Báo cáo Tình hình Đông Nam Á 2026 (The State of Southeast Asia: 2026 Survey Report) được Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS – Yusof Ishak Institute) công bố vào 7/4/2026.
Khảo sát năm nay được thực hiện trong vòng 6 tuần (từ 5/1 đến 20/2) với hơn 2.000 người, là chuyên gia, học giả, giới doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách từ 11 quốc gia Đông Nam Á.
Phần cuối cùng trong khảo sát cung cấp kết quả về lựa chọn nơi sinh sống, làm việc và du lịch của người dân trong khu vực. Báo cáo cho thấy Thái Lan, Singapore, Malaysia và Việt Nam là 4 điểm đến được yêu thích nhất trong ASEAN, dù thứ tự xếp hạng có sự khác biệt giữa các nhóm quốc gia.
Trong khi Singapore dẫn đầu về nơi sinh sống và làm việc, Thái Lan lại là quốc gia được yêu thích nhất khi nói đến du lịch. Khảo sát cho thấy quốc gia này là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất trong ASEAN, trong khi Việt Nam giữ vị trí cao trong nhóm các nước được yêu thích cho cả nhu cầu du lịch lẫn sinh sống.
Theo các chuyên gia, lựa chọn điểm du lịch thường chịu tác động bởi tỷ giá hối đoái, chi phí và các chiến dịch quảng bá du lịch nhiều hơn so với quyết định chuyển nơi sinh sống hay làm việc.
Lựa chọn du lịch phản ánh “quyền lực mềm” của từng quốc gia. Khái niệm này từng được nhà khoa học chính trị Mỹ Joseph Nye đưa ra năm 1990, dùng để chỉ khả năng tạo sức hấp dẫn thông qua văn hóa, giá trị xã hội, chính sách và chất lượng sống thay vì sức mạnh quân sự hay kinh tế.
Tiến sĩ Irna Nurlina Binte Masron, nghiên cứu viên tại ISEAS-Yusof Ishak Institute, cho rằng sự khác biệt giữa những quốc gia được yêu thích để du lịch và những quốc gia được lựa chọn để sinh sống cho thấy quyền lực mềm không chỉ đến từ sức hút đối với du khách ngắn hạn mà còn từ khả năng tạo ra môi trường sống, học tập và làm việc hấp dẫn trong dài hạn.
Báo cáo cũng cho thấy người dân tại 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đều thể hiện xu hướng ưu tiên du lịch nội địa ở mức cao. 85,7% người Thái được hỏi cho biết họ vẫn muốn du lịch trong nước hơn là ra nước ngoài.
Việt Nam góp mặt trong nhóm điểm đến hàng đầu của khu vực cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng đối với du khách ASEAN. Những năm gần đây, Việt Nam liên tục được các tổ chức quốc tế và giải thưởng du lịch vinh danh nhờ cảnh quan đa dạng, di sản văn hóa phong phú, chi phí du lịch hợp lý và hệ thống hạ tầng phục vụ du khách ngày càng hoàn thiện.
Số liệu từ Cục Thống kê hôm 3/5 cũng chỉ ra trong tháng 4, Việt Nam đón 2,03 triệu lượt khách quốc tế, nâng tổng lượt khách trong 4 tháng đầu năm lên 8,8 triệu, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên sau 18 năm thống kê, du lịch Việt Nam chứng kiến chuỗi 4 tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng.
Nhật Bản tiếp tục là một trong những điểm đến ngoài khu vực được yêu thích nhất đối với người Đông Nam Á. Nhiều người Indonesia, Philippines và Thái Lan hiện làm việc tại Nhật Bản, trong bối cảnh nước này đang đối mặt tình trạng già hóa dân số nhanh.
Các chuyên gia lý giải sức hấp dẫn của Nhật Bản đến từ các khoản đầu tư dài hạn vào đào tạo nguồn nhân lực, thương mại, viện trợ phát triển tại Đông Nam Á, các chiến dịch xúc tiến du lịch mạnh mẽ cũng như đồng yen suy yếu thời gian gần đây.
