Chiều 13-4, các bộ trưởng ngoại giao ASEAN tổ chức hội nghị trực tuyến để trao đổi, đánh giá, phối hợp giữa các nước ASEAN trong ứng phó với tình hình phức tạp và nhanh chóng tại Trung Đông.
Đây là lần thứ hai hội nghị đặc biệt này được tổ chức kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2 vừa qua.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại hội nghị, các bộ trưởng đã chia sẻ đánh giá về tác động của tình hình tại Trung Đông, bày tỏ quan ngại trước những tác động đa chiều đối với an ninh năng lượng, lương thực và an toàn của công dân các nước ASEAN ở khu vực. Các bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh củng cố đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm và kiên trì lập trường chung của ASEAN.
Với thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran được công bố ngày 8-4 vừa qua, ASEAN bày tỏ hoan nghênh và hy vọng việc thực thi hiệu quả thỏa thuận này sẽ góp phần hạ nhiệt căng thẳng, tạo tiền đề cho các giải pháp ngoại giao.
Các bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tất cả các quốc gia thực hiện trách nhiệm giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ phù hợp với luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN và Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) mà nhiều nước bên ngoài khu vực đã ký.
Hội nghị kế đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm an toàn, tự do hàng hải và hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982, nhất là tại eo biển Hormuz.
Trước các tác động đa chiều của cuộc xung đột đối với khu vực, các bộ trưởng nhất trí ASEAN cần tăng cường khả năng tự cường, tự chủ về kinh tế và năng lượng. Trong đó, đặc biệt phải phát huy hiệu quả các cơ chế hiện có như Hiệp định khung về an ninh dầu khí (APSA), Mạng lưới điện ASEAN (APG) và Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP).
Liên quan tới công tác bảo hộ công dân, các bộ trưởng đánh giá cao sự hỗ trợ kịp thời của các nước thành viên thời gian qua, đồng thời tái khẳng định cam kết sẵn sàng hỗ trợ và phối hợp khẩn cấp cho công dân của nhau trong trường hợp khủng hoảng.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung chia sẻ đánh giá về những hệ lụy sâu rộng của cuộc xung đột, khẳng định đây là cơ hội để ASEAN rà soát và điều chỉnh các chiến lược hướng tới một cộng đồng tự cường và bền vững.
Ông nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay, đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN là yếu tố tiên quyết.
Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam đề nghị khối phát huy vị thế và lập trường thống nhất khi tiếp xúc với các bên liên quan, từ đó đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và công dân ASEAN tại khu vực.
ASEAN, theo ông, cần tăng cường tự chủ chiến lược, đẩy mạnh phối hợp liên trụ cột và liên ngành, đồng thời nâng cao năng lực phản ứng, dự báo trước các thách thức phức tạp trong tương lai.
Về kinh tế và năng lượng, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị đẩy nhanh tiến độ các dự án kết nối trọng điểm như Lưới điện ASEAN (APG), Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP) và sẵn sàng kích hoạt các cơ chế hỗ trợ khẩn cấp trong khuôn khổ Hiệp định APSA.
Ông đề xuất cách tiếp cận liên ngành, gắn kết chặt chẽ giữa an ninh năng lượng và an ninh lương thực, nghiên cứu khả năng mở rộng phạm vi của Quỹ dự trữ gạo khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR) sang các mặt hàng thiết yếu và vật tư nông nghiệp quan trọng khác, đồng thời tăng cường hợp tác với các đối tác của ASEAN nhằm giải quyết các rủi ro cung ứng.
Bên cạnh đó, ông cũng đề nghị các nước tăng cường đảm bảo an sinh xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương.
Các nước đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam về chiến lược ứng phó chung của ASEAN trước tình hình biến động ở Trung Đông và các khủng hoảng khác ngoài khu vực. Nhất trí xây dựng tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về phản ứng thống nhất đối với cuộc khủng hoảng, dự kiến trình lên Hội nghị cấp cao lần thứ 48 thông qua vào tháng 5 tới đây.
