Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 28/2 tuyên bố máy bay không người lái (UAV) giá rẻ “được thiết kế dựa trên dòng Shahed” đã thực chiến lần đầu trong chiến dịch tấn công Iran.
Cơ quan này không nêu tên cụ thể, song ảnh đăng kèm cho thấy đó là dòng Lucas, có giá ước tính 35.000 USD mỗi chiếc. Đây cũng là mẫu UAV tự sát đầu tiên mà Mỹ triển khai trong xung đột với Iran.
Thông tin về hiệu quả thực chiến của nó vẫn còn hạn chế. Dù vậy, Wall Street Journal dẫn lời các quan chức quốc phòng cấp cao Mỹ giấu tên cho biết UAV Lucas đã được sử dụng trong những cuộc tập kích thành công nhằm vào hàng loạt địa điểm của quân đội Iran và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Những cuộc tấn công của Lucas đã góp phần khiến số đòn đánh bằng UAV của Iran giảm tới 83% trong những ngày đầu xung đột, theo nhóm quan chức.
“Từ giai đoạn đầu chiến sự, UAV FLM 136, còn gọi là Lucas, đã xóa sổ nhiều mục tiêu quân sự của Iran, trong khi những hệ thống UAV được đầu tư nhiều tiền của từ các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng lại tham gia rất ít”, báo Mỹ cho hay.
Lucas không đến từ doanh nghiệp nào trong hơn 400 công ty khởi nghiệp về UAV được rót vốn đầu tư mạo hiểm tại Mỹ, cũng không phải sản phẩm của Thung lũng Silicon nổi tiếng. Thay vào đó, mẫu phi cơ này được chính quân đội Mỹ phát triển bằng cách sao chép công nghệ và thiết kế UAV tự sát Shahed-136 của Iran.
Dù lần đầu thực chiến trong xung đột Trung Đông, UAV Lucas thực chất được Mỹ chế tạo nhằm chuẩn bị cho xung đột với các đối thủ ngang hàng.
Trong những cuộc diễn tập mô phỏng kịch bản chiến tranh quy mô lớn, giới chuyên gia phát hiện rằng quân đội Mỹ sẽ cạn kiệt đạn dược thiết yếu chỉ trong vòng 2-3 tuần. Do đó, Lầu Năm Góc muốn sở hữu mẫu UAV có thể sản xuất nhanh chóng với số lượng lớn, đạt tầm bay xa và có giá thành đủ rẻ để không gây áp lực lớn lên ngân sách.
Dưới thời chính quyền cựu tổng thống Joe Biden, một nhóm nhỏ quan chức Lầu Năm Góc đã theo đuổi ý tưởng chế tạo một phiên bản UAV Shahed dành cho quân đội Mỹ, tương tự nhiều quốc gia và nhóm vũ trang phi nhà nước trên thế giới.
Năng lực của UAV dạng Shahed đã được chứng minh trong xung đột Ukraine. Nga được cho là sử dụng hàng nghìn UAV Geran-2, phiên bản tự sản xuất dựa trên dòng Shahed-136, để tập kích Ukraine mỗi tháng, trong đó có những trận đánh cao điểm huy động hơn 1.000 phi cơ chỉ trong một đêm.
Một đội ngũ nhỏ thuộc văn phòng kỹ thuật và nghiên cứu của quân đội Mỹ sau đó xây dựng kế hoạch tháo rời, phân tích UAV Geran-2 thu được từ Ukraine. Đây là lần đầu Mỹ áp dụng kỹ thuật đảo ngược để sao chép công nghệ quân sự của nước khác để phát triển sản phẩm nội địa trong vòng 50 năm.
Một cựu quan chức quốc phòng mô tả Lucas, viết tắt của cụm từ “hệ thống chiến đấu không người lái giá rẻ”, không có đầy đủ tính năng như nhiều mẫu UAV đắt tiền và cũng không sử dụng linh kiện cao cấp nhất, song có chi phí chế tạo thấp và có thể sản xuất với số lượng lớn.
Michael Horowitz, cựu quan chức cấp cao Lầu Năm Góc và là một trong những lãnh đạo của đội ngũ phát triển Lucas, cho biết quân đội các nước có khả năng tự phát triển vũ khí tầm xa chính xác cao với giá rẻ. “Vấn đề là Mỹ không chi một đồng nào cho loại khí tài này”, ông nói.
