40 năm trước, sân vận động huyền thoại Azteca của Mexico chứng kiến khoảnh khắc huyền thoại, khi Argentina gặp Anh ở tứ kết World Cup 1986. Phút 51, một tình huống bóng bay trên không như bao tình huống khác, thủ môn Peter Shilton của Anh băng ra đấm bóng giải nguy. Diego Maradona băng vào, và trong tư thế chới với, anh đã đưa bóng vào lưới Anh.
“Bàn tay của Chúa” là khoảnh khắc vĩnh viễn đi vào lịch sử, khi không chỉ khắc họa một trong những bàn thắng tranh cãi nhất (khi VAR còn chưa ra đời), mà còn phác họa hai mặt vĩ đại của Maradona. Ông tài giỏi, như cái cách độc diễn ghi bàn sau khi vượt qua… cả đội Anh, nhưng cũng ma mãnh và tinh quái, như cái cách giơ cánh tay để mang về lợi thế cho Argentina bằng mọi cách có thể.
“Chúa” trong “bàn tay của Chúa”, là Diego Maradona, mà cũng có thể là một thế lực siêu nhiên đã thay Maradona đưa bóng vào lưới Anh. Khoảnh khắc ấy trở thành bất tử, minh chứng cho thấy những điều mong manh và tranh cãi luôn có sức sống mãnh liệt.
Dù vậy, sau 40 năm, Argentina lại tìm thấy “đấng cứu thế” của mình, theo một cách khác. Lionel Messi kế thừa áo số 10 của Diego Maradona, lại tạo nên lịch sử trước Anh, nhưng không còn bằng một tích tắc mù mờ, mà bằng sự vĩ đại hiển nhiên và chân thật. Giữa hàng ngàn điều tranh cãi, đẳng cấp của Messi là thứ… chẳng có gì phải đáng bàn. Diego Maradona có “bàn tay của Chúa”, còn Messi mang “bàn chân của Chúa”.
Ở trận bán kết World Cup 2026, đội tuyển Anh đã dẫn trước nhờ công Anthony Gordon ở phút 55. Trước khoảnh khắc này, thế trận hỗn loạn, bị cắt vụn bởi va chạm (26 pha phạm lỗi). Còn sau khoảnh khắc này, sự rối bời thuộc về Argentina. Anh đã mang tới trận đấu “nguyên thủy”, là cuộc so tài rắn rỏi (thậm chí có phần bạo lực) đậm tính thể chất, với hy vọng dùng sức mạnh cơ bắp đè bẹp sức phản kháng của Argentina vốn dĩ đã mỏi mệt bởi cày ải liên tục.
Giữa hỗn loạn, Messi vẫn ở đó, đưa mọi thứ về lại đúng trật tự. Bóng “số 10” nhỏ bé len lỏi ở cánh phải, nhẹ nhàng lướt qua hàng thủ Anh, rồi vung chân tạo ra hàng tá cơ hội cho Nico Gonzalez, Alexis MacAllister đe dọa cầu môn Jordan Pickford. Đồng đội bỏ lỡ, Messi lại lấy bóng và làm lại. Không tiếc nuối, không đổ lỗi, Messi tiến về phía trước, tạo ra lực đẩy khủng khiếp nhờ niềm tin bền bỉ và tố chất thiên tài.
Như phản xạ vô điều kiện, mỗi khi khó khăn, Argentina lại nhìn về Messi, và lựa chọn ấy không bao giờ sai. Phút 85, Messi chuyền bóng mở ra không gian mênh mông để Enzo Fernandez sút xa gỡ hòa. Phút 90+2, khi đối thủ đã “khóa” pha ngoặt bóng chân trái, Messi tạt luôn bằng chân phải, dọn cỗ để Lautaro Martinez làm phần việc khó khăn cuối cùng.
Đội tuyển Anh đã làm tất cả những gì có thể để ngăn Messi ghi bàn, nhưng không thể ngăn tiền vệ 39 tuổi định đoạt trận đấu.
Tấm vé đá trận quyết đấu ngày 20.7 trên sân MetLife giúp Messi đi vào lịch sử, khi cân bằng kỳ tích đá 3 trận chung kết World Cup của Cafu (Brazil).
Song, Messi sẽ còn vĩ đại hơn rất nhiều, bởi anh đã đoạt 2 Quả bóng vàng World Cup (2014, 2022) và ở rất gần danh hiệu thứ ba. Đơn giản ở World Cup 2026, có lẽ không còn ai dám nhận mình hay hơn Messi.
