Ngày 9-5, Hội Y học dự phòng Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Thủy đậu – Vắc xin thế hệ 2 chủng MAV/06 và những cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới (WHO)”.
Phó giáo sư Phạm Quang Thái – Phó trưởng khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương – cho biết mỗi năm trên thế giới có hơn 4.200 ca tử vong do thủy đậu.
Tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bệnh có xu hướng dịch chuyển sang người lớn, gia tăng đột biến mức độ nghiêm trọng và biến chứng. Đây là bệnh có mức độ lây lan rất cao, thậm chí lây trong giai đoạn ủ bệnh chưa có triệu chứng, 1 người nhiễm bệnh có thể lây từ 12-18 người.
Ở Việt Nam, thủy đậu liên tục nằm trong top 5 bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất, thế nhưng khi có dịch trong trường học thì mới được chú ý nhiều hơn, còn nếu không thì đa phần chỉ dừng lại ở mức “biết vậy thôi”.
Bên cạnh đó, hiện vắc xin thủy đậu vẫn chưa nằm trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Người dân muốn tiêm phải tự chi trả, nên nhiều địa phương lựa chọn phương án chỉ giám sát dịch chứ không triển khai rộng rãi.
Theo thống kê từ năm 2010 đến 2024, tại Việt Nam số ca nhập viện vì thủy đậu rất lớn. Có những năm cao điểm như 2018 lên tới hơn 63.000 ca được báo cáo, gia tăng từ tháng 2 đến tháng 5.
Tuy nhiên, từ năm 2023, số ca mắc thủy đậu có xu hướng tăng trở lại, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch vẫn hiện hữu nếu không duy trì tỉ lệ tiêm chủng phòng bệnh cao và đồng đều trong cộng đồng.
Ngoài biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm phổi hay tổn thương thần kinh, thủy đậu còn để lại sẹo rất nặng và đôi khi dẫn đến tử vong. Những nhóm nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh hay người suy giảm miễn dịch đều rất cần được bảo vệ.
Một vấn đề khác rất đáng chú ý là vi rút thủy đậu có thể tồn tại ngủ yên trong hệ thần kinh và tái hoạt động sau này dưới dạng zona thần kinh. Trước đây chúng ta thường nghĩ zona chỉ gặp ở người lớn tuổi, nhưng hiện nay tại các bệnh viện da liễu đã ghi nhận nhiều trường hợp rất trẻ, chỉ 18-20 tuổi cũng mắc bệnh, chủ yếu liên quan đến stress và suy giảm miễn dịch.
Trả lời câu hỏi tại sao tỉ lệ nhập viện do thủy đậu ở Việt Nam lại có xu hướng gia tăng, dù vắc xin đã có mặt từ lâu? Ông Thái cho rằng do khoảng trống bao phủ vắc xin, nhận thức sai lệch nghĩ đây là bệnh nhẹ và trễ nhịp lịch tiêm mũi vắc xin.
Hiện nay tỉ lệ tiếp cận vắc xin ở các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM đã cao hơn rất nhiều. Có khảo sát cho thấy khoảng 90% người dân có tiếp cận dịch vụ tiêm chủng.
Tuy nhiên, tỉ lệ bỏ sót vắc xin thủy đậu vẫn còn cao vì nhiều phụ huynh ưu tiên các vắc xin khác mà quên mất thủy đậu. Chính vì vậy, chúng ta vẫn liên tục ghi nhận các ổ dịch trường học, các ca biến chứng nặng và tử vong.
Phó giáo sư Thái khuyến cáo về thời điểm tiêm, hiện nay có thể tiêm sớm từ 9 tháng tuổi trong trường hợp có dịch. Tuy nhiên, nếu xét tối ưu về miễn dịch thì 12 tháng tuổi vẫn là thời điểm phù hợp nhất.
Lý do là trong những tháng đầu đời, trẻ còn nhận kháng thể từ mẹ. Nếu tiêm quá sớm, đáp ứng miễn dịch chưa thực sự tối ưu. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêm ở thời điểm từ 12 tháng tuổi trở lên cho khả năng tạo miễn dịch cao gấp nhiều lần so với tiêm lúc 9 tháng.
