Tú, ở Hà Nội, tự nhận mình là “tín đồ” của các nền tảng video ngắn, liên tục cúi đầu xem điện thoại, trừ lúc ngủ. Gần đây, anh phát hiện vùng gáy mọc lên một “khối u” mỡ dày, hai vai cuộn tròn vào trong, ngực gù xuống và vùng cổ vai gáy luôn nặng trĩu.
“Đi đường nhìn vào gương kính vỉa hè, tôi mới giật mình thấy dáng mình y hệt một con rùa đang rướn cổ”, Tú chia sẻ. Lúc đầu chàng trai chỉ nghĩ do mỏi cơ nên đứng dáng xấu, nhưng nay việc quay đầu qua lại cũng trở nên khó khăn. Tú còn tự ti, luôn lo lắng không còn muốn xuất hiện trước đám đông với tư thế này.
Nặng nề hơn Tú, Hồng Linh tìm đến bệnh viện khi tay phải không thể cầm nổi chuột máy tính để làm việc. Cơn đau từ cổ lan xuống vai, biến thành cảm giác tê bì như “kiến bò” ở các đầu ngón tay, sức cầm nắm giảm sút nghiêm trọng do cô dành nhiều giờ rướn cổ xem điện thoại. Kết quả chụp X-quang cho thấy cô đã mắc “hội chứng cổ rùa”.
Bác sĩ Bùi Đức Ngọt, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bưu điện, cho biết hai bệnh nhân trên là trường hợp điển hình của hội chứng “cổ rùa” (Text Neck) do lạm dụng thiết bị công nghệ. Đây là tình trạng vẹo cổ khiến phần cổ trên luôn giữ ở tư thế uốn cong, vươn về phía trước, gây ra một chuỗi thay đổi tiêu cực về tư thế và cơ sinh học.
Ở tư thế đứng thẳng tự nhiên, đầu người trưởng thành nặng khoảng 4-5 kg, cột sống cổ vốn không được thiết kế để chịu lực ở tư thế cúi trong thời gian dài. Khi đầu cúi về phía trước, tải trọng tác động lên cột sống cổ tăng lên đáng kể theo góc nghiêng.
Ở góc cúi sâu nhất khoảng 60 độ, áp lực này có thể tương đương với việc cổ phải gánh một vật nặng lên tới 27 kg, tức gấp gần 6 lần trọng lượng thực tế của đầu và tương đương cõng một đứa trẻ 8 tuổi trên cổ. Nếu tình trạng này diễn ra liên tục trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, cơ thể sẽ xuất hiện các rối loạn về tư thế và các tổn thương cơ xương khớp nghiêm trọng.
Hội chứng này đang trở thành một mối nguy toàn cầu của thời đại số. Các nghiên cứu đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy, tỷ lệ người trẻ mắc hội chứng này tại các nước châu Á như Ấn Độ, Malaysia hay Ả Rập Xê Út dao động ở mức báo động từ 41% đến hơn 68%. Riêng nhóm sinh viên ngành công nghệ và y khoa, những người gắn chặt với màn hình nhiều nhất, con số này lên tới gần 60%.
Tại Việt Nam, khảo sát của nhóm nghiên cứu Đại học Quốc tế Hồng Bàng trên 425 sinh viên tại TP HCM cho thấy tỷ lệ mắc hội chứng cổ rùa lên tới 46,6%. Nguyên nhân hàng đầu xuất phát từ thói quen đi đứng sai tư thế như gù lưng, thõng vai, thời gian sử dụng điện thoại quá nhiều và góc gập cổ trung bình quá thấp.
Bác sĩ Ngọt cảnh báo hội chứng “cổ rùa” không dừng lại ở việc gây mất thẩm mỹ, mà là tác nhân âm thầm tàn phá hệ xương khớp thông qua chuỗi hệ lụy kéo dài. Khi hệ cơ vùng cổ và vai phải căng mình liên tục để giữ trọng lượng đầu, các bó cơ sẽ căng cứng, gây đau mỏi, nặng trĩu vùng gáy và hạn chế biên độ quay cổ.
Áp lực đè nén liên tục lên đĩa đệm, khớp liên mấu làm đẩy nhanh quá trình lão hóa tự nhiên, khiến người bệnh đối mặt với các cơn đau cổ tái diễn dù tuổi đời còn rất trẻ.
Nguy hiểm hơn, việc rướn cổ quá lâu gây chèn ép rễ thần kinh, dẫn đến những cơn đau lan tỏa xuống cánh tay, gây tê bì và làm suy giảm chức năng cầm nắm như trường hợp của Hồng Linh. Bên cạnh đó, tư thế cầm giữ điện thoại liên tục cũng làm tăng áp lực lên các gân và khớp nhỏ, dễ dẫn đến đau cổ tay, viêm gân ngón tay cái hoặc hội chứng ống cổ tay.
