Tuyên phạt 11 năm tù kẻ cầm đầu tổ chức khủng bố

Nằm sâu trong lòng núi Chư Pah, tại khu vực hang đá ở làng Dip (xã Ia Ly) do A Hải, chàng trai Ba Na 32 tuổi chỉ dẫn, Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34 đã chạm tay vào một kỷ vật đặc biệt.

Đó là vào một ngày tháng 3.2025, khi những bàn tay chai sần cẩn thận gạt từng lớp đất phủ dày, chiếc thùng đạn bằng sắt hoen gỉ bắt đầu lộ diện. Phát hiện này khiến những người lính quy tập lặng đi vì xúc động, bởi họ biết vừa tìm thấy một phần ký ức vẹn nguyên sau hơn 50 năm bị rừng già vùi lấp.

Khi nắp thùng bật mở, mùi ẩm mốc hòa lẫn mùi đất núi thoảng lên. Bên trong, mọi thứ vẫn được xếp ngay ngắn đến kỳ lạ. Một bộ quần áo gấp cẩn thận. Hai chiếc võng dù. Những giấy khen, giấy chứng nhận chiến sĩ thi đua đã úa vàng nhưng còn đọc rõ từng dòng chữ. Và một cái tên hiện ra: Nguyễn Viết Tuất, sinh năm 1935, quê xã Trọng Quan, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình; Trung đội phó, Đại đội trợ chiến, Tỉnh đội Gia Lai.

Điều khiến mọi người xúc động hơn cả là những cuốn sổ tay nhỏ. Trong đó, người lính tên Tuất ghi chép tỉ mỉ lượng lương thực từng ngày, khẩu phần ăn của đồng đội trong thời gian trú ẩn ở hang đá. Những con số khô khan bỗng trở thành lát cắt sống động của thời chiến tranh, nơi từng hạt gạo, từng nhúm muối đều phải chắt chiu trong bóng tối.

"Nhờ nằm sâu trong hang đá, ít chịu tác động trực tiếp của mưa nắng nên nhiều kỷ vật bên trong thùng đạn vẫn được bảo quản gần như nguyên vẹn sau hơn 50 năm", thượng tá Võ Quân, Phó đội trưởng Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34, cho biết.

Từ những giấy tờ còn sót lại, Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34 phối hợp với Bảo tàng Binh đoàn Tây nguyên và chính quyền các địa phương bắt đầu hành trình xác minh chủ nhân chiếc thùng đạn.

Công việc không đơn giản. Nhiều địa danh đã thay đổi sau các lần tách nhập tỉnh, hồ sơ cũ thất lạc theo thời gian. Suốt gần một tháng, lực lượng chức năng lần tìm từng manh mối từ danh sách cựu chiến binh, dữ liệu hành chính đến những dòng địa chỉ mờ nhòe trên giấy khen cũ.

Cuối cùng, họ xác định ông Nguyễn Viết Tuất vẫn còn sống tại quê nhà Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Tin tức ấy khiến cả đoàn công tác xúc động. Sau hơn nửa thế kỷ, chủ nhân chiếc thùng đạn vẫn còn sống.

Tháng 4.2025, đoàn công tác do thượng tá Nguyễn Cảnh Minh, Giám đốc Bảo tàng Binh đoàn Tây nguyên, dẫn đầu vượt hơn 1.500 km từ Tây nguyên ra miền Bắc. Họ mang theo chiếc thùng đạn đặc biệt, nơi cất giữ gần như nguyên vẹn ký ức tuổi trẻ của người lính Nguyễn Viết Tuất.

Người lính năm xưa nay đã ngoài 90 tuổi. Sức khỏe yếu, tai nghe không còn rõ, ký ức chiến tranh cũng đứt quãng theo thời gian. Nhưng khi nhìn thấy chiếc thùng đạn cũ, ông Nguyễn Viết Tuất bất ngờ òa khóc. Bàn tay gầy guộc run run chạm lên những tờ giấy khen mang tên mình. Không gian căn nhà nhỏ lặng đi.

