Xe ô tô nào không phải lắp ghế trẻ em từ 1.7?

Trưa cuối tháng 5, căn nhà cổ của gia đình bà Nguyễn Thị Ngà ở xã Thuận Mỹ (Tây Ninh) vang tiếng búa, cưa. "Chờ nhà nước sửa gần 20 năm không xong nên chúng tôi quyết định tự sửa để cứu căn nhà", bà Ngà nói.

Trong khi nhóm thợ trèo lên mái thay những viên ngói vỡ, người nhà tranh thủ che chắn đồ đạc, di chuyển di ảnh trên bàn thờ để tránh vật liệu rơi xuống.

Bên trong, hệ thống cột gỗ căm xe vẫn còn chắc chắn nhưng nhiều đòn tay, kèo đã bị mối mọt. Tường bong tróc, ẩm mốc, xuất hiện nhiều vết nứt lớn. Nền gạch lún, vỡ; nhiều cửa gỗ hư hỏng không thể sử dụng. Khu vực hàng ba xuống cấp nặng, một số cột chống bị gãy phải chèn tạm bằng gỗ.

Nhà bà Ngà là một trong ba căn thuộc cụm "xóm nhà giàu" nổi tiếng ở xã Thanh Phú Long (Long An cũ), được công nhận di tích quốc gia năm 2007.

Cụm nhà cổ hơn 100 năm tuổi thuộc dòng họ Nguyễn Hữu, từng là những phú hào nổi tiếng trong vùng. Mỗi căn rộng khoảng 600 m2, mang kiến trúc Nam Bộ truyền thống với hệ khung gỗ quý và nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo.

Ngôi nhà của gia đình bà Ngà được xây dựng từ năm 1924, mất 5 năm hoàn thành. Thời điểm đó, chi phí xây dựng khoảng 12.000 đồng Đông Dương, là khoản tiền rất lớn.

Trong chiến tranh, công trình nhiều lần bị trúng pháo và phải sửa chữa. Gia đình bà Ngà có bốn anh chị em nhưng đều lập nghiệp nơi khác, chỉ còn bà ở lại trông coi nhà thờ họ.

Mỗi năm vào mùa mưa, người phụ nữ 75 tuổi lại tất bật chuẩn bị hàng chục xô chậu hứng nước. Có thời điểm, bà phải đặt gần 50 vật dụng khắp nhà vì mái ngói dột nhiều vị trí.

Theo quy định, công trình thuộc diện di tích phải được cơ quan chuyên môn chấp thuận trước khi sửa chữa. Những năm qua, không ít lần gia đình kiến nghị được trùng tu nhưng vì nhiều lý do việc bảo tồn chưa thể thực hiện.

Ba năm trước, căn nhà sau có nguy cơ đổ sập nên gia đình buộc phải tháo dỡ toàn bộ đòn tay gỗ và mái ngói, thay bằng kết cấu thép, mái tôn. Riêng căn nhà chính tiếp tục xuống cấp, bà không dám ở mà chỉ vào thắp hương.

Gần đây, tình trạng dột mưa trở nên nghiêm trọng hơn. Đồ đạc bên trong liên tục bị ướt, hư hỏng. Không thể chờ đợi thêm, các anh chị em bà Ngà góp tiền thuê thợ sửa mái.

Họ tận dụng một phần đòn tay gỗ và ngói cũ từ căn nhà sau để tiết kiệm chi phí. Dù vậy, đợt sửa chữa vẫn dự kiến tiêu tốn khoảng 100 triệu đồng.

Cách đó hơn 100 km, căn nhà cổ Huỳnh Thủy Lê ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp - một trong những ngôi nhà cổ nổi tiếng nhất miền Tây - cũng đang xuống cấp.

Dù là cuối tuần, khu di tích vẫn khá vắng khách. Nhân viên tại đây cho biết phần lớn khách tham quan là người châu Âu, thường tập trung vào cuối và đầu năm. Một số du khách cho hay tình trạng xuống cấp của căn nhà khiến họ ngại đến.

Ngôi nhà rộng gần 260 m2 được xây dựng năm 1895, nổi tiếng nhờ sự kết hợp kiến trúc Việt - Hoa - Pháp và gắn với chuyện tình giữa ông Huỳnh Thủy Lê và nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras.