Thói quen lạm dụng công nghệ thường đi đôi với lối sống thụ động, lười vận động và ăn uống kém lành mạnh, dẫn đến tăng cân mất kiểm soát và vô tình đổ thêm gánh nặng lên toàn bộ hệ xương khớp đang suy yếu.
Để bảo vệ cột sống, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần chủ động thay đổi thói quen hàng ngày bằng cách nâng điện thoại ngang tầm mắt, tránh cúi đầu sâu khi lướt web hay đọc tin tức. Nguyên tắc quan trọng là tuyệt đối không giữ nguyên một tư thế quá lâu, cứ sau mỗi 20–30 phút sử dụng thiết bị, nên đứng dậy đi lại, xoay cổ nhẹ nhàng, vận động vai và lưng để giải phóng áp lực.
Người dùng cũng cần bỏ thói quen nằm nghiêng hoặc nằm ngửa bấm điện thoại vì tư thế này vô tình tăng tải trọng cực lớn lên vùng cổ, vai và cổ tay.
Cuối cùng, việc tăng cường vận động thể lực để kiểm soát cân nặng, duy trì chế độ ăn giàu protein, canxi, vitamin D sẽ giúp nuôi dưỡng hệ xương, cơ và dây chằng luôn dẻo dai.
Đường dây "hô biến" 15 tấn thịt lợn thành thịt bò ở TPHCM
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo đó, từ năm 2024 đến nay, đối tượng đã thu mua thịt đùi heo nái với giá 110.000 đồng/kg rồi đưa về nhà cắt thành từng miếng nhỏ khoảng 200g.
Sau đó, thịt được ngâm trong nước pha hóa chất sodium metabisulfite nhằm khử mùi và làm thay đổi trạng thái thịt. Tiếp theo, thịt được đưa vào máy để cắt thành các lát mỏng và tiếp tục ngâm với huyết heo để làm giả thành thịt bò, đưa ra tiêu thụ với giá 150.000 đồng/kg.
Ngoài ra, đối tượng này còn thu mua thịt bò đông lạnh với giá rẻ, sau đó ngâm với nước có pha hóa chất sodium metabisulphite để thịt bò được tươi hơn và bảo quản được lâu, sau đó đưa ra thị trường bán với giá 180.000 đồng/kg.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên Giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, cho biết, sodium metabisulphite (Na2S2O5) là hóa chất thường được dùng để khử trùng, chống oxy hóa và bảo quản.
Trong công nghiệp thực phẩm, nó được biết đến như một phụ gia (E223), được dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa, giúp hạn chế vi khuẩn, nấm mốc và giữ màu thực phẩm với liều lượng rất thấp.
“Chúng ta không biết rõ liều lượng hóa chất mà các đối tượng nêu trên dùng cho sản phẩm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe”, PGS Thịnh nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí trước đó, BSCK2 Châu Thị Anh, Phụ trách khoa Dinh dưỡng tại một bệnh viện ở TPHCM, cũng cho biết, sodium metabisulfite được phép sử dụng trong một số thực phẩm với liều lượng nghiêm ngặt, 0,001-0,03% cho 1kg thành phẩm theo Bộ Y tế. Việc lạm dụng hóa chất này có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng, gây độc tế bào, giảm khả năng sống sót của tế bào và gây tự chết tế bào (apoptosis).
Đặc biệt, những người nhạy cảm với sulfite có thể gặp các vấn đề về hô hấp như hen phế quản, khó thở, co thắt phế quản. Vượt quá ngưỡng cho phép, sodium metabisulfite có thể gây tổn thương gan, thận, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tuần hoàn, trầm cảm, tổn thương giác mạc, thậm chí mù lòa và tử vong trong trường hợp nghiêm trọng.
Làm thế nào để phân biệt thịt bò giả và thịt bò thật?
Theo PGS Thịnh, thịt bò và thịt lợn khác nhau về cấu trúc, hình thái song khi thịt lợn đã được “phù phép” thành thịt bò, để phân biệt được không phải là chuyện dễ. Người tiêu dùng nên cảnh giác khi mua thịt bò có giá quá rẻ.
Dưới đây, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chỉ ra một số cách để phân biệt:
- Kiểm tra độ săn chắc của miếng thịt
Chúng ta có thể dùng tay nhấn lên miếng thịt, dễ nhận thấy miếng thịt bò thật săn chắc hơn trong khi miếng thịt bò giả khá mềm và lỏng, thậm chí có thể chảy nước.
- Kiểm tra mùi
Khi đưa miếng thịt bò lên ngửi, dễ nhận thấy mùi đặc trưng của thịt bò. Đối với miếng thịt bò giả, thương lái thường sử dụng mỡ bò để bôi lên bề mặt miếng thịt để có mùi thịt bò. Tuy nhiên, khi cắt lát và ngửi miếng thịt đã cắt, bạn không còn thấy mùi thịt bò.