Ngồi cạnh ông, anh Nguyễn Văn Mạnh, cháu nội ông Tuất, cũng đỏ hoe mắt. "Gia đình ít khi được nghe ông kể về chiến tranh. Nhưng ngày nào ông cũng giữ gìn những kỷ vật còn lại để nhớ đồng đội và quãng đời ở Tây nguyên", anh Mạnh nói.

Trong dòng ký ức chập chờn của tuổi già, ông Tuất nhớ lại khoảng năm 1968, ông cùng đồng đội từng sống và chiến đấu trên núi Chư Pah. Ban ngày bộ đội trú trong hang đá để tránh những đợt càn quét, đêm xuống mới bí mật tổ chức các trận đánh. Trong một lần rời hang, ông giấu chiếc thùng đạn vào hốc đá sâu rồi tiếp tục hành quân, không ngờ đó cũng là lần cuối cùng ông rời khỏi nơi ấy.

Sau cuộc hội ngộ đầy xúc động, ông Tuất quyết định trao tặng toàn bộ kỷ vật cho Bảo tàng Binh đoàn Tây nguyên. "Đây là những tư liệu, hiện vật có giá trị lịch sử và tinh thần đặc biệt, phản ánh quá trình chiến đấu anh dũng của bộ đội trên chiến trường Tây nguyên", thượng tá Nguyễn Cảnh Minh nói.

Chiều muộn ở làng Doch 1, mây từ đỉnh Chư Pah bắt đầu tràn xuống những vách đá. A Hải vẫn ngồi trước hiên nhà nhỏ, lặng lẽ như bao ngày. A Hải không biết rằng cách mình hơn 1.500 km, chiếc hang anh phát hiện đã giúp một người lính già tìm lại ký ức tuổi trẻ sau hơn nửa thế kỷ. Anh cũng không đọc được tấm bằng khen vừa được trao vì chưa từng biết chữ. Nhưng A Hải hiểu việc mình làm có ý nghĩa.

Từ năm 2020 đến nay, riêng khu vực do A Hải chỉ dẫn, Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34 đã tìm thấy 24 hài cốt liệt sĩ.

Thượng tá Giang Lê Sáng, Chính trị viên Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34, cho biết dãy Chư Pah rộng lớn, địa hình hiểm trở với nhiều hang sâu, ngách đá phức tạp. Sau hàng chục năm, địa hình thay đổi đáng kể nên những thông tin từ người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác tìm kiếm.

"Không ít trường hợp nhờ người dân dẫn đường trực tiếp, chúng tôi mới tiếp cận được những hang đá sâu còn lưu giữ di vật và hài cốt liệt sĩ. Người dân thực sự là tai mắt tại chỗ, góp phần quan trọng đưa các liệt sĩ trở về với đất mẹ", thượng tá Sáng nói.

Theo Đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân đoàn 34, từ năm 2020 đến tháng 5.2026, đơn vị đã quy tập được tổng cộng 64 hài cốt liệt sĩ tại dãy núi Chư Pah. Khu vực này từng được xác định là căn cứ cách mạng và trạm phẫu thuật dã chiến giai đoạn 1966 - 1972.

Từ dãy núi này, 64 người lính đã trở về với đất mẹ. Nhưng hành trình vẫn chưa kết thúc. Phía trước còn những cuộc giám định ADN, xác minh danh tính và hoàn thiện hồ sơ cho các liệt sĩ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 18.5, tại trụ sở Công an thành phố Đồng Nai, đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an đã chủ trì lễ công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an về thành lập Công an thành phố Đồng Nai.

Cùng dự buổi lễ có ông Vũ Hồng Văn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai; ông Nguyễn Văn Út, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai.

Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai (có hiệu lực từ ngày 30.4.2026), Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành quyết định thành lập Công an thành phố Đồng Nai cũng như quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức.

