Bộ Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư mới, thay thế cho Thông tư 47/2024/TT-BGTVT. Theo kế hoạch, thời gian lấy ý kiến từ các cơ quan, đơn vị và bạn đọc diễn ra từ ngày 8.4.2026 đến hết 21.4.2026. Nếu được thông qua, đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa các quy định kiểm định cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng hiện nay.
“Điểm sáng” trong văn bản dự thảo lần này nằm ở khoản 5, điều 20, quy định về 13 trường hợp xe cơ giới cải tạo nhưng không phải lập hồ sơ thiết kế (cụ thể quy định từ điểm a đến điểm n). Theo đề xuất, các trường hợp này có thể phân thành 4 nhóm cải tạo, độ xe chính dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng.
Nhóm 1 tập trung vào các thiết bị hỗ trợ lái và an toàn (điểm a, m). Theo đó, xe được phép lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ bàn đạp phanh phụ trên xe tập lái thông qua liên kết cơ khí với bàn đạp chính. Tương tự, việc gắn thiết bị giám sát thời gian và quãng đường (DAT) hay hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe cũng được miễn hồ sơ thiết kế, miễn là hệ thống điện được kết nối an toàn qua cầu chì bảo vệ.
Nhóm thứ 2 liên quan đến cải tạo ngoại thất và trang bị phụ trợ (điểm b, d, g, n). Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép xe bán tải (pickup) lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ nắp thùng hàng, dù có thay đổi kích thước lòng thùng vượt quá sai số nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe. Các phụ kiện như giá nóc (lắp theo hướng dẫn nhà sản xuất), mui gió trên nóc ca-bin ô tô hay trang bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp trên xe tải thông dụng cũng được nới lỏng thủ tục, không đòi hỏi hồ sơ thiết kế phức tạp.
Nhóm 3 nói đến hệ thống đèn chiếu sáng và nhiên liệu (điểm k, c). Dự thảo đề xuất cho phép thay thế cụm đèn pha bằng loại khác đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, có công suất tương đương và không cần gia công thay đổi kết cấu xe. Ngoài ra, các xe đã cải tạo hệ thống nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc khí thiên nhiên nén (CNG) nay muốn tháo bỏ để trở về sử dụng hệ thống nhiên liệu nguyên bản của nhà sản xuất cũng sẽ được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Nhóm 4 liên quan đến kết cấu thùng hàng và hệ thống thủy lực (điểm đ, e, l, h, i). Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn hồ sơ cho việc lắp đặt, tháo bỏ thùng dầu và hệ thống ống thủy lực trên xe đầu kéo để phục vụ nâng hạ thùng hàng của sơ-mi rơ-moóc. Các trường hợp thay đổi vật liệu bọc lót thùng làm thay đổi khối lượng bản thân, thay đổi vị trí cửa xếp dỡ hàng hóa hoặc cắt giảm thể tích thùng hàng của xe tải tự đổ cho phù hợp quy chuẩn cũng được đơn giản hóa thủ tục.
Đặc biệt, xe có sai lệch thông số khối lượng so với đăng ký nhưng hình ảnh phù hợp với chứng nhận kiểm định gần nhất hoặc xe muốn hoàn nguyên về trạng thái trước cải tạo cũng được áp dụng quy định này.
Việc mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế là một bước tiến mới trong tư duy quản lý. Quy định này không chỉ giúp Cục Đăng kiểm Việt Nam giảm bớt áp lực xử lý mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian chờ đợi.
Các mẫu ô tô đời mới hiện nay thường được nhà sản xuất trang bị nhiều tính năng công nghệ để tạo sức hút cũng như tính cạnh tranh. Điều này đồng nghĩa với việc, trên ô tô ngày càng có nhiều nút chức năng dạng vật lý hoặc điều khiển cảm ứng tích hợp trong hệ thống màn hình trung tâm. Bên cạnh những nút chức năng tương đối dễ nhận biết để sử dụng cũng có những nút bấm mà không phải bất cứ ai sử dụng ô tô, đặc biệt là tài mới đều hiểu rõ, một trong số đó là nút bấm mang biểu tượng ô tô trượt kèm chữ "OFF".
Trên thực tế, nút bấm mang biểu tượng ô tô trượt kèm chữ "OFF" thường được bố trí trên bảng táp-lô hoặc bệ điều khiển trung tâm của nhiều các mẫu ô tô hiện nay là nút "tắt" hệ thống cân bằng điện tử và hệ thống chống trượt.
