Ngày 2/6, tại Kỳ họp chuyên đề thứ ba, khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, với 100% (113/113) đại biểu nhất trí nhấn nút thông qua, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7.
Nghị quyết quy định hỗ trợ từ ngân sách thành phố cho 5 nhóm nội dung lớn gồm:
– Cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn thành phố.
– Giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán.
– Các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số.
– Chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế.
– Một số chính sách thuộc lĩnh vực trợ giúp xã hội khẩn cấp của thành phố Hà Nội.
Hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ miễn phí mỗi năm một lần
Lần đầu tiên, mỗi người dân sẽ được hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần từ nguồn ngân sách thành phố.
Cụ thể, đối tượng áp dụng là người dân thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên, hiện đang sinh sống trên địa bàn thành phố Hà Nội chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần.
Đáng chú ý, người dân được khám sàng lọc nhiều loại ung thư: ung thư vú (khám bệnh, siêu âm tuyến vú hai bên hoặc chụp X-quang tuyến vú); ung thư cổ tử cung (soi cổ tử cung, làm nghiệm pháp Acid Acetic (VIA) hoặc xét nghiệm tế bào cổ tử cung); đại trực tràng (test nhanh tìm hồng cầu ẩn trong phân); tiền liệt tuyến (định lượng PSA toàn phần); ung thư khoang miệng (khám bệnh); khám sàng lọc rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn tâm thần do rượu.
Mức hỗ trợ khám bệnh bằng mức giá khám bệnh thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá dịch vụ kỹ thuật và xét nghiệm thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đặc biệt, cơ chế triển khai linh hoạt và gần dân nhất, sát dân nhất khi thay vì người dân phải tự tìm đến bệnh viện, ngân sách thành phố hỗ trợ kinh phí thông qua UBND các phường, xã để tổ chức khám ngay tại địa bàn cư trú.
Đồng thời, thành phố chủ động khi gắn kết chặt chẽ giữa khám sức khỏe, sàng lọc sức khỏe với chuyển đổi số y tế. Từ ngày 1/7, trách nhiệm nhập liệu vào hồ sơ sức khỏe điện tử thuộc về các đơn vị khám sức khỏe. Điều này giúp cho mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử xuyên suốt, giúp quản lý y tế đô thị thông minh.
Hỗ trợ 100% cấp cứu ngoại viện cho một số trường hợp
Nghị quyết tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Hà Nội khi duy trì và mở rộng cơ chế hỗ trợ đối với dịch vụ cấp cứu ngoại viện.
Hệ thống cấp cứu 115, các cơ sở y tế thực hiện cấp cứu ngoại viện, người bệnh có nhu cầu sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ ngân sách nhà nước, đảm bảo mọi người bệnh đều được tiếp cận dịch vụ cấp cứu chuyên nghiệp ngay tại hiện trường.
Trong đó, hỗ trợ 100% cho các trường hợp đặc biệt như: tai nạn, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A, trẻ em dưới 6 tuổi, bệnh nhân tâm thần lang thang, người cao tuổi cô đơn, hộ nghèo, cận nghèo và người khuyết tật nặng.
Với các đối tượng còn lại, mức hỗ trợ lên tới 80%, người bệnh đồng chi trả 20% theo mức giá dịch vụ cấp cứu tương ứng ban hành tại Nghị quyết.
Người cận 3 diop trở lên được hỗ trợ điều trị
Đây là một trong những “điểm chạm nhân văn” được Nghị quyết đề cập đến. Trong bối cảnh tỷ lệ cận thị ở thanh niên đô thị tăng cao, đây không chỉ là hỗ trợ y tế mà là sự đầu tư cho đôi mắt sáng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ của Thủ đô.
Theo đó, Hà Nội quyết định hỗ trợ chi phí điều trị cận thị từ 3 diop trở lên cho người từ 18 đến 35 tuổi, thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên trên địa bàn thành phố.
