Vì sao người thông minh thích ở một mình?

Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của công dân về quy định, điều kiện miễn, tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ.

Người này cho biết mình 25 tuổi, hoàn cảnh gia đình khá khó khăn, cha bỏ từ nhỏ, mẹ có gia đình riêng, anh sống với dì và hai em họ.

Là lao động chính trong gia đình, người dì ngoài 55 tuổi, bị thoái hóa cột sống, không còn khả năng lao động ổn định. Hai người em họ một người đang học đại học và người còn lại đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự nhưng chưa có việc làm ổn định.

Về sức khỏe, anh cho biết mình bị cận 2,25 độ, loạn 1,75 độ, giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm giác mạc dị ứng ánh sáng và gan nhiễm mỡ.

Tuy nhiên địa phương vẫn yêu cầu tham gia lực lượng dân quân tự vệ. Anh đã trình bày hoàn cảnh nhưng được trả lời là năm nay bắt buộc tham gia do thiếu quân.

Về vấn đề này, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng cho biết theo quy định, nam từ đủ 18 tuổi đến hết 45 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi đến hết 40 tuổi có nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ; nếu tình nguyện thì có thể kéo dài đến hết 50 tuổi với nam, đến hết 45 tuổi với nữ.

Thời hạn thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ tại chỗ, cơ động, dân quân tự vệ biển, tự vệ phòng không, pháo binh, trinh sát, thông tin, công binh, phòng hóa, y tế là 4 năm; thường trực là 2 năm.

Tùy yêu cầu, nhiệm vụ, thời hạn có thể được kéo dài nhưng không quá 2 năm.

Đối với dân quân biển, tự vệ, chỉ huy đơn vị được kéo dài hơn nhưng không quá độ tuổi quy định.

Theo quy định, các trường hợp được tạm hoãn gồm: phụ nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi; nam giới một mình nuôi con dưới 36 tháng tuổi;

Không đủ sức khỏe, có vợ hoặc chồng đang phục vụ trong quân đội, công an hoặc công tác ở vùng đặc biệt khó khăn;

Là lao động duy nhất trong hộ nghèo, hộ cận nghèo; trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được chủ tịch UBND cấp xã xác nhận…

Là vợ hoặc chồng, một con của thương binh, bệnh binh, người bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61 - 80%; đang học tại trường của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; đang lao động, học tập, làm việc ở nước ngoài.

Đối với trường hợp được miễn, nếu là vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; quân nhân dự bị đã được sắp xếp; người trực tiếp nuôi dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng; người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người làm công tác cơ yếu: Chủ tịch UBND cấp xã, UBND cấp huyện nơi không có đơn vị hành chính cấp xã, người đứng đầu cơ quan, tổ chức quyết định tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ.

Trường hợp tham gia dân quân thường trực phải đạt sức khỏe loại 1, 2, 3 theo kết luận của cơ sở y tế có thẩm quyền...

Căn cứ vào nội dung thư hỏi nêu trên và quy định của pháp luật, Bộ Quốc phòng cho biết việc tham gia dân quân tự vệ là nghĩa vụ của công dân. Nếu công dân đủ tiêu chuẩn tuyển chọn vào dân quân tự vệ thì không thuộc diện tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ trong thời bình.

Nguồn: https://tuoitre.vn/gia-canh-kho-khan-nhieu-benh-co-duoc-hoan-dan-quan-tu-ve-20260404204153917.htm

Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.

Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".

Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.

Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.

Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".

Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.

Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.

Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.

Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.

Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.

Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.

Tin Gốc: Vnexpress

Mạng xã hội thực sự là thành tựu công nghệ có tác động sâu sắc đến đời sống con người mà nếu sử dụng đúng cách sẽ trở thành công cụ mang lại rất nhiều giá trị tích cực. Tuy vậy, mạng xã hội cũng đang tạo ra nhiều tác động không nhỏ, nhất là đối với trẻ em. Do đó đã có đề xuất cần nghiên cứu cấm, hạn chế trẻ em Việt Nam từ 16 tuổi trở xuống sử dụng mạng xã hội.

Với chia sẻ của Tiến sĩ giáo dục Nguyễn Thị Thu Huyền, diễn đàn "Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội" trên mặt báo hơn hai tháng qua xin tạm khép lại, trong khi chờ một quyết định phù hợp cho vấn đề này.

* Người ta nói nhiều đến tác động của mạng xã hội với sức khỏe tâm thần của trẻ. Từ góc độ tâm lý giáo dục, bà đánh giá thế nào về sự ảnh hưởng này?

- Các nghiên cứu quốc tế trong những năm gần đây đã chỉ ra mối liên hệ đáng lưu tâm giữa việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát với nhiều vấn đề về sức khỏe tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên, thậm chí cả ở người lớn.

Những biểu hiện thường được ghi nhận gồm lo âu, trầm cảm, mất ngủ, giảm lòng tự trọng, giảm sự tự tin và gia tăng cảm giác cô đơn. Tuy nhiên cần nhìn nhận rằng mạng xã hội không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến các vấn đề như thế.

