“Situationship” là thuật ngữ chỉ kiểu quan hệ mập mờ giữa hai người, có tương tác tình cảm hoặc tình dục nhưng thiếu thỏa thuận rõ ràng về sự cam kết, tính độc quyền hay đích đến lâu dài.
Báo cáo Year in Swipe của Tinder từng ghi nhận tần suất sử dụng của thuật ngữ này trong phần giới thiệu cá nhân của người dùng đã tăng tới 49%, biến nó trở thành một “đặc sản” hẹn hò của giới trẻ hiện đại.
Dù biết bản thân xứng đáng với những điều tốt đẹp hơn, nhiều người vẫn không thể dứt bỏ mối quan hệ vô danh này do chịu sự chi phối của hai cơ chế tâm lý sâu xa.
“Hiệu ứng máy đánh bạc” trong cảm xúc
Huấn luyện viên hẹn hò Matthew Hussey (Anh), tác giả của hai cuốn sách bán chạy về tâm lý tình yêu, ví những mối quan hệ mập mờ vận hành giống như một chiếc máy đánh bạc. Cảm xúc và sự quan tâm từ đối phương không xuất hiện đều đặn mà lúc có lúc không, tạo ra một cơ chế thưởng ngẫu nhiên. “Cứ 10 lần chờ đợi mới có một lần được đáp lại, nhưng bấy nhiêu đó vẫn đủ để người ta tìm ra lý do tiếp tục”, ông nói.
Trong “situationship”, người trong cuộc thường xuyên nếm trải sự bất an. Nhưng thỉnh thoảng, họ lại được xoa dịu bởi những đỉnh cảm xúc ngắn ngủi, ví dụ một cuộc trò chuyện sâu sắc thâu đêm, một ngày cuối tuần mang cảm giác bước ngoặt, hay một cử chỉ ân cần đúng vào lúc họ vừa định cất bước rời đi.
Theo chuyên gia, trong thời buổi việc tìm kiếm sự kết nối ngày càng khó khăn, khi gặp được người có sức hút, nhiều người sợ rằng sẽ rất lâu nữa mới tìm lại được cảm giác rung động này. Con người thường dễ bị hút về phía những đối tượng không cam kết, thay vì chọn những người luôn sẵn sàng gắn bó. Nỗi sợ đánh mất cảm xúc hiếm hoi đó khiến nhiều người tiếp tục hy vọng và chấp nhận tổn thương.
Bẫy tâm lý “lỗi chi phí chìm”
Nguyên nhân thứ hai trói buộc con người trong tình cảnh mập mờ là hội chứng “lỗi chi phí chìm” (sunk cost fallacy). Nghiên cứu của TS Michael R. Langlais tại Đại học Baylor (Mỹ) chỉ ra rằng, đây là xu hướng con người tiếp tục lao vào một việc chỉ vì họ đã lỡ đầu tư quá nhiều tiền bạc, thời gian hoặc cảm xúc, bất chấp việc hiện tại nó không mang lại giá trị gì.
Thay vì dừng lại khi thấy mối quan hệ đang bào mòn tâm lý, người trong cuộc tự huyễn hoặc bản thân: “Đã quen nhau 6 tháng rồi, bỏ thì tiếc” hay “Mình đã dành cho họ quá nhiều tình cảm, không thể rời đi lúc này”.
Chính tâm lý tiếc nuối những “chi phí chìm” đã khiến họ ngần ngại nhấn nút kết thúc. Họ quên mất rằng, việc tiếp tục duy trì một mối quan hệ một chiều không giúp họ thu hồi lại quãng thanh xuân hay tình cảm đã mất, mà chỉ vắt kiệt sức lực của chính họ trong một sự gắn kết không bao giờ có đích đến.
Dấu hiệu của một mối quan hệ mập mờ:
Không có cam kết: Không có định nghĩa rõ ràng về mối quan hệ giữa hai người (ví dụ: tránh trả lời câu hỏi “mối quan hệ của chúng ta là gì?”).
Giao tiếp và kế hoạch không nhất quán: Kế hoạch thường được lập vào phút cuối, và giao tiếp không thường xuyên, thường chỉ xoay quanh sự tiện lợi.
