Mùa hè thường được nhiều người xem là thời điểm thuận lợi để giảm cân. Thời tiết nóng khiến cơ thể dễ đổ mồ hôi, nhu cầu ăn uống cũng có xu hướng giảm so với mùa lạnh. Tuy nhiên, không ít người lại chọn cách ép cân bằng việc bỏ bữa tối, chỉ uống nước hoặc ăn rất ít trong thời gian dài.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, giảm cân bền vững không đồng nghĩa với việc bỏ đói cơ thể. Điều quan trọng là kiểm soát tổng năng lượng nạp vào, lựa chọn thực phẩm phù hợp và duy trì chế độ ăn cân đối.
Dưới đây là 5 thực phẩm quen thuộc, dễ tìm, phù hợp để bổ sung vào bữa tối trong mùa hè:
Bí đao
Bí đao là thực phẩm có hàm lượng nước cao, năng lượng thấp và thường được dùng trong các bữa ăn thanh mát mùa hè. Nhờ chứa nhiều nước cùng một lượng chất xơ nhất định, bí đao giúp tạo cảm giác no mà không làm tăng quá nhiều calo.
Một bát canh bí đao nấu cùng thịt nạc, tôm hoặc nấm có thể là lựa chọn phù hợp cho bữa tối. Món ăn này vừa dễ tiêu, vừa giúp bổ sung nước sau một ngày nắng nóng. Người đang kiểm soát cân nặng có thể dùng bí đao luộc, hấp hoặc nấu canh thay cho các món nhiều dầu mỡ.
Dưa chuột
Dưa chuột chứa khoảng 95% là nước, ít năng lượng và có thể ăn trực tiếp. Đây là loại thực phẩm phù hợp để bổ sung vào bữa tối, đặc biệt với người có thói quen ăn vặt vào cuối ngày.
Một đĩa dưa chuột ăn kèm trong bữa tối có thể giúp tăng khối lượng thực phẩm trong khẩu phần mà không làm tăng quá nhiều năng lượng.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng của Trường Y tế Công cộng Harvard (Mỹ), việc tăng lượng rau quả ít tinh bột trong bữa ăn có thể góp phần kiểm soát cảm giác thèm ăn và hỗ trợ quản lý cân nặng lâu dài.
Tuy nhiên, dưa chuột không nên được dùng thay thế hoàn toàn bữa chính. Cách hợp lý hơn là kết hợp với nguồn đạm như trứng, cá, thịt nạc hoặc đậu phụ.
Súp lơ
Súp lơ xanh là thực phẩm thường xuất hiện trong thực đơn của người muốn kiểm soát cân nặng. Loại rau này giàu chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Theo Harvard Health Publishing, súp lơ xanh là nguồn cung cấp chất xơ tốt trong khi có hàm lượng năng lượng khá thấp. Chất xơ giúp kéo dài cảm giác no, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và có thể góp phần kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ trong ngày.
Súp lơ xanh có thể luộc, hấp, xào nhanh với tỏi hoặc kết hợp cùng ức gà, tôm, nấm. Khi chế biến, nên hạn chế dùng nhiều dầu, bơ, sốt béo để tránh làm tăng năng lượng của món ăn.
Rong biển
Rong biển là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều nền ẩm thực châu Á. Thực phẩm này chứa ít năng lượng, có chất xơ hòa tan và một số khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Một số nghiên cứu cho thấy rong biển chứa alginate – loại chất xơ có khả năng tạo độ nhớt trong đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả giảm cân trực tiếp của rong biển ở người hiện vẫn chưa thống nhất. Vì vậy, rong biển nên được xem là thực phẩm hỗ trợ đa dạng hóa khẩu phần hơn là một thực phẩm giảm cân.
Người có bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp hoặc đang phải kiểm soát lượng muối nên thận trọng với các loại rong biển chế biến sẵn, do một số sản phẩm có thể chứa nhiều natri.
Rau muống
Rau muống là loại rau phổ biến, dễ mua và có giá thành phải chăng. Loại rau này chứa chất xơ, nhiều nước và phù hợp với bữa ăn gia đình trong mùa hè.
