Cuối tuần trước, Hà Nội phê duyệt đề án phát triển theo hướng tiệm cận “chuẩn quốc tế” với hai trường THPT chuyên Chu Văn An và Hà Nội – Amsterdam, ngay lập tức gây bàn luận trên các diễn đàn.
TS Nguyễn Quang Minh, chuyên gia giáo dục quốc tế và là Giám định viên Hội đồng các trường Quốc tế (CIS), cho rằng đây là hướng đi cần thiết.
Ông đánh giá đề án của hai trường có sự học hỏi từ các mô hình đào tạo tài năng ở Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và Anh, song không sao chép máy móc mà vẫn giữ “tinh thần trường công” với ngân sách nhà nước làm nền tảng.
Các mục tiêu như tăng cường nghiên cứu khoa học, trí tuệ nhân tạo, học tập dự án và hội nhập học thuật quốc tế là phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Chuyên gia cũng đánh giá cao việc sử dụng khái niệm “tiệm cận quốc tế”, thay vì ngay lập tức khẳng định sẽ trở thành một “trường chuẩn quốc tế”.
“Đây là cách tiếp cận thận trọng và thực tế, bởi giáo dục quốc tế không chỉ là câu chuyện chương trình hay chứng chỉ, mà là cả một hệ sinh thái học thuật, văn hóa và quản trị cần thời gian dài để hình thành”, ông Minh nói.
Điểm gây tranh luận nhất nằm ở tiêu chí cụ thể của trường chuyên Chu Văn An. Trường này đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 có ít nhất 150 học sinh trúng tuyển đại học tại Anh, Mỹ, Australia và 80 em nhận học bổng quốc tế. Trường cũng tổ chức các hoạt động để hỗ trợ học sinh làm quen, chuẩn bị cho các kỳ thi, chương trình chuẩn hóa quốc tế như SAT, ACT, AP, IB… – vốn được nhiều đại học trên thế giới dùng như một tiêu chí xét tuyển đầu vào.
Theo ông Quang Minh, một ngôi trường xuất chúng không phải là nơi “dạy học sinh vào Harvard”, mà là nuôi dưỡng học sinh có nền tảng tư duy, năng lực nghiên cứu, khả năng tự học và thích nghi, để các em có đủ năng lực “vào Harvard”.
Lãnh đạo một trường THPT chuyên ở phía Nam nhìn nhận rằng việc du học, thi chứng chỉ SAT, AP… nên là kế hoạch của học sinh và gia đình, không nên là mục tiêu của trường chuyên.
Ông dẫn lại nhiệm vụ của trường chuyên được đề cập trong Luật Giáo dục, đó là phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trong các môn học, tạo nguồn nhân tài cho đất nước.
“Học sinh trường chuyên đi du học không phải là điều xấu nhưng không nên dùng nguồn lực nhà nước để thúc đẩy điều đó”, ông nói.
Bởi dù còn hạn chế, trường chuyên đã và đang được ưu tiên hơn về ngân sách, đội ngũ giáo viên giỏi và những chính sách khác trong hệ thống giáo dục công lập nói chung.
“Việc phân bổ thêm ngân sách để tạo bệ phóng “tiếp cận quốc tế” cho một bộ phận nhỏ vốn đã được đầu tư nhiều hơn là thiếu công bằng cho số đông”.
PGS. TS quản lý giáo dục Trương Đình Thăng, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, cũng cảnh báo các mục tiêu “quốc tế hóa” có thể trở thành một cuộc đua thành tích, xem trường nào có nhiều học sinh đạt chứng chỉ, nghiên cứu khoa học… hơn. Khi đó, mô hình mới rất dễ lại đặt trọng tâm vào luyện thi, tăng áp lực cho học trò.
Ở chiều ngược lại, ông Đàm Quang Minh, Đồng chủ tịch khối Phổ thông, Tập đoàn giáo dục EQuest, thấy rằng cần đặt những tiêu chí về du học, chứng chỉ trong tổng thể định hướng hội nhập quốc tế của trường chuyên Chu Văn An.