Sáng 2/4, khi dòng xe tải nối đuôi chạy qua quốc lộ 19B (phường An Nhơn) và tỉnh lộ 638 (các xã Hội Sơn, Hòa Hội, Bình Hiệp, Bình An), bụi đất phủ dày mặt đường, cuốn thẳng vào nhà dân hai bên. Đến trưa, nắng gắt khiến bụi bốc lên dày đặc, tạo thành những "cơn bão bụi", hạn chế tầm nhìn, không khí ngột ngạt.
Cửa hàng giải khát kết hợp tạp hóa của chị Đỗ Thị Kim Hương, ở tổ dân phố Tân Nghi, gần như lúc nào cũng đóng kín cửa. Để hạn chế ô nhiễm, chị dùng nylon phủ kín hàng hóa, từ bánh kẹo, mì gói đến các vật dụng sinh hoạt. Tuy vậy, lớp bụi mịn len lỏi vào bên trong.
"Bịt kín các lỗ thông gió nhưng bụi vẫn vào được. Khách đến thấy đồ ăn, nước uống dính bụi là quay đi ngay", chị Hương nói, cho biết điều lo nhất là sức khỏe của các con nhỏ sống trong cảnh khói bụi bủa vây.
Cách đó khoảng một km, gia đình anh Nguyễn Thanh Hiệp, 32 tuổi, có con nhỏ mới 4 tháng tuổi, cũng phải sống trong tình trạng "kín cổng cao tường" suốt nhiều tháng. Anh phải căng bạt che kín trước cửa, đồng thời dùng giấy carton bịt toàn bộ các khe thông gió. Nhà lúc nào cũng đóng kín nhưng bụi vẫn bám đầy đồ đạc, lau xong một lúc lại thấy lớp mới.
Bụi đất phát sinh từ khi sân bay Phù Cát xây dựng đường băng số 2 từ tháng 8/2025 để đón máy bay lớn. Ông Nguyễn Đình Chương, Chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho biết mỗi ngày dự án có 300-350 xe tải chở đất từ các mỏ về công trường, hoạt động liên tục từ 6h đến 21h30.
Quãng đường vận chuyển kéo dài hàng chục km, chủ yếu đi qua quốc lộ 19B và tỉnh lộ 638. Với mật độ xe lớn, mặt đường nhanh chóng bị phủ kín bụi đất, nhất là trong điều kiện nắng nóng. Hơn 80 hộ dân sống dọc đường bị ảnh hưởng. Chính quyền nhiều lần kiến nghị đơn vị thi công có biện pháp khắc phục, song tình trạng chưa được cải thiện.
Ông Võ Văn Chín, Trưởng phòng dự án 1, Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai (chủ đầu tư), cho biết dự án cần khoảng 5 triệu m3 đất san lấp. Với khối lượng đất lớn như vậy, thi công với tiến độ gấp, việc phát sinh bụi là khó tránh khỏi. Đơn vị đã bố trí 11 xe tưới nước dọc các tuyến đường để giảm bụi, song nắng nóng kéo dài, nước vừa tưới xong đã nhanh chóng bốc hơi, hiệu quả chưa cao.
"Sắp tới, chúng tôi sẽ tăng cường thêm xe tưới nước, đồng thời yêu cầu các xe chở đất che chắn kỹ, không để rơi vãi ra đường", ông Chín nói, cho biết dự án đã hoàn thành khoảng 60% khối lượng san lấp. Tình trạng bụi sẽ giảm khi quá trình vận chuyển đất hoàn tất sau hai tháng nữa
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định tổ chức lại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ trên cơ sở sáp nhập thêm 2 đơn vị liên quan.
Cụ thể, Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ TP.HCM và Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp được sáp nhập vào Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (tên giao dịch quốc tế là Startup And Innovation Hub of Ho Chi Minh City - SIHUB).
Trung tâm có trụ sở chính tại địa chỉ 123 Trương Định, phường Xuân Hòa, cùng 2 cơ sở ở phường Bến Thành và phường Phú Lợi. Đơn vị chịu sự quản lý trực tiếp của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính và hoạt động.
