“Situationship” là thuật ngữ chỉ kiểu quan hệ mập mờ giữa hai người, có tương tác tình cảm hoặc tình dục nhưng thiếu thỏa thuận rõ ràng về sự cam kết, tính độc quyền hay đích đến lâu dài.
Báo cáo Year in Swipe của Tinder từng ghi nhận tần suất sử dụng của thuật ngữ này trong phần giới thiệu cá nhân của người dùng đã tăng tới 49%, biến nó trở thành một “đặc sản” hẹn hò của giới trẻ hiện đại.
Dù biết bản thân xứng đáng với những điều tốt đẹp hơn, nhiều người vẫn không thể dứt bỏ mối quan hệ vô danh này do chịu sự chi phối của hai cơ chế tâm lý sâu xa.
“Hiệu ứng máy đánh bạc” trong cảm xúc
Huấn luyện viên hẹn hò Matthew Hussey (Anh), tác giả của hai cuốn sách bán chạy về tâm lý tình yêu, ví những mối quan hệ mập mờ vận hành giống như một chiếc máy đánh bạc. Cảm xúc và sự quan tâm từ đối phương không xuất hiện đều đặn mà lúc có lúc không, tạo ra một cơ chế thưởng ngẫu nhiên. “Cứ 10 lần chờ đợi mới có một lần được đáp lại, nhưng bấy nhiêu đó vẫn đủ để người ta tìm ra lý do tiếp tục”, ông nói.
Trong “situationship”, người trong cuộc thường xuyên nếm trải sự bất an. Nhưng thỉnh thoảng, họ lại được xoa dịu bởi những đỉnh cảm xúc ngắn ngủi, ví dụ một cuộc trò chuyện sâu sắc thâu đêm, một ngày cuối tuần mang cảm giác bước ngoặt, hay một cử chỉ ân cần đúng vào lúc họ vừa định cất bước rời đi.
Theo chuyên gia, trong thời buổi việc tìm kiếm sự kết nối ngày càng khó khăn, khi gặp được người có sức hút, nhiều người sợ rằng sẽ rất lâu nữa mới tìm lại được cảm giác rung động này. Con người thường dễ bị hút về phía những đối tượng không cam kết, thay vì chọn những người luôn sẵn sàng gắn bó. Nỗi sợ đánh mất cảm xúc hiếm hoi đó khiến nhiều người tiếp tục hy vọng và chấp nhận tổn thương.
Bẫy tâm lý “lỗi chi phí chìm”
Nguyên nhân thứ hai trói buộc con người trong tình cảnh mập mờ là hội chứng “lỗi chi phí chìm” (sunk cost fallacy). Nghiên cứu của TS Michael R. Langlais tại Đại học Baylor (Mỹ) chỉ ra rằng, đây là xu hướng con người tiếp tục lao vào một việc chỉ vì họ đã lỡ đầu tư quá nhiều tiền bạc, thời gian hoặc cảm xúc, bất chấp việc hiện tại nó không mang lại giá trị gì.
Thay vì dừng lại khi thấy mối quan hệ đang bào mòn tâm lý, người trong cuộc tự huyễn hoặc bản thân: “Đã quen nhau 6 tháng rồi, bỏ thì tiếc” hay “Mình đã dành cho họ quá nhiều tình cảm, không thể rời đi lúc này”.
Chính tâm lý tiếc nuối những “chi phí chìm” đã khiến họ ngần ngại nhấn nút kết thúc. Họ quên mất rằng, việc tiếp tục duy trì một mối quan hệ một chiều không giúp họ thu hồi lại quãng thanh xuân hay tình cảm đã mất, mà chỉ vắt kiệt sức lực của chính họ trong một sự gắn kết không bao giờ có đích đến.
Dấu hiệu của một mối quan hệ mập mờ:
Không có cam kết: Không có định nghĩa rõ ràng về mối quan hệ giữa hai người (ví dụ: tránh trả lời câu hỏi “mối quan hệ của chúng ta là gì?”).
Giao tiếp và kế hoạch không nhất quán: Kế hoạch thường được lập vào phút cuối, và giao tiếp không thường xuyên, thường chỉ xoay quanh sự tiện lợi.
Không có kế hoạch cho tương lai: Bạn không lên kế hoạch cho các sự kiện hoặc chuyến đi sắp tới cùng nhau, chỉ tập trung vào hiện tại.
