Trong chiến tranh, khu vực đèo Hải Vân bị bom đạn phá hủy nặng nề. Khi những vụ sạt lở diễn ra liên tiếp ở các tỉnh thành miền Trung trong năm 2020 thì cánh rừng Bắc Hải Vân, Huế vẫn đứng vững và xanh tươi.
Bắc Hải Vân là khu rừng ở phía Nam thành phố Huế, một nơi đặc biệt có giá trị về đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường. Rừng nằm trong vùng giao thoa sinh học giữa các luồng thực vật từ phía Bắc xuống và từ phía Nam lên. Nơi đây đã hình thành nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú, có nhiều loài động thực vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ.
Lịch sử của Bắc Hải Vân là những trảng cỏ tranh, lau lách và cây đót. Đến mùa đót, cư dân sống ven rừng vào khai thác đem về bán rồi lại đốt rừng triền miên để lấy tranh. Đất rừng ngày càng thoái hóa. Đến mùa khô, khu rừng đứng trước nguy cơ cháy, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Những năm 1987 và 1988, chính quyền Bình Trị Thiên cũ đầu tư trồng rừng trên diện tích cỏ tranh bằng keo lá tràm. Ba năm sau, rừng keo lá tràm khép tán, phủ xanh.
Năm 1994, với sự giúp đỡ của Ban quản lý dự án PAM 4304, Ban quản lý (BQL) rừng Bắc Hải Vân đã tiến hành trồng 21,3ha thử nghiệm các loài cây bản địa bằng nguồn vốn hỗ trợ của dự án. Một năm sau, cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Họ cũng rút ra được một số kinh nghiệm về kỹ thuật.
Để giải quyết khó khăn về vốn và đáp ứng yêu cầu mở rộng không gian dinh dưỡng, ánh sáng cho cây bản địa, BQL dự án đề xuất tỉa thưa kết hợp lợi dụng sản phẩm trung gian keo lá tràm làm nguyên liệu. Từ năm 1995 trở đi, nguồn vốn đầu tư trồng rừng cây bản địa chủ yếu là nguồn thu từ tỉa thưa rừng keo và có một phần vốn hỗ trợ của chương trình các dự án.
Với phương thức “lấy sản phẩm rừng trồng lại rừng”, đến nay có 406,7ha cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm được trồng và chăm sóc từ nguồn thu tỉa thưa rừng trồng tại tiểu khu 250. Việc trồng cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm là một mô hình điển hình ở Bắc Hải Vân.
Trong ký ức của anh Trần Quốc Hùng, Phó giám đốc BQL rừng phòng hộ Bắc Hải Vân, đó là những ngày họ trực tiếp vào các khu vực rừng tự nhiên lựa chọn cây giống như chò chỉ, trâm, dầu rái, gõ, lim xanh… để theo dõi thu hái hạt hoặc bứng cây tái sinh đưa về gieo ươm.
Những hạt giống, cây con được đem về gieo ươm. Đến thời điểm thích hợp, họ lại gánh gồng, mang vác vượt núi đi trồng rừng. Thành quả đến giờ toàn khu rừng có hơn 40 loài cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Một số loài cây thích nghi với điều kiện lập địa sau khi được mở tán keo, chăm sóc, tạo ra khu rừng trồng nhiều tầng tán, góp phần đẩy nhanh phục hồi rừng Bắc Hải Vân.
“Nhờ những sự nỗ lực của các thành viên qua nhiều thời kỳ, sự cần mẫn chăm sóc và bảo vệ đã phục hồi, tạo nên một khu rừng xanh tốt. Mô hình này đã được các đơn vị lâm nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế tham quan học tập và đánh giá cao”, ông Hùng tự hào nói.
Để Bắc Hải Vân phát triển tốt, bền vững không chỉ thành quả của hành trình trồng, mà đó còn là những bước chân của các thành viên luôn luồn lách bảo vệ rừng.
Rừng ở đây xanh tốt, muôn thú bình an là có cả máu và nước mắt của đội tuần tra bảo vệ. Khu vực đèo Hải Vân có địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, độ dốc cao nên người dân giáp ranh lợi dụng địa hình để khai thác trái phép lâm sản, săn bắt trái phép động vật hoang dã. Điều này dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng nhiều loài động vật rừng hoang dã quý hiếm, gây suy giảm nghiêm trọng về đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng.