UAV Lucas hồi năm 2024 được lựa chọn để tham gia sáng kiến giúp triển khai hàng nghìn vũ khí tự hành trước tháng 8/2025. Động thái này đã gây ra nhiều tranh cãi, do mẫu UAV này khi đó mới chỉ tồn tại dưới dạng mô hình, song lại đánh bại nhiều hệ thống đã hoàn thiện.
Do Lucas là tài sản thuộc sở hữu trí tuệ của chính phủ, Mỹ đang dùng phương pháp từng áp dụng để chế tạo tàu chiến trong thời kỳ Thế chiến II, đó là huy động các nhà thầu thứ cấp để sản xuất hàng loạt UAV theo nhu cầu thời chiến.
Các công ty ít tên tuổi là SpektreWorks và Integration Innovation được giao nhiệm vụ chế tạo UAV Lucas. Tổng cộng 5 nhà sản xuất sẽ được chọn, trong đó mỗi hãng sẽ xuất xưởng khoảng 300 chiếc mỗi tháng, theo một cựu quan chức quốc phòng Mỹ am hiểu kế hoạch.
Thủy quân lục chiến Mỹ là lực lượng đầu tiên sử dụng UAV Lucas và đã đặt mua khoảng 6.000 chiếc để triển khai ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Số UAV trên đã được chuyển cho CENTCOM trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tiến hành các cải cách sâu rộng trong lĩnh vực mua sắm quốc phòng, giúp quân đội mua vũ khí nhanh chóng và dễ dàng hơn, cũng như tăng cường sử dụng công nghệ dân sự để hiện đại hóa khí tài.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hồi tháng 8/2025 ra quyết định hủy bỏ các quy trình và rào cản tồn tại từ lâu, giúp quân đội Mỹ nhanh chóng triển khai UAV Lucas.
Dù vậy, một số chuyên gia vẫn cảnh báo rằng thành công của Lucas trong xung đột Trung Đông, khi đối đầu với lưới phòng không đã suy yếu của Iran, không đồng nghĩa là nó sẽ đạt hiệu quả trong những cuộc chiến với các cường quốc quân sự ngang hàng với Mỹ.
“UAV Mỹ không phải đối mặt với biện pháp gây nhiễu đáng kể nào ở Trung Đông. Tình hình sẽ khác trong kịch bản xảy ra xung đột giữa Mỹ với Nga hoặc Trung Quốc. Mọi công nghệ đều sẽ bị đánh bại vào thời điểm nào đó”, Jack De Santis, chuyên gia về tác chiến điện tử, nói với Wall Street Journal.
Một lo ngại khác với quân đội Mỹ là thiếu hụt công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone) giá rẻ. Thực trạng này đang giúp các nhóm dân quân thân Iran tiếp tục sử dụng drone cỡ nhỏ để tấn công những căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Sự thiếu hụt về vũ khí hiện đại giá rẻ trong xung đột với Iran được cho là lời cảnh tỉnh với quân đội Mỹ. “Chúng ta chưa sẵn sàng. Chính phủ không có thứ mình cần ở quy mô như nhu cầu”, Julie Bush, đồng sáng lập công ty công nghệ quốc phòng Valinor Enterprises, nhận định.
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên ngày 4.6 đưa tin nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un đã đến thăm một cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân mới đi vào hoạt động và kêu gọi mở rộng "theo cấp số nhân" kho vũ khí hạt nhân của đất nước.
Ông Kim cho biết năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí đã tăng hơn gấp đôi so với 5 năm trước và chỉ thị các quan chức tiếp tục tăng sản lượng để đáp ứng các mục tiêu chiến lược dài hạn.
Trong chuyến thăm, ông Kim đã được báo cáo về các quy trình sản xuất mới, tích hợp công nghệ tiên tiến hơn, đồng thời xem xét các mục tiêu sản lượng hiện tại và kế hoạch tương lai.
Ông Kim cho biết việc mở rộng là cần thiết trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng và sự đối đầu lâu dài với các thế lực thù địch, đồng thời tái khẳng định chính sách không ngừng tăng cường khả năng răn đe hạt nhân của đất nước.