Thiếu hòa nhập xã hội: Bạn chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của họ và họ cũng chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của bạn, cho thấy sự thiếu hòa nhập vào cuộc sống của nhau.
Cảm giác “gần gũi nhưng không an toàn”: Bạn chia sẻ những khoảnh khắc thân mật, tình cảm hoặc thể xác, nhưng bạn không cảm thấy an toàn về sự ổn định của mối quan hệ.
Nỗ lực một chiều: Mối quan hệ thường có cảm giác như một người đang đầu tư nhiều nỗ lực hoặc cảm xúc hơn người kia.
Cách chấm dứt mối quan hệ mập mờ:
Cắt liên lạc: Giống như khi chia tay, tạo khoảng cách là điều vô cùng quan trọng để chữa lành. Hãy cắt đứt hoặc giảm đáng kể liên lạc, bao gồm cả việc hủy theo dõi họ trên mạng xã hội.
Chấp nhận thực tế: Thừa nhận rằng mối quan hệ đó có thể là nguồn gốc của sự bối rối hơn là sự an toàn. Đừng tìm kiếm sự kết thúc từ người kia. Hãy tự tạo ra sự kết thúc của riêng bạn bằng cách chấp nhận rằng đây không phải mối quan hệ phù hợp.
Tôn trọng cảm xúc của bản thân: Cảm xúc tiêu cực về một mối quan hệ không chính thức là điều bình thường. Hãy cho phép bản thân cảm thấy buồn hoặc tức giận và trút bầu tâm sự với bạn bè hoặc viết nhật ký.
Ưu tiên bản thân: Hãy dồn năng lượng vào sở thích, bạn bè hoặc mục tiêu nghề nghiệp để xây dựng lại lòng tự trọng của bạn.
Bài viết Trằn trọc vì không thân, chẳng liên lạc mà vẫn nhận được thiệp mời cưới nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc chia sẻ nhiều cách ứng xử khi nhận lời mời cưới. Quan điểm chung là đi vì tình cảm, ưu tiên mối quan hệ, còn xã giao chỉ cần lịch sự vừa đủ.
Bạn đọc Kim Thắm cho rằng nên đi, dù lâu không gặp, nhưng đó là cơ hội duy trì mối quan hệ. “Tiền mừng thì dựa theo mức thu nhập hiện tại, không cần quá cao, quan trọng là tấm lòng”, Thắm nói.
Tương tự, bạn đọc Quỳnh Trang nói thường đặt ra câu hỏi khi được bạn bè cũ không thân mời cưới: "Sau này mình có gặp lại nữa không?", nếu là không thì từ chối không đi, còn nếu có khả năng gặp lại thì chỉ lịch sự gửi tiền theo mức thấp nhất.
Bạn đọc ledu****@gmail.com cho rằng chuyện khá tế nhị. Khi còn làm việc, anh luôn chọn những đám cưới nào có quan hệ cộng tác thì mới dự; còn không thì "xin kiếu"!
“Khi về hưu, những đám mời tôi ngày xưa, khi đám cưới con mình thì mình mời lại vì "có đi có lại mới toại lòng nhau". Tôi chỉ có một con trai, bạn bè mời thì tôi theo tỉ số 1-1; nếu bạn có con thứ 2, thứ 3 mà mời nữa thì tôi xin phép vắng mặt vì mình đã "trả nợ" bạn xong rồi”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Hoa An cho rằng nhiều lời mời mang tính xã giao, không nhất thiết phải thân thiết, vì vậy cô thường chỉ nhắn tin chúc mừng cho lịch sự. An ưu tiên tham dự những đám với người thực sự thân thiết hoặc quan trọng trong công việc.
Bạn đọc Minh thẳng thắn nói chuyện đơn giản mà cũng phải suy nghĩ nhiều đến phức tạp. Anh cho rằng nay người mai ta, nay mình không đi người thì xác định rằng sau này khỏi mời người ta khi mình tổ chức tiệc tương tự.
Nếu không thân mà vẫn muốn giữ mối quan hệ thì mừng cưới ngang với cỗ cưới, giờ nhà hàng nào cũng báo giá rần rần trên mạng, đừng lo không biết giá.
"Thay vì cứ ngồi suy nghĩ đi - không đi, nếu đi thì mừng bao nhiêu... thì nên dùng thời gian này để kiếm thêm tiền, lúc đó sẽ có tiền để đi đám cưới", Minh nói.
