ đã tiến hành nhiều chiến dịch gìn giữ hòa bình ở nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới.
Cho đến hiện tại HĐBA đã nhóm họp hai lần về tình hình hiện tại ở Trung Đông. Lần đầu tiên vào ngày 11-3-2026 và thông qua một nghị quyết lên án hành vi tấn công các nước trong vùng Vịnh Ba Tư của Iran.
HĐBA nhóm họp lần hai vào ngày 7-4-2026 và thất bại trong việc thông qua một nghị quyết về an ninh eo biển Hormuz. Sự khác biệt lớn về kết quả của hai lần họp ở HĐBA có thể được giải thích dựa trên các yếu tố pháp lý xung quanh việc sử dụng vũ lực trong dự thảo của các nghị quyết.
Hiến chương LHQ nghiêm cấm việc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế của các quốc gia thành viên. Quy định này nằm trong điều 2 khoản 4 – một trong những trụ cột pháp lý của Hiến chương về việc đảm bảo hòa bình thế giới.
Tuy nhiên Hiến chương cũng công nhận ngoại lệ cho quy định này, và chỉ có hai trường hợp các quốc gia được sử dụng vũ lực một cách hợp pháp trong khuôn khổ luật pháp của LHQ.
Ngoại lệ thứ nhất là việc sử dụng vũ lực trong việc tự vệ khi các quốc gia bị tấn công vũ trang bởi các quốc gia khác. Quyền tự vệ đơn phương hoặc tập thể này được ghi nhận tại điều 51 của Hiến chương LHQ.
Thông thường đây là một ngoại lệ chính đáng và chính danh về mặt pháp lý khi các quốc gia bị xâm phạm lãnh thổ bằng vũ trang bởi lực lượng quân sự của các quốc gia khác.
Đây là lý do tại sao các quốc gia vùng Vịnh bao gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Jordan đã đề xuất một dự thảo nghị quyết HĐBA LHQ vào ngày 11-3-2026.
Trong dự thảo nghị quyết này, họ yêu cầu sự công nhận quyền tự vệ khi Iran đã tiến hành các cuộc tấn công vũ lực vào lãnh thổ của họ.
Nghị quyết cũng kêu gọi ngừng bắn, yêu cầu Iran phải tôn trọng luật pháp quốc tế và không làm ảnh hưởng đến an ninh quốc tế.
Có thể thấy rằng ngôn ngữ sử dụng trong dự thảo nghị quyết ngày 11-3 về việc sử dụng vũ lực để tự vệ của các quốc gia Vùng Vịnh là hợp lý về mặt pháp lý lẫn chính trị. Do đó nghị quyết đã được thông qua.
Nga và Trung Quốc không bỏ phiếu phản đối, mặc dù Nga đã phát biểu Mỹ và Israel cũng cần phải bị lên án cho cuộc chiến tranh lần này.
Ngoại lệ thứ hai của việc cấm sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế được ghi nhận trong chương VII của Hiến chương LHQ. Đó là việc Hội đồng Bảo an LHQ cho phép các quốc gia thành viên sử dụng vũ lực với mục đích bảo vệ an ninh và hòa bình thế giới.
Việc sử dụng các từ ngữ như “sử dụng tất cả các biện pháp cần thiết” hay việc áp dụng quyền ủy thác sử dụng vũ lực của HĐBA được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng và hạn chế đến mức tối đa bởi các thành viên thường trực của HĐBA.
Trong dự thảo nghị quyết đưa lên HĐBA xem xét về vấn đề liên quan đến an ninh eo biển Hormuz, Bahrain đã kêu gọi quyền sử dụng vũ lực dựa trên chương VII của Hiến chương LHQ.
Việc này dẫn đến những tranh cãi dữ dội tại phiên họp của HĐBA, vì một số quốc gia cho rằng việc này sẽ dẫn đến việc lạm dụng nghị quyết của HĐBA để chính danh hóa việc sử dụng vũ lực trong khu vực vùng Vịnh. Điều này sẽ khiến xung đột leo thang.