Nội dung hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ của mắt theo mức giá do cơ quan có thẩm quyền quy định tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước thuộc thành phố Hà Nội quản lý khi thực hiện tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước thuộc thành phố Hà Nội quản lý.
Người được hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ sẽ được các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chi trả. Hàng năm, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thanh quyết toán phần kinh phí này từ nguồn ngân sách thành phố giao theo phân cấp.
Nhiều chính sách trợ giúp xã hội khẩn cấp
Nghị quyết quy định rõ chính sách hỗ trợ thêm trong trợ giúp xã hội khẩn cấp tại cộng đồng; hỗ trợ đột xuất đối với người lao động bị tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố; thực hiện hỗ trợ tập trung người lang thang trên địa bàn thành phố.
Trong đó, điểm ưu việt nhất là Hà Nội thực hiện chính sách hỗ trợ gấp đôi theo mức quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội trong các trường hợp cụ thể.
Các trường hợp này gồm: người bị thương nặng hoặc hộ gia đình có người chết/mất tích do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc do các lý do bất khả kháng khác trong các vụ việc khẩn cấp, đặc biệt nghiêm trọng được xem xét hỗ trợ.
Nghị quyết thiết lập một cơ chế hỗ trợ đột xuất cho người lao động bị tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội với đối tượng áp dụng không chỉ dành cho người có hợp đồng lao động mà còn áp dụng cho cả người thử việc, học nghề, tập nghề…
Thực tế, giá trị của thực phẩm không chỉ nằm ở bản thân nguyên liệu mà còn phụ thuộc vào cách chế biến và kết hợp. Khi chỉ tập trung vào dưỡng chất sẵn có trong trứng, bữa ăn dễ trở nên mất cân đối và kém đa dạng, theo tờ Hindustan Times.
Bà Alessia Roehnelt, bác sĩ nội tiết tại New Jersey (Mỹ), cho biết trứng giàu protein, giúp tạo cảm giác no và hỗ trợ quá trình trao đổi chất. Tuy nhiên, trứng gần như không cung cấp chất xơ.
Cách chế biến quen thuộc chỉ gồm trứng và gia vị khiến bữa ăn thiếu cân bằng. Chất xơ đóng vai trò quan trọng tương đương protein nhưng thường bị bỏ qua.
Thói quen chú trọng bổ sung protein khiến bữa ăn thiếu hụt các dưỡng chất khác. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và cảm giác no sau ăn.
Bà Roehnelt khuyến nghị bổ sung rau vào món trứng để cải thiện chất lượng dinh dưỡng. Các loại rau phù hợp gồm rau chân vịt, cà chua, nấm, ớt chuông.
Việc thêm rau vào trứng giúp người ăn kiểm soát đường huyết tốt hơn, kéo dài cảm giác no và hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột. Chất xơ từ rau kết hợp với protein trong trứng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Ngoài ra, dầu chế biến cũng ảnh hưởng đến giá trị món ăn. Theo đó, bà Roehnelt khuyên dùng dầu ô liu vì chứa chất béo lành mạnh, giúp tăng khả năng hấp thụ vitamin.
Sự kết hợp giữa protein và chất xơ mang lại hiệu quả rõ rệt. Cơ thể duy trì năng lượng ổn định, giảm cảm giác đói và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.
Trứng vốn là thực phẩm giàu dinh dưỡng với protein, vitamin và sắt. Chỉ cần bổ sung thêm rau và lựa chọn cách chế biến phù hợp, bữa ăn với trứng trở nên có lợi hơn cho sức khỏe.
Đứa trẻ mới 2-3 tuổi, với những ngón tay nhỏ xíu đã có thể lướt màn hình điện thoại thoăn thoắt để tìm video ngắn yêu thích, thậm chí biết cách “mở”, “tắt” hay “bấm dừng”. Đôi mắt tròn chăm chú trên màn hình dọc, khuôn mặt giãn ra, cơ thể gần như bất động. Nhưng chỉ cần phụ huynh đưa tay lấy lại chiếc điện thoại, cơn giằng co và quấy khóc của trẻ có thể bùng lên ngay lập tức.