Theo ông, đề án này theo đuổi mô hình tương tự một số trường công ở Singapore, khi triển khai các chương trình như tú tài quốc tế IB để học sinh tiếp cận chuẩn đầu ra toàn cầu. Ngoài ra, Việt Nam hiện chưa có đại học nào vào top 200 thế giới, nên học sinh “chỉ có lựa chọn du học” nếu muốn vào các trường như vậy.
Ông Minh cũng đánh giá cao việc đề án nhấn mạnh hỗ trợ học bổng cho học sinh khó khăn, để các em được tiếp cận chương trình quốc tế.
“Làm được điều này, các chương trình như IB sẽ không còn là đặc quyền của những gia đình giàu có”, ông nói.
Dù có góc nhìn khác nhau, các chuyên gia đều cho rằng hai trường nên thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về chương trình, đội ngũ và tăng cường hợp tác quốc tế.
TS Nguyễn Quang Minh thấy cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực học thuật và nghiên cứu thực chất, bổ sung các chỉ số về sức khỏe tinh thần để bảo vệ học sinh, giúp các em phát triển toàn diện.
Đây cũng là quan điểm của PGS Trương Đình Thăng. Ông lưu ý các trường cân bằng giữa học thuật đỉnh cao và sức khỏe tinh thần của học sinh, hội nhập quốc tế và trách nhiệm đất nước, đào tạo cá nhân xuất sắc và xây dựng tinh thần phụng sự cộng đồng.
Các chuyên gia kỳ vọng hai đề án không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo của trường chuyên công lập, mà còn mở thêm cơ hội để học sinh Việt Nam tiếp cận môi trường học thuật và chuẩn đầu ra quốc tế ngay trong nước.
Theo đó, phụ huynh đăng ký tuyển sinh lớp 1 và 6 với 7 bước và chọn 1 trong 5 đối tượng như sau:
Bước 1: Cha mẹ học sinh truy cập địa chỉ: https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn/ và chọn chức năng [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 2: Giao diện hiển thị các kỳ tuyển sinh, cha mẹ học sinh chọn kỳ tuyển sinh cần đăng ký và nhấn nút [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 3: Cha mẹ học sinh nhập số định danh cá nhân và mật khẩu do trường cuối cấp hoặc phường/xã cung cấp (đối với hồ sơ học sinh tự do) và chọn [Tra cứu].
Trường hợp học sinh là người nước ngoài hoặc chưa có số định danh cá nhân hoặc đăng nhập không thành công, cha mẹ học sinh liên hệ trực tiếp trường cuối cấp (đối với học sinh đang học trên địa bàn TP.HCM) hoặc liên hệ xã/phường theo nơi ở (đối với học sinh đăng ký tự do) để được cung cấp tài khoản.
Bước 4: Cha mẹ học sinh kiểm tra thông tin cá nhân của học sinh và chọn 1 trong 5 đối tượng tuyển sinh bao gồm:
- Đối tượng 1 (theo nơi ở hiện tại): lựa chọn khi phụ huynh chọn phường/xã đăng ký tuyển sinh theo nơi ở hiện tại trên hồ sơ.
- Đối tượng 2 (xã/phường giáp ranh): lựa chọn khi phụ huynh có nguyện vọng đăng ký tuyển sinh đầu cấp vào một trong các phường/xã giáp ranh nơi ở hiện tại.
Sở lưu ý đăng ký vào các phường giáp ranh trong diện ưu tiên 1, trong trường hợp phường/xã đã hết khả năng tiếp nhận, hồ sơ của học sinh sẽ được điều chuyển đến các phường/xã giáp ranh khác.
- Đối tượng 3 (theo trường cuối cấp): lựa chọn khi phụ huynh chọn đăng ký tuyển sinh theo thông tin địa chỉ của trường mầm non/tiểu học cuối cấp.
