“Các binh sĩ Ukraine tiếp tục áp đặt lệnh trừng phạt đối với đội tàu bóng tối chuyên chở dầu của Nga. Họ đã đánh trúng hai tàu như vậy ở vùng biển dẫn vào cảng Novorossiysk ở Biển Đen. Những tàu này từng được sử dụng để vận chuyển dầu, nhưng giờ chúng không còn làm vậy được nữa”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói hôm nay.
Tổng thống Ukraine đăng kèm video từ cảm biến ảnh nhiệt trên một xuồng không người lái tự sát, cho thấy nó tiếp cận phần đuôi một tàu hàng đang thả neo trên biển. Hình ảnh bị cắt sau đó, dường như là khi xuồng tự sát kích nổ bên dưới đuôi mục tiêu, chưa rõ thiệt hại cụ thể.
Truyền thông Ukraine cho biết chiến dịch do Cơ quan An ninh (SBU) và hải quân thực hiện dưới sự chỉ đạo của Bộ tổng tham mưu quân đội.
“Năng lực tác chiến tầm xa của Ukraine sẽ được phát triển toàn diện cả trên biển, trên không và trên bộ”, ông Zelensky cho hay, đồng thời gửi lời cảm ơn đến các quân nhân tham gia chiến dịch.
Giới chức Nga chưa bình luận về thông tin.
Alexander Drozdenko, lãnh đạo tỉnh Leningrad, cùng ngày cho hay máy bay không người lái (UAV) Ukraine đã tấn công Primorsk, cảng lớn thứ hai của Nga trên biển Baltic, gây ra hỏa hoạn. Ông nói rằng hơn 60 UAV đã bị bắn hạ trong đêm, đám cháy đã được dập tắt và không có sự cố tràn dầu nào xảy ra.
Các cuộc tập kích bằng xuồng không người lái từ Ukraine từng buộc Hạm đội Biển Đen Nga di chuyển tàu chiến từ cảng nhà ở bán đảo Crimea về thành phố Novorossiysk, cách đó khoảng 300 km về phía đông. Nga cũng xây dựng nhiều lớp rào chắn bằng sà lan và phao nổi, đồng thời triển khai máy bay tuần tra để bảo vệ lực lượng.
Ukraine sau đó cũng nhiều lần nhắm vào cảng Novorossiysk bằng xuồng và tàu lặn không người lái.
Tin Gốc: Vnexpress
Tờ The Washington Post ngày 30.4 dẫn lới nhiều quan chức Mỹ cho biết tàu sân bay USS Gerald R. Ford sẽ rời Trung Đông và bắt đầu hành trình trở về nước trong những ngày tới.
Đây sẽ là sự giảm tải cho khoảng 4.500 thủy thủ trên tàu sau 10 tháng triển khai nhưng đồng thời cũng là sự mất mát đáng kể về hỏa lực khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đang bế tắc.
USS Gerald R. Ford là một trong 3 tàu sân bay Mỹ trong khu vực. Hai tàu còn lại là USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln. Trong khi tàu Ford đang ở biển Đỏ, các tàu Lincoln và Bush đang hoạt động ở biển Ả Rập để thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ nhắm vào các tàu chở dầu hoặc hàng hóa từ các cảng của Iran.
Chưa rõ chính xác khi nào tàu Ford sẽ rời Trung Đông. Một quan chức Mỹ cho biết có thể tàu sẽ trở về bang Virginia vào khoảng giữa tháng 5.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin này.
Tính đến ngày 29.4, tàu Ford hoạt động 309 ngày, kỷ lục về thời gian triển khai của tàu sân bay Mỹ thời hiện đại. Điều này đã gây ra ảnh hưởng như vụ cháy trong phòng giặt là khiến một số thủy thủ bị thương, hay nhiều sự cố nhà vệ sinh trên tàu. Sau khi trở lại cảng, dự kiến con tàu sẽ trải qua quá trình sửa chữa và bảo trì toàn diện.
Tại phiên điều trần trước Quốc hội ngày 29.4, lần đầu tiên từ khi các lãnh đạo Lầu Năm Góc điều trần từ khi chiến dịch tấn công Iran bắt đầu, nhiều nghị sĩ đã đề cập việc kéo dài thời gian triển khai của tàu sân bay.
