Vì sao gã khổng lồ chip Mỹ đầu tư 150 tỉ USD/năm vào Đài Loan?

Trong vài ngày cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra hàng loạt thông điệp trái chiều liên quan chiến sự Iran trên mạng xã hội và các cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại. Ông tuyên bố Iran "đã đồng ý mọi thứ", sau đó lại cảnh báo nếu Tehran không ký thỏa thuận, "toàn bộ đất nước sẽ bị tấn công".

Sự thay đổi nhanh chóng trong thông điệp của ông Trump gây bối rối, khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran sắp hết hạn và tiến trình đàm phán vẫn chưa rõ ràng.

Không lâu sau khi Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại hôm 17/4, Tổng thống Trump cho biết nước này đã đồng ý đình chỉ vô thời hạn chương trình hạt nhân, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần hai tháng.

"Phần lớn các điểm chính đã được hoàn tất. Mọi việc sẽ tiến triển khá nhanh", ông Trump nói với Bloomberg, đồng thời bác bỏ khả năng Mỹ gỡ phong tỏa với tài sản của Iran, trong khi đây là một yêu cầu then chốt từ phía Tehran.

Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Tổng thống Mỹ cho biết Iran "đã đồng ý mọi thứ", bao gồm cả việc hợp tác với Mỹ để xử lý lượng uranium làm giàu.

"Không. Không cần bộ binh", Tổng thống Trump nói. "Chúng tôi sẽ đến đó và phối hợp với họ để thu hồi, tiếp quản. Mọi việc sẽ được thực hiện cùng nhau, bởi đến lúc đó chúng tôi đã có thỏa thuận, mà đã có thỏa thuận thì không cần giao tranh nữa".

Iran lập tức bác bỏ những tuyên bố này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhấn mạnh uranium "thiêng liêng như lãnh thổ" và "sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào".

"Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột, không phải thu hồi kho uranium của Iran.

Những phát biểu trái ngược này làm dấy lên câu hỏi về việc Iran thực sự đã đồng ý những gì, những bình luận của Tổng thống Trump có đang phản ánh đúng thực tế hay không.

Dù vậy, khi trả lời truyền thông tại Phoenix, bang Arizona, tối cùng ngày, ông Trump vẫn tiếp tục tỏ ra lạc quan, nói ông "không nghĩ có quá nhiều bất đồng đáng kể" giữa hai bên.

Ông chủ Nhà Trắng không đề cập nhiều đến chiến sự Iran trong ngày kế tiếp. Tại sự kiện ở Phòng Bầu dục sáng 18/4, khi một phóng viên hỏi về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công các tàu qua eo biển Hormuz, ông Trump đã đề nghị toàn bộ truyền thông ra ngoài. Chiều cùng ngày, ông đến câu lạc bộ golf ở bang Virginia.

Sáng 19/4, giọng điệu của Tổng thống Trump đã đảo chiều hoàn toàn. "Nếu Iran không ký thỏa thuận này, cả đất nước sẽ bị thổi bay", ông cảnh báo.

Ít phút sau, ông tiếp tục đăng trên mạng xã hội rằng "Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington" và quốc gia Trung Đông "sẽ sụp đổ nhanh chóng".

Đến ngày 20/4, Tổng thống Trump nói ông "không chịu bất kỳ áp lực nào" về thời gian đạt thỏa thuận, nhưng đồng thời cảnh báo nếu lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, "rất nhiều bom sẽ trút xuống".

Ngay cả các thông tin mang tính hậu cần cũng bất nhất. Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền nhiều lần đưa ra thông tin trái ngược về việc Phó tổng thống JD Vance có tham gia đàm phán tại Islamabad, Pakistan hay không.

Sáng 19/4, ông Trump thông báo ông Vance sẽ không tham gia vòng đàm phán mới vì "lo ngại an ninh". Nhưng cùng lúc đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright xuất hiện trên truyền hình, khẳng định ông Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Islamabad.

Sau cùng, Tổng thống Mỹ được cho là không nắm chính xác thông tin. "Tình hình đã có thay đổi", một quan chức Nhà Trắng nói với CNN khi được hỏi về diễn biến.

Một ngày sau, ông Trump tiếp tục đưa ra cập nhật gây khó hiểu. Ông nói qua điện thoại với phóng viên New York Post rằng ông Vance đang trên máy bay và chuẩn bị hạ cánh xuống Pakistan trong vài giờ tới để đàm phán. Nhưng chỉ một lúc sau, Phó tổng thống Vance lại ngồi trong đoàn xe đến Nhà Trắng.