Sau hơn 130 năm tồn tại, nhiều hạng mục đã xuống cấp. Mặt tiền phủ rêu, một số phù điêu và chữ đắp nổi bong tróc. Mái ngói hư hỏng khiến nước mưa thấm vào tường, gây ẩm mốc và bong sơn.

Tại khu vực hàng ba, nhiều bức tường mọc rêu và dương xỉ. Nền nhà lún lệch, một số chi tiết gỗ trong gian thờ bị mối mọt.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại làng cổ Đông Hòa Hiệp, xã Cái Bè. Nơi đây có hàng chục căn nhà cổ hơn 100 năm tuổi nhưng chỉ khoảng ba căn được quản lý và khai thác du lịch hiệu quả. Phần lớn còn lại đang xuống cấp theo thời gian.

Đứng cạnh hàng cột gỗ bị mối mọt ăn hỏng tại nhà cổ Ông Tòng, chị Đỗ Hồng Vân, 39 tuổi, hậu duệ đời thứ tư của chủ nhà, cho biết gia đình đã nhiều lần sửa chữa để giữ gìn công trình.

Năm 2000, do phần vách cây mục nát, gia đình phải xây tường và lát lại nền nhà. Sáu năm sau chủ nhà tiếp tục gia cố khu bếp.

Vài năm gần đây, kinh tế gia đình khá hơn nhờ trồng khoảng một ha sầu riêng. Hai vợ chồng chị Vân muốn kết hợp khai thác du lịch nhưng gặp nhiều trở ngại.

"Khách đến chủ yếu đứng ngoài chụp ảnh rồi đi vì căn nhà quá xập xệ", chị nói.

Theo chị Vân, nhiều bao lam gỗ đã mục nát, một số vị trí phải dùng tre chống tạm. Kèo, đòn tay cũng hư hỏng nặng, có thể rơi bất cứ lúc nào. Mỗi khi mưa lớn, nước lại dột xuống khiến đồ đạc trong nhà tiếp tục hư hại.

Không riêng Tây Ninh hay Đồng Tháp, nhiều địa phương miền Tây đang đối mặt bài toán bảo tồn nhà cổ.

Tại Cà Mau, địa phương hiện có 21 căn nhà cổ, trong đó 14 căn được xếp hạng di tích cấp tỉnh. Theo thống kê, có ít nhất 8 công trình đang xuống cấp, một số cần trùng tu khẩn cấp như nhà cổ 174 trên đường Điện Biên Phủ, nhà cổ số 29 đường Trần Phú hay nhà cổ số 25 trên đường Hai Bà Trưng.

Ông Lý Vỹ Triều Dương, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, cho biết phần lớn công trình được xây dựng từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.

Một số ngôi nhà bị bỏ trống sau quá trình sắp xếp bộ máy hành chính, số khác thuộc sở hữu tư nhân nên việc quản lý, bảo tồn gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Dương, giá trị lớn nhất của các công trình nằm ở kiến trúc nghệ thuật, song kinh phí tu bổ rất cao trong khi nguồn lực địa phương hạn chế.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tấn Quốc, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, cho rằng Đồng bằng sông Cửu Long có số lượng nhà cổ lớn nhưng không phải công trình nào cũng đủ điều kiện để được đầu tư trùng tu.

Việc xếp hạng di tích phải dựa trên các tiêu chí về giá trị tiêu biểu, trong khi ngân sách bảo tồn phải chia sẻ cho nhiều loại hình di sản khác nhau.

Theo ông Quốc, một số nhà cổ ở Tây Ninh đã được đầu tư tu bổ nhưng nhu cầu thực tế vẫn rất lớn. Vì vậy, ngoài nguồn vốn nhà nước, cần huy động thêm nguồn lực xã hội hóa.

"Tăng cường năng lực quản lý và khai thác hiệu quả sẽ giúp các công trình có thêm nguồn lực để bảo tồn lâu dài", ông nói.

Sau hơn một thế kỷ, ba căn nhà trong cụm di tích "xóm nhà giàu" có số phận khác nhau.

Một căn được nhà nước đầu tư khoảng 7 tỷ đồng để trùng tu cách đây 14 năm. Căn khác do chủ nhà tự bỏ khoảng 800 triệu đồng sửa chữa.

