Khác với ô tô động cơ xăng hay ô tô tiện… ô tô động cơ diesel từng được xem là lựa chọn lý tưởng với không ít người dùng ô tô nhờ những ưu điểm về vận hành. Trước đây, ô tô động cơ diesel chủ yếu là các dòng xe Crossover cỡ trung, SUV 7 chỗ hay xe bán tải… được nhiều người ưa chuộng bởi khả năng vận hành mạnh mẽ, tiết kiệm nhiên liệu và độ bền bỉ… Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khi giá nhiên liệu liên tục biến động, điều kiện sử dụng thay đổi, các quy định về khí thải ngày càng khắt khe… không ít người dùng ô tô động cơ dầu diesel đang phải đối mặt với những “sự thật phũ phàng” mà trước đây ít được nhắc đến.
Phần lớn các mẫu ô tô động cơ diesel hiện tại đều được trang bị bộ lọc khí xả (DPF) hay còn gọi là bộ lọc hạt muội than nhằm giảm phát thải. Bộ lọc lọc này được lắp trong hệ thống xả để lọc muội than ra khỏi khí thải nhằm đảm bảo xe tuân thủ các tiêu chuẩn phát thải Euro có liên quan.
Tuy nhiên, đây lại là một trong những bộ phận dễ gây phiền toái nhất. Dù nhiều nhà sản xuất ô tô động cơ dầu diesel hiện nay đã ứng dụng các công nghệ mới nhưng khi xe vận hành chủ yếu trong đô thị, quá trình đốt sạch muội than khó diễn ra hoàn toàn, dẫn đến tắc nghẽn và có thể kích hoạt đèn báo lỗi. Nếu không được xử lý kịp thời, người dùng có thể phải đối mặt với chi phí làm sạch hoặc sửa chữa thay thế DPF rất tốn kém.
Khi công nghệ ô tô ngày càng phát triển, độ êm ái, cách âm là một yếu tố được các nhà sản xuất ô tô chú trọng cải tiến trên nhiều mẫu mã nhằm tăng sức thuyết phục khách hàng. Tuy nhiên, khác với xe xăng hay xe điện… dù có cải tiến thế nào âm thanh và độ rung vẫn là yếu điểm khó khắc phục trên ô tô dùng động cơ dầu diesel.
Dù đã có nhiều cải tiến về công nghệ, động cơ diesel vẫn khó đạt được độ êm ái như động cơ xăng. Tiếng ồn đặc trưng cùng độ rung khi vận hành, đặc biệt ở tốc độ thấp, vẫn là yếu tố khiến nhiều người dùng cảm thấy khó chịu. Với những khách hàng đề cao trải nghiệm lái mượt mà, đây vẫn là điểm trừ khó khắc phục hoàn toàn.
Bên cạnh khả năng vận hành, một trong những lợi thế lớn nhất của ô tô dùng động cơ dầu diesel là chi phí nhiên liệu thấp hơn xe xăng. Trước đây, giá dầu diesel trên thị trường luôn ở mức thấp hơn đáng kể so với giá xăng. Do đó, người dùng ô tô động cơ diesel cũng ít nhiều tiết kiệm được một khoản nhỏ chi phí dành cho nhiên liệu so với người dùng xe xăng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột Trung Đông không ngừng leo thang và kéo dài… tạo ra tác động lớn với thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu diesel liên tục biến động. Khoảng cách giữa giá dầu với giá xăng dần được thu hẹp, thậm chí tại nhiều quốc gia, giá dầu diesel đã tăng phi mã, cao hơn đáng kể so với giá xăng. Tại Việt Nam, trong lần điều chỉnh mới nhất (tối 2.4) giá dầu diesel đã tăng lên mức 40.820 – 42.240 đồng/lít, trong khi giá xăng đang ở mức 23.860 – 25.550 đồng/lít. Chính điều này, vô tình đánh mất đi lợi thế của ô tô động cơ diesel, người dùng xe máy dầu diesel giờ đây phải đối diện thực tế tốn kém chi phí nhiên liệu nhiều hơn.