Không có kế hoạch cho tương lai: Bạn không lên kế hoạch cho các sự kiện hoặc chuyến đi sắp tới cùng nhau, chỉ tập trung vào hiện tại.
Thiếu hòa nhập xã hội: Bạn chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của họ và họ cũng chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của bạn, cho thấy sự thiếu hòa nhập vào cuộc sống của nhau.
Cảm giác “gần gũi nhưng không an toàn”: Bạn chia sẻ những khoảnh khắc thân mật, tình cảm hoặc thể xác, nhưng bạn không cảm thấy an toàn về sự ổn định của mối quan hệ.
Nỗ lực một chiều: Mối quan hệ thường có cảm giác như một người đang đầu tư nhiều nỗ lực hoặc cảm xúc hơn người kia.
Cách chấm dứt mối quan hệ mập mờ:
Cắt liên lạc: Giống như khi chia tay, tạo khoảng cách là điều vô cùng quan trọng để chữa lành. Hãy cắt đứt hoặc giảm đáng kể liên lạc, bao gồm cả việc hủy theo dõi họ trên mạng xã hội.
Chấp nhận thực tế: Thừa nhận rằng mối quan hệ đó có thể là nguồn gốc của sự bối rối hơn là sự an toàn. Đừng tìm kiếm sự kết thúc từ người kia. Hãy tự tạo ra sự kết thúc của riêng bạn bằng cách chấp nhận rằng đây không phải mối quan hệ phù hợp.
Tôn trọng cảm xúc của bản thân: Cảm xúc tiêu cực về một mối quan hệ không chính thức là điều bình thường. Hãy cho phép bản thân cảm thấy buồn hoặc tức giận và trút bầu tâm sự với bạn bè hoặc viết nhật ký.
Ưu tiên bản thân: Hãy dồn năng lượng vào sở thích, bạn bè hoặc mục tiêu nghề nghiệp để xây dựng lại lòng tự trọng của bạn.
Mới đây, hình ảnh chụp người đàn ông cầm trên tay con cá dài hơn 1m được chia sẻ trên mạng xã hội, nhận về nhiều lượt tương tác.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh Khánh (sống tại phường Vũng Tàu, TPHCM) xác nhận mình câu được con cá hôm 5/7.
Đây là giống cá nhồng nặng 9,5kg, dài khoảng 1,6m. Chúng sinh sống ngoài tự nhiên, tự bơi vào khu vực bè nuôi hải sản của gia đình qua những vị trí lưới bao quanh bị rách.
Theo anh Khánh khi phát hiện cá cắn câu, anh lập tức chạy ra kiểm tra. Thời điểm đó, con cá quẫy đuôi dữ dội, liên tục vùng vẫy, tìm cách thoát thân.
Với chiều dài và cân nặng ấn tượng như vậy, người đàn ông nhận định, con cá nhồng này đã 5-6 năm tuổi.
"Cá nhồng có hàm răng sắc nhọn, nếu không cẩn thận dễ bị cắn. Ban đầu, tôi chỉ nghĩ mình câu được một con cá bình thường. Lúc kéo lên, mọi người bất ngờ vì nó dài 1,6m. Tôi phải nhờ thêm 2 người cùng hỗ trợ mới đưa được con cá lên bờ", anh kể.
Sau khi bắt được cá, gia đình anh Khánh làm sạch, cắt thành từng khúc rồi chia cho người thân và hàng xóm cùng thưởng thức.
Cá nhồng là loài cá săn mồi nổi tiếng nhờ thân hình thon dài, tốc độ bơi nhanh cùng bộ hàm với những chiếc răng sắc nhọn.
Loài cá này được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ phần thịt trắng, săn chắc, thơm ngọt. Cá được bán với giá khoảng 100.000 đồng/kg, có thể chế biến thành nhiều món ăn như chả cá, nướng, kho hoặc nấu canh.
Đây không phải là lần đầu tiên ở Việt Nam có người bắt được con cá dài ấn tượng.
Hồi tháng 4, ông Giao (sống ở Quảng Ninh) bắt được con cá trê "khủng", khách tìm đến hỏi mua nhưng ông từ chối bán.
Con cá trê dài khoảng 1m, nặng 9kg với phần thân lớn hơn bắp tay người. Khi được đưa lên bờ, con cá vẫn còn quẫy nhẹ, thu hút sự chú ý của gia đình.