"Chúng tôi kỳ vọng phái đoàn sẽ sớm lên đường", quan chức Nhà Trắng lý giải.

Ông Vance dự kiến rời Washington vào ngày 21/4 để đến Pakistan. Vòng đàm phán lần này có thể diễn ra trong ngày 22/4 tại Islamabad, trong khi các nguồn thạo tin lưu ý rằng tình hình vẫn "liên tục thay đổi".

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 20/4 nói Tehran chưa có kế hoạch tham gia đàm phán với Washington, nhưng không loại trừ khả năng này. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì "sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử" đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích "những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng" từ các quan chức Mỹ.

"Một số quan chức Iran không hài lòng khi Tổng thống Mỹ dường như 'đàm phán qua mạng xã hội', tạo cảm giác như họ đã chấp thuận những vấn đề mà thực tế chưa đồng ý", một nguồn thạo tin nói, đồng thời cho biết phía Iran đặc biệt lo ngại việc bị xem là yếu thế.

Tổng thống Trump nói với Bloomberg rằng lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc vào "tối 22/4 theo giờ Washington", giúp các bên có thêm thời gian để thương lượng trước khi ông phải quyết định có thực hiện lời đe dọa tấn công hạ tầng Iran hay không. Ông đồng thời cho biết khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn là "rất thấp".

Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn của Iran, cáo buộc Mỹ muốn nước này phải đầu hàng, đồng thời khẳng định Tehran đang chuẩn bị "tung ra những quân bài mới trên chiến trường".

"Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa", ông Ghalibaf viết trên X ngày 21/4.

Tin Gốc: Vnexpress

Cơ quan Giao thông California (Caltrans) từ tháng trước đề xuất ý tưởng mở tuyến buýt tốc độ cao chạy trên đường cao tốc bang, đáp ứng nhu cầu của những người thường xuyên di chuyển giữa hai thành phố San Francisco và Los Angeles.

Trong bài thuyết trình gần đây, Caltrans cho biết những cao tốc như Harbor Freeway và San Bernardino Freeway đã có một phần hạ tầng phù hợp, có thể là điểm khởi đầu cho hệ thống này. Để có thể chạy với vận tốc tối đa 225 km/h, loại "buýt viên đạn" đặc biệt này cần có làn đường riêng, hệ thống lái tự động và phanh tiên tiến.

Tuyến buýt này được kỳ vọng có thể rút ngắn thời gian di chuyển từ San Francisco tới Los Angeles còn khoảng 3 giờ 12 phút, thay vì 8-12 giờ như hiện nay.

Caltrans cũng cân nhắc tuyến liên vùng nối Los Angeles với San Diego, Vùng Vịnh San Francisco và Sacramento, trong đó I-5 và I-10 sẽ là những tuyến cao tốc được ưu tiên, Ryan Snyder, quản lý nghiên cứu khả thi của Caltrans, cho biết.

Ý tưởng này đã thu hút sự quan tâm của một số người dân thường xuyên phải sử dụng máy bay để di chuyển giữa các thành phố trong bang.

"Tôi nghĩ đây là ý tưởng rất hay. California cần xây thêm hạ tầng", Jeff Fisher, cư dân San Francisco, nói.

"Đây sẽ là một hình thức đi lại mới mẻ và dễ tiếp cận hơn", Katie Kim, cư dân San Francisco, nói, cho biết cô bay đến miền nam California 3-4 lần mỗi năm.

"Có thể đây là ý tưởng hay, biết đâu lại nhanh hơn máy bay", du khách Arlette Contreras nêu cảm nhận.

Tuy nhiên, các chuyên gia giao thông cho rằng đề xuất này sẽ đối mặt một số thách thức, đặc biệt là trên những tuyến đường cao tốc vốn đã quá tải.

"Với tình trạng ùn tắc nghiêm trọng trên các cao tốc liên bang và một số tuyến đường gom, điều then chốt là phải xây thêm làn riêng cho xe buýt. Không thể lấy các làn hiện hữu, vốn đã đông phương tiện, để chuyển thành làn xe buýt", Rocky Moretti, giám đốc chính sách và nghiên cứu của TRIP, tổ chức phi lợi nhuận nghiên cứu giao thông quốc gia, nhận định.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh California đã chi hơn 14 tỷ USD cho dự án đường sắt cao tốc nối San Francisco với Los Angeles, nên tính khả thi của các kế hoạch giao thông mới vẫn là mối quan tâm lớn với người dân.