Hiện nay, không chỉ ô tô hạng sang mà ngay cả các dòng ô tô phổ thông đều được trang bị hệ thống cân bằng điện tử và hệ thống chống trượt. Mỗi nhà sản xuất thường có cách đặt tên khác nhau cho hệ thống này. Toyota gọi hệ thống này là kiểm soát ổn định thân xe điện tử Vehicle Stability Control - VSC, Honda sử dụng tên gọi hệ thống hỗ trợ cân bằng điện tử Vehicle Stability Assist - VSA, Mercedes-Benz gọi là chương trình ổn định điện tử Electronic Stability Program - ESP; trong khi trên các xe Hyundai gọi hệ thống này là cân bằng điện tử ESC (Electronic Stability Control)…
Mặc dù có tên gọi khác nhau, nhưng hệ thống cân bằng điện tử hoạt động dựa trên cùng một nguyên lý, để giúp ngăn ngừa xe mất kiểm soát, đặc biệt là trên đường trơn trượt hoặc ướt, hoặc khi vào cua ở tốc độ cao.
Hệ thống sử dụng nhiều cảm biến gắn trên xe để theo dõi hoạt động của xe, chẳng hạn như vòng quay bánh xe, góc lái và độ nghiêng thân xe… thu thập dữ liệu để xác định trạng thái chuyển động thực tế. Khi truyền tới bộ vi xử lý điều khiển trung tâm, máy tính sẽ so sánh kết quả với góc quay vô-lăng, từ đó đưa ra các lệnh điều khiển phanh hoặc giảm công suất giúp xe nhanh chóng trở về trạng thái theo đúng ý muốn của người lái. Nếu phát hiện xe bị trượt hoặc khó điều khiển, hệ thống sẽ tự động giảm công suất động cơ hoặc phanh một số bánh xe trong tích tắc.
Hệ thống cân bằng điện tử trên mỗi chiếc ô tô sẽ luôn tự động bật mỗi khi xe khởi động. Do đó, nếu người lái nhấn nút mang biểu tượng ô tô trượt kèm chữ "OFF" sẽ tạm thời "vô hiệu hóa" hệ thống này. Trên một số mẫu ô tô Hyundai, nút mang biểu tượng ô tô trượt kèm chữ "OFF" tích hợp luôn hai hệ thống kiểm soát lực kéo và cân bằng điện tử, nếu người lái nhấn 1 lần hệ thống kiểm soát lực kéo sẽ tắt. Nếu nhấn và giữ nút này khoảng 2 giây hai hệ thống kiểm soát lực kéo và cân bằng điện tử đều tắt.
Khi tắt hệ thống cân bằng điện tử, một số mẫu xe sẽ hiển thị đèn báo trên nút bấm cùng với biểu tượng màu cam trên bảng điều khiển để cho biết xe đang được vận hành mà không có hệ thống cân bằng điện tử.
Tuy nhiên, nếu người lại không bấm nút nhưng đèn báo hệ thống kiểm soát lực kéo nhấp nháy nhanh khi đang lái xe, điều đó có nghĩa là hệ thống đang hoạt động vì bánh xe đang quay tự do hoặc xe đang bắt đầu mất kiểm soát.
Nhìn chung, trong điều kiện lái xe thông thường người lái không nên tắt hệ thống cân bằng điện tử, vì điều đó có thể làm tăng nguy cơ tai nạn, đặc biệt là trong điều kiện trời mưa hoặc đường trơn trượt.
Tuy nhiên, có một số trường hợp nhà sản xuất ô tô khuyên nên tắt hệ thống cân bằng điện tử, chẳng hạn như khi xe bị mắc kẹt trong bùn, cát… Lý do là hệ thống sẽ tự động giảm công suất động cơ và phanh bánh xe, điều này có thể khiến xe mất độ bám đường.
Trong khuôn khổ Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026 (diễn ra tại thủ đô Trung Quốc từ 24-4 đến 3-5), Lynk & Co trưng bày mẫu SUV đầu bảng mang tên Lynk & Co 900. Đây là mẫu xe có kích thước lớn nhất trong danh mục sản phẩm của hãng, đồng thời là mẫu đầu tiên ứng dụng nền tảng SPA Evo.
Hiện một số xe Lynk & Co 900 đã xuất hiện tại Việt Nam, chuẩn bị cho kế hoạch mở bán trong thời gian tới.
Điểm đáng chú ý của SPA Evo là thiết kế sàn xe phẳng, giúp tối ưu không gian nội thất với tỉ lệ sử dụng tới 88%. Hàng ghế thứ hai có thể trượt linh hoạt và xoay 180 độ để đối diện hàng ghế sau, phục vụ nhu cầu trao đổi hoặc làm việc trên xe.