Kết thúc hội nghị, thay mặt các nước, Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026, đã ra Tuyên bố Chủ tịch tóm tắt các kết quả chính.
Trong đó ghi nhận các đề xuất và sáng kiến của các nước thành viên về tăng cường tự cường chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hoàn thiện cơ chế ứng phó, nhằm củng cố năng lực ứng phó của ASEAN trước các cuộc khủng hoảng trong tương lai.
Ngày 8-5, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Sri Lanka, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dâng hoa bày tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh nằm trong khuôn viên Thư viện cộng đồng Colombo ở thủ đô Colombo.
Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong số ít tượng đài lãnh tụ nước ngoài được đặt tại trung tâm thủ đô Colombo.
Đây là minh chứng cho tình cảm chân thành và bền chặt mà nhân dân Sri Lanka dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và Việt Nam suốt nhiều thập kỷ qua.
Kế đó, hai nhà lãnh đạo đi thăm, nghe giới thiệu và trình bày về dự án nâng cấp Không gian Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thư viện cộng đồng Colombo.
Nhân dịp này, Việt Nam đã trao biểu trưng hỗ trợ thủ đô Colombo nhằm gìn giữ, phát triển Không gian Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thư viện, góp phần tăng cường hiểu biết về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam và đấu tranh vì hòa bình, công lý, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới - đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ra Nghị quyết năm 1987 vinh danh là "Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam".
Tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần thúc đẩy các phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc trên toàn cầu, đồng thời truyền cảm hứng cho công cuộc xây dựng một thế giới công bằng và nhân văn hơn.
Sri Lanka là quốc gia đặc biệt khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh 3 lần ghé thăm vào các năm 1911, năm 1928 và năm 1946 trong hành trình tìm đường cứu nước của Người, trong đó lần cuối cùng là trên cương vị Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.
Các nhà dự báo thời tiết châu Âu cho biết đợt nóng sẽ kéo dài suốt tuần, với nhiệt độ đạt đỉnh trong các ngày 28 - 29.5 trước khi giảm dần vào cuối tuần.
Tại Anh, Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) cho biết nhiệt độ ngày 26.5 đạt 35,1 độ C, lập kỷ lục mới trong tháng 5 và vượt xa mức cũ 32,8 độ C từng được ghi nhận năm 1944. Cùng ngày, London còn ghi nhận một "đêm nhiệt đới" hiếm gặp, khi nhiệt độ ban đêm không xuống dưới 20 độ C, theo Hãng tin AP.
Cơ quan An ninh y tế Anh đã ban hành cảnh báo sức khỏe màu hổ phách cho nhiều khu vực đến hết ngày 29.5. Nhà dự báo Greg Dewhurst của Met Office nói mức nhiệt này "bất thường với Anh ngay cả vào giữa mùa hè, chứ chưa nói đến tháng 5". Nhà chức trách Anh cũng ghi nhận ít nhất 5 trường hợp tử vong do đuối nước tại hồ và vùng biển tây nam nước này khi người dân tìm cách giải nhiệt.
Tại Pháp, Cơ quan Khí tượng Pháp (Météo France) ngày 27.5 ban hành cảnh báo màu cam về nắng nóng cực độ tại 13 tỉnh thành miền tây, trong khi nhiệt độ tại miền nam có thể lên 38 - 39 độ C trong những ngày tiếp theo. Đây là lần đầu tiên hệ thống cảnh báo nắng nóng quốc gia của Pháp được kích hoạt trong tháng 5 kể từ khi ra đời năm 2004, theo Sky News. Phát ngôn viên chính phủ Pháp Maud Bregeon cho biết ít nhất 7 trường hợp tử vong có thể liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đợt nắng nóng.