Bạn đọc Thanh nói những người ngàn năm không gặp mà đám cưới lại nhớ thì bỏ, không cần cảm thấy ngại gì hết. Còn quen sơ sơ mà mời thì họ đang kinh doanh, tùy theo trường hợp mà đi hay gửi hoặc bỏ.
Còn bạn đọc Nhiên Hà nói nếu đám cưới nào cũng vậy, đi nhiều dễ tốn kém, lại mệt. Nếu không quá thân, cô thường nhắn chúc mừng thay vì đi. Nên cân nhắc từng mối quan hệ, không phải ai mời cũng đi.
Bạn đọc Thúy Uyên thẳng thắn nói sợ nhất là bạn bè lâu không liên lạc xong nhắn mời cưới, đi thì không vui mà không đi thì ngại, tại vì có thầy cô, bạn bè thân thiết chung.
Còn bạn đọc Phương Anh nói với những người mời qua mạng xã hội kiểu "quăng bom" hàng loạt, bạn có quyền không đi, không trả lời. Người ta có lịch sự với mình đâu mà quan tâm làm gì.
Bạn đọc Lại Quang Tấn kể ở cơ quan có một đồng nghiệp cả đời chẳng đi dự đám cưới ai, nhưng đến đám cưới của mình, anh lại thuê hẳn một chiếc xe buýt lớn trước cửa cơ quan để đón khách, nhưng chẳng có ai đến.
Bạn đọc Linh Linh nói với bạn THPT lâu không liên lạc mà mời cưới, cô không bao giờ đi, cũng không gửi thiệp. “Đi đám cưới để mừng ngày vui của cô dâu chú rể, để cùng nhau vui vẻ. Nếu không thân thì đâu mà vui vẻ, cứ nói thẳng là "tớ bận rộn công việc lắm, không đi được" là xong”, Linh nói.
Những ngày qua, bức ảnh Jensen Huang ngồi ăn cơm cùng cha mẹ tại Đài Loan (Trung Quốc) được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và nhiều diễn đàn công nghệ.
Trong khung hình không có sự xa hoa thường thấy của giới tỷ phú, người đàn ông sở hữu khối tài sản khoảng 186 tỷ USD chỉ ngồi bên mâm cơm truyền thống với những món ăn quen thuộc của gia đình Đài Loan, vui vẻ trò chuyện cùng đấng sinh thành.
Theo một số nguồn tin, mỗi lần trở về Đài Loan công tác, Jensen Huang đều cố gắng dành thời gian dùng bữa với cha mẹ. Hình ảnh ấy nhanh chóng nhận được nhiều lời khen bởi sự gần gũi và giản dị của vị CEO quyền lực bậc nhất ngành công nghệ.
Sinh năm 1963 tại Đài Loan, Jensen Huang có tên tiếng Trung là Hoàng Nhân Huân. Ông lớn lên trong một gia đình không khá giả nhưng đặc biệt coi trọng giáo dục.
Cha của Jensen Huang là một kĩ sư cơ khí. Những năm 1960, trong một chuyến đi sang Mỹ để tham gia khóa đào tạo của một công ty điện lạnh, ông Hsing-tai đã vô cùng ấn tượng với đất nước này. Trở về nhà, ông đặt mục tiêu và quyết tâm bằng mọi giá phải đưa 2 con trai sang Mỹ để có được nền giáo dục tốt nhất.
Mẹ ông là bà Luo Cai-xiu, một giáo viên, bà từng tự học từ vựng bằng từ điển để dạy con cái trong khi không biết tiếng Anh. Năm 1973, khi Jensen Huang mới 9 tuổi và anh trai 10 tuổi, cha mẹ ông đã gom góp toàn bộ số tiền tích cóp được để gửi hai anh em sang Mỹ sống cùng người thân.
Cuộc sống nơi đất khách không giống giấc mơ màu hồng của một cậu bé châu Á. Do nhầm lẫn trong quá trình sắp xếp, Jensen Huang và anh trai bị gửi vào một trường nội trú dành cho trẻ em cá biệt ở bang Kentucky (Mỹ). Đây là nơi có nhiều học sinh có hoàn cảnh phức tạp, thường xuyên xảy ra bạo lực và bắt nạt.
Trong nhiều cuộc phỏng vấn sau này, Jensen Huang kể rằng ông từng phải học cách tự bảo vệ mình từ rất sớm. Cậu bé nhập cư gốc Á nhỏ con thường xuyên bị trêu chọc, phải làm việc dọn vệ sinh nhà vệ sinh và đối diện cảm giác lạc lõng giữa môi trường hoàn toàn xa lạ.