Việc liên hệ đến chương VII của Hiến chương trong bản thảo nghị quyết sau đó được gỡ bỏ. Tuy nhiên việc đề cập đến quyền tự vệ (ngoại lệ thứ nhất của quy định cấm sử dụng vũ lực) khi các tàu thương mại bị tấn công ở eo biển Hormuz trong dự thảo lại dẫn đến những tranh cãi khác.
Việc một quốc gia bị tấn công vào lãnh thổ và bị tấn công vào tàu thuyền thương mại là khác nhau về mức độ nghiêm trọng để có thể lập luận rằng hai hành vi tấn công này đều có thể đương nhiên dẫn đến quyền tự vệ của một quốc gia.
Do những mâu thuẫn liên quan đến quyền sử dụng vũ lực ở eo biển Hormuz không thể giải quyết được, dự thảo nghị quyết HĐBA ngày 7-4-2026 đã không được thông qua khi Trung Quốc và Nga đã bỏ phiếu phản đối.
Điều này cho thấy việc sử dụng vũ lực luôn luôn là một vấn đề hết sức nhạy cảm và gây tranh cãi khi HĐBA xem xét một nghị quyết về một xung đột quốc tế.
Khuôn khổ pháp lý xung quanh vấn đề này có thể không chấm dứt được căng thẳng tại khu vực eo biển Hormuz, nhưng ít nhất nó ngăn được sự leo thang của chiến tranh tại đây, tính cho đến thời điểm này.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Đài truyền hình NBC News, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 9.4 tuyên bố ông sẽ không từ chức dưới áp lực của Mỹ và kêu gọi đối thoại một cách cởi mở, theo AFP.
"Chúng tôi có một quốc gia tự do, có chủ quyền... Chúng tôi có quyền tự quyết và độc lập, và chúng tôi không bị lệ thuộc vào các kế hoạch của Mỹ", ông Diaz-Canel nói với NBC News, theo bản dịch lời phát biểu của ông. Ông cũng nhấn mạnh rằng chính phủ Mỹ, với chính sách thù địch chống lại Cuba, không thể đòi hỏi bất cứ điều gì từ Cuba.
Washington đã tiến hành một chiến dịch gây sức ép lên Cuba, áp đặt một cuộc phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đối với quốc đảo này bằng cách đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba.
Nhà lãnh đạo Cuba nói với NBC rằng Havana muốn "tham gia đối thoại và thảo luận bất kỳ chủ đề nào mà không có bất kỳ điều kiện nào".
Hôm 7.3, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Josefina Vidal nói với AFP rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đang "ở giai đoạn rất sơ bộ".
Trong khi đó, các hãng tin Nga hôm nay 10.4 đưa tin Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố Nga sẽ không bao giờ bỏ rơi hay phản bội Cuba và có kế hoạch hỗ trợ quốc đảo này giải quyết các vấn đề năng lượng liên quan đến lệnh cấm vận của Mỹ, theo Reuters.
Ông Ryabkov, được các hãng thông tấn Nga trích dẫn tại một cuộc họp báo ở thủ đô Havana, còn nói rằng Moscow không có ý định từ bỏ quan tâm của mình ở tây bán cầu bất kể Mỹ nói gì. Ông Ryabkov nhấn mạnh sự giúp đỡ của Moscow dành cho Cuba sẽ không chỉ dừng lại ở lô dầu lớn mà Moscow đã gửi đến quốc đảo này vào tháng trước.
Sự cố xảy ra tại căn cứ Mildenhall ở Anh ngày 28/5, nhưng thông tin chỉ được công bố hôm 3/6. Theo chuyên trang quân sự Aviationist, máy bay tiếp dầu KC-135R mang số đuôi 59-1509, thuộc biên chế Vệ binh Quốc gia bang Tennessee, đã va chạm với chiếc KC-135R số đuôi 60-0362 của Không đoàn tiếp liệu số 22 không quân Mỹ trong quá trình đẩy vào bãi đỗ.