"Tôi rất muốn có lựa chọn không phải ra sân bay, nhưng vẫn hoài nghi liệu kế hoạch này có khả thi hay không", Bradley Powles, cư dân Hercules, nói.

Caltrans chưa công bố ước tính chi phí. Báo cáo sơ bộ cho biết nếu mục tiêu 225 km/h không khả thi do hạn chế về chi phí, hạ tầng hoặc an toàn, tốc độ 130-160 km/h có thể là phương án thực tế hơn.

"Một giải pháp nhanh hơn và dễ triển khai hơn sẽ rất đáng mừng. Tôi hy vọng kế hoạch này thành hiện thực", ông Powles nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Roman Mongold, 38 tuổi, bị bao vây giữa đống đổ nát của một nhà máy tại thành phố Vovchansk ở Kharkov, đông bắc Ukraine. Anh đói và mệt, đầu đau nhói do những chấn thương chưa được điều trị.

Anh căng mình nghe ngóng những giọng nói tiếng Nga ở phía bên kia bức tường, hy vọng họ không nghe thấy tiếng rên rỉ đau đớn từ người đồng đội của anh chỉ cách đó vài bước chân. Anh không mong gì hơn là giúp đồng đội sống sót.

Mongold không có cách nào thoát khỏi "vùng đất chết" này. Mạng điện thoại và những con đường xung quanh đều đã bị phá hủy. Những cánh đồng đầy rẫy mìn. Sở chỉ huy gần nhất của Ukraine cách nơi anh bị bao vây hàng km. Máy bay không người lái (drone) của Nga săn lùng mọi thứ chuyển động trên mặt đất.

Đó là vào một ngày cuối tháng 8/2025 và anh đã bị mắc kẹt từ tháng 3, nằm sâu trong khu vực mà binh sĩ Ukraine gọi là "vùng tử thần", dải đất nằm giữa hai chiến tuyến nồng nặc mùi chết chóc. Đồng đội của anh, Andrii, 28 tuổi, đang lịm dần vì trúng đạn ở đầu gối.

Roman và Andrii được điều đến Vovchansk, thành phố nhỏ nằm sát biên giới Ukraine - Nga, nhằm ngăn chặn lực lượng Nga tiến về Kharkov, thành phố lớn thứ hai Ukraine cách Vovchansk 72 km về phía tây nam.

Roman đến vào tháng 3/2025, còn Andrii được bổ sung vào tháng 7/2025. Họ đều đi cùng một con đường, băng qua dòng sông Vovcha hẹp chảy xuyên qua Vovchansk, sau đó mất nhiều ngày để tiếp cận các vị trí tiền tuyến xa hơn về phía bắc thành phố.

Trận chiến khốc liệt nhằm giành quyền kiểm soát trung tâm công nghiệp và đường sắt cũ này đã diễn ra từ tháng 5/2024, khi quân đội Nga phát động chiến dịch tấn công bất ngờ vào thành phố. Dần dần, Vovchansk đã bị hủy diệt hoàn toàn trong những cuộc giao tranh dữ dội.

Khác với những dải chiến trường khác, nơi binh sĩ cố thủ trong công sự và hầm hào giữa các cánh đồng hay dọc theo những hàng cây, cuộc chiến tại Vovchansk diễn ra trong những khu chung cư bỏ hoang và nhà máy đổ nát. Đây là kiểu chiến tranh đô thị khốc liệt tương tự những gì đã san phẳng các thành phố Bakhmut và Avdiivka ở miền đông đất nước. Những người lính phải giành giật từng tòa nhà, đôi khi là từng căn phòng.

Những binh sĩ như Roman và Andrii sống sót được là nhờ lực lượng ở hậu phương sử dụng drone thả nhu yếu phẩm từ trên không xuống, giúp họ có thực phẩm, nước uống, pin, sạc dự phòng, miếng dán giữ nhiệt, khăn ướt đến đạn dược, đôi khi cả những lá thư từ gia đình. Nga và Ukraine luôn tìm mọi cách ngăn chặn drone tiếp tế của nhau, hoặc chờ lính ra lấy hàng rồi mới tấn công.