Các nghị sĩ đặt câu hỏi với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth về việc liệu chi phí mà tàu và thủy thủ đoàn phải gánh chịu có cần thiết hay không. Việc giữ tàu Ford trên biển quá lâu sẽ không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của nó mà còn ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của các tàu chiến khác vì các xưởng bảo dưỡng chúng có năng lực hạn chế.
Thời gian triển khai thông thường của tàu sân bay kéo dài 6 - 7 tháng để đảm bảo các tàu tuân thủ lịch trình bảo dưỡng.
"Chúng ta đang đánh đổi điều gì?", hạ nghị sĩ Dân chủ Gil Cisneros chất vấn. "Một quá trình ra quyết định khó khăn đã dẫn đến việc gia hạn sau khi tham khảo ý kiến của hải quân", Bộ trưởng Hegseth đáp.
Hiện tại, lệnh phong tỏa là chiến thuật gây áp lực quân sự chính mà Mỹ đang sử dụng đối với Iran, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình hạt nhân của mình.
Tổng thống Trump được cho là đã ra lệnh cho trợ lý chuẩn bị kéo dài thời gian phong tỏa nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, việc duy trì phong tỏa cũng làm kéo dài xung đột và đẩy giá xăng dầu lên cao, tác động đến ông Trump và đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 tới.
Tại phiên điều trần ngày 29.4, các nghị sĩ yêu cầu lãnh đạo Lầu Năm Góc trình bày chiến lược cho cuộc xung đột. Hạ nghị sĩ Dân chủ John Garamendi cáo buộc Nhà Trắng đã đưa nước Mỹ đến "thảm họa chính trị và kinh tế ở mọi cấp độ", theo tờ The Guardian.
"Tổng thống đã tự đẩy mình và nước Mỹ vào vũng lầy của một cuộc chiến khác ở Trung Đông. Ông ấy đang tuyệt vọng cố gắng thoát khỏi những sai lầm của chính mình", ông Garamendi nói.
Đáp lại, Bộ trưởng Hegseth phản đối việc gọi cuộc xung đột là "một vũng lầy" và chỉ trích ông Garamendi vì tuyên truyền cho kẻ thù.
Theo ông Jules Hurst, Giám đốc tài chính của Lầu Năm Góc, chi phí ước tính từ cuộc xung đột đối với Mỹ là 25 tỉ USD và con số này vẫn đang tăng lên, chủ yếu đến từ đạn dược và bao gồm cả hoạt động, bảo trì và thay thế thiết bị.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đại tá Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm thuộc quân đội Mỹ, ngày 16/4 thông báo nước này đã bàn giao toàn bộ căn cứ lớn tại Syria trong khuôn khổ lộ trình chuyển giao "có tính toán và dựa trên điều kiện thực tế".
Dù vậy, quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các đối tác địa phương trong hoạt động chống khủng bố, nhằm duy trì an ninh khu vực và bảo đảm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng không thể trỗi dậy trở lại.
Truyền thông địa phương cho biết Mỹ đã tổ chức ba đoàn xe với tổng cộng 200 phương tiện, chở trang thiết bị hạng nặng và các hệ thống phòng không về hướng biên giới Iraq.
Bộ Quốc phòng Syria cho biết quá trình bàn giao các cơ sở quân sự được thực hiện "trong khuôn khổ phối hợp đầy đủ" giữa chính phủ nước này và Mỹ. Dù rút khỏi những căn cứ chủ chốt, lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện hạn chế tại Qamishli và Hasakah thông qua hình thức văn phòng an ninh, cũng như tại căn cứ Istirahat al-Wazir.
"Khôi phục chủ quyền của nhà nước Syria đối với các khu vực trước đây nằm ngoài tầm kiểm soát, trong đó có vùng đông bắc và khu vực biên giới, là kết quả của nỗ lực liên tục nhằm thống nhất đất nước trong khuôn khổ một nhà nước duy nhất", Bộ Ngoại giao Syria cho hay.
Damascus cho biết quá trình rút quân diễn ra sau khi thỏa thuận giữa chính phủ Syria và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd dẫn đầu được triển khai thành công, cùng với những tiến triển trong cuộc chiến chống tàn dư của IS.
Căn cứ Qasrak, từng là cơ sở lớn nhất của liên quân quốc tế chống IS tại đông bắc Syria, hiện được các đơn vị thuộc Sư đoàn 60 quân đội Syria quản lý.
