Vì sao không nên để điện thoại Android hết pin quá lâu?

Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu "nhạt nhẽo, thiếu sức sống" ở nhiều chủ đề khác nhau.

"Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn", Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.

"Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau", cô cho biết. "Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt".

Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang "hệ thống hóa" cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.

Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.

Tác động

Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. "Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot", cô cho biết.

Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô - người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. "Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc", cô nói. "Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn".

Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. "Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó", ông nói. "Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn".

Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.

Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. "Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất", cô chia sẻ.

Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời "phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận".

Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa - có học thức - công nghiệp hóa - giàu có - dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD "đúng đắn hơn về mặt xã hội", làm lu mờ các quan điểm khác.

"Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI", Sourati viết trên blog.

Hiện tượng "san bằng" làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người "đánh mất sự đa dạng" trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.

Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang "né tránh" nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. "Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn", Buck nói. "Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình".

Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.

Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea... gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.

Ứng phó

Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là "nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy". Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

"Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học - thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện", bà nói. "Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó".

Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.

Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. "Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không", Liu nói với ABC cuối năm ngoái.

Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.

Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra "những người bạn rập khuôn" xung quanh.

"Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh", Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. "Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn".

GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. "Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc", Dehghani nói thêm.

Bảo Lâm tổng hợp
Nỗi sợ siêu AI của một số sinh viên Harvard, MIT

Jensen Huang: 'Sẽ chọn khoa học vật lý nếu là sinh viên'

Nạn sinh viên 'ma' tạo bằng AI khiến đại học Mỹ đau đầu

Nguồn: https://vnexpress.net/ai-dang-khien-sinh-vien-na-na-nhau-5060802.html

Phát biểu trực tuyến tại hội nghị của Ngân hàng Commonwealth Úc (CBA) diễn ra ngày 26/5, CEO OpenAI cho biết sự phát triển và áp dụng nhanh chóng của AI sẽ không dẫn đến một 'thảm họa việc làm' trên quy mô toàn cầu. Sam Altman thừa nhận công nghệ này hiện chưa cướp đi nhiều công việc văn phòng như ông từng lo sợ trước đây.

Theo người đứng đầu OpenAI, ông và các cộng sự đã "gần như đúng" về các dự đoán tiến bộ công nghệ khi ra mắt ChatGPT vào năm 2022. Tuy nhiên, họ đã sai khi đánh giá về các hệ lụy kinh tế và xã hội trong ngắn hạn. Sam Altman thừa nhận "rất vui vì đã sai về điều này. Tôi từng nghĩ rằng sẽ có nhiều vị trí văn phòng cấp thấp bị xóa sổ vào thời điểm hiện tại so với những gì thực tế đang diễn ra. Trực giác của tôi trong khía cạnh này đã không chính xác".

CEO OpenAI lý giải 'thảm họa việc làm' chưa xảy ra là vì ông nhận ra "yếu tố con người" trong lao động vẫn là thứ không thể thay thế. Bản thân Altman từng thử nghiệm dùng AI để tự động trả lời các email và tin nhắn Slack của mình dưới danh nghĩa AI của Sam. Tuy nhiên, sau đó ông phải quay lại tự phản hồi các công việc này. Ông cho biết "Trải nghiệm đó giúp tôi hiểu rằng chúng ta thực sự quan tâm đến các mối tương tác giữa người với người. Việc phản hồi tin nhắn chiếm phần lớn thời gian của tôi, nhưng tôi không nghĩ mình có thể giao phó hoàn toàn nó cho AI trong tương lai gần".

Bất chấp những tuyên bố lạc quan của Sam Altman, góc nhìn của các chuyên gia công nghệ và dữ liệu thị trường lại không mấy lạc quan. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận tỷ lệ cắt giảm nhân sự lên tới 17%. Con số này dù thấp hơn các dự báo cực đoan cách đây hai năm, nhưng vẫn trùng khớp với các nghiên cứu nội bộ của chính OpenAI về tác động của AI đối với thị trường lao động.