Mỗi tuần, Halyna, vợ Roman, đều gửi cho chỉ huy của anh một tin nhắn thoại từ quê nhà. Người chỉ huy sau đó phát đoạn ghi âm qua bộ đàm cho Roman nghe. Roman đọc lại một lời nhắn để chỉ huy ghi âm và chuyển tiếp cho Halyna.

Tình trạng thiếu nhân lực khiến việc luân chuyển binh sĩ Ukraine ở tiền tuyến trở nên hạn chế. Các chỉ huy cũng ngần ngại ra lệnh rút lui, bởi mỗi mét đất mất đi đều có thể bị mang ra để gây bất lợi cho Kiev trên bàn đàm phán và việc binh sĩ di chuyển khỏi vị trí đôi khi còn nguy hiểm hơn là bám trụ.

Tất cả những người lính Ukraine đang giữ phòng tuyến tại Vovchansk đều hiểu rằng con đường duy nhất thoát ra cũng chính là con đường họ đã vào, một hành trình đầy hiểm nguy quay trở lại bờ sông và chắc chắn bất khả thi đối với một người lính không thể tự đi lại.

Mọi cây cầu bắc qua sông đều đã bị phá hủy, binh sĩ chỉ có thể sang sông bằng cách bơi hoặc dùng xuồng cao su. Nhiều drone Nga còn trang bị cảm biến hồng ngoại để tiêu diệt mục tiêu trong đêm tối.

Những ngày tháng nghẹt thở

Roman nhập ngũ vào mùa hè năm 2024, sau đó được phân về Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới số 57 của Ukraine và được điều đến tiền tuyến ở Kharkov vào tháng 3/2025.

Khi đó, một chiếc xe bán tải thả Roman cùng ba binh sĩ khác là Hunter, Sniper và Boxer xuống vùng ngoại ô Vovchansk. Roman mang theo đầy đủ nhu yếu phẩm, đạn dược, lựu đạn và một mảnh giấy ghi lời cầu nguyện của vợ trước khi bước vào trận đánh đầu tiên.

Ba binh sĩ tách ra để chốt giữ những vị trí khác nhau trong thành phố. Roman hình dung chiến trường như một mặt đồng hồ, quân Ukraine nằm ở vòng cung từ 7h30 đến 5h30 phía sau lưng anh, trong khi lính Nga bao vây ở các hướng còn lại.

Roman và người đồng đội tên Zhora đóng quân tại một căn bếp đổ nát trong tòa chung cư bỏ hoang. Họ thay phiên nhau quan sát lính Nga di chuyển qua công viên và nhà máy, báo cáo qua bộ đàm và dùng lưới đánh cá che cửa sổ để ngăn drone đối phương.

Đúng ngày sinh nhật Roman, drone Nga bắt đầu oanh tạc dữ dội khiến sàn bếp sụp đổ, buộc anh và Zhora phải rút xuống tầng hầm. Sau đó, trong một lần rời đi để cứu chữa thương binh, Zhora thiệt mạng, để lại Roman đơn độc tiếp tục giữ chốt.

Hàng đêm, Roman di chuyển đến vị trí của Hunter để nhận nhu yếu phẩm và đạn dược do drone thả xuống. Cuộc sống chiến hào bớt cô độc hơn khi một lính cứu thương tên Medic đến hỗ trợ anh. Họ cùng nhau sinh tồn và giữ vững tinh thần nhờ những tin nhắn từ gia đình được truyền qua bộ đàm vào mỗi chủ nhật.

Cuối tháng 5/2025, một đợt drone tấn công khiến Roman và Medic được lệnh rút về phía nhà máy. Trong thời bình, nhà máy này là nơi sản xuất động cơ máy bay và những loại máy móc khác. Giờ đây, nó chỉ còn là một đống hoang tàn với các vị trí kiểm soát của Nga và Ukraine đan xen như bàn cờ.

Roman, Medic và một lính mới tên là Pchola ẩn nấp dưới gầm cầu thang, chứng kiến quân đội Nga đào công sự ngay gần họ. Khi binh sĩ giữ các chốt khác bị thương và phải rút lui, chốt của Roman rơi vào thế gần như bị bao vây hoàn toàn, liên tục bị xe tăng bắn phá.