Báo cáo cũng nhận định xu hướng dịch chuyển lao động, du lịch và học tập trong khu vực sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, khi tầng lớp trung lưu Đông Nam Á ngày càng mở rộng và có nhiều cơ hội tiếp cận các quốc gia láng giềng hơn trước.
Một siêu dự án hạ tầng giao thông chiến lược quốc gia thường mất bao lâu để đưa bản vẽ ra thực địa? Tại sân bay dân dụng Phan Thiết, một kỷ lục vừa được thiết lập: Chỉ vỏn vẹn 5 tháng kể từ thời điểm được chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 12.2025 đến khi chính thức phê duyệt nhà đầu tư vào 4.3, mọi thủ tục đã được hoàn tất một cách thần tốc để tiến tới khởi công dự án. Sun Group cam kết sẽ hoàn thành trong thời gian kỷ lục: 2 năm.
Đằng sau dấu mốc “5 tháng” phá vỡ mọi tiền lệ này, cùng với tâm huyết, tầm vóc nhà đầu tư là sức mạnh cộng hưởng từ sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền và nhà đầu tư. Hơn cả một công trình, đây chính là “cú hích” đột phá hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về việc phát huy tối đa vai trò, vị thế của kinh tế tư nhân trong công cuộc phát triển đất nước.
Cảng hàng không Phan Thiết đã được quy hoạch và đưa vào nghiên cứu từ năm 2014. Trải qua hơn một thập kỷ thăng trầm, dự án này từng rơi vào cảnh đình trệ, tưởng chừng như một bài toán không có lời giải. Với tầm nhìn nhà phát triển du lịch hàng đầu, Sun Group đã dành nhiều năm nghiên cứu, quan trắc và đánh giá kỹ lưỡng địa lý, tiềm năng du lịch cũng như dư địa phát triển của vùng đất này.
Phan Thiết - Mũi Né vốn được mệnh danh là thủ phủ du lịch, sở hữu những bãi biển tuyệt đẹp và cảnh quan thiên nhiên độc đáo, đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng bậc nhất của khu vực Nam Trung bộ. Sau sắp xếp hành chính, Phan Thiết trở thành điểm đến thuộc Lâm Đồng, tạo ra một dư địa phát triển kinh tế vùng rộng lớn chưa từng có. Tuy nhiên, để đánh thức những “mỏ vàng” tiềm năng này, Lâm Đồng cần phải sở hữu một hạ tầng kết nối hàng không thực sự đẳng cấp. Tốc độ triển khai dự án chính là minh chứng rõ nét nhất cho sự chuẩn bị kỹ càng và tầm nhìn đi trước đón đầu.
Chia sẻ về tâm huyết này, đại diện lãnh đạo Tập đoàn Sun Group khẳng định, Cảng hàng không Phan Thiết không chỉ là một công trình hạ tầng, mà còn là mảnh ghép khởi đầu cho hệ sinh thái du lịch - nghỉ dưỡng - hàng không quy mô lớn mà Sun Group định hướng kiến tạo, góp phần hình thành không gian phát triển mới, nâng cao năng lực thu hút đầu tư cho toàn khu vực.
“Với kinh nghiệm từ Vân Đồn và Phú Quốc, chúng tôi ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình đối với người dân địa phương, đối với tỉnh Lâm Đồng, cũng như với định hướng phát triển du lịch của đất nước”, ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group cho biết.
Đầu tư vào hạ tầng hàng không vốn được coi là “cuộc chơi” đường dài rủi ro. Nếu chỉ nhìn vào các con số tài chính ngắn hạn, có lẽ không doanh nghiệp tư nhân nào dám dấn thân vào lĩnh vực vốn từng được coi là “độc quyền” của khu vực nhà nước.
Đánh giá về chiến lược này, nhiều chuyên gia cho rằng, việc Sun Group đầu tư vào các sân bay như Vân Đồn, Phú Quốc hay Phan Thiết cho thấy một tư duy quản trị tiến vượt. Nhà đầu tư không chờ hạ tầng có sẵn để khai thác, mà tự tạo ra hạ tầng để dẫn dắt dòng khách. Đây là kiểu đầu tư tạo động lực, chấp nhận rủi ro ngắn hạn để đổi lấy sự phát triển bền vững cho cả một vùng kinh tế.
