Cụ thể, theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 17-5, dịch bệnh sốt xuất huyết do vi rút Ebola (gọi tắt là bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo của vi rút Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo và Uganda đã được xác định là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Đây là cảnh báo y tế quan trọng để các quốc gia tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chuẩn bị ứng phó, tuy nhiên không có nghĩa là dịch đã lan rộng toàn cầu.
Theo thông tin từ WHO, tính đến ngày 16-5, tại Cộng hòa dân chủ Congo đã ghi nhận 8 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ có liên quan tại tỉnh Ituri.
Tại Uganda, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala; cả hai trường hợp đều là người đi từ Cộng hòa dân chủ Congo.
Bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.
Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm vi rút gồm: sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban; một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 21 ngày.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, cập nhật thường xuyên thông tin từ WHO, cơ quan đầu mối thực hiện Điều lệ y tế quốc gia và tăng cường giám sát tại các cơ sở y tế và kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân:
1. Không hoang mang, cần theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới.
2. Người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
3. Không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
4. Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục cập nhật tình hình và hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp với diễn biến dịch bệnh.
Ngày 11/5, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về báo cáo dân nguyện, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc Hoàng Duy Chinh đề nghị Chính phủ nghiên cứu giải pháp quản lý tình trạng độ chế xe đạp điện đang diễn ra tại nhiều địa phương.
Theo ông, hiện nhiều phụ huynh mua xe đạp điện cho con đi học nhưng sau đó học sinh tự mang xe đến các cơ sở sửa chữa để "độ" lại, tăng tốc độ và hiệu suất sử dụng. "Điều này rất nguy hiểm, nhiều cháu đã gây tai nạn. Khi kiểm tra thì phát hiện xe được lắp thêm bình ắc quy", ông nói.
Qua khảo sát, ông Hoàng Duy Chinh cho rằng tình trạng này khá phổ biến ở vùng sâu, nơi việc quản lý các cơ sở sửa chữa còn lỏng lẻo. Ông đề nghị cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, quản lý các điểm sửa chữa, độ xe điện; đồng thời ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất với phương tiện để tránh tình trạng tự ý thay đổi kết cấu, tăng tốc độ vượt thiết kế của nhà sản xuất.
"Việc siết quản lý không chỉ nhằm bảo đảm an toàn giao thông mà còn để bảo vệ tính mạng học sinh", ông nói.
Thực tế, tình trạng độ xe đạp điện để chạy nhanh hơn cũng được ghi nhận tại Hà Nội. Lực lượng chức năng từng phát hiện nhiều cơ sở lắp bộ điều khiển động cơ của xe máy điện vào xe đạp trợ lực điện, khiến phương tiện có thể đạt tốc độ tối đa tới 49 km/h. Nhiều xe đạp trợ lực điện cùng các bộ điều khiển đã bị tạm giữ để xác minh, xử lý.
Cần nhanh chóng xây dựng trạm dừng nghỉ trên cao tốc
Cũng tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới đề nghị Chính phủ sớm đấu giá và xây dựng các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc TP HCM - Cà Mau đoạn Trung Lương - Cà Mau.
Ông cho biết dịp nghỉ lễ 30/4 vừa qua, nhiều người dân phản ánh đi gần 300 km trên tuyến cao tốc này nhưng không có điểm dừng để nghỉ ngơi hay vệ sinh, dẫn tới nhiều hình ảnh phản cảm và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
"Người dân dừng chân trên tuyến rất nguy hiểm vì xe cộ lưu thông nhiều. Nếu có trạm dừng nghỉ vừa phục vụ dân, vừa tạo nguồn thu và cải thiện hình ảnh du lịch", ông nói.
Ngày 9.5, khoảng 900 đoàn viên, lao động nữ ở TP.HCM được khám, sàng lọc ung thư cổ tử cung miễn phí. Đây là hoạt động nằm trong chương trình "Công đoàn thành phố đồng hành vì sức khỏe người lao động" của Liên đoàn Lao động TP.HCM, hưởng ứng Tháng Công nhân 2026.
Điểm đáng chú ý, chương trình này ứng dụng trí tuệ nhân tạo (công nghệ CerviCare AI) trong sàng lọc ung thư cổ tử cung. Ưu điểm của công nghệ này giúp phát hiện tổn thương tử cung mức độ cao 98%; kết quả có ngay sau 5 giây; đây là phương pháp sàng lọc không xâm lấn và phân tích hình ảnh dựa trên kho dữ liệu hơn 7 triệu kết quả.
Bác sĩ Quy Thị Tuyết Hoa, Bệnh viện đa khoa Phương Chi (phường Chánh Hiệp), cho biết: "Hôm đầu tiên triển khai chương trình, bệnh viện có 12 bác sĩ và nữ hộ sinh trực tiếp hỗ trợ các nữ lao động khám, sàng lọc bệnh lý ung thư cổ tử cung. Chúng tôi soi cổ tử cung, kết hợp AI để phân tích, đọc kết quả".