Quá trình Mỹ rút quân khỏi Syria đã bắt đầu từ cuối tháng 2, được cho là một phần trong kế hoạch thu hẹp hiện diện quân sự của Washington tại nước này.
Mỹ đã rút lực lượng khỏi căn cứ al-Tanf ở miền đông Syria, gần biên giới Jordan. Các lực lượng Mỹ và đồng minh SDF cũng hoàn tất chuyển giao khoảng 5.700 nghi phạm IS từ các trại giam ở đông bắc Syria sang Iraq để xét xử.
Mỹ triển khai quân tại Syria những năm qua với nhiệm vụ chính là ngăn chặn sự hồi sinh của IS. Dù tổ chức này đã mất kiểm soát vùng lãnh thổ cuối cùng tại Syria từ năm 2019, các nhóm hoạt động ngầm vẫn tiến hành một số cuộc tấn công rải rác tại Syria, Iraq và các khu vực lân cận.
Tin Gốc: Vnexpress
Suốt khoảng 10 năm Jeromy Smith làm kỹ sư thử nghiệm chuyến bay tại căn cứ không quân Edwards ở Nam California, anh đã không ít lần than phiền với vợ về rủi ro trong công việc.
"Anh ấy rất yêu công việc của mình. Ngay từ khi còn nhỏ, anh ấy đã biết mình muốn theo ngành hàng không", Lauren Smith, 30 tuổi, nhớ lại về người chồng 32 tuổi của mình trong cuộc phỏng vấn hôm 16/6. Dù đang làm công việc mơ ước, Jeromy cũng hiểu rất rõ mối nguy hiểm luôn rình rập khi bay thử nghiệm thường xuyên trên những chiếc phi cơ quân sự, trong đó có dòng B-52 già cỗi.
"Anh ấy nói về chuyện đó suốt", Lauren cho hay.
Hôm 15/6, nỗi sợ hãi lớn nhất của Jeromy đã trở thành sự thật, khi chiếc oanh tạc cơ B-52 anh tham gia thử nghiệm lao xuống đất ngay sau khi cất cánh từ căn cứ Edwards. Máy bay bốc cháy dữ dội, khiến toàn bộ 8 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng. Đám cháy lớn đến mức có thể nhìn thấy từ cách đó vài km trên khắp sa mạc Mojave.
Các quan chức không quân Mỹ cho hay không ai có thể sống sót trong vụ tai nạn thảm khốc như vậy và họ nhiều khả năng mất tới 6 tháng để xác định điều gì đã xảy ra với chiếc B-52.
Chuyến bay thử nghiệm hồi đầu tuần nằm trong kế hoạch của không quân Mỹ nhằm nâng cấp hệ thống radar cùng các thiết bị điện tử hàng không khác của máy bay B-52, vốn từ lâu đã trở nên lỗi thời trước các hệ thống phòng không.
Lauren cho biết chuyến bay vốn dĩ được lên lịch vào ngày 12/6, ngay sau khi chồng cô, một nhân viên dân sự của Lầu Năm Góc, vừa hết chế độ nghỉ chăm vợ sinh để trở lại làm việc. Con trai út của họ hiện mới được 4 tháng tuổi.
Cô cho hay chồng mình kể rằng chuyến bay liên tục bị hoãn lại để sửa chữa, nhưng anh không đi sâu vào chi tiết. "Họ cứ lùi lịch hết lần này đến lần khác", cô nói. "Và dù có vấn đề gì đi nữa, lẽ ra nó phải được khắc phục xong rồi chứ".
Người phát ngôn không quân Mỹ cho biết "quy trình an ninh" khiến ông không thể bình luận về việc chuyến bay có bị hoãn để sửa chữa hay không, nhưng ông khẳng định hoạt động bay thử nghiệm "vẫn thường xuyên được lên lịch và thay đổi lịch trình" vì nhiều lý do, như việc bảo dưỡng hay do thời tiết.
Máy bay lỗi thời
Oanh tạc cơ B-52 được hãng Boeing thiết kế vào thập niên 1940 và bắt đầu đưa vào sử dụng liên tục từ năm 1955 đến nay. Phiên bản B-52 mới nhất của không quân Mỹ cũng được chế tạo từ năm 1962.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, B-52 đóng vai trò chủ chốt trong bộ ba hạt nhân của Lầu Năm Góc, trong đó có máy bay ném bom, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, trải qua thời gian, quân đội Mỹ đã phải rất chật vật mới có thể duy trì khả năng hoạt động của chúng.