Với Sun Group, đầu tư sân bay Phan Thiết trước hết là thực hiện trách nhiệm xã hội. Đây là mô hình sân bay lưỡng dụng tiêu biểu, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và đảm bảo quốc phòng, an ninh. Mục tiêu cao nhất không phải là thu phí hạ tầng, mà là tạo ra một “đòn bẩy” khổng lồ để thúc đẩy logistics, phát triển du lịch, tạo ra hàng ngàn việc làm cho người dân. Đó chính là cách Sun Group hiện thực hóa triết lý “làm đẹp những vùng đất” từng làm nên thành công cho ông lớn này ở Đà Nẵng, Phú Quốc, Quảng Ninh...
Sân bay Phan Thiết là “mảnh ghép” thứ ba trong bản đồ sân bay của Sun Group trên toàn quốc. Đây không phải là một công trình đơn lẻ, mà là mắt xích quan trọng để hoàn thiện hệ sinh thái “Du lịch - Nghỉ dưỡng - Hàng không” quy mô lớn.
Chiến lược này nhằm tạo ra một chu trình trải nghiệm khép kín. Với sự kết hợp giữa các thương hiệu nghỉ dưỡng cao cấp và hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways (SPA), Sun Group đang xây dựng một “con đường tơ lụa’ trên không nối thẳng các thị trường trọng điểm quốc tế đến với những bờ biển khắp Việt Nam.
Tại lễ khởi công sân bay Phan Thiết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã nhấn mạnh tầm quan trọng của dự án và vai trò của nhà đầu tư: “Việc triển khai xây dựng công trình phải tuân thủ đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn của ngành hàng không quốc tế... Không được thỏa hiệp về chất lượng và an toàn vì bất kỳ lý do nào”.
Đồng thời, Bộ trưởng đề nghị địa phương nghiên cứu quy hoạch không gian phát triển đô thị, logistics xung quanh cảng hàng không để phát huy tối đa lợi thế của dự án. Đây cũng là động lực để Sun Group sẵn sàng cho hành trình tạo nên kỳ tích mới tại thiên đường nghỉ dưỡng Nam Trung bộ.
Khi đường băng chính thức vươn dài vào năm 2027, Phan Thiết sẽ không còn là một “nàng công chúa ngủ trong rừng”. Du khách ba miền sẽ đổ về đây, khách du lịch khắp thế giới cũng sẽ đến Phan Thiết. Bằng việc đầu tư vào hạ tầng không vì lợi nhuận trước mắt, Sun Group đang xây dựng một bệ phóng để du lịch Việt Nam thực sự cất cánh, đúng với khát vọng nhà phát triển này đã đặt ra, đó là nâng tầm vị thế quốc gia trên bản đồ du lịch toàn cầu.
Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng trải qua sự gia tăng dân số già này một cách đồng đều. Nhóm Ngân hàng Thế giới đã thu thập dữ liệu vào năm 2024 về tỷ lệ dân số từ 65 tuổi trở lên ở các quốc gia khác nhau. Dữ liệu cho thấy các quốc gia châu Âu có tỷ lệ người cao tuổi trong dân số cao nhất tính theo đầu người. Nhật Bản là quốc gia duy nhất không thuộc châu Âu nằm trong top 25 quốc gia. Tại Hoa Kỳ, quốc gia xếp thứ 39 trong dữ liệu, 18% dân số từ 65 tuổi trở lên. Mặc dù con số này vượt trội so với tỷ lệ 10% của dân số toàn cầu, nhưng thấp hơn đáng kể so với các quốc gia có tỷ lệ cao nhất.
Một nghiên cứu năm 2025 của Đại học Brown cũng cho thấy người châu Âu có nhiều khả năng sống lâu hơn người Mỹ, bất kể mức độ giàu nghèo. Tác giả của nghiên cứu, nhà kinh tế học về sức khỏe Irene Papanicolas, cho biết các vấn đề mang tính hệ thống ở Mỹ, chẳng hạn như "bất bình đẳng kinh tế hoặc các yếu tố rủi ro như căng thẳng, chế độ ăn uống hoặc các mối nguy hiểm về môi trường" góp phần làm giảm tuổi thọ.