Theo ông Giao, ông có thói quen câu cá từ lâu. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên ông bắt được con cá có chiều dài và trọng lượng lớn như vậy.
Nhiều người cho rằng cá trê thường chỉ nặng 2-4kg, những con nặng hơn 7kg khá hiếm gặp, thời gian sống phải hơn 5-6 năm.
"Nghe tin tôi bắt được con cá, có người tìm đến mua nhưng tôi quyết không bán. Dù họ có trả giá cao đi chăng nữa, tôi vẫn giữ lại", ông chia sẻ.
Cá trê là loại cá da trơn nước ngọt, có nhiều ở khu vực Đông Nam Á. Đây là loài dễ nuôi, thịt béo, mềm, giàu dinh dưỡng và có sản lượng ổn định cho tiêu dùng và chế biến. Thông thường, chiều dài một con cá trê khoảng 40-60cm, nặng 2-4kg.
Một gia đình 4 người đã bị điện giật ở huyện Satara, bang Maharashtra, Ấn Độ, hôm 8/7 sau khi tiếp xúc với dây điện trần bên ngoài nhà trong trận mưa lớn.
Cảnh sát cho biết các nạn nhân gồm một cặp vợ chồng và 2 người con trưởng thành đã tử vong khi cố gắng cứu nhau. Một cuộc điều tra đã được tiến hành để xác định nguyên nhân dây điện bị nhiễm điện.
Vụ việc xảy ra tại làng Khamgaon thuộc huyện Satara. Theo cảnh sát, ông Satish còn gọi là Pisuradya Kisan Shinde, là người đầu tiên tiếp xúc với dây điện trần bên ngoài nhà.
Vợ ông, Gangubai Shinde, con trai Sachin Shinde và con gái Aarti Shinde đã vội vàng chạy đến giúp ông. Tuy nhiên, họ đều bị điện giật. Cả 4 người đều tử vong ngay tại hiện trường.
Cảnh sát từ Đồn Cảnh sát Nông thôn Phaltan đã đến hiện trường ngay sau khi nhận được thông tin về vụ việc. Thi thể đã được chuyển đến Bệnh viện Phaltan Sub-District để khám nghiệm tử thi. Một báo cáo về cái chết do tai nạn (ADR) đã được lập.
Các nhà điều tra đang xem xét các tình tiết dẫn đến việc dây điện bị nhiễm điện và liệu sự bất cẩn hay sự cố về cơ sở hạ tầng có góp phần gây ra thảm kịch này hay không.
Các quan chức cho biết nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn sẽ được xác định sau một cuộc điều tra chi tiết, bao gồm cả việc kiểm tra kỹ thuật hệ thống điện và dây cáp bị hư hỏng.
Tuấn là con một. Từ nhỏ đến lớn, mọi sự chăm chút của bố mẹ đều dồn hết cho cậu. Những buổi sáng tinh mơ, bố đạp chiếc xe đạp cọc cạch chở con đến trường. Những buổi chiều mưa, mẹ đứng đợi trước cổng, tay cầm chiếc áo mưa rộng hơn thân người vì bà sợ con ướt.
Cả một thanh xuân của họ không phải là những chuyến đi xa mà là những vòng quay quen thuộc: nhà - trường - chợ - bệnh viện, rồi lại nhà.
Có lần Tuấn nói với tôi: "Ngày xưa bố mẹ chở mình đi học bằng xe đạp, giờ mình muốn chở lại họ bằng xe hơi do mình lái".
Khi bắt đầu đi làm, có thu nhập, Tuấn nhận ra một điều: thời gian của bố mẹ không còn dài như mình vẫn nghĩ.
Những nếp nhăn, những lần đau lưng, những buổi khám bệnh định kỳ, dấu hiệu của xương khớp thoái hóa, tiểu đường, huyết áp... tất cả như những dấu hiệu lặng lẽ báo rằng, nếu không đi cùng nhau bây giờ, thì có thể sẽ không còn kịp nữa.
