Iran tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (drone) mang tính cảnh cáo nhằm vào các tàu chiến Mỹ hoạt động tại vịnh Oman, trong bối cảnh căng thẳng hàng hải giữa hai nước tiếp tục gia tăng.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran cáo buộc Hải quân Mỹ đã quấy rối hoạt động hàng hải và bắt giữ các tàu thương mại cũng như tàu chở dầu trên biển. Phía Iran cho rằng động thái phóng tên lửa và drone nhằm gửi đi thông điệp cảnh báo tới lực lượng Mỹ.
Tuyên bố của Iran được đưa ra không lâu sau khi Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ (INDOPACOM) thông báo lực lượng nước này đã chặn giữ tàu M/T Davina, một tàu không quốc tịch đang chịu lệnh trừng phạt, tại khu vực Ấn Độ Dương trong đêm trước đó.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của Tehran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định các lực lượng Iran không tấn công hoặc nổ súng vào bất kỳ tàu chiến nào của Hải quân Mỹ.
“Iran không tấn công hay khai hỏa vào các tàu chiến của Hải quân Mỹ. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là hành động vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai nước”, CENTCOM chia sẻ trên mạng xã hội X.
Đoạn vdeo do truyền thông Iran đăng tải ghi lại cảnh tên lửa nước này được phóng đi nhằm vào các tàu chiến Mỹ – Video: X/@sentdefender
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam ngày 5-6 kêu gọi cộng đồng quốc tế gia tăng sức ép buộc Israel chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và ngừng phá hủy khu vực miền nam Lebanon, đồng thời cảnh báo Iran không nên coi Lebanon là công cụ phục vụ các toan tính khu vực.
Phát biểu tại lễ phát động chương trình kêu gọi viện trợ nhân đạo khẩn cấp, ông Salam cho biết Chính phủ Lebanon đang triển khai kế hoạch hỗ trợ tiền mặt cho khoảng 1 triệu người phải sơ tán do xung đột, cùng 50.000 người vẫn đang sinh sống tại miền nam đất nước.
Nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của chính phủ là đưa người dân trở về nhà, ông Salam khẳng định việc bảo đảm cho người dân hồi hương một cách an toàn và trong danh dự là trách nhiệm trọng tâm của Beirut trong giai đoạn hiện nay.
Theo Thủ tướng Lebanon, nước này đã lựa chọn con đường đàm phán vì đây là phương án ít tốn kém nhất để đạt được mục tiêu buộc Israel rút quân khỏi lãnh thổ Lebanon và tạo điều kiện để người dân trở về nơi sinh sống.
Đề cập đến Iran, ông Salam nhấn mạnh: “Hãy thương lấy miền nam của chúng tôi. Chúng tôi là người dân của vùng đất này. Lebanon không phải là quân bài mặc cả trong bất kỳ cuộc chơi nào của ai, và miền nam cũng không phải là một mặt trận dự bị cho bất kỳ bên nào”.
Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri – đồng minh thân cận của lực lượng Hezbollah – đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn giữa Israel và Lebanon do Mỹ làm trung gian, cho rằng văn bản này kèm theo những điều kiện mà phía Lebanon không thể chấp nhận.
Cụ thể, đề xuất ngừng bắn được đưa ra sau vòng đàm phán thứ tư giữa phái đoàn Lebanon và Israel tại Washington dưới sự bảo trợ của Mỹ hôm 3-6.
Theo nội dung được công bố, hai bên nhất trí hướng tới một lệnh ngừng bắn với điều kiện Hezbollah chấm dứt các cuộc tấn công và rút toàn bộ lực lượng khỏi khu vực phía nam sông Litani.
Theo Hãng thông tấn nhà nước Lebanon (NNA), ông Berri nhận định đề xuất lẽ ra có thể mang ý nghĩa tích cực nếu chỉ bao gồm một lệnh ngừng bắn vô điều kiện trên bộ, trên biển và trên không, đồng thời chấm dứt các hoạt động phá hủy tại Lebanon.
Tuy nhiên, ông cho rằng thỏa thuận đã bị “gài điều kiện” khi yêu cầu Hezbollah phải ngừng bắn và rút lực lượng khỏi khu vực phía nam sông Litani.
Nhà lãnh đạo Quốc hội Lebanon khẳng định Beirut chỉ chấp nhận một thỏa thuận dựa trên nguyên tắc ngừng bắn toàn diện, không kèm bất kỳ hạn chế hay điều kiện nào. Ông cũng yêu cầu chấm dứt các hoạt động san ủi, phá hủy cơ sở hạ tầng và tài sản dân sự trong lãnh thổ Lebanon.