Nhưng cũng chính những năm tháng khó khăn ấy đã rèn cho Jensen Huang sự kiên cường và khả năng thích nghi hiếm có. Ông từng nói rằng tuổi thơ không dễ dàng giúp bản thân hiểu giá trị của lao động, sự khiêm tốn và tinh thần không bỏ cuộc.
Sau này, khi gia đình đoàn tụ tại bang Oregon (Mỹ), cuộc sống của Jensen Huang dần ổn định hơn. Cha mẹ ông làm việc rất chăm chỉ để nuôi các con ăn học. Trong ký ức của vị tỷ phú công nghệ, gia đình luôn là nơi mang lại cảm giác an toàn lớn nhất.
“Tôi là sản phẩm từ ước mơ và nguồn cảm hứng của cha mẹ. Tôi nợ họ tất cả mọi thứ”, Jensen Huang từng chia sẻ.
Điều khiến nhiều người ngưỡng mộ ở vị CEO Nvidia không chỉ nằm ở thành công tài chính, mà còn ở cách ông luôn nhắc về cha mẹ với lòng biết ơn sâu sắc.
Jensen Huang từng cho biết cha mẹ ông chưa bao giờ ép con phải trở thành thiên tài hay tỷ phú. Điều họ mong muốn đơn giản là con cái được học hành tử tế và sống có trách nhiệm. Chính cách giáo dục ấy đã tạo nên nền tảng tính cách của người đàn ông sau này trở thành biểu tượng của ngành AI (trí tuệ nhân tạo) toàn cầu.
Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện tại Đại học Oregon State và lấy bằng thạc sĩ ở Stanford, Jensen Huang làm việc cho nhiều công ty công nghệ trước khi cùng hai cộng sự sáng lập Nvidia năm 1993 trong một quán ăn nhỏ tại California.
Ít ai biết trước khi trở thành tỷ phú công nghệ, Jensen Huang từng làm phục vụ, rửa bát và dọn dẹp tại chuỗi nhà hàng Denny’s từ năm 15 tuổi. Cũng chính tại một nhà hàng Denny’s ở San Jose, ông và các cộng sự lần đầu thảo luận ý tưởng thành lập Nvidia.
Ba thập kỷ sau, Nvidia trở thành tập đoàn có giá trị hàng đầu thế giới và Jensen Huang được mệnh danh là “ông vua AI” của Thung lũng Silicon.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Jensen Huang vẫn nổi tiếng với lối sống giản dị. Ông hiếm khi nói về siêu xe, biệt thự hay thú vui xa xỉ. Thay vào đó, vị CEO thường xuất hiện tại các quán ăn địa phương, khu chợ đêm và dành nhiều thời gian cho gia đình.
Trong chuyến công tác tại Đài Loan mới đây, Jensen Huang tiếp tục gây chú ý khi cùng vợ Lori Huang và con gái Madison Huang ghé chợ đêm Raohe ở Đài Bắc. Ông thưởng thức nhiều món ăn đường phố như xúc xích nướng, mực nướng, đá bào và đặc biệt là ngô nướng.
Hình ảnh vị tỷ phú mặc áo da đen quen thuộc đứng giữa đám đông, cầm bắp ngô và trò chuyện với người bán hàng nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.
Theo truyền thông Đài Loan, Jensen Huang còn trả tiền giúp nhiều thực khách đang xếp hàng mua đồ ăn. Hành động nhỏ nhưng khiến nhiều người bất ngờ bởi sự thân thiện và gần gũi của vị CEO nổi tiếng toàn cầu.
Ông kết hôn với Lori Huang (một người quen từ thời đại học) và có 2 con. Trong nhiều lần xuất hiện trước truyền thông, vị CEO thường nhắc đến vợ với sự biết ơn sâu sắc. Ông cho rằng thành công của mình không thể tách rời sự đồng hành bền bỉ từ gia đình suốt hàng chục năm qua.
Ở tuổi ngoài 60, Jensen Huang hiện là một trong những nhân vật quyền lực nhất thế giới công nghệ. Nhưng phía sau hình ảnh vị CEO của đế chế AI trị giá hàng nghìn tỷ USD vẫn là một người đàn ông luôn nhắc về tuổi thơ nhập cư khó khăn, sự hy sinh của cha mẹ và những bữa cơm gia đình giản dị.
