Bước chuyển mình trở thành “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”
Từ một trong những trung tâm công nghiệp trọng điểm của cả nước, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, phát triển cân bằng giữa kinh tế và chất lượng sống. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian đô thị.
Theo các chuyên gia, khi một địa phương “lên hạng”, áp lực về dân số, giao thông và dịch vụ công sẽ gia tăng nhanh chóng. Một đô thị trực thuộc Trung ương không thể vận hành hiệu quả nếu chỉ dựa vào một vài trung tâm cũ được mở rộng. Thay vào đó, cần hình thành các cực đô thị được quy hoạch đồng bộ, có khả năng tự vận hành và liên kết chặt chẽ theo mô hình đa trung tâm.
Trong định hướng phát triển dài hạn, sông Đồng Nai được xác định là “xương sống” về cảnh quan và không gian phát triển. Dọc theo hành lang này, nhiều khu đô thị quy mô lớn đang hình thành, được quy hoạch theo hướng tích hợp đa chức năng, kết hợp giữa nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.
Không chỉ dừng ở trục ven sông, Đồng Nai còn mở rộng không gian đô thị về phía khu vực sân bay Long Thành và các hành lang giao thông chiến lược theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đây là những khu vực có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới nhờ lợi thế kết nối và logistics.
Mô hình này sẽ giúp phân tán áp lực hạ tầng khỏi khu vực lõi, giảm nguy cơ quá tải về giao thông và dịch vụ công cộng, đồng thời tạo ra các khu vực có môi trường sống đồng bộ ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, các đại đô thị quy hoạch bài bản còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư vào địa phương. Khi một khu vực có hạ tầng hoàn chỉnh, pháp lý minh bạch và cộng đồng dân cư ổn định, dòng vốn từ các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ sẽ tự nhiên theo sau. Đây là vòng tuần hoàn kinh tế mà nhiều đô thị phát triển ở khu vực Đông Nam Á đã kiểm chứng trong hai thập niên gần đây.
Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, việc phát triển đô thị xung quanh sân bay là xu hướng phổ biến trên thế giới, khi các sân bay quốc tế không chỉ là cửa ngõ giao thông mà còn là hạt nhân hình thành các đô thị tích hợp. Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, nhu cầu về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng sẽ gia tăng mạnh, tạo động lực cho sự phát triển của các khu đô thị trong khu vực.
Khi các khu đô thị trở thành “hạt nhân” phát triển
Theo Sở Xây dựng, tính đến quý I/2026, Đồng Nai có hơn 440 dự án nhà ở đang triển khai, trong đó phần lớn là các khu đô thị quy mô lớn. Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét từ phát triển dàn trải sang mô hình đại đô thị tích hợp. Đây được xem là một trong những chiến lược quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển.
Thực tế cho thấy, các đại đô thị được quy hoạch bài đa chức năng, trong đó nhà ở gắn liền với hệ sinh thái dịch vụ như: thương mại, giáo dục, y tế, giải trí,… có thể góp phần nâng cao chất lượng sống, phân bổ lại dân cư, giảm áp lực cho khu vực trung tâm, đồng thời, thu hút lực lượng lao động chất lượng cao.
Câu chuyện đại đô thị Aqua City là một ví dụ rõ ràng trong việc viết lại diện mạo đô thị Đồng Nai. Trong số các dự án dọc hành lang sông Đồng Nai, Aqua City được xem là một trong những đại đô thị trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển chuỗi đô thị ven sông của địa phương.
Dự án tọa lạc bên dòng sông Đồng Nai, ngay trục Hương lộ 2 – tuyến kết nối chiến lược giữa TP.HCM, Đồng Nai và sân bay Long Thành. Với vị trí này, Aqua City được đánh giá là một trong những đô thị hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng.
Với quy mô hơn 1.000ha và 32km đường sông tự nhiên bao quanh, dự án dành 70% diện tích cho mảng xanh, hạ tầng và hệ tiện ích đẳng cấp, mang đến không gian sống trong lành, khác biệt hiếm có. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút cộng đồng cư dân chất lượng cao và chuyên gia quốc tế lựa chọn an cư lâu dài.
Đến nay, gần 1.200 căn nhà phố và biệt thự đã được bàn giao, hàng trăm gia đình đã chuyển về sinh sống, từng bước hình thành cộng đồng cư dân văn minh và thịnh vượng bên sông. Theo lộ trình, Aqua City sẽ bàn giao sổ hồng cho cư dân từ tháng 6 năm 2026.