Theo quyết định, trung tâm có chức năng kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong và ngoài nước; thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo khu vực công; hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là thanh niên khởi nghiệp. Đồng thời, đơn vị cũng thực hiện các nhiệm vụ về thông tin, thống kê khoa học - công nghệ, chuyển giao công nghệ và truyền thông phục vụ quản lý nhà nước của TP.HCM.
Bên cạnh đó, trung tâm quản lý các nguồn vốn hỗ trợ thanh niên vay để học tập, sản xuất, kinh doanh; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý kinh tế; kết nối nguồn lực phát triển kinh tế cho thanh niên.
Cơ cấu tổ chức gồm giám đốc và các phó giám đốc, cùng 8 phòng chuyên môn như hành chính - tổng hợp, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, công nghệ số, thông tin - thống kê, giao dịch công nghệ…
Theo đề án tổ chức lại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, trong giai đoạn 2026 - 2030, trung tâm hướng tới phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP.HCM ngang tầm khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển sản phẩm chủ lực.
Đến giai đoạn 2031 - 2035, trung tâm đặt mục tiêu đạt chuẩn quốc tế, trở thành đầu mối đổi mới sáng tạo có lợi thế cạnh tranh trong khu vực, thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước.
SIHUB là đơn vị trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, giữ vai trò đầu mối kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tòa nhà 123 Trương Định có khuôn viên gần 17.000 m², được vận hành từ tháng 8.2025.
Trong 9 tháng qua, nơi đây tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm, sự kiện công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và các buổi gặp gỡ của lãnh đạo TP.HCM với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.
"Bụi than nhiều đến mức phủ thành một lớp dày đặc lên khắp các mặt đường. Cứ mỗi lần xe tải chạy qua là bụi lại tung tóe, bủa vây khắp nơi khiến chúng tôi ngạt thở, không tài nào chịu nổi", đó là lời than thở của một trong số hàng trăm công nhân đang làm việc tại khu cảng Chân Mây, bức xúc phản ánh đến Báo Thanh Niên.
Ghi nhận tại hiện trường khu vực cảng Chân Mây vào tháng 6.2026 cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí bởi bụi than ở đây đang diễn ra rất nghiêm trọng. Qua quan sát, tại khu vực này hiện có 2 đơn vị đang hoạt động tập kết than quy mô lớn bằng hình thức chứa lộ thiên là Công ty CP Phú Thái Global và Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN.
Hai bãi tập kết than này nằm cạnh nhau, có diện tích sử dụng lớn, lên tới hơn 5 ha/bãi. Tại đây, khối lượng than khổng lồ được chất thành những ngọn núi cao hàng chục mét. Điều đáng nói là với khối lượng vật liệu dễ phát tán như vậy, nhưng hai doanh nghiệp này chỉ che chắn sơ sài bằng bạt. Do không được lưu giữ trong hệ thống kho bãi khép kín khiến các bãi than này trở thành nguồn phát tán ô nhiễm di động bất kể ngày đêm.
Bên trong các khu bãi, hoạt động cơ giới diễn ra liên tục với tần suất cao. Bắt đầu từ sáng sớm, hàng chục máy móc liên tục hoạt động, phục vụ việc đào xới, múc than lên xuống. Mỗi khi máy móc hoạt động, bụi than lập tức bay mịt mù. Chỉ cần gặp một cơn gió, bụi than từ các đỉnh núi lộ thiên này sẽ bay tứ tung, làm đen nghịt cả một khoảng không gian lớn trên không trung mà mắt thường có thể dễ dàng nhìn thấy.
Phía bên ngoài, bụi than xuất hiện với mật độ dày đặc trên một số tuyến đường xung quanh khu vực cảng Chân Mây. Mỗi khi có phương tiện di chuyển qua, lớp bụi này lại bị cuốn ngược lên, bay tung tóe vào không trung. Chỉ cần đứng tác nghiệp tại khu vực này trong vòng vài phút, phóng viên đã không thể chịu đựng nổi sự ngột ngạt, bức bối do bị bụi than liên tục "tấn công".