Riêng căn nhà của bà Nguyễn Thị Ngà vẫn chật vật chống chọi với thời gian.

"Anh chị em chúng tôi đều đã về hưu, không dư giả gì nên có bao nhiêu sửa bấy nhiêu. Không biết còn giữ được căn nhà bao lâu nữa", bà Ngà buồn rầu nói.

Bài 3: Những thách thức bảo tồn nhà cổ miền Tây

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng 5.5, tại buổi tiếp xúc cử tri sau kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, cho biết ngay từ năm đầu triển khai kế hoạch 5 năm, thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện các nghị quyết của Trung ương và địa phương.

Trong quý 1 năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 8,45%, đứng thứ 2 khu vực miền Trung - Tây nguyên và thứ 3 trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Quy mô nền kinh tế đạt hơn 75.500 tỉ đồng. Thu ngân sách đạt gần 19.800 tỉ đồng, bằng gần 30% dự toán năm và tăng hơn 38% so với cùng kỳ.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng với sự phục hồi mạnh mẽ. Tổng lượng khách lưu trú đạt hơn 4,2 triệu lượt, tăng trên 15%. Riêng dịp lễ, thành phố đón gần 1,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt 5.727 tỉ đồng, đứng thứ 2 cả nước, cho thấy tiềm năng lớn của ngành dịch vụ - du lịch.

Trong thời gian tới, thành phố xác định phát triển du lịch dịch vụ chất lượng cao, đẳng cấp khu vực và quốc tế, đồng thời tập trung thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Trong đó, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng đã chính thức khai trương, được kỳ vọng sẽ thu hút các dòng vốn lớn toàn cầu.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là tháo gỡ các dự án tồn đọng. Theo Bí thư Thành ủy, trong hơn 1 năm qua, thành phố đã rà soát, xử lý hơn 1.900/2.000 dự án, đạt khoảng 97%. Việc xử lý dứt điểm các dự án này sẽ giúp khơi thông nguồn lực rất lớn đang bị ách tắc.

Nhiều dự án lớn như Đa Phước, Golden Hills, sân vận động Chi Lăng… đang được tập trung tháo gỡ vướng mắc pháp lý và thủ tục để sớm triển khai trở lại. Thành phố cũng sẽ tiếp tục bổ sung danh mục và xử lý song song giữa pháp lý và trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng đẩy mạnh phát triển hạ tầng công nghiệp, đặc biệt tại khu vực phía nam với định hướng hình thành các khu công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn. Đây được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần cân bằng cơ cấu kinh tế khi hiện nay khu vực dịch vụ chiếm tới 75%.

Về hạ tầng logistics, thành phố đã khởi công cảng Liên Chiểu với tổng mức đầu tư hơn 45.000 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành các hạng mục đầu tiên sau khoảng 2 năm, tạo nền tảng kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây.

Trong công tác quy hoạch, thành phố đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung và quy hoạch đô thị, trong đó ưu tiên thu hồi, bố trí lại quỹ đất để phát triển trường học, công viên, cây xanh, bãi đỗ xe và không gian công cộng. Mục tiêu đến năm 2035 đạt 6 m² cây xanh/người, trong khi hiện nay mới đạt 2 m².

Về môi trường, thành phố tập trung xử lý dứt điểm các vấn đề tại Khu liên hợp xử lý rác Khánh Sơn, đồng thời thu hút đầu tư các dự án xử lý rác theo công nghệ hiện đại, hướng tới mô hình đốt rác phát điện, chấm dứt chôn lấp truyền thống.

Đối với các kiến nghị của cử tri, Bí thư Thành ủy yêu cầu các cơ quan chức năng phải xử lý theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm". Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải giải quyết dứt điểm, không để kéo dài, né tránh hoặc gây bức xúc.

"Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc, giám sát đến cùng việc giải quyết các kiến nghị, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân và doanh nghiệp", Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh.

Liên quan đến công tác cán bộ, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Thành phố sẽ tập trung khắc phục triệt để tình trạng mất cân đối trong bố trí nhân sự, "nơi thừa, nơi thiếu", cũng như thiếu hụt cán bộ có chuyên môn sâu.