Không ít người chọn xe diesel vì tin rằng chi phí vận hành thấp. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy điều ngược lại trong một số trường hợp. Không chỉ phải mất nhiều tiền hơn cho chi phí nhiên liệu, việc bảo dưỡng, sửa chữa một số bộ phận trên ô tô dùng động cơ dầu diesel cũng khiến người dùng phải “mốc hầu bao” nhiều hơn so với chi phí bảo dưỡng xe xăng.
Các bộ phận như kim phun áp suất cao, bộ turbo tăng áp hay hệ thống xử lý khí thải đều có chi phí sửa chữa, thay thế khá cao. Khi xe đã qua thời gian bảo hành, những khoản phát sinh này có thể khiến chủ xe “giật mình”.
Ngoài những chi phí vận hành, bảo dưỡng hay nhiên liệu… Việc các quy định về chuẩn khí thải, kiểm định khí thải ngày càng khắt khe theo từng quốc gia, khu vực khiến việc sử dụng ô tô động cơ diesel cũng không còn thật sự thoải mái như trước đây. Tại nhiều quốc gia trên thế giới, ô tô dùng động cơ dầu diesel đang đối diện với các quy định hạn chế lưu thông vào các khu vực trung tâm nội đô của các thành phố lớn nhằm giảm phát thải. Riêng tại châu Âu, Nhật Bản… các quy định về chuẩn khí thải ngày càng khắt khe buộc các nhà sản xuất cũng như người dùng ô tô động cơ diesel phải thay đổi, điều chỉnh để thích nghi.
Trong khi đó tại Việt Nam, quy trình kiểm định khí thải với các dòng ô tô động cơ diesel ngày càng nghiêm ngặt hơn, đòi hỏi người dùng phải chú trọng việc bảo dưỡng, thay thế phụ kiện định kỳ… để có thể đáp ứng.
Không thể phủ nhận những ưu điểm vốn có của ô tô động cơ diesel, đặc biệt ở khả năng tiết kiệm nhiên liệu khi chạy đường trường và sức kéo tốt. Tuy nhiên, với những thay đổi về công nghệ và điều kiện sử dụng, người dùng cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn. Việc hiểu rõ những “sự thật phũ phàng” kể trên sẽ giúp người dùng có quyết định phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.
Bộ Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư mới, thay thế cho Thông tư 47/2024/TT-BGTVT. Theo kế hoạch, thời gian lấy ý kiến từ các cơ quan, đơn vị và bạn đọc diễn ra từ ngày 8.4.2026 đến hết 21.4.2026. Nếu được thông qua, đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa các quy định kiểm định cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng hiện nay.
"Điểm sáng" trong văn bản dự thảo lần này nằm ở khoản 5, điều 20, quy định về 13 trường hợp xe cơ giới cải tạo nhưng không phải lập hồ sơ thiết kế (cụ thể quy định từ điểm a đến điểm n). Theo đề xuất, các trường hợp này có thể phân thành 4 nhóm cải tạo, độ xe chính dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng.
Nhóm 1 tập trung vào các thiết bị hỗ trợ lái và an toàn (điểm a, m). Theo đó, xe được phép lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ bàn đạp phanh phụ trên xe tập lái thông qua liên kết cơ khí với bàn đạp chính. Tương tự, việc gắn thiết bị giám sát thời gian và quãng đường (DAT) hay hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe cũng được miễn hồ sơ thiết kế, miễn là hệ thống điện được kết nối an toàn qua cầu chì bảo vệ.
Nhóm thứ 2 liên quan đến cải tạo ngoại thất và trang bị phụ trợ (điểm b, d, g, n). Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép xe bán tải (pickup) lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ nắp thùng hàng, dù có thay đổi kích thước lòng thùng vượt quá sai số nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe. Các phụ kiện như giá nóc (lắp theo hướng dẫn nhà sản xuất), mui gió trên nóc ca-bin ô tô hay trang bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp trên xe tải thông dụng cũng được nới lỏng thủ tục, không đòi hỏi hồ sơ thiết kế phức tạp.