Tại một cuộc họp tham vấn quan trọng về tăng cường lực lượng hạt nhân đã được tổ chức cùng ngày, ông Kim đã vạch ra các hướng dẫn để đẩy nhanh cả việc mở rộng về chất lượng và số lượng kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Ông Kim nói rằng đất nước đã đưa ra "những quyết định có trách nhiệm và quan trọng", bao gồm việc vạch ra trình tự và các biện pháp bảo đảm để thực hiện cái mà ông mô tả là một kế hoạch rộng lớn nhằm tăng cường lực lượng hạt nhân "theo cấp số nhân".
Nhà lãnh đạo cho biết Triều Tiên đã "đặt ra một cột mốc mang tính chuyển đổi cho sự phát triển năng lực hạt nhân".
Chưa rõ ông Kim đã đến thăm cơ sở hạt nhân nào. Theo Yonhap, hiện Triều Tiên được cho là có các cơ sở làm giàu uranium tại ba địa điểm gồm Yongbyon, Kangson và Kusong. Chưa rõ liệu bản tin của KCNA có ám chỉ sự tồn tại của địa điểm thứ tư hay không.
Theo AFP, Triều Tiên đã rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân vào năm 1993 và kể từ đó đã tiến hành sáu vụ thử hạt nhân. Nước này được cho là đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Truyền thông Mỹ hồi đầu tuần dẫn cáo trạng của cơ quan công tố liên bang về bê bối gian lận nhập cư tại Oakdale, thành phố với khoảng 6.600 dân ở phía tây nam bang Louisiana, miền nam nước Mỹ, trong đó có sự tham gia của ba cảnh sát trưởng đương chức hoặc đã về hưu, một cảnh sát tư pháp và một chủ cửa hàng địa phương.
Theo cáo trạng, trong gần 10 năm qua, nhóm cảnh sát tại thành phố Oakdale và các thị trấn lân cận đã tạo ra hàng loạt báo cáo tội phạm, trong đó các "nạn nhân", chủ yếu là người nhập cư, trình báo về việc bị cướp dọc quốc lộ 165, nối liền Oakdale, thị trấn Glenmora và làng Forest Hill.
Hồi tháng 7/2025, Alexander Van Hook, khi đó là quyền công tố viên liên bang tại Louisiana, các vụ cướp "xuất hiện với mật độ dày đặc bất thường" tại Oakdale và khu vực lân cận, trong đó nạn nhân người thường không phải cư dân Louisiana. Sau khi điều tra, Van Hook đã đưa ra kết luận gây sốc: "Trên thực tế, các vụ cướp đó chưa từng xảy ra".
Cuộc điều tra liên ngành được khởi động sau khi các nhà điều tra của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) phát hiện nhiều điểm bất thường trong các hồ sơ xin visa loại U ở Oakdale. Đây là loại visa dành cho nạn nhân trong các vụ án, cho phép họ ở lại Mỹ để tiếp tục hợp tác với cơ quan điều tra.
Lợi dụng lỗ hổng này, hàng trăm người nhập cư đã móc nối với các cảnh sát trưởng ở Oakdale và khu vực xung quanh để làm giả các báo cáo về những vụ cướp chưa từng xảy ra. Mỗi "nạn nhân" nộp cho cảnh sát trưởng 5.000 USD để được xác nhận đủ điều kiện được cấp visa U nhằm "phục vụ điều tra".
Giới chức Oakdale cho biết chủ mưu của đường dây này là Chandrakant "Lala" Patel, chủ cửa hàng Subway cùng một số cơ sở kinh doanh nhỏ khác tại địa phương và được cư dân mô tả là rất thân thiện.
Patel, từng được cấp visa U, bị cáo buộc đứng ra kết nối những người nhập cư muốn ở lại Mỹ với cảnh sát để khai khống hồ sơ những vụ cướp.
Đầu tháng này, một đại bồi thẩm đoàn tại Boston đã truy tố 10 công dân Ấn Độ với cáo buộc dàn dựng các vụ cướp cửa hàng tiện lợi ở Massachusetts và nhiều nơi khác để có được visa U.
Theo cơ quan chức năng, một kẻ giả danh cướp và một tài xế sẽ xuất hiện để dùng súng cướp tiền của nhân viên bán hàng hoặc chủ cửa hàng, rồi bỏ chạy. Vài phút sau, "nạn nhân" sẽ gọi cảnh sát và đưa video từ camera an ninh làm bằng chứng, giúp họ có visa U.
