Cụ thể, Reuters hôm qua (27.6) đưa tin Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) thông báo sẽ mở rộng lệnh cấm nhập khẩu đối với các thiết bị viễn thông và camera giám sát từ những nhà sản xuất công nghệ lớn của Trung Quốc, dựa trên lệnh hạn chế đã có từ năm 2022. Trước đây, Washington chỉ cấm các thiết bị đời mới (sản xuất từ cuối năm 2022), song giờ đây phạm vi cấm sẽ bao gồm cả các mẫu thiết bị đời cũ hơn.
Mỹ viện dẫn lo ngại an ninh để mở rộng lệnh cấm và quyết định này dự kiến có hiệu lực từ đầu tháng 7, đánh dấu bước đi tiếp theo trong chuỗi biện pháp siết chặt công nghệ Trung Quốc. Ngoài ra, FCC đang cân nhắc cấm các nhà mạng Mỹ kết nối với các công ty viễn thông Trung Quốc, động thái có thể ngăn các doanh nghiệp từ quốc gia tỉ dân vận hành trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Bên cạnh đòn thương mại với Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Donald Trump còn cảnh báo sẽ áp thuế 100% đối với những nước đánh thuế kỹ thuật số với các công ty Mỹ, thông báo được cho là nhắm trực tiếp vào Liên minh châu Âu (EU). Viết trên mạng xã hội ngày 26.6, ông Trump nêu rõ: “Nhiều nước châu Âu đang thảo luận áp thuế dịch vụ kỹ thuật số với công ty Mỹ, vài nước đã làm vậy. Quốc gia nào áp loại thuế đó sẽ lập tức chịu thuế 100% đối với tất cả hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ”.
Chủ nhân Nhà Trắng còn cảnh báo rằng mức thuế 100% trên sẽ thay thế mọi thỏa thuận thương mại hiện có, bao gồm thỏa thuận mà Mỹ và EU đạt được năm ngoái (vừa được EU thông qua hồi giữa tháng 6) nhằm ấn định mức thuế 15% đối với hàng hóa EU xuất sang Mỹ.
Tại châu Âu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định nước này sẽ không nhân nhượng để hủy bỏ thuế kỹ thuật số 3% mà Paris đã áp dụng từ năm 2019. Đây là mức thuế yêu cầu các công ty công nghệ quy mô lớn phải nộp khi có hoạt động kinh doanh trực tuyến ở nước sở tại. Do phần lớn doanh nghiệp chịu mức thuế này đều là các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Mỹ, giới chức Washington coi loại thuế trên mang tính phân biệt và đối xử không công bằng.
Đài CNN dẫn nhận định của các chuyên gia cho rằng không dễ để Tổng thống Trump áp thuế 100% như ông đã nêu, bởi lẽ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 đã tước đi vũ khí thuế quan mạnh nhất của ông, khi ngăn lãnh đạo Mỹ dùng Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA). Dù vậy, ông Trump vẫn có thể sử dụng các lá bài khác, như viện dẫn các báo cáo điều tra thương mại để làm cơ sở áp thuế.
Nghị sĩ Ahmad Naderi, thành viên Ban Chủ tịch Quốc hội Iran và đại diện thủ đô Tehran tại quốc hội, hôm 2/6 nói rằng đất nước đang trong "tình trạng chiến tranh" và kêu gọi các nhóm chính trị "thể hiện mặt trận thống nhất".
Ông khẳng định khác biệt quan điểm về các vấn đề kinh tế, chính sách đối ngoại hay cách thức điều hành đất nước là "điều tự nhiên trong xã hội", có thể góp phần cải thiện quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, đưa các bất đồng này ra trước công chúng và biến chúng thành đối đầu chính trị là điều đáng lo ngại.
"Công khai tranh cãi nhằm kích động dư luận, tuyển mộ phe phái hoặc giải quyết ân oán chính trị sẽ trực tiếp gây hại cho đoàn kết dân tộc", ông nói.
Nghị sĩ Naderi cho rằng sau thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung khai thác chia rẽ xã hội và chính trị để làm suy yếu đất nước. Ông nhấn mạnh sự thống nhất của người dân là biểu tượng quan trọng nhất cho sức mạnh Iran.