- Đối tượng 4 (khác): lựa chọn khi phụ huynh chọn xã/phường đăng ký tuyển sinh theo các hình thức ưu tiên bao gồm: học sinh có cha hoặc mẹ làm việc tại địa bàn; có anh/chị ruột đang theo học tại trường; thay đổi nơi ở hiện tại sau ngày 3-3-2026; lý do khác.
- Đối tượng 5: lựa chọn khi đăng ký tuyển sinh trường ngoài công lập.
Bước 5: Sau khi hoàn thiện hồ sơ học sinh, cha mẹ học sinh nhập mã bảo vệ, tích vào "Tôi xin cam kết khai báo đúng thông tin" và [Gửi đăng ký]/[Xác nhận thông tin] để gửi hồ sơ của học sinh về xã/phường đăng ký tuyển sinh.
Bước 6: Hệ thống đưa ra thông báo, cha mẹ học sinh xác nhận [Đồng ý] để hoàn thành thao tác đăng ký tuyển sinh.
Bước 7: Hệ thống hiển thị thông báo đã xác nhận thành công.
Sở lưu ý sau khi xác nhận và đăng ký thông tin tuyển sinh thành công, phụ huynh cần xuất phiếu kê khai thông tin để lưu lại dữ liệu đã xác nhận đăng ký tuyển sinh.
Ngày 13/5, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cho biết đơn vị đã có báo cáo và kiến nghị UBND xã Bờ Ngoong tổ chức kiểm điểm trách nhiệm Hiệu trưởng Trường Mầm non 19/5 (xã Bờ Ngoong, Gia Lai) do để xảy ra nhiều khuyết điểm trong công tác tổ chức bán trú.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, trước đó, ngày 11/11/2025, bà Nguyễn Thị Tuyết Nga (trú tại xã Bờ Ngoong) gửi đơn tố cáo lãnh đạo Trường Mầm non 19/5 có hành vi “ăn chặn” suất ăn của học sinh. Bà Nga còn phản ánh nhà trường không công khai thực đơn trong tuần từ ngày 10/11/2025 đến 14/11/2025.
Qua kiểm tra, tổ công tác của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai xác định phản ánh về việc “ăn chặn” suất ăn là không có cơ sở, do phụ huynh không cung cấp được bằng chứng cho thấy nhà trường cung cấp thiếu thực phẩm trong ngày 11/11/2025.
Tuy nhiên, tổ công tác xác định khối lượng cá diêu hồng thực tế dùng để chế biến bữa ăn ngày 11/11/2025 không đủ so với khẩu phần tính toán ban đầu. Nguyên nhân là vào 7h30 cùng ngày, nhà trường chốt có 116 học sinh đăng ký ăn trưa bán trú. Sau đó, khoảng 8h, có thêm 5 học sinh đến lớp muộn nên suất ăn được chia theo tổng số học sinh thực tế có mặt bị thiếu.
Trên phiếu giao nhận thực phẩm tươi sống ngày 11/11/2025 cho thấy số lượng thực phẩm nhà trường đã nhận từ cơ sở cung cấp thực phẩm gồm: 2,6kg thịt, 1,5kg tôm, 2,4kg cà chua, 6,7kg rau cải thảo và 11,5kg cá diêu hồng.
Ngoài ra, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cũng xác định việc thu, chi kinh phí phục vụ công tác bán trú tại Trường Mầm non 19/5 không được đưa vào sổ kế toán của nhà trường.
Trách nhiệm đối với các khuyết điểm này thuộc về hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và nhân viên kế toán kiêm nhiệm của nhà trường. Đối với phản ánh nhà trường không công khai thực đơn trong tuần, tổ công tác xác định nội dung này là đúng. Trách nhiệm thuộc về hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng nhà trường.
Từ kết quả xác minh, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai kiến nghị UBND xã Bờ Ngoong tổ chức kiểm điểm trách nhiệm Hiệu trưởng Trường Mầm non 19/5. Đồng thời, nhà trường tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong tập thể để chấm dứt các sai sót trong thời gian tới.