Bác sĩ Hoa cho biết, ứng dụng AI vào sàng lọc bệnh lý giúp rút ngắn thời gian, chỉ 3 - 5 phút/người. Hình ảnh chụp rõ, độ phân giải tốt, giúp bác sĩ quan sát, nhận ra sự bất thường trên tử cung dễ hơn. Phương pháp này phù hợp các buổi khám tập trung với số lượng đông bệnh nhân.
Chị Cao Thị Phương Huyền (42 tuổi, giáo viên một trường tiểu học, ở phường Phú Mỹ) cho biết: "Trước đây, tôi chỉ đi khám phụ khoa bình thường, tầm soát ung thư cổ tử cung chờ khoảng hơn 2 tuần mới có kết quả. Hôm nay được khám và có kết quả rất nhanh, hình ảnh cổ tử cung được chụp màu, hình thấy rất rõ. Bác sĩ cho biết tôi chưa có gì bất thường nhưng nên tái khám định kỳ".
Theo kế hoạch, có khoảng 12.000 lao động nữ được khám sàng lọc ung thư cổ tử cung trong tháng 5 này. Thời gian khám diễn ra vào các ngày cuối tuần của tháng 5 với 7 địa điểm: Cung Văn hóa Lao động TP.HCM cơ sở Bình Trưng, Củ Chi, Thuận An, Bến Cát, Thủ Dầu Một, Vũng Tàu và Khu Công nghệ cao.
Tại buổi khám, Liên đoàn Lao động TP.HCM còn tổ chức "Gian hàng phúc lợi đoàn viên", bán các mặt hàng chất lượng với giá ưu đãi. Mỗi chị em đến khám bệnh được tặng phiếu mua hàng 150.000 đồng. Các em nhỏ đi cùng phụ huynh còn được tặng phiếu mua hàng 50.000 đồng/cháu.
Trong Tháng Công nhân 2026, Liên đoàn Lao động TP.HCM còn tổ chức tầm soát bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe cho đoàn viên, người lao động để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe. Các hoạt động khuyến khích đoàn viên, người lao động xây dựng lối sống lành mạnh, tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của việc thăm khám sức khỏe, phát hiện và chủ động phòng tránh các bệnh hiểm nghèo, nan y.
Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh thành phố triển khai các giải pháp tiết kiệm điện, bảo đảm cung ứng an toàn, ổn định mùa khô 2026. Theo UBND TP HCM, nguồn cung năng lượng chịu tác động từ biến động địa chính trị, thời tiết cực đoan khó dự báo, làm gia tăng áp lực hệ thống.
Thành phố giao Tổng công ty Điện lực TP HCM xây dựng phương án cung cấp điện, theo dõi sát phụ tải, chủ động kịch bản ứng phó khi thiếu nguồn hoặc xảy ra sự cố; ưu tiên cấp điện cho phụ tải quan trọng. Các đơn vị điện lực phải hướng dẫn khách hàng sử dụng điện hiệu quả, khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo và huy động nguồn dự phòng khi cần.
Các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện; lĩnh vực chiếu sáng công cộng, quảng cáo ngoài trời tăng cường thiết bị tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ điều khiển tự động.
Ông Luân Quốc Hưng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho biết nhu cầu sử dụng điện tại thành phố luôn ở mức cao do hoạt động kinh tế - xã hội sôi động, đặc biệt tăng mạnh trong các đợt nắng nóng. Tuy nhiên, việc cung cấp điện vẫn được đảm bảo; chương trình tiết kiệm điện là giải pháp lâu dài, triển khai trên phạm vi cả nước.
Theo số liệu của Tổng công ty Điện lực TP HCM, công suất cực đại của thành phố có thể đạt 9.556 MW và thậm chí lên tới 10.059 MW. Với kịch bản này, hệ thống điện có nguy cơ thiếu khoảng 354 MW vào khung giờ cao điểm buổi tối (17-20h). Trong trường hợp cực đoan, mức thiếu hụt có thể tăng lên 723-1.226 MW.
Dữ liệu từ Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia cho thấy, trong kịch bản vận hành cực đoan, phụ tải của Tổng công ty Điện lực miền Nam có thể vượt ngưỡng công suất khả dụng được phân bổ, đặc biệt vào các tháng cao điểm như 5, 6, 7 và 11.
Áp lực cung ứng điện cũng gia tăng tại nhiều khu vực. Dự báo phụ tải miền Bắc và miền Nam tiếp tục tăng mạnh trong các tháng cao điểm, tạo sức ép lớn lên vận hành hệ thống.