Ông khẳng định chiến trường không chỉ giới hạn ở lĩnh vực quân sự, mà ngoại giao cũng là một phần cuộc đối đầu. Quan chức quốc hội Iran thừa nhận trong nước có thể tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về những quyết định lớn, đặc biệt liên quan đến đàm phán hoặc cách thức đối phó với Mỹ - Israel.
Nghị sĩ Naderi cho rằng mọi lực lượng chính trị, giới tinh hoa và những lãnh đạo phát biểu trước công chúng cần điều chỉnh lập trường phù hợp với định hướng của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, đặc biệt trong các vấn đề chiến lược.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi truyền thông Iran đưa tin nước này đã đình chỉ đàm phán gián tiếp với Mỹ và đang cân nhắc chấm dứt ngừng bắn, liên quan tình hình Israel leo thang chiến sự tại Lebanon.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7/5 nhận định bộ máy điều hành Iran "vẫn bị chia rẽ nghiêm trọng và hoạt động thiếu hiệu quả", dẫn đến cản trở tiến độ đàm phán.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei bị thương ngày 28/2, trong đòn không kích mở đầu chiến dịch của Mỹ - Israel. Ông chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, các tuyên bố văn bản của ông đều được đọc trên kênh truyền hình nhà nước.
Tình báo Mỹ cho rằng ông Khamenei chỉ liên lạc với cố vấn thông qua mạng lưới phức tạp gồm nhiều người đưa tin. Ông thường đưa ra định hướng tổng quát cho cấp dưới, xác định những vấn đề có thể đàm phán và những nội dung không được phép đưa ra thảo luận. Điều này khiến thông tin đến tay ông đều có độ trễ đáng kể, kéo theo phản hồi chậm chạp trong quá trình thương lượng.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin thông báo ngày làm việc cuối cùng của quyền Giám đốc Todd Lyons tại Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sẽ là ngày 31/5. Ông Lyons, quan chức kỳ cựu với 19 năm công tác tại ICE, đã quyết định chuyển sang lĩnh vực tư nhân.
"Quyền Giám đốc Lyons là lãnh đạo tuyệt vời của ICE và là thành viên then chốt trong chính quyền, giúp Tổng thống Donald Trump loại bỏ những kẻ giết người, cưỡng hiếp, ấu dâm, khủng bố và thành viên băng đảng khỏi các cộng đồng tại Mỹ. Ông đã khôi phục cơ quan bị cản trở làm việc suốt 4 năm trước. Nhờ năng lực lãnh đạo của ông, các cộng đồng tại Mỹ đã trở nên an toàn hơn", Bộ trưởng Mullin cho hay.
Trong thư gửi Bộ trưởng Mullin, ông Lyons gọi thời gian đảm nhiệm vị trí lãnh đạo ICE là "vinh dự lớn", đồng thời chia sẻ quyết định từ chức một phần là để dành thời gian cho gia đình.
Lyons giữ cương vị quyền Giám đốc ICE từ tháng 3/2025, sau thời gian đảm nhiệm các vị trí cấp cao trong Cục Thực thi và Trục xuất. Ông trước đó phụ trách các chiến dịch bắt giữ và trục xuất người nhập cư trái phép, cũng như từng đảm nhiệm nhiều vai trò điều hành tại các "điểm nóng" nhập cư.
Nhiệm kỳ của Lyons diễn ra trong giai đoạn xảy ra nhiều tranh cãi, khi ICE triển khai hàng nghìn đặc vụ tới các bang do chính trị gia Dân chủ lãnh đạo, như California, Oregon, Minnesota, Maine và Illinois, để siết chặt thực thi luật nhập cư. Nhiều vụ đụng độ đã xảy ra do căng thẳng leo thang, trong đó có sự kiện đặc vụ ICE nổ súng khiến hai người thiệt mạng tại Minnesota hồi đầu năm.
Một số chính trị gia Dân chủ đã chỉ trích Lyons sau khi có thông tin ông từ chức. Thống đốc Illinois JB Pritzker cáo buộc ông "vi phạm quyền hiến định" trong lúc điều hành ICE, trong khi nghị sĩ Delia Ramirez tuyên bố Lyons vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm trước công chúng sau khi từ chức.