Lợi nhuận lớn từ việc săn bắt động vật hoang dã mang lại nên các đối tượng hoạt động vô cùng tinh vi, manh động, sẵn sàng chống người thi hành công vụ để tẩu thoát. Khi bị truy đuổi ban ngày, các đối tượng chuyển sang hoạt động cài đặt bẫy vào ban đêm.
Hai mươi năm trước, khi đang còn ngồi trong quán nước, anh Hùng từng bị một thanh niên dùng ly đánh một cú mạnh vào cổ. Anh phải nằm viện nửa tháng, với vết thương may 15 mũi. Anh nghĩ chắc do mấy đợt phục kịch bắt tang vật các đối tượng khai thác gỗ trái phép nên giờ bị trả thù.
Các thế hệ giữ rừng Bắc Hải Vân luôn trải qua sự phá hoại của đối tượng phá rừng, đặt bẫy thú. 5 năm trước, anh Nguyễn Văn Lương (36 tuổi), đội trưởng đội chuyên trách bảo vệ rừng, cũng đã bị một kẻ ném đá làm gãy sống mũi, thương tích lên đến 24%. Kẻ thủ ác sau đó bị kết tội 2 năm tù.
Lần khác, trong một chuyến cùng anh em chạy xe máy lên dựng ở bìa rừng, rồi đi sâu vào trong đẩy đuổi các đối tượng đặt bẫy thú, đến lúc quay trở về, chiếc xe máy của anh Lương và hai chiếc của đồng đội bị đốt cháy chỉ còn trơ khung sắt. Đồng lương họ ba cọc ba đồng, những anh em khác bèn gom góp ủng hộ để đồng đội mình mua xe mới.
Chuyện bị đánh, chém, đốt, phá xe diễn ra như cơm bữa ở cánh rừng Bắc Hải Vân. Trong câu chuyện của những người giữ rừng, xe máy của họ còn bị kẻ ác mở bình nhớt đổ cát vào. Chỉ cần không để ý, khởi động xe chạy là phải thay mới động cơ. Rất nhiều anh em ở đây đã lâm vào chuyện đó.
Còn việc chặt phá bánh xe, đập bể kính chiếu hậu là tổn hại nhỏ nhất mà những người giữ rừng ở đây phải gánh chịu. Nhưng vì khu rừng, họ không thể chùn bước.
Đi sâu vào rừng, những gốc cây cổ thụ hiện ra, vững chãi và lừng lững. Gốc cây, rễ cây bám chặt vào đất, vào đá giữ cho khu rừng tránh xói mòn. Những đàn voọc ngũ sắc chạy nhảy từ cây này sang cây khác, hú hét vang cả một góc rừng.
Những đội tuần tra vẫn hằng ngày băng đèo, lội suối đi canh gác. Những thế hệ cây mới tiếp tục được gieo mầm, trồng xuống tạo thành khu rừng với nhiều tầng tán, đem lại cảnh sắc, màu xanh tươi mát cho núi đồi.
Tại phiên họp thứ nhất Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - đã trình bày báo cáo về sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
Theo ông Hùng, dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV có nhiều điều chỉnh quan trọng về tài chính nhằm phù hợp với chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Trong đó, có đề xuất sửa đổi tỉ lệ đóng đoàn phí.
Cụ thể, dự thảo đề xuất giảm mức đóng đoàn phí từ 1% xuống còn 0,5% mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Công đoàn cũng đề xuất sửa đổi đối tượng đóng 2% kinh phí công đoàn để đảm bảo đồng bộ, thống nhất với Luật Công đoàn năm 2024.
Cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định "Hằng năm, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam báo cáo Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dự toán và quyết toán tài chính công đoàn của Công đoàn Việt Nam" để phù hợp với quy định của pháp luật.
Theo báo cáo của Tổng liên đoàn, dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV được thiết kế tinh gọn, bố cục gồm 9 chương và 31 điều (giảm 2 chương và 14 điều so với khóa XIII).
Dự thảo cũng bổ sung 2 điều mới quy định về các mô hình tổ chức đặc thù, bao gồm: Công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc Tổng liên đoàn; Công đoàn xã, phường, đặc khu, công đoàn liên xã, phường.
Ngoài ra còn có Công đoàn các khu công nghiệp; Công đoàn đơn vị sự nghiệp trung ương; Công đoàn đại học quốc gia, đại học vùng, đại học khác; Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam và Công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc công đoàn cấp trên cơ sở.