Như Dân trí thông tin, nhiều phụ huynh có con theo học tại Trường Mầm non 19/5, xã Bờ Ngoong phản ánh chất lượng bữa ăn bán trú không tương xứng với số tiền đóng góp.
Sau khi nghe con em phản ánh bị đói khi về nhà, ngày 11/11/2025, bà Nga (Ban đại diện cha mẹ học sinh Trường Mầm non 19/5) cùng 4 phụ huynh khác đã bất ngờ kiểm tra bếp ăn của nhà trường.
Theo phản ánh của bà Nga, danh sách thực phẩm thể hiện có 2,5kg thịt heo nhưng thực tế chỉ khoảng 1,5kg, tôm kê khai 1,5kg nhưng thực tế khoảng 1kg. Ngoài ra, một số thực phẩm và gạo bị cho là chưa đảm bảo chất lượng. Các phụ huynh ước tính tổng giá trị bữa ăn thực tế khoảng 1,8 triệu đồng, thấp hơn khoảng 500.000 đồng/ngày so với số tiền phụ huynh đóng góp.
Lorena Prasca Ramirez, người Colombia, cho biết đã trả hơn 2.800 euro (gần 87 triệu đồng) học phí cho khóa tiếng Anh 25 tuần tại trường NED College vào tháng 2 năm ngoái. Đến tháng 6, cô thông báo đơn xin visa không được chấp nhận và yêu cầu hoàn tiền.
Ramirez đã gửi email cho trường nhiều lần. Trường ban đầu đổ lỗi cho khó khăn về hành chính và các vấn đề khác gây ra chậm trễ, rồi ngừng trả lời email từ tháng 10.
"Đó là một khoản tiền khá lớn ở Colombia. Tôi cảm thấy bị lừa và mất hết niềm tin", cô nói.
Trường hợp của Ramirez không phải cá biệt. Hội đồng Sinh viên quốc tế Ireland (ICOS) tuần trước phát đi cảnh báo sau khi nhận đơn khiếu nại từ ít nhất 30 sinh viên với tổng số tiền bị "găm" lên tới 60.000 Euro (khoảng 1,85 tỷ đồng). Tuy nhiên, ICOS tin rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Hầu hết nạn nhân đến từ các nước đang phát triển như Campuchia hay Colombia.
Theo quy định của Bộ Tư pháp Ireland, sinh viên ngoài khu vực kinh tế châu Âu (EEA) phải đóng toàn bộ học phí trước khi nộp đơn xin visa du học. Nếu bị từ chối, họ được trường trả lại khoản này trong vòng 20 ngày.
Ông Brian Hearne, quản lý Chính sách và Truyền thông của ICOS, nhấn mạnh sự việc này là "không thể chấp nhận được", gây khó khăn về tài chính cho sinh viên quốc tế, làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín giáo dục của Ireland. Ông kêu gọi chính quyền tăng cường giám sát và Bộ Tư pháp vào cuộc điều tra.
Hiện danh sách trường bị khiếu nại chưa được công bố, nhưng Hiệp hội Giáo dục Tiếng Anh Ireland (EEI) khẳng định nhóm này không phải là thành viên của mình - vốn duy trì tiêu chuẩn cao và hoàn tiền nhanh chóng.
EEI cho biết chính phủ đang triển khai hệ thống TrustEd Ireland - chứng nhận chất lượng dành cho các cơ sở giáo dục. Nếu không đạt, các trường sẽ mất quyền tuyển sinh viên ngoài EU.
Ireland từ lâu là một trung tâm lớn của ngành dạy tiếng Anh. Thị trường giáo dục quốc tế của nước này đang tăng trưởng mạnh, đặc biệt từ sinh viên Ấn Độ và Mỹ. Số lượng tuyển sinh năm học 2024-2025 ở Ireland lên đến 44.500 - là mức kỷ lục, theo một báo cáo hồi đầu năm của trang du học ApplyBoard.