Bản cáo trạng liên bang đã làm rung chuyển vùng nông thôn bang Louisiana, không chỉ vì mức độ nghiêm trọng của vụ án mà còn vì danh tính các bị cáo. Những cái tên bị nêu trong hồ sơ gồm cảnh sát trưởng Oakdale Chad Doyle, cảnh sát tư pháp Michael Slaney, cảnh sát trưởng ở Forest Hill Glynn Dixon, và cựu cảnh sát trưởng tại Glenmora Tebo Onishea.
Herbert Byrd, 57 tuổi, cựu cảnh sát Oakdale, cho hay cảnh sát trưởng Doyle từng được đánh giá là mang lại thay đổi sau khi được bổ nhiệm năm 2020. Doyle đã giúp sở cảnh sát Oakdale nâng cấp trang thiết bị và giúp họ được tăng lương sau nhiều năm chờ đợi.
Tuy nhiên, Byrd về sau bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường ở Doyle. "Tôi để ý thấy anh ta đi du thuyền rất nhiều. Điều đó hơi kỳ lạ, nhưng tôi không phán xét, vì biết đâu anh ta xuất thân từ một gia đình giàu có", Byrd kể lại.
4 cảnh sát và chủ cửa hàng Patel đều phủ nhận cáo buộc. Phiên xét xử dự kiến diễn ra hồi tháng 3 tại Louisiana đã bị hoãn và chưa có lịch mới.
Video Walker C1 khiêu vũ và múa ballet với người thật - Video: YouTube/UBTech
Trong video được đăng trên kênh YouTube UBTech Robotics, Walker C1 biểu diễn các động tác trong vở ballet Hồ Thiên Nga cùng các vũ công người thật. Robot thực hiện nhiều động tác đồng bộ với độ chân thật cao.
Công ty UBTech cho biết Walker C1 không chỉ là một robot trình diễn, mà còn thể hiện định hướng phát triển robot dịch vụ thông minh có khả năng làm việc, tương tác và di chuyển hài hòa với con người.
Theo giới thiệu của công ty, Walker C1 có kích thước tương đương người thật, được thiết kế để hoạt động trong các không gian công cộng như khách sạn, sân bay và trung tâm triển lãm. Đây cũng là robot hình người độc quyền biểu diễn tại Triển lãm Chuỗi cung ứng quốc tế Trung Quốc (Chain Expo 2026) diễn ra từ ngày 22 đến 26-6.
UBTech hiện chưa công bố thông số kỹ thuật chi tiết của Walker C1. Tuy nhiên theo trang công nghệ Interesting Engineering (Mỹ), mẫu robot này nhiều khả năng là biến thể nâng cấp từ Walker C - robot thương mại mà công ty từng ra mắt trước đây.
Walker C được giới thiệu năm ngoái với hệ thống định vị U-SLAM cho phép tự động lập kế hoạch di chuyển, tốc độ đi bộ khoảng 6km/h và hỗ trợ tương tác đa ngôn ngữ. Robot được định hướng phục vụ tại phòng triển lãm, trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng và các khu vực dịch vụ công cộng.
Ngoài vai trò hướng dẫn viên hay lễ tân thông minh, robot còn có thể hỗ trợ hỏi đáp, phát thanh giọng nói và tương tác với khách.
UBTech hiện được xem là một trong những doanh nghiệp robot hình người lớn của Trung Quốc.
Cuối năm ngoái, công ty cho biết đã xuất xưởng 1.000 robot hình người đầu tiên và đặt mục tiêu đạt 10.000 robot trong năm nay.
Tuần trước, UBTech thông báo ký thỏa thuận cung cấp robot Walker S2 cho Airbus. Tuy nhiên hãng sản xuất máy bay châu Âu sau đó cho biết việc hợp tác hiện mới ở "giai đoạn thử nghiệm ý tưởng rất sơ khai", đồng thời đang thảo luận khả năng hợp tác với nhiều công ty công nghệ khác.
Theo báo Global Times, Trung Quốc hiện có hơn 140 doanh nghiệp sản xuất robot hình người hoàn chỉnh tính đến cuối năm 2025, với hơn 330 sản phẩm đã được đưa ra thị trường. Thông tin này được Thứ trưởng Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc Trương Vân Minh công bố hồi đầu năm nay.
