Theo số liệu từ Sở GD-ĐT, có 151.254 học sinh (HS) đăng ký nguyện vọng (NV) 1 vào lớp 10 các trường THPT công lập. Trong khi đó, số HS lớp 9 năm học 2025-2026 của TP.HCM là 169.079 em (tăng 42.734 HS so với năm học trước: khu vực 1 tăng 29.848 HS, khu vực 2 tăng 8.419, khu vực 3 tăng 4.467). Như vậy cả 3 khu vực có khoảng hơn 17.000 HS tốt nghiệp THCS không dự thi lớp 10.
Những năm trước ở khu vực 1 (TP.HCM cũ) dao động từ 10.000-12.000 HS hoàn thành bậc THCS không dự thi lớp 10. Năm nay, với kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, con số HS không dự thi như trên được các giáo viên (GV) nhận định là hợp lý, ổn định.
Ngoài ra, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của 181 trường THPT công lập năm nay xấp xỉ 120.000 HS. Như vậy, với 151.254 HS đăng ký NV 1 và tỷ lệ phân luồng HS sau THCS vào học lớp 10 công lập của TP.HCM năm nay là 79,4% thì còn khoảng 31.000 HS sẽ không trúng tuyển vào các trường công lập sau kỳ thi.
Từ chỉ tiêu tuyển sinh và số HS đăng ký NV vào từng trường, bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), nhận định áp lực năm nay không quá nặng nề. Việc quan trọng nhất của phụ huynh, HS là nhìn nhận chính xác năng lực của mình để chọn trường phù hợp định hướng nghề nghiệp, phát huy sở trường học các môn tự chọn và đảm bảo việc học ổn định ở bậc THPT.
Theo các chuyên gia về tư vấn NV lớp 10, áp lực tuyển sinh lớp 10 năm nay tại TP.HCM “hạ nhiệt” khi có 94 trường trong tổng số 181 trường THPT tuyển sinh lớp 10 (hơn 50% tổng số trường) tăng chỉ tiêu, thêm 202 lớp với 9.090 HS.
Thêm vào đó, năm học 2026-2027, TP có thêm 5 trường THPT mới ở các phường Phú Mỹ, Tân Phú, Thới An, Dĩ An, Đông Hưng Thuận, tuyển tổng số 3.330 HS.
Một GV chủ nhiệm lớp 9 của Trường THCS Nguyễn Ảnh Thủ (P.Đông Hưng Thuận) đánh giá những trường này được thành lập tại những khu vực gặp áp lực về tuyển sinh đầu cấp rất lớn nên không chỉ giải quyết nhu cầu tại chỗ mà còn giảm tải cho cả cụm khu vực.
Tăng chỉ tiêu, thêm trường học mới là những nhân tố dẫn đến tỷ lệ chọi lớp 10 vào các trường THPT công lập giảm so với năm 2025. Nếu kỳ tuyển sinh năm trước, trường THPT có tỷ lệ chọi 10 lớp thường cao nhất là 3,84 thì năm nay là 2,84.
Ở mùa tuyển sinh năm trước, tỷ lệ chọi lớp 10 của 115 trường THPT ở khu vực 1 (TP.HCM cũ) có sự biến động và thay đổi lớn, đặc biệt đối với những trường tốp đầu. Chẳng hạn, năm 2025, Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền không còn nằm ở tốp 10 trường dẫn đầu tỷ lệ chọi như hằng năm mà đứng ở vị trí thứ 13, Trường THPT Bùi Thị Xuân tỷ lệ chọi đứng ở vị trí 27, đặc biệt Trường THPT Gia Định ở vị trí 57…
Đến năm nay, tỷ lệ chọi ở các trường tốp đầu đã trở lại đúng vị trí vốn có trước đây. Năm nay, Trường THPT Bùi Thị Xuân dẫn đầu với tỷ lệ 2,84, tiếp đến đến là Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa với tỷ lệ 2,79 và Thủ Đức đạt 2,57.
Các trường có mức cạnh tranh cao khác gồm: Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (2,51), Lê Trọng Tấn (2,45), Mạc Đĩnh Chi (2,35), Nguyễn Hữu Huân (2,35), Lê Quý Đôn (2,31), Phú Nhuận (2,22), Phạm Văn Sáng (2,17), Vĩnh Lộc (2,16), Trần Phú (2,12), Thạnh Lộc (2,11), Tây Thạnh (2,07), Bình Phú (2,05) và Trần Khai Nguyên (2,02).