Medic bị thương nặng ở chân do bị trúng hỏa lực drone, nên một binh sĩ khác tên Yaroma được cử đến thay thế. Giữa không gian đổ nát, họ chia nhau điếu thuốc, kể về gia đình và mơ đến ngày trở về, đôi khi giật mình vì ánh mắt của những con mèo hoang trong bóng tối. Roman bỏ lỡ sinh nhật của các con khi bám trụ tại tiền tuyến. Anh viết những dòng nhắn gửi vào cuốn sổ tay nhỏ, tay vuốt ve tờ giấy ghi lời cầu nguyện của vợ nhiều đến mức nhòa mực.

Một ngày, lính Nga ném mìn chống tăng cải tiến về phía vị trí của họ. Yaroma bị bắn hạ khi thoát ra khỏi đống đổ nát. Lữ đoàn cử Andrii, một cựu lính thủy đánh bộ 28 tuổi, đến sát cánh cùng Roman.

Quân đội Nga oanh tạc nhà máy ngày đêm, chặn đứng mọi ngả đường rút lui. Cả hai khẩn thiết xin được rút quân nhưng qua camera drone, các chỉ huy nhận thấy quân đội Nga và drone đã bủa vây dày đặc, không còn lối thoát an toàn nào cho họ.

Trong một lần ra ngoài thu nhặt nhu yếu phẩm, Andrii bị bắn trúng đầu gối. Roman kéo anh vào nơi an toàn, dùng ga-rô thắt chặt đùi để cầm máu.

Roman liên tục cầu xin cấp trên tìm đường cứu Andrii vì người đồng đội trẻ còn một đám cưới đang chờ ở quê nhà. Anh tích trữ đạn và nhu yếu phẩm được thả từ trên không để duy trì sự sống. Tuy nhiên, việc cõng một đồng đội bị thương vượt qua bãi mìn và dòng sông dưới những chiếc drone vần vũ là điều gần như không thể.

Cuối tháng 8/2025, Andrii trút hơi thở cuối cùng trong vòng tay Roman. Anh khóc nức nở, cầu nguyện cho linh hồn người đồng đội trẻ và xin chỉ huy thả túi đựng thi thể từ drone để anh lo hậu sự cho đồng đội.

Anh cẩn thận đặt thi thể Andrii vào túi, viết tên tuổi cùng mật danh vào một mảnh giấy nhét bên trong, sau đó phủ đá và áo giáp lên trên để đánh dấu vị trí cho lực lượng cứu hộ sau này.

Đội chiếc mũ của Andrii, Roman tiếp tục bám trụ dưới cái nóng thiêu đốt của mùa hè. Anh nhận lệnh chuyển sang phòng thủ tại một vị trí mới trong nhà máy và chiến đấu thêm hai tuần nữa trong tình trạng kiệt quệ, cho đến khi lệnh rút lui cuối cùng vang lên qua radio.

4h30 sáng 31/8/2025, sau 177 ngày cố thủ, Roman bắt đầu chạy về phía nam. Mang theo súng và mũ của Andrii, anh chạy khỏi đống đổ nát, khỏi những xác chết và nỗi ám ảnh của bom đạn, hướng về phía quê hương nơi Halyna và các con đang chờ.

Một chiếc drone của Ukraine bay phía trên để dẫn đường, trong khi chỉ huy liên tục hò hét qua radio hướng dẫn từng bước chạy của Roman.

Lúc Roman lặn xuống sông, khẩu súng của anh bị kẹt vào đá và kéo ghì anh xuống nước. Không chấp nhận bỏ mạng tại đây, anh nỗ lực gỡ súng, trồi lên mặt nước và bơi sang bờ bên kia. Ngay khi anh vừa lên bờ, lực lượng Nga phát hiện và nã đạn cối dữ dội, buộc Roman phải chạy vào một ngôi nhà hoang để ẩn nấp, chờ đồng đội đến đón.

Sau thời gian điều trị tại bệnh viện, Roman cuối cùng cũng được về tới căn nhà ở Truskavets vào tháng 11/2025. Anh cạo râu, cắt tóc ngắn và tận hưởng những cái ôm, hương vị bánh pizza cùng tình yêu của gia đình. Anh dành nhiều đêm thức trắng để kể cho vợ nghe những câu chuyện chiến trường.

Chiếc mũ của Andrii vẫn nằm trên kệ sách trong căn hộ Roman ở. Anh vẫn chưa đủ can đảm để đến gặp và đối diện với gia đình người đồng đội quá cố. Có lẽ anh sẽ không bao giờ sẵn sàng.

Tin Gốc: Vnexpress