Cũng tại đại hội, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho hay nhiệm vụ của Công đoàn rất nặng nề, phải trực tiếp đại diện chăm lo, bảo vệ quyền lợi của người lao động. Đặc biệt khi số công đoàn viên lên tới 10 triệu người.
Thực tế, theo ông Hiểu, Công đoàn là tổ chức đầu tiên được người lao động tìm đến khi gặp khó khăn như tiền lương, bảo hiểm xã hội... Do đó trong bối cảnh mới, các cán bộ Công đoàn cần nêu cao phẩm chất, không chỉ động viên về tài chính mà còn cần có "trái tim ấm áp" để chia sẻ với người lao động.
Theo ông Hiểu, Đại hội cũng xác định phong trào thi đua mới mang tên "Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt" được xây dựng trên cơ sở phong trào "Lao động giỏi, Lao động sáng tạo". Ở đây, "Lao động giỏi" đã bao gồm "Lao động sáng tạo" nhưng phải có tính hướng đích - có nghĩa tạo được năng suất cao để người lao động có thu nhập tốt để họ thấy được lợi ích, phấn đấu, đóng góp cho phong trào.
Hiện nay nhiều bạn trẻ có xu hướng thu mình lại trên mạng xã hội. Thay vì trước đây luôn check-in, cập nhật mọi hoạt động cá nhân ở mọi nơi, nay một số bộ phận giới trẻ chẳng còn hứng thú.
Nhiều người dùng chọn cách ở ẩn bằng cách xóa luôn ảnh đại diện, tắt trạng thái hoạt động, tắt luôn chế độ đã xem, thậm chí còn khóa bảo vệ trang cá nhân.
Lê Bảo Ngọc (25 tuổi, TP.HCM) cho rằng rất thoải mái khi tắt "trạng thái hoạt động" của các nền tảng mạng xã hội suốt 4-5 năm nay. Cô kể, như vậy khiến mình không còn bận tâm người khác có đọc tin nhắn của mình hay chưa.
“Có nhiều lúc người ta nhắn mà tôi không muốn trả lời ngay. Nếu còn bật trạng thái hoạt động mà không phản hồi liền, lỡ nhấn đã xem thì trong người thấy bồn chồn lắm, vì sợ người ta nghĩ này kia. Tắt phần trạng thái hoạt động, sẽ không còn ai biết cả”, Ngọc nói.
Còn Trà My (28 tuổi, Huế) thừa nhận bị overthinking (suy nghĩ quá nhiều) khá nặng, nên nếu thấy người ta đang hoạt động mạng xã hội mà không xem tin nhắn, hoặc đã xem mà không trả lời, cô sẽ tự tưởng tượng ra rất nhiều kịch bản. "Suy bụng ta ra bụng người", cô tắt hết các trạng thái, đến giờ chắc cũng được khoảng 6-7 năm rồi.
“Mình tắt trạng thái trên mọi nền tảng dùng để kết nối với người khác. Mình cũng không muốn rơi vào tình huống bị hỏi kiểu sao online mà không rep, hay đã xem rồi mà sao không trả lời”, My bày tỏ.
Cô nói thêm thỉnh thoảng bị lười giao tiếp, không muốn nói chuyện với ai nên tắt trạng thái đi để mọi người đỡ nhắn. Lâu dần thành quen nên cô không bật lại nữa. "Ngoài những lúc như vậy, mọi người nhắn, mình vẫn xem và trả lời bình thường", cô cho hay.
Anh Duy (27 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho biết tắt gần như toàn bộ trạng thái trên các nền tảng mạng xã hội như Messenger, Facebook, Instagram, đồng thời để tài khoản ở chế độ riêng tư. Zalo, WeChat cũng tắt chức năng kết bạn, cũng được khoảng 7-8 năm rồi.
Mục đích Duy dùng mạng xã hội hay các ứng dụng nhắn tin chủ yếu là phục vụ công việc và thỉnh thoảng vào bình luận cho vui, đôi khi anh mở lại chỉ để đăng story hay cập nhật thông tin.
Duy nói thêm, điều này chủ yếu xuất phát từ tính chất công việc, không phải để thử lòng hay xem mình quan trọng với ai. “Thử tưởng tượng sau giờ làm, về nhà chỉ muốn nghỉ ngơi nhưng lại thấy tin nhắn Zalo, Messenger. Nếu tài khoản hiển thị trạng thái mình đang online mà không đọc thì cũng kì”, Duy nói.