Bên cạnh đó, ông Berri cho rằng việc Hezbollah rút khỏi khu vực phía nam sông Litani chỉ có thể được thực hiện song song với việc Israel rút quân khỏi các khu vực mà nước này đang kiểm soát hoặc chiếm đóng tại Lebanon.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã bác bỏ khả năng Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei gặp Tổng thống Donald Trump, sau khi nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ mong muốn tổ chức một cuộc gặp với người đứng đầu Iran.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh Al Mayadeen của Lebanon phát sóng ngày 5-6, ông Araghchi cho biết đã thấy thông tin về việc ông Trump sẵn sàng gặp Lãnh tụ tối cao Iran, nhưng nhấn mạnh rằng cần nhìn nhận vấn đề một cách thực tế.
“Tôi nghĩ chúng ta nên thực tế, suy nghĩ và sống trong thế giới thực”, Ngoại trưởng Iran nói, hàm ý hạ thấp triển vọng diễn ra một cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo.
Trước đó một ngày, khi trả lời phỏng vấn báo New York Post, Tổng thống Trump cho biết ông muốn gặp Lãnh tụ tối cao Iran và cho rằng hai bên “có lẽ sẽ gặp nhau vào một thời điểm nào đó”, tùy thuộc vào diễn biến tình hình.
Ngoại trưởng Iran cho biết việc ông Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện công khai kể từ khi nhậm chức là do các yêu cầu an ninh trong bối cảnh xung đột với Israel mới chỉ tạm lắng nhờ lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ ngày 8-4.
Hiện ông Mojtaba vẫn trực tiếp theo dõi và điều hành công việc quốc gia một cách chặt chẽ, đồng thời nắm quyền kiểm soát hoàn toàn các vấn đề của đất nước.
Chính phủ Iran dự kiến hơn 10 triệu người dân nước này đổ về thủ đô để tiễn đưa cố lãnh tụ, như đã từng diễn ra trong tang lễ của người tiền nhiệm là cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ruhollah Khomeini năm 1989.
AP dẫn lời các nhà phân tích cho hay sự góp mặt đông đảo của người dân sẽ mang đến sự ủng hộ cho chính quyền Tehran, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang tìm cách tận dụng lợi thế kiểm soát eo biển Hormuz trên bàn đàm phán với Mỹ. Al Jazeera đưa tin đại diện hơn 100 nước cũng có mặt tại lễ tang.
Việc Iran chọn ngày 4.7, đúng dịp nước Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc, để bắt đầu lễ quốc tang đã thu hút sự chú ý của giới quan sát, dù giới hữu trách không thừa nhận cố ý chọn ngày này.
Phát biểu tại sự kiện mừng 250 năm quốc khánh ở tượng đài Mount Rushmore thuộc bang Nam Dakota, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước Mỹ đã giáng đòn nặng nề vào Iran. "Họ vô cùng muốn dàn xếp xong (một thỏa thuận). Chúng tôi cho họ một tuần để tổ chức lễ tang", ông Trump nói.
Cũng trong hôm qua, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cảnh báo eo biển Hormuz không phải là địa điểm để các thế lực ngoài khu vực phô diễn sức mạnh quân sự, theo Al Jazeera. Lời cảnh báo trên được đưa ra sau khi Anh và Pháp bày tỏ sẵn sàng ủng hộ hoạt động tự do đi lại tại eo biển.
Văn phòng Thủ tướng Israel cũng đưa ra bình luận về thông tin do tờ The New York Times đăng tải với nội dung các quan chức Mỹ từng lo ngại Israel có thể ám sát Trưởng đoàn đàm phán Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, hoặc Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Theo văn phòng này, đây là thông tin bịa đặt. Washington chưa phản hồi về thông tin này.
Ông Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran đã cảnh báo các quốc gia Vùng Vịnh rằng Tehran "không có lằn ranh đỏ" khi nói đến việc bảo vệ đất nước, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo phát động một "cuộc tấn công lớn khác" nhằm vào Iran.
"Các quốc gia vùng Vịnh đã đứng về phía ông Trump trong cuộc đối đầu giữa Iran và chính quyền Mỹ nên để mắt kỹ tới các giếng dầu và khí đốt của mình. Để bảo vệ an ninh của dân tộc Iran, chúng tôi không có bất kỳ lằn ranh đỏ nào", ông Rezaei cho biết.
Trước đó, vào cùng ngày, vị quan chức này cũng đưa ra lời cảnh báo nhắm vào ông Trump và các binh sĩ Mỹ liên quan đến những tuyên bố lặp đi lặp lại của Tổng thống Mỹ trong suốt cuộc xung đột rằng Washington sẽ kiểm soát đảo Kharg, nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.
Bên cạnh đó, ông Ali Akbar Velayati, cố vấn chính sách đối ngoại của Lãnh tụ Tối cao Iran đã cảnh báo rằng "Trục Kháng chiến" đang "sẵn sàng bóp cò" để "xóa sạch" lực lượng Mỹ khỏi khu vực.
Mặt khác, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cảnh báo nếu Iran tấn công 1, Mỹ sẽ đáp trả gấp 20 lần.
"Chúng tôi vừa tấn công họ (Iran) rất mạnh", ông nói với các phóng viên trên chuyên cơ sau hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.