Chiều 16-5 tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), nền tảng TikTok và Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) phối hợp tổ chức chương trình “Thiếu niên nói 2026: Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số”.
Sự kiện đánh dấu bước hợp tác mới giữa các bên trong nỗ lực nâng cao nhận thức cộng đồng về an toàn trực tuyến, bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường số và thúc đẩy văn hóa sử dụng Internet an toàn, tích cực.
Từ góc độ lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng, Đại tá Hà Văn Bắc Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) đánh giá: "công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng phải được triển khai theo hướng tổng thể, có sự tham gia của toàn xã hội.
Gia đình cần đồng hành và lắng nghe; nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số; nền tảng công nghệ cần nâng cao trách nhiệm bảo vệ người dùng trẻ; các tổ chức xã hội, chuyên gia và cơ quan báo chí cần cùng lan tỏa kiến thức, kỹ năng và văn hóa ứng xử an toàn trên mạng".
Đại tá Bắc cũng nhấn mạnh chính các em thiếu niên cũng cần được trao quyền để chia sẻ trải nghiệm, phản ánh những vấn đề mình gặp phải và tham gia xây dựng giải pháp.
Theo Phó Cục trưởng Cục A05, việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể chỉ đặt lên vai một cá nhân hay tổ chức riêng lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ từ gia đình, nhà trường, nền tảng công nghệ và toàn xã hội.
Trong khuôn khổ sự kiện, ông Nguyễn Lâm Thanh - đại diện TikTok Việt Nam - cũng đưa ra cam kết xây dựng môi trường số an toàn và tích cực cho người dùng Việt Nam, đặc biệt là người trẻ.
Thông qua hợp tác với Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, TikTok sẽ phối hợp sản xuất các nội dung truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về an ninh mạng, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro khi sử dụng nền tảng số.
Mạng xã hội này cũng cho biết đang cung cấp nhiều tính năng bảo mật và quyền riêng tư dành cho gia đình, trong đó có tính năng “Gia đình thông minh”.
Công cụ này cho phép phụ huynh liên kết tài khoản với con để quản lý thời gian sử dụng, theo dõi trạng thái hoạt động, kiểm soát nội dung và thiết lập các chế độ an toàn phù hợp với lứa tuổi.
Một nội dung đáng chú ý khác tại tọa đàm là công bố số liệu sơ bộ từ khảo sát “Tiếng nói trẻ em Việt Nam 2026” do Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) thực hiện trên 2.500 thiếu niên từ 12-15 tuổi.
Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 9/10 thiếu niên cho biết từng được học, hoặc tiếp cận nội dung về an toàn mạng. Tuy nhiên, có tới 9/10 em phản ánh từng trực tiếp hoặc gián tiếp đối mặt với các rủi ro trên môi trường số.
Những con số này cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết và khả năng ứng phó thực tế của trẻ trên không gian mạng. Các chuyên gia nhận định đây là vấn đề cần được quan tâm nhiều hơn trong bối cảnh thanh thiếu niên ngày càng tiếp cận Internet từ sớm.
Để góp phần giải quyết bài toán trên, chương trình “Thiếu niên nói 2026” triển khai mô hình “Solution Labs” - không gian tương tác nơi thanh thiếu niên, phụ huynh và các bên liên quan cùng tham gia thảo luận, phản biện và đề xuất giải pháp cho môi trường số.
Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD), nhấn mạnh thanh thiếu niên không nên chỉ được nhìn nhận là đối tượng cần được bảo vệ, mà còn là những người có tiếng nói, có góc nhìn và đủ khả năng tham gia xây dựng môi trường mạng văn minh.
Theo bà Linh, khi được trao cơ hội tham gia và lắng nghe, người trẻ có thể tận dụng công nghệ để phát triển bản thân, đồng thời góp phần tạo dựng một không gian số an toàn, nhân văn và tích cực hơn.
Bên cạnh các giải pháp mang tính chiến lược, tọa đàm cũng nhấn mạnh vai trò đồng hành của phụ huynh thông qua các công cụ hỗ trợ an toàn trên nền tảng số.
Trong khuôn khổ sự kiện, cũng diễn ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia và TikTok.
Theo đó, TikTok chính thức trở thành đối tác chiến lược của Hiệp hội trong các hoạt động truyền thông, đào tạo, phổ biến kiến thức về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao kỹ năng số cho cộng đồng.