Tương tự Hải Nam (24 tuổi, TP.HCM) thừa nhận nên tắt đi cho đỡ phiền. Ngoài những việc quan trọng cần trả lời ngay, còn lại Nam cho rằng anh thường phản hồi khá chậm hay bị lười trả lời những việc không quá gấp. Nếu để trạng thái online, người khác thấy mình đang hoạt động mà không trả lời thì cũng dễ bị làm phiền thêm.
“Mình cũng tắt luôn “đã xem” để không còn rơi vào tình huống bị hỏi “sao seen mà không reply”. Nhờ vậy thấy thoải mái hơn nhiều. Ngược lại, khi mình nhắn tin cho người khác, mình cũng không quá bận tâm họ trả lời lúc nào, trừ khi đó là việc gấp hoặc quan trọng”, Nam bày tỏ.
Ngày 8-5, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 55 diễn ra tại Hà Nội. Năm nay cuộc thi mang chủ đề: “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”.
Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá cao sự nhạy bén và tư duy sáng tạo của thế hệ công dân số trẻ tuổi, các em biết cách làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được sự đồng cảm sâu sắc.
Thông qua hơn 1,3 triệu lá thư, các em học sinh đã gửi gắm thông điệp tình yêu thương và sự kết nối trực tiếp giữa người với người là điều mà trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể thay thế. Công nghệ chỉ là công cụ phục vụ đời sống, trong khi sự thấu hiểu và lòng tử tế mới là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội bền vững.
Điểm đáng chú ý của mùa thi năm nay là cách học sinh nhìn về khái niệm “kết nối” trong thời đại công nghệ.
Nếu trước đây “người bạn” thường gắn với bạn bè, thầy cô hay người thân, thì nay nhiều bài viết mở rộng đối tượng đến trợ lý ảo, robot, nhân vật hoạt hình hay các chuyên gia công nghệ.
Qua từng lá thư, học sinh thể hiện góc nhìn đa dạng về trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và đời sống số. Tuy nhiên phía sau những câu chuyện công nghệ, điều các em hướng tới vẫn là nhu cầu được lắng nghe, chia sẻ và đồng cảm giữa con người với nhau.
Giải nhất cuộc thi năm nay thuộc về em Trần Chí Cường, học sinh lớp 9D Trường THCS Bình Hàn, Hải Phòng.
Bức thư của Cường gây ấn tượng với ban giám khảo khi xây dựng cuộc trò chuyện giữa hai robot: Buddy - hỗ trợ trẻ tự kỷ và Jibo - chăm sóc người cao tuổi. Trong bối cảnh con người ngày càng bận rộn, ít có thời gian dành cho gia đình, những robot này dần trở thành người bạn quen thuộc của nhiều người.
Điều đặc biệt là qua quá trình đồng hành với con người, các robot không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ, mà còn dần học cách “thấu cảm” với cảm xúc của họ. Từ câu chuyện ấy, nam sinh Hải Phòng gửi gắm thông điệp: công nghệ không thể thay thế tình cảm và sự kết nối giữa con người với con người.
“Phía sau mỗi màn hình luôn là một con người cần được lắng nghe và thấu hiểu” - thông điệp trong bài viết được ban giám khảo đánh giá có tính thời sự, giàu cảm xúc và chạm đến vấn đề của xã hội hiện đại.
Bài dự thi của Trần Chí Cường hiện đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng thi quốc tế của Liên minh Bưu chính thế giới (UPU).
Ngoài giải nhất, ban tổ chức còn trao 3 giải nhì, 5 giải ba, 30 giải khuyến khích cùng nhiều giải thưởng khác như “Cây bút triển vọng”, “Khơi nguồn ý tưởng” và giải tập thể.
Năm nay một số mức giải thưởng cũng được điều chỉnh tăng so với các năm trước. Đặc biệt, học sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia sẽ được trao bằng khen và huy hiệu “Tuổi trẻ sáng tạo” của Trung ương Đoàn.
Theo ban tổ chức, với thành tích nổi bật của học sinh Việt Nam ở các mùa thi trước, bài dự thi năm nay được kỳ vọng tiếp tục ghi dấu ấn tại đấu trường quốc tế, qua đó lan tỏa tiếng nói của thanh thiếu niên Việt Nam về một thế giới số nhân văn và giàu kết nối hơn.