Tại buổi lễ, đại tướng Lương Tam Quang đã trao các quyết định cho Ban giám đốc Công an thành phố Đồng Nai. Dưới lá cờ vinh quang của Tổ quốc, thiếu tướng Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Công an thành phố Đồng Nai đã thực hiện nghi lễ tuyên thệ.

Phát biểu tại buổi lễ, đại tướng Lương Tam Quang đánh giá cao thành tích Công an thành phố Đồng Nai đã đạt được qua nhiều thế hệ. Đồng thời đề nghị cần tiếp tục phát huy bề dày truyền thống tốt đẹp; gương mẫu đi đầu trong sắp xếp tinh gọn bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào thi đua "Vì an ninh Tổ quốc" và "Ba nhất"; đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an thành phố Đồng Nai thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Cùng ngày, tại Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đồng Nai, trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân khu 7 đã chủ trì lễ công bố quyết định đổi tên Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đồng Nai.

Bà Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đồng Nai; ông Hồ Văn Hà, Phó chủ tịch UBND thành phố; thủ trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đồng Nai và các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn thành phố cùng dự.

Tại buổi lễ, trung tướng Lê Xuân Thế đã trao Quyết định 2528/QĐ-BQP ngày 18.5.2026 của Bộ Quốc phòng về việc đổi tên Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Đồng Nai thuộc Quân khu 7 thành Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đồng Nai thuộc Quân khu 7.

Trung tướng Lê Xuân Thế chúc mừng cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố Đồng Nai, đồng thời nhấn mạnh, trở thành Bộ Chỉ huy quân sự thành phố cũng đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao với lực lượng vũ trang thành phố trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh, giữ vững sự ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển nhanh, bền vững của địa phương.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hành trình ấy không phải mới bắt đầu, mà đã âm thầm diễn ra từ lâu, xuất phát từ đạo lý "uống nước nhớ nguồn", từ trách nhiệm thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc đi tìm những người hùng chưa trở về.

Không phải ngẫu nhiên mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chọn Thành cổ Quảng Trị để tổ chức lễ phát động. Bởi nơi đây từng được ví là "nghĩa trang không mộ bia" lớn nhất cả nước, nơi nằm lại của các anh hùng liệt sĩ…

Đã rất nhiều lần, khi đặt chân đến Thành cổ Quảng Trị, tôi cố để trong đầu mình thôi văng vẳng những câu hát của nhạc sĩ Tân Huyền: Cỏ non Thành cổ một màu xanh non tơ/Nào có ai ngờ nơi đây một thời máu đổ…, nhưng chưa bao giờ làm được. Nhìn những thảm cỏ xanh mọc tràn ra cả lối đi, phất phơ theo từng đợt gió thổi từ bờ sông Thạch Hãn, lòng chợt tự hỏi: liệu có nơi nào cỏ xanh hơn mảnh đất này?

Quá khứ đã lùi xa, khi máu đã tan trong nước, xương đã quyện vào đất, bước trên những mét đất này giờ chỉ còn thấy màu cỏ xanh. Khu di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 1994. Do phải gánh chịu khối lượng bom đạn khổng lồ (riêng trận chiến Thành cổ được ước tính hứng chịu lượng bom tương đương sức công phá của nhiều quả bom nguyên tử), sau ngày hòa bình lập lại, nơi đây chỉ còn dấu tích của một số đoạn thành, lao xá, cổng tiền, cổng hậu…

Cách Thành cổ không xa là dòng sông Thạch Hãn, nơi những câu thơ của nhà thơ Lê Bá Dương dường như đã khắc sâu vào tâm khảm bao người: Đò lên Thạch Hãn, ơi… chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó, bạn tôi nằm/Có tuổi hai mươi thành sóng nước/Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm.

Ở Thành cổ, người ta bảo rằng mỗi nhát cuốc cũng có thể chạm phải hài cốt liệt sĩ. Vì thế, hầu như không có gia đình nào ở vùng đất này không lập bàn thờ vọng, bái vọng vong linh các anh hùng liệt sĩ, những người vì hoàn cảnh mà chưa được tìm thấy, chưa được trở về với gia đình hay chưa được nằm cạnh đồng đội nơi nghĩa trang linh thiêng.