Ảnh hiện trường cho thấy cánh đuôi ngang bên trái chiếc 59-1509 bị rách và biến dạng rõ rệt sau khi va trúng cánh đuôi ngang bên phải của máy bay còn lại, chưa rõ mức độ hư hại của phi cơ 60-0362. Đây được đánh giá là sự cố nhỏ, song cả hai phi cơ phải ngừng hoạt động suốt nhiều ngày.
"Hoạt động sửa chữa diễn ra ngay tại nơi xảy ra va chạm ngày 30/5. Tính tới ngày 2/6, cả hai máy bay vẫn nằm ở đó, chưa di chuyển khỏi vị trí ban đầu", Aviationist cho biết.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Theo Aviationist, phi đội KC-135 Mỹ đã hứng chịu tổn thất nặng nề trong 6 tuần xung đột Trung Đông. Một chiếc bị rơi và một phi cơ hỏng nặng do va chạm trên không ở Iraq, khiến 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng, cùng nhiều máy bay bị phá hủy hoặc hư hại do trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực, hai máy bay KC-135 Mỹ đã đáp xuống căn cứ Mildenhall trong tình trạng dán đầy băng dính chuyên dụng. Chúng dường như bị hư hỏng thân vỏ do các đòn tập kích của Iran, trong đó một phi cơ có thể sẽ bị loại biên để lấy phụ tùng, thay vì tiếp tục vận hành.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 3.4, ông Trump nói Phó tổng thống Vance đang phụ trách vấn đề chống gian lận. Tổng thống Trump nói ông Vance sẽ “tập trung vào mọi nơi nhưng chủ yếu là những bang xanh (bang do đảng Dân chủ kiểm soát)”.
Ông Trump cáo buộc các bang California, Illinois, Minnesota, Maine và New York tồn tại những vụ gian lận “lớn đến mức nếu trót lọt, số tiền gian lận có thể bù đắp thâm hụt ngân sách nước Mỹ”. Dù vậy, ông không nêu ra bằng chứng nào.
“Các vụ đột kích đã bắt đầu ở Los Angeles (bang California)”, ông Trump nêu. Cơ quan chức năng đã bắt giữ 8 người vì bị cáo buộc thực hiện hành vi gian lận bảo hiểm y tế trị giá hơn 50 triệu USD.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, những nghi phạm bị cáo buộc âm mưu gian lận bảo hiểm Medicare bằng cách điều hành các cơ sở chăm sóc cuối đời "giả mạo" và đăng ký cho những người không mắc bệnh nan y làm đối tượng thụ hưởng.
Trong những tháng gần đây, chính quyền ông Trump nêu rằng khu vực Nam California xuất hiện nhiều vụ gian lận chăm sóc sức khỏe và cam kết sẽ trấn áp.
Thống đốc California Gavin Newsom cho hay giới chức California đã đưa ra nhiều hành động, bao gồm cấm cấp giấy phép mới cho các cơ sở chăm sóc cuối đời vào năm 2021, cũng như đã thu hồi hơn 280 giấy phép kể từ năm 2024.
“Chính quyền ông Trump đổ lỗi cho California vì những vấn đề do chính chương trình liên bang của họ gây ra”, ông Newsom nói.
Trong khi đó, người phát ngôn cho Thống đốc bang New York Kathy Hochul nhấn mạnh: “Như mọi khi, New York rất vui được hợp tác với chính phủ liên bang, thế nhưng chúng tôi sẽ không đứng nhìn cảnh ông Donald Trump và ông JD Vance sử dụng 'gian lận' như một lớp vỏ bọc cho những nỗ lực cắt giảm chăm sóc sức khỏe và tước đoạt các chương trình thiết yếu của những người dễ bị tổn thương nhất tại New York”.