Chị H.T.N.T (38 tuổi, ở TP.HCM) vừa đút cháo cho con gái - bé M.N (gần 3 tuổi) - vừa thở dài nói: “Hồi con mới mấy tháng tuổi, tôi mở video hoạt hình ngắn để ‘dụ’ ăn. Thấy con chăm chú xem rồi chịu hợp tác nên bữa nào đút ăn tôi cũng bật cho con xem. Đến giờ, con đã biết tự lướt video, xem gần như mọi lúc. Chỉ cần không cho là con la khóc, vùng vẫy tay chân”.
Cho trẻ xem hoạt hình không phải là câu chuyện mới. Trước khi video ngắn bùng nổ, nhiều phụ huynh vẫn cho con xem quảng cáo hoặc các đoạn phim hoạt hình trên ti vi, iPad. Thế nhưng, những biểu hiện như nghiện màn hình, khó tập trung hay quấy khóc khi bị ngắt xem không phổ biến như hiện nay.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), cho biết video ngắn kích thích não bộ trẻ liên tục giải phóng dopamine - chất tạo cảm giác vui vẻ và phần thưởng, giống như một “liều kích thích” mạnh. Khi bị tắt điện thoại đột ngột, dopamine giảm nhanh, khiến trẻ khó chịu, bồn chồn, thậm chí “đau đớn” về mặt sinh học. Lúc này trẻ dễ khóc lóc, ăn vạ hoặc bùng nổ cảm xúc vì chưa kiểm soát được cảm xúc tốt.
“Về lâu dài, thói quen xem video ngắn có thể làm giảm khả năng kiên nhẫn, tập trung và chịu đựng thất bại. Trẻ dễ cáu gắt hơn, khó thích nghi với sự chờ đợi và nỗ lực, từ đó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cảm xúc”, bác sĩ Sang cảnh báo.
Theo bác sĩ Sang, cha mẹ hoàn toàn có thể “biến hại thành lợi” khi cho trẻ xem video ngắn bằng cách:
Bên cạnh đối tượng trẻ nhỏ, hiện nay, lớp thanh thiếu niên cũng “nghiện” video ngắn; song ngoài tác hại về mặt sinh học, nhóm người trẻ này còn đối mặt với nhiều nguy cơ tâm lý nghiêm trọng.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyên Phi Yến, Khoa Tâm thể, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, các nền tảng như TikTok, Instagram Reels, YouTube Shorts sử dụng thuật toán tối ưu hóa sự so sánh xã hội. Theo nghiên cứu lớn trên The Lancet Child & Adolescent Health 2024 (Anh), thanh thiếu niên sử dụng video ngắn hơn 2 giờ/ngày có nguy cơ mắc Hội chứng tự ti ngoại hình (Body Dysmorphic - BDD) cao gấp 4,2 lần so với nhóm sử dụng dưới 30 phút/ngày.
Một nghiên cứu đăng trên JAMA Pediatrics 2023 (Mỹ) của nhóm tác giả tại Đại học Stanford còn kết luận rằng, thanh thiếu niên tiếp xúc thường xuyên với nội dung “biến hình” trên TikTok có nguy cơ phát triển rối loạn ăn uống và BDD cao hơn 3,5 lần.
“Video ngắn tạo ra hiện tượng ‘sự hoàn hảo được chuẩn hóa’, những ai không đạt được sẽ cảm thấy bị loại khỏi nhóm, dẫn đến tăng mạnh so sánh xã hội; sợ bị bình luận tiêu cực; tăng hành vi bắt chước và thử các xu hướng nguy hiểm. Đó là một trong những yếu tố góp phần quan trọng vào sự gia tăng mạnh các ca rối loạn ăn uống, tự ti ngoại hình và trầm cảm ở nhóm tuổi 13 - 19 trong những năm gần đây”, bác sĩ Phi Yến nói.