Cảng Chân Mây là một trong 46 cảng biển được Hiệp hội Du thuyền châu Á lựa chọn để xây dựng điểm dừng chân cho các du thuyền hạng sang ở khu vực Đông Nam Á. Hằng năm, nơi đây đón những đoàn khách quốc tế lớn đến với Huế và miền Trung, đóng vai trò là cửa ngõ hàng hải quan trọng của thành phố di sản. Việc tập kết, vận chuyển và xuất nhập than gây ô nhiễm tại cảng Chân Mây đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động xuất nhập hàng hóa giao thương khác và hình ảnh du lịch của thành phố di sản.
Trao đổi với PV Thanh Niên về tình trạng trên, đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp TP.Huế (gọi tắt Ban quản lý) khẳng định việc tập kết than tại đây đã phát sinh nhiều vấn đề hệ lụy về môi trường đúng như phản ánh của báo chí. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng chỉ rõ cả hai doanh nghiệp hoạt động tập kết than tại đây đều chưa hoàn thành các thủ tục theo quy định.
Theo đại diện Ban quản lý, dự án Kho bãi phục vụ sản xuất kinh doanh tại khu cảng Chân Mây của Công ty CP Phú Thái Global và dự án Trung tâm logistics và thương mại dịch vụ Chân Mây của Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN đều đã được Ban quản lý cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Mục tiêu của hai dự án này là đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi, các công trình phụ trợ, lắp đặt máy móc thiết bị để lưu giữ, xếp dỡ hàng hóa, cung cấp dịch vụ liên quan đến vận tải và phục vụ lưu thông hàng hóa qua cảng Chân Mây.
Theo đó, dự án của Công ty CP Phú Thái Global có công trình cấp 2, theo quy định của pháp luật về xây dựng, công ty này phải lập báo cáo hoàn thành thi công xây dựng hạng mục công trình, công trình xây dựng để được kiểm tra trước khi đưa công trình, hạng mục công trình đi vào sử dụng. Tuy nhiên đến nay, Ban quản lý vẫn chưa nhận được báo cáo kiểm tra công tác nghiệm thu của chủ đầu tư.
Tương tự, đối với dự án của Công ty CP Kết cấu thép và thiết bị nâng VN có công trình cấp 3. Theo quy định, sau khi hoàn thành hoạt động xây dựng, công ty tự tiến hành nghiệm thu và báo cáo kết quả nghiệm thu theo quy định. Tuy nhiên Ban quản lý khẳng định đến nay vẫn chưa nhận được báo cáo kết quả nghiệm thu của công ty này.
Qua theo dõi, nắm bắt tình hình thực hiện dự án của 2 công ty này cũng như quá trình kiểm tra hiện trường, Ban quản lý cho biết 2 công ty này đang trong quá trình thi công, xây dựng các hạng mục công trình của dự án. Hiện họ cho một số doanh nghiệp thuê bãi để lưu chứa tạm thời than và dăm gỗ; nguồn than chủ yếu được nhập khẩu bằng tàu biển từ nước ngoài qua cảng Chân Mây để phân phối đi các điểm tiêu thụ.
Đại diện Ban quản lý khẳng định việc 2 doanh nghiệp này đưa vào hoạt động và khai thác dự án trước tiến độ đã được cấp phép nhưng chưa hoàn thành thủ tục theo quy định là chưa đảm bảo điều kiện theo quy định. Ban quản lý đã làm việc với các doanh nghiệp này, qua đó yêu cầu các công ty thực hiện công tác bảo vệ môi trường theo quy hoạch, hồ sơ môi trường đã phê duyệt. Ngoài các yêu cầu về triển khai thực hiện một số giải pháp tạm thời nhằm hạn chế tình trạng bụi than phát tán gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh, các doanh nghiệp có cam kết đang nghiên cứu chuyển đổi sang các mặt hàng khác và xây dựng kho lưu chứa để đảm bảo các vấn đề về môi trường.
Thời gian tới, Ban quản lý sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện của các doanh nghiệp; phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo đúng quy định.