Hồi tháng 4, tướng Stephen L. Davis, Tư lệnh Bộ chỉ huy Tiến công Toàn cầu của không quân Mỹ, cho biết họ đang gặp khó khăn trong việc tìm nguồn linh kiện thay thế, buộc các kỹ thuật viên phải tháo dỡ phụ tùng từ những chiếc máy bay khác sang.
Tính đến năm 2025, không quân Mỹ vẫn vận hành 58 chiếc B-52 trong phi đội gồm 76 chiếc.
Bên trong những chiếc B-52 là một hệ thống lạc hậu và hoàn toàn dùng công nghệ analog. Buồng lái dày đặc những dãy đồng hồ kim và công tắc cần gạt. Hệ thống điều khiển kết nối với cánh tà máy bay qua hàng mét dây cáp và ròng rọc. Trên trần máy bay còn có một ô cửa nhỏ để phi hành đoàn có thể định vị bằng kính lục phân dựa vào các vì sao trên trời.
Từ cách đây 11 năm, dấu vết thời gian đã hằn rõ trên những mẫu oanh tạc cơ B-52 của không quân Mỹ. Một phóng viên lên máy bay tham quan nhân kỷ niệm 60 năm ngày nó ra đời kể rằng phi cơ bị đọng nước ngay trong buồng lái. Thậm chí, một động cơ còn không thể khởi động.
Khi đang bay trên vùng Đại Bình nguyên, hệ thống điện trên chiếc B-52 bỗng nhiên tắt trong vài phút. "Đây mới đúng là trải nghiệm trọn vẹn đấy", phi công phụ vừa cười vừa nói với phóng viên trong lúc tìm cách khởi động lại máy bay.
Khó thay thế
Bất chấp những sự cố như vậy, B-52 được cho là vẫn an toàn và đáng tin cậy hơn so với các dòng oanh tạc cơ đời mới. Nhờ thiết kế đơn giản và sở hữu tới 8 động cơ, mẫu phi cơ này thường vẫn có thể tiếp tục bay ngay cả khi một động cơ gặp trục trặc.
Theo số liệu thống kê an toàn của không quân Mỹ, 10 năm qua, tỷ lệ xảy ra tai nạn nghiêm trọng của B-52 chỉ bằng một phần nhỏ so với các dòng máy bay ném bom và chiến đấu cơ khác. Thiết kế đơn giản cũng giúp B-52 thường xuyên ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu, trong khi những chiếc oanh tạc cơ hiện đại, tinh vi hơn lại thường phải nằm xưởng bảo dưỡng.
Không quân Mỹ từ thập niên 1960 đã bắt đầu bàn về việc thay thế B-52. Tuy nhiên, kế hoạch cho dòng máy bay ném bom tầm xa này nghỉ hưu đã liên tục bị hoãn lại, bởi các phương án thay thế đều gây thất vọng.
Oanh tạc cơ tàng hình B-21 Raider, phương án thay thế mới nhất cho B-52, dự kiến vận hành vào năm tới. Tuy nhiên, tình trạng đội vốn đã khiến đơn đặt hàng 132 chiếc B-21 ban đầu của Lầu Năm Góc bị cắt giảm xuống chỉ còn 21 chiếc. Đến nay, mới chỉ có hai chiếc B-21 được bàn giao để bay thử nghiệm.
B-21 có giá 700 triệu USD mỗi chiếc, nhưng dự kiến chỉ được sử dụng hạn chế trong các nhiệm vụ đặc biệt. Trong khi đó, B-52 đã được cải tiến để thực hiện nhiều loại nhiệm vụ của không quân Mỹ.
Hồi tháng 3, một tháng sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, các lãnh đạo Lầu Năm Góc tự tin vào khả năng kiểm soát bầu trời của mình đến mức không quân Mỹ bắt đầu triển khai B-52 trên bầu trời Iran.
Bất chấp vụ tai nạn mới nhất với chiếc B-52 thử nghiệm, không quân Mỹ cho biết họ sẽ vẫn phải duy trì phi đội này cho đến những năm 2050. Để làm được điều đó, những oanh tạc cơ hơn 60 năm tuổi này sẽ phải trải qua nhiều đợt nâng cấp, trong đó có việc trang bị động cơ và hệ thống radar mới.
Tin Gốc: Vnexpress