Nhóm 3 nói đến hệ thống đèn chiếu sáng và nhiên liệu (điểm k, c). Dự thảo đề xuất cho phép thay thế cụm đèn pha bằng loại khác đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, có công suất tương đương và không cần gia công thay đổi kết cấu xe. Ngoài ra, các xe đã cải tạo hệ thống nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc khí thiên nhiên nén (CNG) nay muốn tháo bỏ để trở về sử dụng hệ thống nhiên liệu nguyên bản của nhà sản xuất cũng sẽ được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Nhóm 4 liên quan đến kết cấu thùng hàng và hệ thống thủy lực (điểm đ, e, l, h, i). Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn hồ sơ cho việc lắp đặt, tháo bỏ thùng dầu và hệ thống ống thủy lực trên xe đầu kéo để phục vụ nâng hạ thùng hàng của sơ-mi rơ-moóc. Các trường hợp thay đổi vật liệu bọc lót thùng làm thay đổi khối lượng bản thân, thay đổi vị trí cửa xếp dỡ hàng hóa hoặc cắt giảm thể tích thùng hàng của xe tải tự đổ cho phù hợp quy chuẩn cũng được đơn giản hóa thủ tục.
Đặc biệt, xe có sai lệch thông số khối lượng so với đăng ký nhưng hình ảnh phù hợp với chứng nhận kiểm định gần nhất hoặc xe muốn hoàn nguyên về trạng thái trước cải tạo cũng được áp dụng quy định này.
Việc mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế là một bước tiến mới trong tư duy quản lý. Quy định này không chỉ giúp Cục Đăng kiểm Việt Nam giảm bớt áp lực xử lý mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian chờ đợi.
Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thuộc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết trong thời gian tới sẽ xây mới các nhà chờ, trụ dừng xe buýt hiện đại, tích hợp nhiều tiện ích.
Đây là một trong những công việc giúp nâng cao chất lượng phục vụ người dân và xây dựng hình ảnh giao thông công cộng văn minh, hiện đại.
Trung tâm mong người dân thành phố cũng góp ý kiến về các mẫu thiết kế nhà chờ và trụ dừng xe buýt dự kiến triển khai.
Mẫu nhà chờ N01 (dài 6m) phù hợp với các khu vực có vỉa hè hạn chế, xen kẽ cây xanh đô thị.
Mẫu nhà chờ N02 (dài 12m), phù hợp tại các khu vực trung tâm, nhà ga, metro, khu thương mại, du lịch, quảng trường và các khu vực tập trung đông hành khách.
Mẫu nhà chờ N03 (dưới 5m), phù hợp với các vị trí có không gian hẹp, chiều ngang hạn chế.
Các mẫu nhà chờ được nghiên cứu theo hướng hiện đại, sử dụng vật liệu có độ bền cao, phù hợp khí hậu ngoài trời.
Đặc biệt các nhà chờ đều tích hợp các tiện ích hiện đại phục vụ hành khách tham gia giao thông bằng xe buýt như màn hình LCD hiển thị thông tin tuyến xe buýt; hệ thống chiếu sáng LED; mã định danh điểm dừng; bảng hiệu nhận trạm dừng diện dễ quan sát vào ban đêm; cổng sạc điện thoại USB, type C; camera an ninh.
Theo nhận định của trung tâm, các mẫu thiết kế đều mang tính hiện đại, kết cấu tinh gọn, sang trọng, tiện ích, an toàn, an ninh, tính thẩm mỹ cao.
Bên cạnh các mẫu nhà chờ, trung tâm cũng nghiên cứu và đề xuất 5 mẫu trụ dừng xe buýt mới với thiết kế tăng tính nhận diện. Các trụ chờ sẽ ứng dụng năng lượng mặt trời, tích hợp chiếu sáng LED và camera an ninh tại một số phương án nhằm tăng cường an toàn cho hành khách khi sử dụng xe buýt vào ban đêm.
Trung tâm mong muốn tiếp nhận nhiều ý kiến đóng góp từ người dân, hành khách thường xuyên sử dụng xe buýt, các chuyên gia, nhà thiết kế, kiến trúc sư và các tổ chức có liên quan nhằm hoàn thiện phương án phù hợp nhất với điều kiện thực tế của thành phố.