Ở nhóm trung bình, tức trường thuộc tốp 2, tỷ lệ chọi phổ biến dao động từ 1,1 đến dưới 2,0. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất. Những trường như THPT Hùng Vương (1,66), Võ Thị Sáu (1,4), Nguyễn Du (1,38), Nguyễn Thái Bình (1,22)… có mức cạnh tranh vừa phải, phù hợp với đa số HS có học lực khá. Nhóm này thường có lợi thế về quy mô chỉ tiêu tương đối lớn, giúp “giãn” áp lực tuyển sinh.
Đáng chú ý là nhóm trường có tỷ lệ chọi thấp, thậm chí dưới 1,0 – nghĩa là số NV 1 ít hơn chỉ tiêu. Nhóm này gồm Trường THPT Nguyễn Văn Linh (0,18), Ngô Gia Tự (0,26), Trần Hữu Trang (0,29), GDKTTH Lê Thị Hồng Gấm (0,3) hay THPT Nguyễn Thị Diệu (0,38)…
Những trường có ít HS đăng ký NV 1, dẫn đến tỷ lệ chọi thấp là những trường thuộc tốp 3, có điểm chuẩn thấp nhất, thường được HS chọn làm NV 3. Tức NV an toàn của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 hằng năm.
Nguyễn Thái, 22 tuổi, đăng ký thi tốt nghiệp THPT tại trường cấp ba cũ chỉ một ngày trước hạn chót.
Năm 2024, khi chỉ còn cách tấm bằng kỹ sư công trình thủy lợi hơn một năm đại học, Thái bỏ ngang, dù gia đình hết lời can ngăn. Thái thấy mình không hợp ngành này, chỉ học theo định hướng của bố mẹ.
Trong hai năm sau đó, Thái làm phục vụ ở quán ăn, cà phê gần nhà gần 10 tiếng mỗi ngày, nhận lương khoảng 8 triệu đồng/tháng. Chán nản trong chuỗi ngày bất định kéo dài, sống không mục tiêu, Thái quyết định "làm lại cuộc đời" bằng cách đăng ký thi lại tốt nghiệp ba môn Văn, Sử, Địa (tổ hợp C00), để đăng ký vào đại học, các ngành Báo chí, Luật vốn yêu thích.
Quỳnh Anh, sinh viên năm thứ nhất ngành Quản trị kinh doanh ở một trường tư thục tại Hà Nội, cũng đăng ký thi tốt nghiệp năm nay. Năm ngoái, nữ sinh đạt điểm thấp hơn kỳ vọng nên đành "học tạm" dù không thích.
Vào học, cô nhanh chóng thấy lạc lõng giữa nhiều bạn bè "sang chảnh" và cũng mông lung về ngành, thấy chung chung.
"Bỏ dở thì rủi ro nên mình tranh thủ ôn thi lại với mục tiêu vào các ngành dễ nhìn ra cơ hội nghề nghiệp hơn như Tài chính - Ngân hàng", nữ sinh cho hay.
Thái và Quỳnh Anh nằm trong hơn 63.800 thí sinh tự do của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Con số này cao nhất kể từ năm 2020 đến nay (41.000-58.000 người).
"Phần lớn thí sinh tự do đăng ký thi tốt nghiệp THPT để lấy điểm xét tuyển lại đại học nhằm có thêm cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mong muốn", ông Đỗ Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, trường Đại học Mở Hà Nội, nhận định.
Năm ngoái, số thí sinh trượt tốt nghiệp THPT chưa tới 9.000 em (0,8% tổng thí sinh). Do đó, nhóm thi lại để lấy bằng không nhiều.
Lý giải, ông Ngọc Anh cho hay kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện giữ vai trò quan trọng trong xét tuyển đại học. Năm ngoái, lần đầu tiên kỳ thi theo chương trình phổ thông mới, đề thi được đánh giá khó, nhiều em chưa có kinh nghiệm thi cử hay chiến lược đặt nguyện vọng xét tuyển nên chưa đạt mong muốn.
Đồng tình, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng nghịch lý "điểm chuẩn đại học cao vượt xa điểm thi" năm ngoái cũng có thể là nguyên nhân.