Messi đã phá bao nhiêu kỷ lục World Cup? Có lẽ cần có công cụ để thống kê: ghi bàn nhiều nhất, kiến tạo nhiều nhất, đeo băng thủ quân nhiều nhất, thắng nhiều trận nhất, đoạt nhiều Quả bóng vàng World Cup nhất, đá nhiều chung kết nhất…
Tuy nhiên, chân dung huyền thoại không ký họa chỉ bằng con số khô khan. Messi vĩ đại bởi những khoảnh khắc dung dị. Là đôi chân vững vàng trước áp lực chực chờ xô đổ khi Messi bị bao vây trong những phút cuối nhưng vẫn giữ chặt bóng trong chân, là những lần lướt đi mềm mại trên thảm cỏ bất chấp sức ép bủa vây, là cái ngoái đầu quan sát, suy nghĩ, rồi vung chân vẽ kiệt tác trên thảm cỏ xanh.
Messi là biểu tượng cho bản lĩnh Argentina. Chẳng phải đội bóng Nam Mỹ chờ đến lúc thua mới… chịu đá. Mà ở thế hỗn loạn, dưới ngọn lửa nung nóng cận kề, “vàng” thật mới lộ diện.
4 năm trước ở Qatar, Messi đã vượt qua mọi rào cản để hoàn thành miếng ghép cuối trong bảo tàng sự nghiệp vĩ đại. “Nhưng đó có thể chỉ là phần đầu của bộ phim hoành tráng, trước khi Messi viết nên chương kỳ vĩ hơn tại World Cup 2026”, cây viết Jonathan Wilson của Guardian nhận xét trước giải.
Lời tiên tri ấy đã trở thành sự thật. Không có giải đấu nào vĩ đại nhất, mà sẽ luôn có những giải đấu vĩ đại hơn, là những đỉnh núi cao hơn mà “bàn chân của Chúa” sẵn sàng bước tới.
Ngày 26/4/2026, giữa tiếng hò reo dọc đại lộ The Mall, Sawe cán đích sau 1 giờ 59 phút 30 giây và lần đầu tiên trong lịch sử phá mốc sub2 (dưới hai giờ) của cự ly 42km tại một giải đấu chính thức.
Nhưng không có màn ăn mừng phô trương. Sawe chỉ nhìn thẳng về phía trước, như thể anh vừa hoàn thành một buổi tập dài hơn là phá vỡ rào cản mang tính lịch sử của thể thao thế giới. Nhưng để đến khoảnh khắc ấy, Sawe đã đi một hành trình dài hơn bất kỳ con số nào có thể diễn tả.
Sawe bước ra ánh sáng tại chính London năm ngoái. Khi đó, cuộc đua quy tụ những ngôi sao như huyền thoại Eliud Kipchoge hay kỷ lục gia half marathon thế giới Jacob Kiplimo, còn Sawe chỉ là cái tên được nhắc đến như một hiện tượng mới.
Nhưng đến km thứ 30, Sawe - khi đó mới lần thứ hai thi đấu marathon - bất ngờ bứt tốc, bỏ lại nhóm dẫn đầu rồi một mình về đích với thời gian 2 giờ 2 phút 27 giây. Anh bỏ cách người chạy sau gần 400 m - như tuyên bố không cần lời rằng: một ngôi sao marathon mới đã xuất hiện.
Sawe sinh năm 1995 tại Cheukta, vùng cao nguyên Uasin Gishu. Nơi đó không có đường nhựa, không điện ổn định, không khái niệm "tương lai thể thao".
Tuổi thơ của anh là những buổi chạy bộ đến trường trên đất đỏ, là những buổi tối bị nuốt chửng bởi bóng tối lúc 7 giờ tối, là những mùa mưa biến cả vùng thành bùn lầy.
Bà ngoại - người nuôi dưỡng anh - là trung tâm của tất cả. Bà không có học thuyết huấn luyện nào, chỉ có một câu lặp đi lặp lại: mọi thứ rồi sẽ ổn. Và chính câu nói đó trở thành nền tảng tâm lý của Sawe sau này.
Như mọi tài năng Kenya, Sawe đến Iten - "thánh địa chạy bộ" ở độ cao hơn 2.400 m. Nhưng Iten không phải giấc mơ. Nó là một cuộc sàng lọc khắc nghiệt. Hàng trăm VĐV tập luyện mỗi ngày, nhưng chỉ số ít trở thành nhà vô địch. Phần còn lại biến mất trong im lặng.