Giới phân tích cho rằng, việc so sánh làn sóng AI hiện tại với cuộc cách mạng robot trong ngành sản xuất ôtô hàng chục năm trước là điều dễ thấy. Robot từng giúp các hãng xe tối ưu hóa chi phí sản xuất nhưng đã lấy đi cơ hội việc làm của hàng triệu công nhân hàn, sơn và lắp ráp.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, những tuyên bố của Altman chẳng có ý nghĩa gì đối với những người đã và đang phải chịu ảnh hưởng trực tiếp. Thị trường hiện tại đang rất cần các cuộc khảo sát hoàn toàn độc lập từ các tổ chức bên thứ ba để đánh giá đúng mức độ thiệt hại của AI đối với việc làm toàn cầu. Bởi lẽ, mọi báo cáo từ các công ty công nghệ có lợi ích liên quan trực tiếp đến AI đều khó đảm bảo tính khách quan.

Trong khi chờ đợi các số liệu nghiên cứu độc lập vốn mất nhiều thời gian, làn sóng tối ưu hóa bộ máy bằng chatbot và các tác nhân AI vẫn đang âm thầm diễn ra, đe dọa công việc của hàng trăm nghìn lao động trên khắp thế giới.

Song song với các phát biểu về thị trường lao động, các nguồn tin quốc tế cho biết OpenAI đang ráo riết chuẩn bị nộp hồ sơ bảo mật cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Mỹ trong vài tuần tới.

Công ty kỳ vọng có thể hướng tới mức định giá kỷ lục lên tới 1.000 tỷ USD và đặt mục tiêu huy động ít nhất 60 tỷ USD trong thương vụ này. Việc Sam Altman tìm cách xoa dịu làn sóng lo ngại về thảm họa việc làm được giới quan sát đánh giá là bước đi chiến lược nhằm giảm bớt áp lực từ các tổ chức công đoàn và chính phủ trước thềm IPO lịch sử.

Tin Gốc: Vnexpress

Mặc dù việc bật máy điều hòa giúp mang lại sự thoải mái trong những ngày nắng nóng, nhưng nó cũng kéo theo chi phí điện năng đáng kể. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah (KAUST) ở Ả Rập Xê Út có thể thay đổi cách chúng ta làm mát trong tương lai.

Các nhà nghiên cứu đã phát triển hệ thống làm mát thụ động mang tên NESCOD (không cần điện và làm mát bền vững theo yêu cầu). Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Royal Society of Chemistry, hệ thống này hoạt động bằng cách hòa tan amoni nitrat trong nước, từ đó kích hoạt phản ứng thu nhiệt giúp hấp thụ nhiệt từ môi trường xung quanh và nhanh chóng làm giảm nhiệt độ. Sau khi quá trình làm mát hoàn tất, hệ thống có thể được tái nạp năng lượng bằng năng lượng mặt trời, cho phép muối kết tinh lại để sử dụng cho lần sau.

Điểm đặc biệt của NESCOD là khả năng lưu trữ năng lượng làm mát và sử dụng khi cần thiết, cho phép người dùng có không khí mát theo yêu cầu. Trong các thử nghiệm, hệ thống này đã đạt công suất làm mát lên đến 191W trên mỗi mét vuông dưới ánh nắng trực tiếp, cho thấy tiềm năng của năng lượng mặt trời trong việc làm mát mà không cần điện.

Mặc dù NESCOD là một giải pháp hứa hẹn, hiện tại nó vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa được áp dụng rộng rãi. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục cải thiện và mở rộng quy mô công nghệ để đưa vào thực tiễn.

Hiện nay, các hệ thống điều hòa không khí hiện đại, bao gồm cả hệ thống HVAC và máy điều hòa cửa sổ, đều dựa vào chu trình nén hơi để tạo ra không khí mát. Quá trình này yêu cầu điện năng liên tục và theo Bộ Năng lượng Mỹ, điều hòa không khí chiếm khoảng 12% lượng điện tiêu thụ của các hộ gia đình, góp phần làm tăng chi phí điện trong những ngày hè oi ả.

Với sự phát triển của công nghệ làm mát thụ động như NESCOD, hy vọng rằng trong tương lai, chúng ta sẽ có những giải pháp hiệu quả hơn, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.

Tin Gốc: Thanh Niên