Ở đây, cứ vào các dịp 30.4, 27.7, 2.9 và những ngày cận tết, người ta lại tìm thấy di hài của các anh. Bà con vẫn nói với nhau rằng các anh "về". Càng vào những ngày kỷ niệm, các anh lại "về" nhiều hơn, để những người đang sống nhận ra, quy tập, cất bốc và an táng các anh chu toàn.

Gần đây nhất, vào tháng 9.2025, trong quá trình cải tạo khuôn viên di tích lịch sử Trường Bồ Đề (khu phố 3, phường Quảng Trị), lực lượng chức năng đã phát hiện và quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ. Sau khi nhận thông tin, Đội tìm kiếm hài cốt 584 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) lập tức có mặt tại hiện trường. Các hài cốt được chôn sâu khoảng 60 cm, bọc trong tăng võng của bộ đội, cùng nhiều di vật như xẻng bộ binh, mũ cối, hộp tiếp đạn AK… Đây là khu vực gắn liền với chiến dịch Thành cổ Quảng Trị năm 1972.

Sau đó không lâu, cơ quan chức năng tiếp tục tìm thấy 32 hài cốt liệt sĩ trong khu vực khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Cụ thể, từ ngày 14.9 - 16.10.2025, trong quá trình tu bổ, tôn tạo các hạng mục tại đây, đơn vị thi công phát hiện nhiều di vật của bộ đội. Chính quyền địa phương đã báo cáo UBND tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh để tổ chức khảo sát, tìm kiếm. Kết quả, Đội 584 đã quy tập được 32 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như mũ cối, xẻng bộ binh, hộp tiếp đạn AK…

Toàn bộ hài cốt sau đó được quàn tại Nhà tiếp đón khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương tổ chức hương khói, bảo quản chu đáo trước khi an táng.

Thêm 34 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong khu vực Thành cổ là thêm những mảnh ký ức thiêng liêng được nối lại. Mỗi hài cốt, mỗi di vật được trao trả là một sự trở về - trở về với đồng đội, với quê hương trong sự mong ngóng của người thân.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng trận chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 vẫn in đậm trong tâm khảm nhiều thế hệ. Nơi đây đã trở thành vùng đất linh thiêng, thấm đẫm máu xương của hàng vạn người con trên khắp mọi miền đất nước.

Dưới lớp cỏ xanh hôm nay, vẫn còn đó biết bao linh hồn chưa trở về với quê hương, gia đình. Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vì thế trở thành hành trình tri ân sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh. Trên từng tấc đất Thành cổ, dấu tích chiến tranh vẫn còn hiện hữu. Công việc tìm kiếm chưa bao giờ ngơi nghỉ. Đó không chỉ là trách nhiệm với quá khứ, mà còn là lời tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trung tá Nguyễn Trung Thành, Phó đội trưởng Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 584, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: "Tìm được hài cốt liệt sĩ ở khu vực này, chúng tôi rất xúc động. Đây vừa là nhiệm vụ, vừa là trách nhiệm để đền đáp công lao của các liệt sĩ đã hy sinh bảo vệ Tổ quốc…". Trong quá trình tìm kiếm không ngơi nghỉ đó, từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng. Những di vật của người lính giải phóng quân vẫn còn nằm bên các anh, gần như nguyên vẹn. Mỗi di vật không chỉ là vật chứng, mà còn là minh chứng cho lịch sử, cho sự anh dũng của các thế hệ đi trước...

Dưới lớp cỏ non Thành cổ, vẫn còn những linh hồn bất tử nằm lại, nhắc nhở chúng ta về một thời hoa lửa không thể nào quên. Công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục, với "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" và lâu hơn nữa, như một hành trình tri ân không dừng lại, như niềm tin rằng ngày trở về của các anh sẽ không còn xa.(còn tiếp)

Tin Gốc: Thanh Niên