Mẫu trụ dừng số 5, lắp đặt trạm chờ xe buýt trong nhà ga sân bay
"Nỗi lo hết pin" từng là một trong những rào cản lớn nhất với người dùng xe điện. Tuy nhiên khi công nghệ pin và trạm sạc ngày càng phát triển, một khái niệm mới lại xuất hiện: "Hot dog anxiety" - tạm dịch là "nỗi lo xúc xích". Còn nếu nhìn theo cách của người Việt, có thể hiểu cụm này là "nỗi lo trà đá".
Khái niệm này được Anders Bell, giám đốc công nghệ và kỹ thuật của Volvo Cars, nhắc đến tại sự kiện ra mắt mẫu xe điện Volvo EX60 ở New York (Mỹ): "Chúng tôi đã phát hiện ra một hiện tượng mới. Nó được gọi là ‘hot dog anxiety’ (nỗi lo xúc xích), thay thế cho ‘range anxiety’ (nỗi lo hết pin)".
Theo ông Bell, nhiều tài xế hiện có xu hướng dừng nghỉ để ăn uống trong lúc sạc xe, nhưng lại ở quá lâu so với thời gian thực tế cần để nạp điện. Kết quả là họ phải trả thêm tiền cho lượng pin không cần thiết.
"Chỉ vài phút, họ đã trả tiền sạc thêm tới 25 USD (660.000 đồng), và chiếc xúc xích đó bỗng trở nên cực kỳ đắt đỏ", Bell nói.
Trong vài năm gần đây, mạng lưới trạm sạc nhanh tại Mỹ phát triển mạnh, trong khi công nghệ xe điện cũng tiến bộ đáng kể.
Volvo cho biết mẫu EX60 mới có thể sạc từ 10 lên 80% chỉ trong 16 phút tại trạm sạc 350kW. Trong khi đó, BMW iX3 mới hỗ trợ sạc tối đa 400kW, đủ để tăng thêm gần 300km phạm vi hoạt động chỉ sau 10 phút.
Đáng chú ý hơn, mẫu Mercedes-AMG GT chạy điện mới được công bố có công suất sạc lên tới 600kW, cho phép sạc từ 10 lên 80% chỉ trong khoảng 11 phút.
Theo Volvo, điều này khiến nhiều người chưa kịp thay đổi thói quen sử dụng xe điện. Trong thực tế, nếu chỉ còn cách nhà khoảng 100 - 150km, tài xế có thể chỉ cần sạc thêm một lượng nhỏ để đủ về nhà rồi cắm sạc qua đêm, thay vì tiếp tục sạc đến 80% như trước.
Dù vậy, Volvo cũng không công bố dữ liệu cụ thể để chứng minh hiện tượng trên phổ biến đến mức nào.
Ngoài ra, "nỗi lo xúc xích" hiện chủ yếu xuất hiện trên các mẫu xe điện hỗ trợ sạc siêu nhanh. Những mẫu xe phổ thông vẫn cần khoảng 30 - 40 phút để sạc từ 10 lên 80%, nên người dùng khó gặp tình trạng "sạc quá tay".
Điều này cũng đúng với những người sống trong căn hộ chung cư và không dễ sạc qua đêm tại nhà. Họ sẽ ưu tiên những chiếc xe có phạm vi hoạt động lớn hơn, đặc biệt nếu phải phụ thuộc hoàn toàn vào các trạm sạc công cộng.
Dù vậy, công nghệ sạc nhanh đang xuống các mẫu xe điện phổ thông. Các mẫu xe điện giá dễ tiếp cận như Hyundai Ioniq 5 hay Kia EV6 hiện cũng đã có thể sạc từ 10 lên 80% trong khoảng 20 phút nhờ nền tảng điện 800V, hay BYD Song Ultra EV được quảng cáo có thể sạc trong 5 phút nếu có trạm phù hợp.
Với tốc độ sạc ngày càng rút ngắn và phạm vi hoạt động xe điện liên tục tăng lên, ngành công nghiệp ô tô có thể sắp bước sang giai đoạn mà tài xế phải tính toán không phải chuyện "đủ pin hay chưa", mà là "đừng ngồi ăn quá lâu".