Giai đoạn 2025–2028, Aqua City dự kiến đóng góp khoảng 23.000 tỷ đồng vào ngân sách, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội của địa phương.
Đồng Nai hiện đang ở thời điểm hội tụ nhiều điểu kiện thuận lợi như chính sách và có chế đặc thù tạo ra kỳ vọng phát triển mới, hạ tầng giao thông liên vùng được đầu tư mạnh, và dòng vốn tiếp tục tìm đến các địa phương giàu tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, yếu tố then chốt vẫn là chất lượng quy hoạch và năng lực thực thi.
Tử Cấm Thành được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1987. Theo UNESCO, bố cục và không gian của Tử Cấm Thành "kế thừa và thể hiện các đặc trưng truyền thống trong quy hoạch đô thị và xây dựng cung điện của Trung Quốc cổ đại, với trục trung tâm, thiết kế đối xứng, bố trí "tiền triều - hậu cung", cùng việc bổ sung nhiều sân vườn dựa trên quy hoạch thành phố thời Nguyên".
Nơi đây được biết đến như một trong những cung điện vĩ đại nhất thế giới, Tử Cấm Thành nằm ở vị trí trung tâm của thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc). Cung điện này là chứng nhân thầm lặng nhưng vô giá của nền văn minh Trung Hoa từ thế kỷ XV đến thế kỷ XX.
Tử Cấm Thành vốn là khu phức hợp cung điện ở khu Đông Thành thuộc Bắc Kinh, Trung Quốc, với tổng diện tích lên tới 720.000 m2. Khu vực này là nơi ở của giới hoàng tộc thuộc hai triều đại phong kiến nhà Minh và nhà Thanh, đồng thời là trung tâm chính trị của Trung Quốc suốt 600 năm.
Bên trong Tử Cấm Thành có khoảng 9999 căn phòng được chia thành 3 đại điện lớn, gồm điện Thái Hòa, điện Trung Hòa và điện Bảo Hòa. Tiếp đó mới tới chốn Hậu cung là nơi ở của các phi tần. Đặc biệt, điện Thái Hòa là nơi các Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh dùng để thiết triều, bàn chính sự. Điểm đáng chú ý ngay giữa điện là chiếc ghế rồng bố trí ở khu vực trung tâm, được những người thợ lành nghề nhất thời bấy giờ thiết kế tinh xảo, tượng trưng cho quyền uy Thiên tử. Sử sách Trung Hoa từng ghi lại, chỉ những bậc "Chân mệnh thiên tử" mới được phép ngồi lên ghế rồng. Những kẻ khác nếu mạo phạm sẽ bị trừng trị đích đáng.
Khi nhìn qua có thể thấy ghế rồng rất to nhưng khi tìm hiểu kỹ được biết loại ghế này được làm từ chất liệu tạo nên ghế rồng không phải loại gỗ thông thường. Người xưa sử dụng thứ gỗ có lõi vàng, mùi thơm đặc trưng và đạt độ bền cao. Đặc biệt loại gỗ này có khả năng tồn tại thời gian dài nên còn dùng làm quan tài phục vụ cho giới quý tộc và quan lại thời xưa.
Tài liệu cổ Trung Hoa có nhắc tới chi tiết ghế rồng là bảo vật rất linh thiêng vốn chỉ dành cho người có thân phận cao quý, là bậc Thiên Tử (tạm dịch: con trời). Những người bình thường khác từng ngồi lên đều nhận kết thúc không mấy tốt đẹp.
Người đầu tiên chính là Lý Tự Thành. Người này sau khi lật đổ nhà Minh đã lên ngôi hoàng đế, bá chủ thiên hạ. Thế nhưng, Lý Tự Thành chỉ làm hoàng đế được hơn 40 ngày thì bị Ngô Tam Quế cướp ngôi. Sau này, Lý Tự Thành đã qua đời một cách bí ẩn.
Cũng theo sử sách ghi người thứ 2 chính là Viên Thế Khải. Sau khi uy hiếp được hoàng đế nhà Thanh và tìm mọi cách đăng cơ làm hoàng đế (lúc đó gọi là Đại tổng thống lâm thời), nhưng chỉ trị vì trong 83 ngày đã qua đời một cách bí ẩn. Cái kết bi thảm của Viên Thế Khải được cho là giống với Lý Tự Thành bởi lẽ từ ngày tạo phản cướp ngôi đã phải chịu lời nguyền của chiếc ghế rồng.