Vật liệu nội thất kết hợp giữa da cao cấp, kim loại và các chi tiết hoàn thiện tinh xảo. Tất cả vị trí ngồi đều được chú trọng tiện nghi, bao gồm cả hàng ghế thứ ba với khả năng chỉnh điện độ ngả lưng - trang bị hiếm gặp trong phân khúc.
Những vụ tai nạn vì tài xế lùi xe vào người trên vỉa hè, dưới lòng đường hay đặc biệt lùi vào trẻ con trong sân nhà ngày càng nhiều tại Việt Nam. Những tai nạn thương tâm này lẽ ra có thể tránh được một cách dễ dàng, nếu tài xế có thói quen bỏ vài giây đi vòng quanh xe một lượt trước khi di chuyển.
Ở nhiều nước, đi vòng quanh xe việc bắt buộc trong quy trình học, thi bằng lái, nhưng ở Việt Nam chúng ta chưa có quy định này. Học viên chỉ cần lên xe là khởi hành luôn. Vì lúc học không được dạy nên đến khi lái xe thực tế trên đường cũng không ai thực hiện. Rất ít người có thói quen, chủ động làm việc này.
Hiện, dù các dòng xe hiện đại được trang bị rất nhiều công nghệ hỗ trợ như cảm biến lùi, camera 360 độ hay hệ thống cảnh báo điểm mù, nhưng vẫn không thể thay thế hoàn toàn được đôi mắt của người lái. Khi ngồi vào ghế lái, tầm nhìn của tài xế bị hạn chế rất lớn bởi các góc chết, đặc biệt là khu vực ngay sát cản trước, cản sau và dưới gầm xe.
Nếu không kiểm tra trực tiếp bằng mắt thường, người lái rất dễ đối mặt với những sự cố như:
Chướng ngại vật tầm thấp: Những viên gạch, chậu cây cảnh mới dịch chuyển, hoặc các vật sắc nhọn nằm ngay sát lốp xe là nguyên nhân gây móp méo cản xe hoặc làm rách lốp ngay khi vừa lăn bánh.
Động vật trú ẩn: Vào những ngày nắng nóng hoặc khi trời mưa rét, gầm xe là nơi chó, mèo tìm vào nằm ngủ hoặc tránh thời tiết. Việc khởi hành bất ngờ có thể làm tổn thương vật nuôi hoặc gây kẹt vào các bộ phận truyền động.
Trẻ nhỏ chơi đùa xung quanh: Đây là nguy cơ đáng sợ và mang lại hậu quả nghiêm trọng nhất. Trẻ em, đặc biệt là lứa tuổi chập chững biết đi rất thích chơi trốn tìm, chơi đồ chơi quanh bánh xe hoặc vô tình đánh rơi đồ vật và cúi xuống nhặt ngay dưới gầm. Do trẻ quá thấp, khi tài xế ngồi vào cabin, trẻ hoàn toàn biến mất khỏi mọi gương chiếu hậu.
Để hành động này thành một phản xạ tự nhiên, lái xe có thể áp dụng quy trình kiểm tra nhanh quanh xe trong vòng một phút theo các bước sau:
Quan sát tổng thể: Đi một vòng từ phía cửa lái vòng ra sau rồi lên trước. Nhìn xuống mặt đất để đảm bảo không có vật cản, không có vũng dầu hay chất lỏng bất thường rò rỉ từ xe.
Kiểm tra các góc khuất: Cúi người nhìn nhanh vào gầm xe và các hốc bánh xe xem có động vật hay đồ chơi của trẻ nhỏ bị kẹt lại hay không.
Đánh giá lốp và vỏ xe: Kiểm tra độ căng của 4 lốp bằng mắt thường và đảm bảo không có đinh hay vật sắc nhọn đang găm vào lốp.
Nhắc nhở gia đình: Nếu trong sân có trẻ nhỏ đang chơi, hãy đảm bảo rằng trẻ đã đứng ở một vị trí an toàn, nằm trong tầm mắt của một người lớn khác trước khi bạn bước lên xe.
Ôtô khi di chuyển, dù ở vận tốc rất chậm vài km/h trong sân nhà, vẫn là một khối kim loại nặng hàng tấn mang động lực học mạnh mẽ. Bất kỳ một sự bất cẩn nào trong không gian chật hẹp của gia đình cũng đều có thể phải trả giá đắt.
Dành một chút thời gian đi quanh xe không làm bạn muộn, nhưng nó mang lại sự chủ động và an tâm tuyệt đối. Thiết lập thói quen trước mỗi hành trình, vì sự an toàn của chính gia đình và những người xung quanh.