"Đó thực sự là hành động đáp trả những gì xảy ra đêm qua. Họ thực tế đã tấn công 3 con tàu chứ không phải 2, và khi họ tấn công, chúng tôi đáp trả mạnh hơn rất nhiều. Cứ mỗi lần họ tấn công chúng tôi, chúng tôi sẽ đánh trả theo tỷ lệ 20 chọi 1", nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định.
Ngày 8/7, ông Trump tuyên bố rằng lệnh ngừng bắn với Iran không còn hiệu lực.
Căng thẳng leo thang trong những ngày gần đây tại eo biển Hormuz, khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào hơn 80 mục tiêu của Iran vì Tehran tấn công 3 tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải này mà không có sự phối hợp trước. Mỹ cáo buộc Iran là bên vi phạm lệnh ngừng bắn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ đã tấn công 85 mục tiêu quân sự của Mỹ tại các quốc gia Vùng Vịnh để đáp trả.
Nhà đàm phán cấp cao của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf, cáo buộc Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, viện dẫn các cuộc không kích mới nhất, việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt dầu mỏ, những hành động mà Tehran cho là vi phạm các "điều chỉnh" của Iran tại eo biển Hormuz, cũng như các cuộc tấn công liên tiếp của Israel nhằm vào Li Băng. Ông tuyên bố Iran sẽ "không khuất phục".
Các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran đã bị tạm hoãn do lễ tang của cố Lãnh tụ Tối cao, Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei. Các cuộc thương lượng được dự kiến sẽ tiếp tục sau khi lễ tang kéo dài 6 ngày tại Iran kết thúc. Hiện chưa rõ các cuộc tập kích "ăn miếng, trả miếng" này có ảnh hưởng tới tiến độ đàm phán trong tương lai hay không, khi 2 bên vẫn đang tỏ ra rất cứng rắn và không có ý định nhượng bộ.
Theo Hãng tin AP ngày 19-7, Bộ Tư pháp Mỹ hôm 15-7 đã đệ đơn lên Tòa án trục xuất khủng bố nước ngoài (Alien Terrorist Removal Court - ATRC), đề nghị trục xuất một cá nhân không được công khai danh tính.
Đây là đơn đầu tiên mà tòa án này tiếp nhận kể từ khi được thành lập theo Đạo luật Chống khủng bố và thi hành án tử hình hiệu quả năm 1996.
Trong phản hồi được đăng trên website của tòa, Chánh án Joan Ericksen cho biết ATRC đã tổ chức phiên điều trần đầu tiên vào ngày 16-7.
Tuy nhiên bà Ericksen cho biết hội đồng xét xử còn băn khoăn về mối liên hệ giữa các hành vi của người bị đề nghị trục xuất với những điều khoản pháp luật mà chính phủ viện dẫn.
Theo bà, phần giải trình tại phiên điều trần cho thấy Bộ Tư pháp cần thêm thời gian để cân nhắc và hoàn thiện lập luận.
Chánh án đã yêu cầu chính phủ bổ sung thêm thông tin trước ngày 22-7.
Theo luật liên bang Mỹ, tổng chưởng lý hoặc thứ trưởng Tư pháp có thể nộp đơn mật lên ATRC để đề nghị trục xuất một người bị nghi là "người nước ngoài khủng bố".
Nếu đơn được chấp nhận, tòa sẽ mở phiên điều trần công khai, trong đó chính phủ phải chứng minh người này đáp ứng định nghĩa theo luật.
Một cá nhân có thể bị xếp vào diện này nếu từng tham gia hoạt động khủng bố, công khai ủng hộ hoặc cổ xúy các hoạt động khủng bố, hoặc là thành viên của một tổ chức chính trị hay xã hội khuyến khích khủng bố.
Theo Trung tâm Tư pháp Liên bang Mỹ, ATRC chưa từng nhận bất kỳ đơn yêu cầu nào hay tổ chức phiên điều trần nào cho đến tuần trước. Tòa gồm năm thẩm phán do Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ John Roberts chỉ định.
Động thái mới diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch trục xuất người nhập cư.
Năm 2025, chính quyền đã viện dẫn Đạo luật Kẻ thù từ nước ngoài năm 1798 để trục xuất những người di cư Venezuela mà giới chức cáo buộc có liên hệ với một băng nhóm bị coi là tổ chức khủng bố.
Đạo luật này cho phép giam giữ và trục xuất các công dân của một quốc gia bị coi là kẻ thù.
Xuyên suốt chiều dài lịch sử nước Mỹ, chính quyền mới chỉ áp dụng văn bản này ba lần và tất cả đều liên quan đến những cuộc xung đột quân sự lớn.
Tại một phiên điều trần liên quan đến vụ việc này vào năm ngoái, Thẩm phán liên bang James Boasberg từng nhận định ATRC mới là cơ quan phù hợp để xem xét các yêu cầu trục xuất dựa trên lý do an ninh quốc gia, thay vì các tòa án liên bang thông thường. Ông cho biết Quốc hội đã lập ra tòa này để xử lý chính những trường hợp như vậy.