Người thứ 3 qua đời một cách bí ẩn chính là thủ lĩnh đứng đầu Liên quân 8 nước - Waldersee. Tương truyền rằng, khi liên minh 8 nước vào xâm chiếm Trung Quốc, Waldersee đã ngồi trên ngai vàng với cảm giác tò mò. Không lâu sau, thủ lĩnh này cũng đã chết một cách bất minh.
Điều đáng nói, sự bí ẩn về ghế rồng trong Tử Cấm Thành đến nay vẫn còn rất nhiều khúc mắc, khiến người đời tiếp tục truyền tai nhau những giai thoại gây ra 3 cái chết "bất đắc kỳ tử" đối với người không phải là thiên tử dám ngồi lên ngai vàng của vua chúa Trung Quốc thời phong kiến. Đến nay, vẫn chưa ai có thể giải đáp được bí ẩn về những cái chết trên nên nó còn tồn tại mãi cho tới sau này.
Trước những ý kiến trái chiều về lời nguyền bí ẩn xung quanh ghế rồng, nhiều chuyên gia cho rằng, những nhân vật kể trên đều xuất hiện trong thời kỳ chiến tranh, là tướng lĩnh cầm đầu các phong trào nổi dậy. Xét trong bối cảnh lịch sử, họ sống ở thời kỳ loạn lạc, nhiều biến động, nên việc bỏ mạng ngoài ý muốn là điều bình thường.
Đến nay do trải qua nhiều biến cố lịch sử và các thời đại thay đổi, việc sửa chữa ghế rồng khó khôi phục đúng hiện trạng như ban đầu. Theo đại diện Bảo tàng Cố Cung ở Tử Cấm Thành, muốn sửa chữa lỗi nhỏ của ghế rồng cần rất nhiều thời gian. Đến nay, món báu vật này vẫn được trưng bày ở điện Thái Hòa và không mở cửa cho du khách tới tham quan.
Trước nguy cơ nắng nóng ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, đặc biệt là người cao tuổi, chính quyền thành phố Kingston, bang Ontario (Canada) triển khai chương trình tặng máy điều hòa cho người lớn tuổi có thu nhập thấp.
Gần đây, thành phố chính thức phê duyệt khoản ngân sách 17.000 USD (hơn 447 triệu đồng) để triển khai chương trình.
Bà Ruth Noordegraaf, Giám đốc Phát triển Cộng đồng và Phúc lợi của thành phố, cho biết những đợt nắng nóng kéo dài đang trở thành mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng.
"Người cao tuổi, đặc biệt là những người có bệnh lý nền, là nhóm dễ bị tổn thương nhất khi nắng nóng kéo dài. Chương trình là bước đi thiết thực giúp cư dân chuẩn bị tốt hơn trước các đợt nắng nóng trong tương lai", bà nói.
Theo kế hoạch, thành phố sẽ phối hợp với các tổ chức địa phương để huy động tình nguyện viên hỗ trợ vận chuyển và lắp đặt máy điều hòa cho người dân, góp phần giảm bớt khó khăn cho các hộ gia đình lớn tuổi, tờ Kingstondaily đưa tin ngày 28/5.
Sau khi được lắp đặt, người nhận hỗ trợ sẽ tự chịu trách nhiệm về thủ tục bảo hành, bảo trì cũng như chi phí điện năng phát sinh trong quá trình sử dụng. Đại diện thành phố sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá hiệu quả chương trình vào cuối năm 2026 trước khi báo cáo lại Hội đồng Thành phố vào năm sau.
Để đủ điều kiện đăng ký, người tham gia phải từ 65 tuổi trở lên, đang sinh sống tại Kingston, thuộc diện thu nhập thấp, đồng thời sống trong chung cư.
Ngoài ra, người đăng ký cần tự xác nhận được nhân viên y tế khuyến nghị dùng máy điều hòa để hỗ trợ sức khỏe, không cần nộp giấy tờ hay hồ sơ y tế.
Người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến hoặc trực tiếp tại các trung tâm cộng đồng và văn phòng dịch vụ xã hội của thành phố trước 16h ngày 10/6.
Do số lượng máy điều hòa có hạn, những hồ sơ hợp lệ sẽ được đưa vào danh sách bốc thăm ngẫu nhiên. Những người được chọn sẽ được nhân viên thành phố liên hệ từ khoảng ngày 15/6.
Sông Đà, con sông hùng vĩ chảy qua vùng núi Tây Bắc Việt Nam, không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài thủy sản quý hiếm. Trong số đó, cá rầm xanh/dầm xanh (tên khoa học Sinilabeo lemassoni) nổi bật như một biểu tượng của sự đa dạng sinh học sông ngòi.