Sawe khi ấy không nổi bật. Không hợp đồng. Không HLV riêng. Không tương lai rõ ràng. Anh sống bằng niềm tin và sự kiên trì, trong khi gia đình bắt đầu đặt câu hỏi: có nên dừng lại để làm công việc ổn định?
Áp lực tăng lên khi anh lập gia đình và có con. Một vị trí trong ngành cảnh sát - ổn định, thu nhập chắc chắn - đã ở rất gần. Nhưng Sawe từ chối.
Năm 2020, anh bị rách gân, rồi Covid-19 đóng băng toàn bộ hệ thống thi đấu. Không giải đấu. Không cơ hội. Không thu nhập - đó là thời điểm nhiều VĐV rời bỏ đường chạy. Nhưng Sawe không từ bỏ và quyết định đó đưa anh đến bước ngoặt lớn nhất đời: gia nhập 2Running Club dưới sự dẫn dắt của HLV Claudio Berardelli.
Ở 2Running, Sawe lần đầu tiếp cận một môi trường huấn luyện khoa học: giáo án chi tiết, phục hồi bài bản, theo dõi thể trạng sát sao.
Không còn chạy theo bản năng. Mọi thứ được tính toán: tải lượng, nhịp phát triển, chu kỳ nghỉ. Điều quan trọng hơn: lần đầu tiên, anh được tin rằng mình có thể trở thành nhà vô địch.
Những buổi trị liệu 5-6 lần mỗi tuần, những buổi chạy dài 200 km mỗi tuần, những bài tập ngưỡng được kiểm soát từng nhịp... tất cả tạo nên một phiên bản mới của Sawe.
Năm 2022, tại Rome-Ostia Half Marathon, Sawe tạo dấu ấn đầu tiên khi về nhất với 58 phút 2 giây. Nhưng đường chạy tại giải này không đủ điều kiện công nhận kỷ lục. Không lâu sau, anh tiếp tục gây chú ý khi thắng Bahrain Royal Night Half Marathon với 58 phút 58 giây, lần đầu bước vào nhóm những chân chạy cự ly 21km nhanh nhất thế giới.
Sự tiến bộ của Sawe không dừng lại. Tháng 9/2022, anh lập kỷ lục quốc gia Kenya ở nội dung chạy một giờ tại Memorial Van Damme với 21.250 m, tiệm cận kỷ lục thế giới. Đến năm 2023, Sawe dần xuất hiện trên bản đồ thế giới khi về thứ bảy nội dung nam tại Giải vô địch việt dã thế giới 2023, trước khi khẳng định vị thế bằng chức vô địch thế giới half marathon cùng năm.
Từ nền tảng đó, anh bước lên cự ly marathon với màn ra mắt 2 giờ 2 phút 5 giây tại Valencia cuối năm 2024 - một trong những ra mắt nhanh nhất lịch sử, lập tức đưa tên anh vào nhóm ứng viên hàng đầu thế giới.
Việc liên tiếp vô địch tại London Marathon rồi Berlin Marathon 2025 như lời khẳng định rằng Sawe không còn là hiện tượng mà là một thế lực thực sự của marathon hiện đại.
Rồi khoảnh khắc lịch sử đến tại London ngày 26/4. Sawe về đích sau 1 giờ 59 phút 30 giây, qua đó khép lại cuộc tranh luận lớn nhất của marathon hiện đại: liệu mốc 2 giờ có thể bị phá vỡ hợp lệ.
Thành tích ấy không chỉ là một kỷ lục. Nó là kết quả của tuổi thơ nghèo khó ở Cheukta, của những năm tháng vô danh ở Iten, của chấn thương, mất mát và sự kiên trì tuyệt đối trong một hệ thống huấn luyện kỷ luật.
Và trên hết, là của một niềm tin đơn giản mà bà anh từng nói: mọi thứ rồi sẽ ổn. Ở London hôm qua, thế giới marathon không chỉ chứng kiến một nhà vô địch. Họ chứng kiến một ranh giới bị xóa bỏ.
HLV Martinez đã chọn Ronaldo cùng 25 cầu thủ khác đến World Cup 2026 với mục tiêu cố gắng mang về cho đội tuyển Bồ Đào Nha danh hiệu vô địch World Cup đầu tiên trong lịch sử. Đây có thể là nỗ lực cuối cùng của Ronaldo để giành chiếc cúp danh giá nhất mà anh còn thiếu trong sự nghiệp.