Sử dụng báo cáo của Nhóm Ngân hàng Thế giới, dựa trên số liệu từ Bộ phận Dân số Liên Hiệp Quốc, tờ Business Insider đã liệt kê 25 quốc gia hàng đầu có tỷ lệ dân số từ 65 tuổi trở lên cao nhất.
Dưới đây là top 10:
10.San Marino, 22,41% dân số từ 65 tuổi trở lên. San Marino, quốc gia chỉ có dân số 35.000 người, có 21% nam giới từ 65 tuổi trở lên, trong khi tỷ lệ nữ là 24%.
9.Serbia, 22,69% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 20% nam giới và 25% phụ nữ từ 65 tuổi trở lên.
8.Croatia, 23,19% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 20% nam giới và 26% phụ nữ.
7.Đức, 23,20% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 21% nam giới và 25% phụ nữ.
6.Phần Lan, 23,90% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 21% nam giới và 26% phụ nữ.
5.Hy Lạp, 23,94% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 21% nam giới và tỷ lệ ở nữ giới 26%.
4.Bồ Đào Nha, 24,53% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 22% nam giới và 27% nữ giới.
3.Ý, 24,62% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 22% nam giới và 27% nữ giới.
2.Nhật Bản, 29,78% dân số từ 65 tuổi trở lên, trong đó 27% nam giới và 33% phụ nữ.
1.Monaco, 36,17% dân số từ 65 tuổi trở lên. Monaco có dân số ước tính chỉ 38.000 với 35% nam giới từ 65 tuổi trở lên, trong khi 37% phụ nữ từ 65 tuổi trở lên.
Danh sách còn lại trong top 25 lần lượt có Hà Lan, Bỉ, Áo, Liechtenstein, Thụy Điển, Cộng hòa Czech, Đan Mạch, Hungary, Tây Ban Nha, Estonia, Latvia, Slovenia, Bulgaria, Pháp, Bosnia và Herzegovina.
Tạp chí CN Traveler công bố Việt Nam là một trong 7 điểm đến hàng đầu thế giới về trải nghiệm thả rùa biển, với Vườn quốc gia Côn Đảo - nơi nhận được sự đánh giá cao trên toàn cầu nhờ những nỗ lực bảo tồn quy mô lớn.
Danh sách này gồm các điểm đến có chương trình bảo tồn rùa biển bài bản, cho phép du khách tham gia một cách có kiểm soát, mang tính giáo dục và có trách nhiệm với môi trường.
Tại Việt Nam, Côn Đảo được biết đến là một trong những địa điểm làm tổ quan trọng nhất của rùa biển ở Đông Nam Á. Mỗi năm, hòn đảo này ghi nhận hàng trăm ngàn rùa con được ấp nở thành công và trở về với biển, chủ yếu là rùa biển xanh (Chelonia mydas).
Trong mùa sinh sản của rùa biển diễn ra từ tháng 4 - 10 hằng năm, du khách có thể tham gia các tour du lịch sinh thái được thiết kế đặc biệt trong mùa sinh sản.
Qua sự hướng dẫn của nhân viên khu bảo tồn, du khách được quan sát rùa mẹ lên bờ đẻ trứng vào ban đêm và rùa con nở ra vào lúc bình minh.
Du khách được yêu cầu hạn chế ánh sáng nhân tạo, tránh tiếng ồn lớn và không tiếp xúc trực tiếp với rùa trừ khi được nhân viên đào tạo hướng dẫn.
Theo các chuyên gia bảo tồn, tỉ lệ sống sót trong tự nhiên của rùa con cực kỳ thấp, thường chỉ có 1 trong 1.000 rùa con sống sót đến tuổi trưởng thành.
Đứng trong danh sách này cùng Việt Nam còn có Maldives, Costa Rica, Mexico, Sri Lanka, Florida (Mỹ).
Những điểm đến cho thấy du lịch bảo tồn đang trở thành phong trào toàn cầu, đặc biệt trong giới trẻ. Từ đó thôi thúc du khách du lịch có trách nhiệm hơn, góp phần bảo vệ môi trường, hệ sinh thái.