Chính quyền Trump chưa công bố ai sẽ thay thế ông Lyons làm quyền giám đốc ICE. Nỗ lực tìm kiếm người kế nhiệm Lyons sẽ do Bộ trưởng Mullin phụ trách. Thượng viện Mỹ chưa phê chuẩn giám đốc ICE kể từ năm 2017, khiến cơ quan này nhiều năm qua được đặt dưới cơ chế lãnh đạo tạm quyền.
Mất hơn 5 năm để tàu thăm dò Perseverance của NASA vượt qua 41,92 km trên những địa hình khắc nghiệt của bề mặt sao Hỏa, tức gần chạm đến ngưỡng chiều dài của một cuộc thi marathon, theo NASA.
Hiện tàu thăm dò giữ kỷ lục đi xa nhất là Opportunity trên bề mặt sao Hỏa cũng của NASA, nhưng mất đến gần 15 năm để đi được 45,16 km. Trong khi đó, Perseverance mới chỉ hoạt động khoảng 1/3 thời gian đó, nhưng chỉ còn cách kỷ lục của Opportunity 3,2 km.
Ông Steve Lee, quyền quản lý dự án Perseverance hoàn toàn tự tin rằng tàu thăm dò này sẽ phá kỷ lục trên trong thời gian tới.
Perseverance đáp xuống hõm chảo Jezero hồi tháng 2.2021 và mất 3 năm tiếp theo để thám hiểm bên trong miệng hố rộng khoảng 45 km. Và tàu thăm dò tiếp tục mất hơn 3 tháng để leo lên sườn phía tây của hõm chảo, đến được vành ngoài của miệng hố vào tháng 12.2024.
Giờ đây, Perseverance đang thám hiểm một khu vực ngay bên ngoài rìa của Jezero gọi là "Lac de Charmes". Theo NASA, khu vực này đại diện cho một số địa hình có giá trị lớn nhất về khía cạnh khoa học mà tàu thăm dò Mỹ từng đến.
Các nhà khoa học cho rằng hàng tỉ năm trước, Lac de Charmes có một vùng hồ và đồng bằng châu thổ sông, đồng nghĩa khu vực này có thể vẫn còn giữ những dấu hiệu của sự sống dưới dạng vi khuẩn.
Và do Lac de Charmes nằm bên ngoài miệng hố, khu vực có thể ít chịu ảnh hưởng bởi sự hình thành của hõm chảo và được hy vọng vẫn bảo tồn được những dấu vết cổ xưa.
Ngày 11.5, Perseverance đã chụp và gửi về ảnh selfie mới ở vùng Lac de Charmes, trong đó có hình ảnh một mỏm đá có tên "Arathusa". Kết quả phân tích kết cấu của mỏm đá cho thấy nơi này chủ yếu được cấu tạo từ vật liệu dung nham đông đặc và nhiều khả năng còn cổ xưa hơn cả miệng hố Jezero.
Sau khi hoàn tất việc nghiên cứu Arathusa, tàu thăm dò Perseverance di chuyển theo hướng tây bắc đến khu Arbot, nơi tàu đang phân tích những mỏm đá khác.
Kể từ đây, Perseverance sẽ di chuyển theo hướng nam đến "Gardevarri", khu vực có kết cấu đá hình thành từ dung nham nguội đi và chứa thông tin về lịch sử hoạt động núi lửa của sao Hỏa. Các thông tin thu thập được tại đây sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về những quá trình địa chất quy mô lớn trên hành tinh đỏ.
Sau Gardevarri, Perseverance sẽ tiến về hướng đông nam đến vùng có tên "Hẻm núi hát", nơi đội ngũ khoa học của NASA hy vọng có thể tìm được những manh mối về lớp vỏ đời đầu của sao Hỏa.
NASA dự kiến tàu thăm dò sẽ hoàn tất chặng marathon đầu tiên trong tháng 5. Phía Mỹ hiện chưa có kế hoạch sẽ sớm chấm dứt sứ mệnh của Perseverance.