- Rửa sạch và quan sát màu nước
Dùng dao thái một phần miếng thịt và ngâm vào trong nước. Sau một thời gian, miếng thịt bò giả sẽ khiến nước chuyển màu đậm. Ngoài ra, khi vớt ra khỏi nước, miếng thịt bò giả sẽ nhạt màu đi rõ rệt so với lúc ban đầu.
- Chần miếng thịt trong nước sôi
Khi chần miếng thịt trong nước sôi, thịt bò thật có màu đậm hơn, thịt bò giả chuyển sang màu trắng như thịt lợn.
Trước đó khoảng 15h38 ngày 7-5, khoa cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu tiếp nhận bé gái trong tình trạng ho, quấy khóc, nghi nuốt dị vật.
Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng, bác sĩ Nguyễn Hoàng Long - Trưởng khoa cấp cứu - xác định dị vật nằm ở đoạn thực quản. Dị vật là chiếc bông tai kim loại có đầu nhọn, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương niêm mạc thực quản, chảy máu hoặc thủng thực quản nếu không xử trí kịp thời.
Sau khi hội chẩn, ê kíp bác sĩ tiến hành nội soi gây mê để gắp dị vật. Nhờ phối hợp giữa các chuyên khoa, chiếc bông tai được lấy ra an toàn trong thời gian ngắn.
Hiện sức khỏe bệnh nhi ổn định, tỉnh táo và đang tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện.
Các bác sĩ khuyến cáo trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi thường có thói quen đưa đồ vật vào miệng nên nguy cơ nuốt dị vật rất cao. Phụ huynh cần để các vật dụng nhỏ như đồng xu, pin, cúc áo, bông tai, đồ chơi nhỏ… ngoài tầm với của trẻ.
Khi trẻ có các biểu hiện như ho sặc, khó nuốt, chảy nước dãi, nôn ói, quấy khóc kéo dài hoặc khó thở, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Ngày 16/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Nền tảng Sức khỏe cộng đồng của ngành y tế thành phố đã cập nhật dữ liệu sức khỏe 2.311.179 người dân. Trong đó, 2.180.245 hồ sơ là dữ liệu khám sức khỏe học sinh năm học 2025-2026, còn 130.934 hồ sơ thuộc người dân được khám sức khỏe từ đầu năm đến nay.
Đây là lần đầu tiên TP HCM xây dựng dữ liệu sức khỏe có hệ thống cho từng người dân trên nền tảng số, làm nền tảng hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân. Trước mắt, kết quả khám sức khỏe định kỳ sẽ được cập nhật lên hệ thống để mỗi người dân có dữ liệu sức khỏe ban đầu.
TP HCM hiện có 14 triệu dân. Hồ sơ sức khỏe điện tử của từng người dân sẽ tiếp tục được thành phố xây dựng và cập nhật về sau.
Về lâu dài, hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng giúp người dân theo dõi tình trạng sức khỏe thuận tiện hơn thay vì lưu giữ giấy tờ rời rạc hoặc khai lại thông tin mỗi lần đi khám. Các dữ liệu như kết quả khám định kỳ, yếu tố nguy cơ, bệnh nền hay lịch sử khám chữa bệnh được cập nhật liên tục vào hồ sơ sức khỏe điện tử, hỗ trợ phát hiện sớm bệnh tật và chăm sóc sức khỏe chủ động hơn.
Dự kiến cuối năm 2026, khi kho dữ liệu của ngành y tế vận hành, hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ được kết nối với hồ sơ bệnh án tại các cơ sở khám chữa bệnh. Khi đó, bác sĩ có thể tiếp cận thêm dữ liệu nền của người bệnh để đánh giá tình trạng sức khỏe toàn diện hơn, hạn chế bỏ sót nguy cơ và nâng cao hiệu quả điều trị.
Song song với việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, ngày 15/6 Sở Y tế đưa vào hoạt động hệ thống Dashboard quản lý khám sức khỏe đến cấp phường, xã và đặc khu. Hệ thống cho phép lãnh đạo địa phương, trạm y tế theo dõi trực tuyến số người đã khám, tỷ lệ bao phủ, tình hình sức khỏe và tiến độ cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử theo thời gian thực.
Theo Sở Y tế, đưa Dashboard về tận cơ sở giúp địa phương chủ động hơn trong tổ chức khám sức khỏe, theo dõi tình trạng sức khỏe người dân theo địa bàn. Kế hoạch này cũng góp phần hiện thực hóa mục tiêu mỗi người dân TP HCM có một hồ sơ sức khỏe điện tử.
Hiện các xã phường An Nhơn Tây, Bà Điểm, Tân Tạo, Hiệp Phước, Thạnh An, Tân Nhựt, Tăng Nhơn Phú, Hưng Long, Bắc Tân Uyên ghi nhận nhiều người tham gia chương trình khám sức khỏe toàn dân. Tuy nhiên một số nơi vẫn chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống, dẫn đến số liệu thực tế cao hơn ghi nhận trên phần mềm.
Thành phố yêu cầu các địa phương khẩn trương cập nhật để bảo đảm quyền lợi hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân.