Giải trí là nhu cầu chính đáng, nhưng cần nhận thức đầy đủ lợi - hại cùng các nguy cơ tiềm ẩn để chủ động bảo vệ sức khỏe. Từ đó, các bác sĩ đưa ra một số lời khuyên sau:
Giới hạn sử dụng video ngắn tối đa 30 - 45 phút/ngày.
Dành thời gian nhìn nhận cơ thể thật mà không qua filter. Tập trung vào sức khỏe, kỹ năng và giá trị bản thân thay vì ngoại hình.
Tăng hoạt động ngoại tuyến: Thể thao, nghệ thuật, giao tiếp trực tiếp.
Cha mẹ nên lắng nghe không phán xét, giúp con phân biệt “hình ảnh thật” và “hình ảnh chỉnh sửa”.
Nếu có dấu hiệu soi gương quá nhiều, che giấu cơ thể, hoặc nói liên tục về khuyết điểm tưởng tượng, nên đi khám tâm lý sớm để được hỗ trợ.
Bác sĩ Lin Xuanren, Chủ nhiệm Phòng chạy thận nhân tạo thuộc Bệnh viện Đại học châu Á (Đài Loan, Trung Quốc), đưa ra cảnh báo này trong bối cảnh nhu cầu sử dụng thực phẩm giải nhiệt tăng cao vào mùa hè.
Theo ông Lin, sương sáo hay thạch đen nguyên chất vốn là thực phẩm ít calo, ít đường, hàm lượng protein và khoai thấp, an toàn cho người bệnh. Tuy nhiên, các loại đồ ăn kèm (topping) phổ biến lại biến món ăn này thành "bẫy" độc hại với thận.
Nguyên liệu nguy hiểm đầu tiên là nước đường và sữa đặc. Các cơ sở kinh doanh thường thêm lượng lớn đường đậm đặc để tăng hương vị, khiến chỉ số đường huyết của bệnh nhân tăng vọt. Với người bị tổn thương thận do tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết kém sẽ đẩy nhanh quá trình suy thận. Thứ hai là đậu đỏ, loại thực phẩm chứa hàm lượng kali và photpho rất cao. Người đang chạy thận nếu nạp quá nhiều các chất này sẽ gây áp lực lớn lên hệ thống lọc của cơ thể. Cuối cùng, các loại khoai dẻo, trân châu làm từ tinh bột và khoai môn cũng chứa nhiều photpho, làm tăng calo và gánh nặng cho thận một cách nhanh chóng.
Chuyên gia thận - tiết niệu giải thích các loại thạch về bản chất là nước được đông đặc. Đối với bệnh nhân tiểu ít hoặc vô niệu, mỗi miếng thạch đều tương đương với việc nạp thêm chất lỏng vào cơ thể. Lượng nước ẩn giấu này tích tụ giữa các ca chạy thận, dẫn đến tình trạng sưng phù mắt cá chân, khó thở và tăng cân đột ngột. Do đó, người bệnh phải tính toán lượng thạch ăn vào tương đương với tổng lượng nước, canh hoặc súp được phép tiêu thụ mỗi ngày để tránh gây quá tải cho hệ tuần hoàn.
Để đảm bảo an toàn, bác sĩ Lin gợi ý người bệnh nên ưu tiên chọn thạch đen nguyên chất không đường. Nếu muốn thay đổi khẩu vị, bệnh nhân có thể sử dụng thạch bông cỏ (aiyu) hoặc một lượng rất nhỏ trân châu để giảm bớt áp lực cho cơ quan bài tiết.
Thống kê tại Đài Loan hiện có khoảng 2 triệu người sống chung với bệnh thận mạn tính. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Người dân cần đi khám ngay nếu phát hiện các dấu hiệu như nước tiểu có máu, có bọt lâu tan, tiểu buốt hoặc sưng phù mí mắt.
Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, các chất thải tích tụ buộc người bệnh phải phụ thuộc vào chạy thận hoặc ghép tạng để duy trì sự sống. Bốn nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt lưu tâm gồm người mắc tiểu đường, cao huyết áp, viêm cầu thận và người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận.