Tuy nhiên đây chỉ mới là kỳ World Cup đầu tiên của CR7, kể từ khi anh rời bỏ bóng đá đỉnh cao ở châu Âu để sang Saudi Arabia đầu quân cho Al Nassr. Người hâm mộ đang chờ đợi Ronaldo sẽ đối đầu với đại kình địch Lionel Messi của tuyển Argentina lần cuối cùng, trước khi cả hai giải nghệ.
Ronaldo đang dẫn đầu mọi thời đại về số lần ra sân cho đội tuyển Bồ Đào Nha với 226 trận và ghi 143 bàn thắng. Anh cũng là cầu thủ duy nhất ghi bàn ở năm kỳ World Cup.
Trước đó trong cuộc phỏng vấn với CNN Ronaldo khẳng định đây "chắc chắn" sẽ là kỳ World Cup cuối cùng của anh.
Khi công bố danh sách này, HLV Martínez đã nhắc đến cố cầu thủ Diogo Jota, qua đời vì tai nạn giao thông vào tháng 7 năm ngoái. Ông Martinez khẳng định Diogo Jota sẽ luôn hiện hữu trong tâm trí mọi người và các đồng đội sẽ cố gắng chiến đấu vì anh.
Hôm nay (13.5), Liên đoàn Cờ Việt Nam có thông cáo báo chí cho biết bước đầu tiến hành đăng ký sơ bộ danh sách tham dự Olympiad 2026 gồm: Bành Gia Huy, Đầu Khương Duy, Đặng Hoàng Sơn, Phạm Trần Gia Phúc, Dương Vũ Anh (đội nam), Võ Thị Kim Phụng, Bạch Ngọc Thùy Dương, Nguyễn Thị Mai Hưng, Nguyễn Hồng Anh, Nguyễn Bình Vy (đội nữ). HLV Bùi Vinh dẫn dắt đội nam còn HLV Lâm Minh Châu phụ trách đội nữ.
"Đây là bước đầu thăm dò tới các VĐV và HLV, Liên đoàn Cờ Việt Nam tiếp tục gửi văn bản đến các đơn vị có các VĐV, HLV tham dự để lấy xin ý kiến. Sau khi Liên đoàn Cờ Việt Nam nhận được ý kiến phản hồi của các đơn vị, Liên đoàn Cờ Việt Nam sẽ gửi văn bản đề xuất danh sách đội tuyển báo cáo lãnh đạo Cục TDTT Việt Nam xem xét quyết định", trích thông cáo báo chí của Liên đoàn Cờ Việt Nam.
Ông Nguyễn Minh Thắng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên đoàn Cờ Việt Nam cho biết liên đoàn sẽ ghi nhận và xem xét việc tham gia giải của 2 VĐV Phạm Lê Thảo Nguyên và Lương Phương Hạnh. Theo ông Thắng, liên đoàn đang động viên 2 VĐV khác rút tên để bổ sung Phạm Lê Thảo Nguyên và Lương Phương Hạnh và đội hình đội tuyển nữ cờ vua Việt Nam tham dự Olympiad 2026.
Trước đó, kỳ thủ số 1 Việt Nam Phạm Lê Thảo Nguyên cũng là đương kim vô địch cờ nhanh, chớp quốc gia cùng kỳ thủ số 2 Lương Phương Hạnh là đương kim vô địch cờ tiêu chuẩn quốc gia bức xúc phản ánh Liên đoàn Cờ Việt Nam lập group đăng ký tham dự Olympiad qua Zalo với thời hạn trong 2 ngày cuối tuần khiến cô cùng đồng đội cùng đơn vị Cần Thơ là Lương Phương Hạnh sau khi xem xét các yếu tố, tiến hành đăng ký thì bị muộn 3 tiếng và không được chấp nhận.
Trên trang cá nhân mạng xã hội hôm nay, kỳ thủ số 1 Việt Nam Phạm Lê Thảo Nguyên viết: "Việc tạo cơ hội cho các kỳ thủ trẻ là một hướng đi bình thường và tốt cho tương lai. Tuy nhiên, việc bị từ chối với lý do "trễ 3 tiếng" cho một thời hạn từ trên trời rơi xuống là điều châm biếm nhất trong suốt 20 năm khoác áo đội tuyển của mình. Hy vọng rằng sau câu chuyện này, việc tuyển chọn VĐV tham dự các giải đấu quốc tế sẽ được thực hiện minh bạch, chuyên nghiệp và tôn trọng sức lao động của kỳ thủ hơn".