Chẳng hạn, điểm thi năm 2025 theo tổ hợp phổ biến trong khoảng 21-23, nhưng với mức điểm cộng, quy đổi IELTS khác nhau giữa các trường, nhiều em có thể đạt 25-26 điểm và trúng tuyển. Trong khi đó, những thí sinh không có điểm cộng khả năng trượt hoặc đỗ không đúng nguyện vọng nên thi lại.
Ông Đỗ Ngọc Anh chỉ ra một lý do khác là thay đổi về quy chế tuyển sinh đại học năm nay. Cụ thể, thí sinh dù xét tuyển theo phương thức nào cũng phải đạt tổng điểm ba môn trong tổ hợp (hoặc Toán, Văn và một môn khác) từ 15 điểm trở lên.
"Có những thí sinh tự do dù định dùng đăng ký bằng học bạ nhưng vẫn phải thi tốt nghiệp để đáp ứng điều kiện", ông nói.
Ngoài ra, có nhóm đã trúng tuyển đại học như mong muốn, nhưng nay không muốn theo đuổi nữa. Điều này bắt nguồn từ việc hướng nghiệp chưa tốt, dẫn tới chọn sai ngành. Theo ông Vinh, đây là vấn đề tồn tại nhiều năm.
Ông khuyên thí sinh thi lại xem xét năng lực, sở thích để chọn ngành, trường, thay vì chỉ cố gắng để đỗ một trường danh tiếng hơn.
"Các bạn có thể xem xét các con đường khác như cao đẳng, học nghề, nếu thấy không phù hợp với đại học", ông nói.
Số thí sinh cao kỷ lục, cũng đồng nghĩa Quỳnh Anh và Thái đối mặt cuộc cạnh tranh gay gắt hơn cho giấc mơ đại học. Dù vậy, cả hai quyết tâm thử sức để có cơ hội làm lại.
Thái đã nghỉ làm thêm từ cuối năm ngoái để tập trung ôn luyện, mua khóa học trực tuyến khoảng một triệu đồng cho cả ba môn. Trong những lần luyện đề gần đây, chàng trai Ninh Bình thấy khả quan khi có thể đạt 8-9 điểm một môn.
"Mình sẽ dồn lực cho tháng ôn luyện cuối cùng, hy vọng có thể đạt được mong muốn", Thái nói.
Còn Quỳnh Anh vừa thi chứng chỉ IELTS 6.0 để quy đổi sang điểm môn Tiếng Anh, bởi thấy lợi thế hơn so với việc chỉ dùng thuần điểm thi. Nữ sinh mong ngoài tăng thêm cơ hội nghề nghiệp còn được học ở những trường có tiếng như Học viện Ngân hàng hay Đại học Thương mại.
Ông Ngọc Anh dự đoán cục diện xét tuyển đại học có thể căng thẳng hơn mọi năm, song thí sinh không nên bi quan, hiểu một cách cơ học rằng "tất cả các ngành, tất cả các trường đều tăng điểm chuẩn".
"Cạnh tranh sẽ tăng rõ nhất ở các ngành, trường có sức hút lớn, nhu cầu xã hội cao hoặc có nhiều thí sinh cùng lựa chọn tổ hợp xét tuyển phổ biến", ông nói.
10 chuyên đề ôn tập môn hóa học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Phạm Lê Thanh, Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=O-evHzBVmxc
Trong chuyên đề 6: Ester – lipid, giáo viên hệ thống các dạng bài trọng tâm của chương trình hóa 12. Từ lý thuyết danh pháp, tính chất hóa học để xử lý các bài toán Ester liên hệ phổ hồng ngoại IR và các phương pháp phân tích hiện đại thường xuất hiện trong cấu trúc đề thi.
Trước đó, vào ngày 5.5, trong chuyên đề 5: Cân bằng hóa học, giáo viên giúp học sinh nắm gọn các yếu tố ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cân bằng. Chuyên đề trang bị tư duy giải nhanh bài toán hiệu suất và lý thuyết thực hành, bám sát các câu hỏi liên hệ sản xuất trong đề thi THPT.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
TOEFL iBT tại nhà thường được gọi là TOEFL iBT Home Edition là hình thức thi TOEFL iBT do Viện Khảo thí Giáo dục Mỹ (ETS) triển khai từ năm 2020, trong giai đoạn nhiều trung tâm khảo thí bị ảnh hưởng bởi COVID-19.
