Dữ liệu từ trang theo dõi chuyến bay Flightradar24 hôm nay cho thấy máy bay không người lái (UAV) trinh sát MQ-4C Triton của hải quân Mỹ xuất phát từ căn cứ Sigonella tại Italy, bay qua vịnh Ba Tư, quần thảo ở eo biển Hormuz rồi quay đầu trở về điểm xuất phát.
Tuy nhiên, sau khi tiến vào không phận Arab Saudi, UAV Mỹ bật mã phát đáp “7400”, cho thấy nó đã mất kết nối với đài điều khiển. Máy bay sau đó chuyển hướng về phía Iran và liên tục hạ độ cao, từ 15.850 m xuống 2.900 m.
Phi cơ chuyển sang mã phát đáp “7700”, được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn trên vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iran.
Biên tập viên Stefano D’Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nhận định chiếc MQ-4C đã lao xuống biển, nhưng cho rằng còn quá sớm để kết luận sự việc có liên quan đến Iran hay không.
Giới chức Mỹ và Iran chưa lên tiếng về thông tin.
MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân. Hệ thống Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon.
Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất. Hải quân Mỹ ban đầu dự định đặt mua 70 chiếc, nhưng sau đó cắt giảm đơn hàng còn 27 máy bay. Theo trang tin chuyên ngành Inside Defense, toàn bộ dự án Triton đã tiêu tốn khoảng 13 tỷ USD, khiến giá mỗi phi cơ MQ-4C có thể lên tới hơn 600 triệu USD nếu tính cả chi phí nghiên cứu và phát triển.
Máy bay dài 14,5 m, có sải cánh 40 m và khối lượng rỗng 6,7 tấn. Một chiếc MQ-4C có thể làm nhiệm vụ liên tục trong 30 giờ, tầm hoạt động 15.200 km, trần bay 18 km và đạt tốc độ tối đa 575 km/h.
Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện – hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.
Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.
Quân đội Mỹ đã gần 30 máy bay các loại trong 6 tuần xung đột với Iran, trong đó có ít nhất một đến hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry, nhiều phi cơ tiếp dầu KC-135, 4 tiêm kích hạng nặng F-15E, một cường kích A-10, một số trực thăng có người lái và 16 UAV MQ-9 Reaper.
Ngoại trưởng Vương Nghị nói trong cuộc điện đàm hôm 30.4 rằng Trung Quốc và Mỹ nên chuẩn bị cho "các cuộc trao đổi cấp cao quan trọng", đồng thời cảnh báo vấn đề Đài Loan là "điểm rủi ro lớn nhất" đối với quan hệ giữa hai nước, theo Reuters.
"Vấn đề Đài Loan liên quan lợi ích cốt lõi của Trung Quốc", ông Vương Nghị nói với ông Rubio, đồng thời kêu gọi Mỹ nên giữ lời hứa và đưa ra những lựa chọn đúng đắn để mở ra không gian mới cho hợp tác song phương và nỗ lực vì hòa bình thế giới.
Cuộc điện đàm diễn ra vài tuần trước hội nghị thượng đỉnh dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5. Phát biểu của Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh vị trí của Đài Loan trong chương trình nghị sự hàng đầu của Bắc Kinh.
Lần cuối cùng ngoại trưởng hai nước gặp mặt trực tiếp là tại Munich (Đức) vào tháng 2, khi căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới giảm bớt. Một thỏa thuận đình chiến thuế quan mong manh đã được chốt trong cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Hàn Quốc hồi tháng 12.2025.
"Dưới sự chỉ đạo chiến lược của Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump, quan hệ Trung Quốc - Mỹ nhìn chung vẫn ổn định. Cả hai bên nên bảo vệ sự ổn định khó khăn lắm mới đạt được, chuẩn bị tốt cho chương trình nghị sự của các cuộc gặp gỡ cấp cao quan trọng, mở rộng hợp tác và quản lý những khác biệt", ông Vương nói với ông Rubio trong cuộc điện đàm hôm 30.4.
Hai nhà ngoại giao cũng thảo luận về tình hình ở Trung Đông, theo thông cáo của Trung Quốc, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Cũng trong ngày 30.4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Jamieson Greer đã có cuộc điện đàm với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong để thảo luận về chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Trump vào ngày 14 - 15.5.
Ông Bessent cho biết cuộc điện đàm diễn ra thẳng thắn và toàn diện, trong đó, ông nêu bật những quy định "gây khiêu khích" gần đây của Trung Quốc đã gây tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong khi đó, đài CCTV của Trung Quốc đưa tin Phó thủ tướng Hà Lập Phong đã có các cuộc trao đổi thẳng thắn, sâu sắc và xây dựng với hai quan chức Mỹ. Tại cuộc điện đàm, phía Trung Quốc bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về những biện pháp hạn chế thương mại chống Trung Quốc gần đây của Mỹ. Tuy nhiên, hai bên đồng ý sẽ tiếp tục gia tăng đồng thuận, quản lý khác biệt và tăng cường hợp tác.