Theo Thuysanvietnam, loài cá này từng được mệnh danh là "cá tiến Vua", thuộc nhóm "Ngũ quý hà thủy", năm loài thủy sản quý hiếm bậc nhất gồm: Cá anh vũ, dầm xanh, cá lăng, cá chiên và cá bỗng.
Dữ liệu từ GCA thuộc Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I (RIA1) cho thấy, cá dầm xanh chỉ có ở 3 quốc gia trên toàn thế giới đó là Việt Nam, Trung Quốc và Lào.
Ở Việt Nam, loài cá này phân bố tự nhiên chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc, tại vùng trung và thượng lưu các sông lớn như sông Đà và một số sông khác như sông Thao, sông Chảy, sông Cầu, sông Mã..
Về đặc điểm sinh học, cá dầm xanh thuộc họ Cyprinidae (họ cá chép), với hình thái thích nghi hoàn hảo cho môi trường sông chảy xiết. Thân cá dài, dẹp bên, thuôn dần về phía đuôi, màu xám nâu ở lưng và trắng nhạt ở bụng, kèm theo các đốm đen ở gốc vảy.
Mõm nhô ra với môi trên có nếp nhăn ngang, tròn mẩy, miệng dưới nằm ngang và cong, kèm hai cặp râu ngắn. Mắt cá tương đối lớn, nằm ở phía trên đầu với khoảng cách rộng, giúp quan sát tốt trong môi trường đáy sông. Mang nối liền với vòm mang và đặc biệt, ruột cá rất dài, gấp nhiều lần chiều dài cơ thể, một đặc trưng giúp tiêu hóa thức ăn thực vật hiệu quả.
Loài cá này thường sống ở tầng đáy sông suối, nơi có nhiều ghềnh đá và dòng nước chảy mạnh. Theo những người đánh bắt, cá dầm xanh khá khó bắt vì chúng sống ở khu vực nhiều đá ngầm và có sức bơi khỏe. Khi mắc lưới, cá có thể vùng vẫy mạnh khiến lưới bị rách.
Trong tự nhiên, cá dầm xanh phát triển khá chậm nhưng có thể đạt trọng lượng 6 - 7kg/con. Nhờ môi trường sống tự nhiên, loài cá này chủ yếu ăn rong rêu và khoáng chất bám trên đá dưới lòng sông nên thịt cá có hương vị khá đặc trưng.
Sự quý hiếm tựa báu vật của cá dầm xanh không chỉ nằm ở số lượng ít ỏi mà còn ở giá trị dinh dưỡng và văn hóa. Thịt cá chắc, thơm ngọt, ít xương dăm, và có ruột nhỏ chỉ lớn hơn chiếc tăm. Trong lịch sử, loài cá này từng được dâng tiến vua chúa vì độ hiếm và hương vị đặc trưng.
Tuy nhiên, theo thời gian, do đánh bắt quá mức bằng các phương pháp thô sơ như điện giật hay lưới, quần thể tự nhiên đã giảm mạnh, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng cục bộ ở một số khu vực.
Những năm gần đây, cá dầm xanh trở thành loại cá đặc sản được nhiều nhà hàng và người tiêu dùng tại các đô thị lớn tìm mua.
Theo khảo sát trên thị trường, giá cá dầm xanh hiện dao động khoảng 300.000 – 500.000 đồng/kg, tùy kích cỡ. Với những con cá lớn hoặc hàng đánh bắt tự nhiên, giá có thể cao hơn.
Một số cửa hàng kinh doanh thực phẩm đặc sản cho biết loại cá này thường được các nhà hàng đặt mua để chế biến nhiều món ăn như cá dầm xanh nướng than, om măng chua, hấp hoặc kho.
Theo các chuyên gia, cá dầm xanh chỉ sinh sống ở môi trường nước sạch, không thể tồn tại trong ao tù hoặc nước ô nhiễm, khiến việc bảo tồn trở nên cấp thiết. Hiện nay, loài cá này được liệt kê trong danh mục cần bảo vệ của ngành thủy sản từ năm 1996, và các nỗ lực bảo tồn đang tập trung vào việc thả giống vào sông để phục hồi quần thể.
Với những tiến bộ khoa học gần đây, hy vọng loài cá này sẽ được phục hồi và phát triển bền vững, mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương đồng thời giữ gìn đa dạng sinh học Việt Nam.