Hình thức này cho phép thí sinh làm bài tại nhà, trên máy tính cá nhân với giám thị theo dõi trực tuyến trong suốt quá trình thi.
Đây không phải là một chứng chỉ riêng tách khỏi TOEFL iBT. Theo ETS, TOEFL iBT Home Edition có nội dung, cấu trúc và cách chấm điểm tương ứng với bài TOEFL iBT tổ chức tại trung tâm khảo thí. Bài thi đánh giá bốn kỹ năng tiếng Anh học thuật gồm đọc, nghe, nói và viết.
Điểm khác biệt chính nằm ở địa điểm tổ chức. Với bài thi tại trung tâm, thí sinh đến địa điểm khảo thí được ủy quyền. Với bài thi tại nhà, thí sinh tự chuẩn bị máy tính, phòng thi, kết nối Internet và thực hiện bài thi theo quy trình giám sát từ xa của ETS.
Để dự thi, thí sinh cần có máy tính đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, camera, micro, loa, đường truyền Internet ổn định và trình duyệt thi chuyên dụng.
ETS yêu cầu thí sinh kiểm tra thiết bị trước ngày thi. Nếu thiết bị hoặc không gian thi không đáp ứng quy định vào ngày thi, thí sinh có thể không được làm bài.
Về không gian, thí sinh phải ở một mình trong phòng, bàn làm việc cần được dọn trống theo quy định, không có tài liệu, thiết bị điện tử hoặc vật dụng không được phép.
Khi check-in, giám thị có thể yêu cầu thí sinh xuất trình giấy tờ tùy thân, xoay camera để kiểm tra phòng, bàn làm việc và khu vực xung quanh.
Trong thời gian làm bài, thí sinh được giám sát qua camera và micro. Các hành vi như rời khỏi vị trí khi chưa được phép, có người khác xuất hiện trong phòng, dùng thiết bị không được phép, ghi chép sai quy định hoặc làm gián đoạn quy trình giám sát có thể ảnh hưởng đến bài thi.
Từ năm 2026, TOEFL iBT có một số điều chỉnh về thang điểm và thời gian trả kết quả. ETS chuyển sang thang điểm 1-6 cho từng kỹ năng và điểm tổng, có bước 0,5 điểm.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, thí sinh vẫn nhận thêm điểm quy đổi theo thang 0-120. Kết quả chính thức được công bố trong tài khoản ETS sau khoảng 3 ngày kể từ ngày thi.
Theo ETS, TOEFL iBT được hơn 13.000 tổ chức tại hơn 160 quốc gia chấp nhận. Nhiều trường đại học ở các quốc gia sử dụng điểm TOEFL iBT trong tuyển sinh, xét học bổng hoặc đánh giá năng lực tiếng Anh đầu vào.
Một số nơi ghi nhận TOEFL iBT Home Edition tương đương bài thi tại trung tâm (TOEFL iBT "truyền thống"). Một số chương trình hoặc cơ quan có thể yêu cầu bài thi được thực hiện tại trung tâm khảo thí.
Với hồ sơ tuyển sinh đại học, thí sinh cần kiểm tra trực tiếp trên trang tuyển sinh của trường hoặc chương trình dự định nộp hồ sơ. Nếu thông tin chỉ ghi "TOEFL iBT", thí sinh nên hỏi thêm bộ phận tuyển sinh về việc có chấp nhận TOEFL iBT Home Edition hay không.
Tương tự tại Việt Nam, việc công nhận TOEFL iBT và TOEFL iBT Home Edition hoàn toàn không tương đồng, đặc biệt ở các trường đại học, cao đẳng nên người dự thi cần tìm hiểu kỹ.
Thí sinh cần rà soát ba nhóm thông tin. Thứ nhất, quy định của nơi tiếp nhận điểm gồm trường đại học, chương trình học bổng, cơ quan visa hoặc hội đồng nghề nghiệp.
Thứ hai, yêu cầu kỹ thuật gồm máy tính, camera, micro, loa, Internet và phần mềm thi. Thứ ba, điều kiện phòng thi gồm không gian riêng, bàn làm việc, ánh sáng, tiếng ồn và khả năng duy trì kết nối trong suốt thời gian làm bài.