Khi được hỏi về tác động của giá nhiên liệu cao sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 31/3 cho biết "tất cả những gì tôi phải làm là rời Iran".
"Chúng tôi sẽ làm điều đó rất sớm", ông nói, thêm rằng giá dầu sau đó sẽ lao dốc. "Chúng tôi đang hoàn thành công việc, tôi nghĩ là trong vòng hai tuần tới, có thể là thêm vài ngày nữa".
Tổng thống Trump cũng cho rằng xung đột tại Trung Đông có thể chấm dứt dù Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận.
"Không, họ không cần phải đạt thỏa thuận với tôi", ông nói. "Khi nào chúng tôi cảm thấy rằng họ đã bị đẩy lùi về thời kỳ đồ đá đủ lâu và không thể chế tạo vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẽ rời đi".
Đây là tuyên bố rõ ràng nhất từ trước đến nay của ông Trump về ý định sớm kết thúc chiến dịch đã kéo dài hơn một tháng qua ở Trung Đông. Xung đột này đã làm thay đổi trật tự khu vực, gây gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu và khiến nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump rẽ sang hướng khác.
Trong cuộc họp báo ngày 31/3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth không loại trừ khả năng triển khai lực lượng trên bộ đến Iran. Ông nhấn mạnh những ngày tới sẽ "mang tính quyết định" với xung đột tại Trung Đông. "Iran biết vậy và hầu như không thể làm gì về mặt quân sự", ông Hegseth cho hay.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày tuyên bố nước này sẽ ngừng bắn nếu biết rằng sẽ không bị tấn công một lần nữa.
"Chúng tôi chưa bao giờ muốn có căng thẳng hay chiến tranh ở bất kỳ giai đoạn nào, đồng thời có đủ quyết tâm để chấm dứt cuộc chiến này nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, đặc biệt là các đảm bảo cần thiết để ngăn hành động gây hấn tái diễn", ông nói.
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Chính quyền Thái Lan phát hiện hàng loạt vụ làm giả giấy khai sinh và chuyển đổi hộ khẩu cho trẻ em Trung Quốc thời gian qua.
Ngày 2-5, chính quyền Thái Lan cho biết ba công chức ở tỉnh Nakhon Ratchasima đã bị bắt giữ vì bị cáo buộc cấp giấy khai sinh giả và chuyển đổi hộ khẩu cho ít nhất 10 trẻ em Trung Quốc.
Theo báo Bangkok Post, hôm 1-5, cơ quan chức năng đã phát lệnh bắt giữ đối với cán bộ đăng ký cấp cao của xã Pho Klang, huyện Muang, và một cựu huyện trưởng, nhân viên tại huyện Huai Thalaeng.
Khi bị thẩm vấn, các công chức đã thừa nhận sử dụng tên người cha giả và hồ sơ giả từ Bệnh viện Fort Suranari do quân đội điều hành ở Korat để cấp giấy khai sinh. Những người đàn ông Thái Lan được ghi tên là cha ruột trong các giấy khai sinh đều phủ nhận những đứa trẻ là con mình. Đến nay đã có 13 trường hợp đăng ký khai sinh gian lận được xác minh.
Ông Kittipong Pongsurawet, lãnh đạo xã Pho Klang, nói rằng các nghi phạm đã đòi từ 10.000 - 30.000 baht (khoảng 300 - 900 USD) tiền hối lộ từ một đường dây do người Trung Quốc vận hành cho mỗi giấy khai sinh giả.
"Vụ bê bối này liên quan đến nhiều người", ông khẳng định.
Tuần trước cảnh sát ở Bangkok đã bắt giữ sáu nghi phạm, một trong số đó là một quan chức huyện Thon Buri, liên quan đến một đường dây tương tự. Nhóm này thuê đàn ông Thái Lan đăng ký kết hôn giả và xác nhận quan hệ cha con để tạo quốc tịch Thái Lan cho trẻ em Trung Quốc.
Cuối tuần này, cảnh sát nhập cư tại sân bay Suvarnabhumi đã chặn một công dân Trung Quốc rời khỏi Thái Lan với một bé trai 10 tháng tuổi mang giấy khai sinh được cấp tại Pho Klang.
Ngoài ra cuộc điều tra ở Nakhon Ratchasima cũng phát hiện hàng chục trẻ em Trung Quốc được đăng ký hộ khẩu tại Pho Klang. Các quan chức chính quyền tỉnh khi đến kiểm tra các địa điểm này chỉ thấy những khu đất trống.
Theo ông Kittipong Pongsurawet, lãnh đạo Pho Klang, tổng số vụ việc đang được điều tra hiện tại lên tới 50 vụ, trong số đó gồm 29 vụ giả giấy khai sinh. Chính quyền đang rà soát các tài liệu trong 5 năm qua để hủy bỏ các giấy chứng nhận gian lận.
Các quan chức cho biết việc cấp quốc tịch Thái Lan cho trẻ em nước ngoài sẽ tạo ra những lợi thế lâu dài và trong một số trường hợp là liên quan việc chuyển nhượng tài sản.