Nhưng đưa bố mẹ đi du lịch không giống như đi với bạn bè. Cả quá trình đòi hỏi một sự chuẩn bị khác, và quan trọng nhất là một sự thấu hiểu. Tuấn bắt đầu từ những chuyến đi gần. Không phải những hành trình dày đặc điểm đến, mà là những chuyến đi nhẹ nhàng, đủ để bố mẹ có thể tận hưởng mà không mệt.
Một buổi sáng lên núi, một buổi chiều ra biển, hoặc đơn giản là một chuyến về quê ngoại, dừng lại ở những nơi mà bố mẹ từng nhắc đến trong câu chuyện cũ.
Cậu học cách đi chậm lại, không hối thúc, không ép lịch. Nếu bố muốn ngồi lâu hơn ở một quán cà phê ven đường, thì cứ ngồi. Nếu mẹ muốn chụp thêm vài tấm hình trước một hàng hoa, thì cứ chụp. Những điều tưởng chừng nhỏ nhặt ấy, hóa ra lại là phần quan trọng nhất của chuyến đi.
Tuấn cũng học cách quan sát. Trước mỗi chuyến đi, cậu tìm hiểu kỹ về nơi đến: đường đi có dễ không, có nhiều bậc thang không, thời tiết ra sao, có chỗ nghỉ chân không. Cậu chọn những khách sạn có thang máy, phòng rộng, giường êm. Cậu mang theo thuốc, nước ấm, cả những món ăn quen thuộc phòng khi bố mẹ không hợp khẩu vị.
Có lần trong một chuyến đi biển, bố Tuấn không muốn xuống nước, chỉ ngồi trên bãi cát nhìn sóng. Nếu là trước đây, có thể Tuấn sẽ thấy "uổng". Nhưng hôm đó cậu chỉ ngồi cạnh bố, hai cha con không nói gì nhiều, chỉ là cùng nhìn ra xa, nghe tiếng sóng, và chia sẻ một khoảng lặng hiếm hoi... giữa hai người đàn ông.
"Chuyến đó mình không nhớ là đã đi được bao nhiêu nơi, nhưng mình nhớ rõ khoảnh khắc ngồi cạnh bố. Tự nhiên thấy chỉ cần vậy thôi cũng đủ", Tuấn bày tỏ.
Đưa bố mẹ đi không phải để "check-in" hay hoàn thành một danh sách điểm đến. Đó là cách để ở bên nhau, theo một cách khác với trước đây. Khi còn nhỏ, bố mẹ dẫn ta đi, quyết định mọi thứ. Khi lớn lên, ta dẫn lại họ, nhưng không phải để thay thế mà để đồng hành.
Có một điều Tuấn nhận ra là bố mẹ không cần những chuyến đi xa xỉ, họ cần cảm giác được quan tâm. Một câu hỏi "Bố có mệt không?", một cái nắm tay khi xuống dốc, một ly nước đưa đúng lúc... tất cả những điều ấy đối với họ quý hơn bất kỳ khung cảnh đẹp nào.
Và đôi khi chính trong những chuyến đi ấy, ta mới thực sự hiểu bố mẹ mình. Hiểu rằng họ cũng từng có những ước mơ bị gác lại, những nơi muốn đến nhưng chưa có dịp.
Hiểu rằng sau vẻ ngoài mạnh mẽ, họ cũng có những mệt mỏi mà trước đây ta chưa từng để ý... Tuấn nói điều cậu sợ nhất không phải là không đủ tiền để đưa bố mẹ đi xa mà là đến một ngày có tiền rồi, nhưng không còn ai để đi cùng.
Quả thực chúng ta thường trì hoãn những điều quan trọng, với lý do "để sau". Sau khi công việc ổn định hơn, sau khi kiếm được nhiều tiền hơn, sau khi rảnh hơn... Nhưng thời gian không chờ ai. Và tuổi của bố mẹ thì càng không.
Đưa bố mẹ đi đó đi đây thực ra không phải là kế hoạch lớn lao mà có thể bắt đầu từ một buổi đi ăn tối, một chuyến về quê, hay một ngày dạo quanh thành phố.
Quan trọng không phải là đi đâu mà là đi cùng nhau, vì đến một lúc nào đó điều ta nhớ không phải là đã đi bao nhiêu nơi mà là đã có bao nhiêu lần được ngồi cạnh bố mẹ trên cùng một chuyến xe đi qua những chặng đường của đời mình.