Tây Ban Nha cũng hứng chịu nền nhiệt bất thường. Cơ quan Khí tượng quốc gia Aemet ngày 27.5 cảnh báo "nhiệt độ cao bất thường so với thời điểm này trong năm" sẽ kéo dài trong tuần tới. Tại Ý, nhiều địa phương đã phát cảnh báo nắng nóng đầu tiên trong năm và hạn chế làm việc ngoài trời. Ngày 27.5, nhiệt độ tại Milan chạm mốc 36 độ C, cao hơn khoảng 9 độ C so với trung bình theo mùa. Ở Áo, nhà khí tượng Marcus Wadsak cho biết thị trấn Lienz ghi nhận 32,7 độ C ngày 26.5, đánh dấu ngày tháng 5 nóng nhất tại nước này trong hơn 200 năm.
Nguyên nhân trực tiếp của đợt nắng nóng là hiện tượng "vòm nhiệt", khi một vùng áp suất cao giữ khối không khí nóng từ Bắc Phi mắc kẹt trên Tây Âu, đồng thời ngăn không khí mát tràn xuống. Theo Météo France, khối khí nóng từ Morocco khiến nhiệt độ tại nhiều nơi cao hơn 10 - 13 độ C so với bình thường.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra mới là nguyên nhân nền khiến những hiện tượng như vậy xảy ra thường xuyên hơn, dữ dội hơn và đến sớm hơn trong năm. Các mô hình khí hậu cho thấy những đợt nắng nóng tháng 6 ở châu Âu hiện có khả năng xảy ra cao gấp khoảng 10 lần so với trước thời kỳ công nghiệp và xu hướng tương tự đang dần xuất hiện trong tháng 5, theo AFP.
Trước rủi ro gia tăng, nhiều chính phủ châu Âu đã áp dụng biện pháp khẩn cấp. Pháp cân nhắc đóng cửa trường học tạm thời và hủy một số sự kiện thể thao. Ý cấm làm việc ngoài trời kéo dài dưới nắng trực tiếp từ 12 giờ 30 - 16 giờ đến ngày 15.9. Cơ quan y tế tại Tây Ban Nha, Anh và Bồ Đào Nha khuyến cáo người dân tránh ra ngoài vào giờ nắng gắt, uống đủ nước và theo dõi người dễ tổn thương, theo tờ The Guardian.
Về dài hạn, giới chuyên gia cảnh báo châu Âu cần thích ứng nhanh hơn với khí hậu nóng lên. Nhiều hạ tầng của châu Âu chưa được thiết kế để đối phó với nhiệt độ cực đoan. Các biện pháp được đề xuất gồm tăng không gian che nắng, cải tạo hệ thống làm mát tại bệnh viện, viện dưỡng lão và trường học, đặt giới hạn nhiệt độ tối đa tại nơi làm việc, đồng thời hỗ trợ hộ thu nhập thấp tiếp cận công nghệ làm mát.
Nhóm nhà sư bị bắt ngày 26/4 tại sân bay quốc tế Bandaranaike ở thủ đô Colombo, khi về nước sau kỳ nghỉ 4 ngày tại Bangkok.
Giới chức hải quan Sri Lanka phát hiện nhóm này giấu Kush, giống cần sa có hàm lượng hoạt chất cao, trong ngăn bí mật của vali. Mỗi người mang theo khoảng 5 kg cần sa.
Phần lớn nhóm nhà sư là các tăng sinh trẻ, đến từ nhiều chùa trên khắp Sri Lanka. Chuyến đi Thái Lan của họ là do một doanh nhân tài trợ.
Đây là vụ phát hiện Kush lớn nhất từ trước đến nay tại sân bay quốc tế chính của quốc đảo Nam Á.
Hồi tháng 5/2025, một phụ nữ Anh 21 tuổi bị bắt tại sân bay này với cáo buộc tàng trữ 46 kg cần sa. Người này cũng bay từ Bangkok đến Colombo.
Những năm gần đây, giới chức Sri Lanka nhiều lần phát hiện các lô heroin và ma túy với khối lượng lớn buôn lậu vào nước này bằng tàu cá nhỏ.