Điều quyết định ở cách trẻ sử dụng mạng xã hội, thời lượng, loại nội dung tiếp cận cùng sự đồng hành của gia đình, nhà trường. Nếu độ tuổi phù hợp và được hướng dẫn đúng cách, mạng xã hội hoàn toàn có thể trở thành công cụ hỗ trợ trẻ phát triển.

Nhưng nếu trẻ dành quá nhiều thời gian, tiếp xúc liên tục với các video ngắn cùng nội dung giải trí có tính kích thích cao, khả năng tập trung chú ý sẽ suy giảm, ảnh hưởng đến việc học và sự phát triển nhận thức.

Nếu trẻ dần thay thế mối quan hệ ngoài đời thực bằng các tương tác trên không gian mạng, các em cũng có nguy cơ giảm hứng thú giao tiếp trực tiếp và tham gia hoạt động trong đời sống thực.

Chưa kể nhìn thấy những hình ảnh "hoàn hảo" của người khác song trẻ chưa đủ trải nghiệm để biết nội dung trên mạng đã được lựa chọn, chỉnh sửa, thậm chí không phản ánh đúng sự thật, trẻ có thể tự so sánh bản thân, vô tình thấy mình kém cỏi hoặc thất bại.

* Bà ủng hộ hay không nếu Việt Nam cấm trẻ từ 16 tuổi trở xuống dùng mạng xã hội? Vì sao?

- Đây là đề xuất rất cần được thảo luận một cách nghiêm túc. Quan trọng không chỉ là có cấm hay không mà là giải pháp nào giúp trẻ chuẩn bị cho trẻ sử dụng môi trường số một cách an toàn và có trách nhiệm trong tương lai.

Quy định giới hạn độ tuổi sử dụng mạng xã hội không phải là điều mới mà một số quốc gia đã và đang áp dụng để bảo vệ trẻ trên môi trường số. Việc siết chặt các quy định đối với trẻ là cần thiết do là nhóm hạn chế khả năng tự kiểm soát và đánh giá các rủi ro trên mạng.

Song khi môi trường số trở thành một phần của cuộc sống hiện nay, nếu chỉ đưa ra quy định cấm mà không có các giải pháp đồng bộ sẽ rất khó tạo ra sự thay đổi đáng kể trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực của mạng xã hội.

Tôi cho rằng nếu triển khai quy định cấm cần đi kèm nhiều giải pháp khác. Trước hết là xây dựng các chương trình giáo dục về an toàn số và kỹ năng sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm trong nhà trường. Trẻ cần được trang bị năng lực số, kỹ năng nhận diện rủi ro, biết bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử văn minh trên không gian mạng và quản lý thời gian sử dụng thiết bị số.

Cạnh đó, gia đình cần đồng hành với con thay vì chỉ kiểm soát hay cấm đoán. Cơ quan quản lý nhà nước cũng cần tăng cường trách nhiệm trong việc kiểm soát nội dung trên môi trường số, yêu cầu các nền tảng thực hiện tốt hơn cơ chế xác thực độ tuổi, lọc nội dung độc hại và bảo vệ người dùng nhỏ tuổi.

* Nếu quy định cấm được thực thi tại Việt Nam, chúng ta có thể bắt đầu từ đâu và làm như thế nào?

- Như tôi đã nói ở trên, nếu triển khai quy định này cần có lộ trình phù hợp thay vì chỉ ban hành lệnh cấm. Cần hoàn thiện các cơ chế về xác thực độ tuổi và kiểm soát việc tạo lập tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội.

Đã có quy định trẻ dưới 16 tuổi khi đăng ký tài khoản phải sử dụng thông tin của cha mẹ hoặc người giám hộ nhưng sau khi tài khoản được tạo, không phải phụ huynh nào cũng tiếp tục theo dõi và quản lý việc sử dụng của con.

Trong khi đó, nhiều trẻ đã có thiết bị cá nhân và tài khoản được đăng nhập sẵn nên việc sử dụng khá tự do. Nên nếu chỉ dừng ở khâu xác thực khi đăng ký thì hiệu quả kiểm soát sẽ còn rất hạn chế.

Điều cần là nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là phụ huynh. Cha mẹ cần hiểu rằng bảo vệ con trên không gian mạng không chỉ là quản lý thời gian sử dụng thiết bị mà cần giúp con hình thành năng lực số, biết nhận diện rủi ro và ứng xử an toàn trên môi trường trực tuyến.

Đó là thách thức không nhỏ bởi nhiều phụ huynh còn hạn chế về năng lực số, nhất là ở các khu vực vùng sâu, vùng xa, những gia đình hạn chế điều kiện tiếp cận công nghệ, thậm chí phụ huynh ở đô thị cũng vậy.

Nhà trường cần có chương trình giáo dục bài bản về công dân số, không về quy định pháp luật mà là trang bị kiến thức về tâm lý, kỹ năng cho học sinh.

Tóm lại nếu có quy định cấm sẽ không chỉ kiểm soát bằng mọi giá, mà là xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ gồm gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý và các nền tảng công nghệ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