Ban Thường vụ Thành ủy đã nhận diện rõ những tồn tại này và xác định sẽ tiến hành rà soát toàn diện, đồng thời thực hiện điều động, luân chuyển để làm sao khắc phục triệt để tình trạng cán bộ "ngồi nhầm chỗ".

"Thực tế hiện nay vẫn còn tình trạng bố trí cán bộ chưa đồng đều giữa các địa bàn. Trong thời gian tới, thành phố sẽ sơ kết, tổng kết để đánh giá đầy đủ, từ đó đề xuất các giải pháp căn cơ; những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ báo cáo Trung ương xem xét, tháo gỡ", Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 7.5, Tổ đại biểu Quốc hội số 2 - TP.HCM tiếp xúc cử tri tại phường Tân Uyên và được truyền trực tuyến qua các xã Bắc Tân Uyên, Thường Tân, Phước Thành, Phú Giáo, An Long, Phước Hòa.

Tổ đại biểu Quốc hội số 2 - TP.HCM gồm các đại biểu: Trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel); chị Nguyễn Phạm Duy Trang, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương; linh mục Nguyễn Văn Riễn, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Trung ương Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam TP.HCM, Chánh xứ giáo xứ Thánh Giuse (Giáo phận Phú Cường).

Buổi tiếp xúc cử tri có sự tham dự của ông Võ Hoàng Ngân, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM cùng đại diện lãnh đạo Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở GD-ĐT…

Tại buổi tiếp xúc, cử tri các phường, xã đã nêu nhiều ý kiến tập trung vào các lĩnh vực đất đai, xây dựng, hạ tầng viễn thông, đầu tư công, y tế, giáo dục, môi trường, chế độ chính sách cho người có công, gia đình chính sách, cựu chiến binh..

Cụ thể, cử tri Phạm Văn Lời (phường Tân Uyên) đề nghị cần quan tâm chặt chẽ đến công tác quản lý tài sản công, đặc biệt là các trụ sở dôi dư phải nhanh chóng có giải pháp đưa vào sử dụng, tránh lãng phí kéo dài.

"Mỗi công trình chúng ta xây dựng hàng chục, hàng trăm tỉ đồng, nhưng đến nay sau khi sắp xếp dôi dư ra, nhiều công trình bị hoang phế, xuống cấp nhìn rất xót xa…" - cử tri Lời phát biểu.

Liên quan đến lĩnh vực giáo dục, cử tri Hoàng Tấn Đợi (phường Tân Uyên) cho rằng chương trình học phổ thông hiện nay quá nặng, nhiều kỳ thi khiến cho học sinh vừa áp lực học nhiều, vừa áp lực thi cử.

"Tôi kiến nghị các đại biểu Quốc hội có ý kiến để cắt giảm một số môn học, kỳ thi, giảm áp lực cho học sinh có thời gian học tập, phát triển năng khiếu…" - ông Đợi đề nghị.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết chương trình giáo dục phổ thông (từ năm 2018) bị nhiều người cho rằng nặng hơn, nhưng qua đánh giá thì nhẹ hơn.

"Trước đây, chương trình giáo dục phổ thông sử dụng 3 bộ sách giáo khoa, nhưng đến nay và cụ thể từ năm học 2026 - 2027, theo Nghị quyết của Bộ Chính trị sẽ thực hiện 1 bộ sách giáo khoa duy nhất… Từ đó chương trình học cũng nhẹ hơn, bớt áp lực hơn" - ông Nguyễn Văn Phong nói.

Liên quan đến các lĩnh vực khác thuộc thẩm quyền của địa phương (TP.HCM) mà cử tri đã nêu, ông Võ Hoàng Ngân, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM đã đề nghị lãnh đạo các sở ngành liên quan thông tin đến người dân.

Ở các lĩnh vực thuộc thẩm quyền của Trung ương, trung tướng Tào Đức Thắng thay mặt Tổ đại biểu số 2 đã ghi nhận để báo cáo với Quốc hội trong kỳ họp sắp tới. Ngoài ra, trung tướng Tào Đức Thắng cũng thông tin, giải đáp cho cử tri các vấn đề liên quan đến lĩnh vực chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, hạ tầng mạng viễn thông.

Tin Gốc: Thanh Niên