Một đĩa rau muống luộc hoặc xào với lượng dầu vừa phải có thể giúp tăng lượng rau trong khẩu phần, hỗ trợ cảm giác no và giảm nhu cầu ăn các món giàu năng lượng.
Để bữa tối cân bằng hơn, rau muống nên được ăn cùng cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ. Người có bệnh thận, gout hoặc các vấn đề sức khỏe đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần điều chỉnh chế độ ăn dài hạn.
Nhiều người kỳ vọng một số loại rau củ có thể giúp cơ thể đốt mỡ ngay cả khi đang ngủ. Tuy nhiên, về mặt dinh dưỡng, không có thực phẩm nào có khả năng trực tiếp làm tan mỡ thừa trong lúc ngủ.
Hiệu quả giảm cân phụ thuộc vào thâm hụt năng lượng hợp lý, chế độ ăn cân đối, giấc ngủ đủ và vận động đều đặn. Các thực phẩm ít calo, giàu chất xơ và nước chỉ đóng vai trò hỗ trợ, giúp người ăn no lâu hơn, giảm nguy cơ nạp dư năng lượng vào buổi tối.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo không nên bỏ bữa tối kéo dài. Việc nhịn ăn có thể khiến cơ thể mệt mỏi, dễ thèm ăn vào đêm khuya và ăn bù vào ngày hôm sau.
Thay vào đó, nên ăn tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng, ưu tiên rau xanh, protein nạc, hạn chế đồ chiên rán, bánh ngọt và nước uống có đường.
Tình yêu với nghề điều dưỡng trong chị Giang Thanh lớn dần qua những buổi thực tập tại bệnh viện, qua những lần trực tiếp chăm sóc bệnh nhân. Chị nhận ra mình không chỉ hợp với việc chăm sóc y tế mà còn có một sợi dây liên kết tinh thần đặc biệt với trẻ con.
"Làm nghề này nhiều khi không nhớ nổi mình đã thức bao nhiêu đêm, nhưng lại nhớ rất rõ nụ cười của những em bé ngày xuất viện. Thấy bé cười là động lực giúp tôi theo nghề hơn 30 năm", chị Thanh chia sẻ.
Trước khi đến với vai trò điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện Phương Nam, chị Thanh đã có 15 năm làm việc tại một bệnh viện công ở khoa bệnh nặng. Đó là quãng thời gian chị chứng kiến những em bé đứng giữa ranh giới sống chết, thấu hiểu nỗi đau và cả gánh nặng tài chính đè nặng lên vai những bậc làm cha, mẹ.
Kinh nghiệm dày dặn giúp chị có một "siêu năng lực"chẩn đoán tình trạng bệnh nhi qua nét mặt người mẹ. Với chị, điều dưỡng nhi không chỉ là chăm sóc đứa trẻ, mà còn là chăm sóc tinh thần cho cả gia đình.
"Vô thăm bệnh, chỉ cần nhìn nét mặt người mẹ thôi là chị đoán được sức khỏe đứa bé. Gương mặt tươi tắn là chắc chắn đứa bé khỏe. Còn nếu mẹ đang căng thẳng, nghĩa là em bé chưa bớt bệnh đâu”, chị kể.
Theo điều dưỡng Nguyễn Thế Giang Thanh, nhiều người vẫn nghĩ công việc của điều dưỡng nhi chỉ xoay quanh chuyện tiêm thuốc, truyền dịch. Nhưng thực tế, phía sau cánh cửa phòng bệnh là một guồng công việc dày đặc và áp lực kéo dài suốt ca trực. Mỗi ngày làm việc của điều dưỡng bắt đầu từ rất sớm bằng việc kiểm tra toàn bộ máy móc, thuốc men, vật tư y tế để bảo đảm mọi thứ luôn trong trạng thái sẵn sàng cấp cứu. Từ máy thở, monitor theo dõi, xe tiêm điện cho đến các số thuốc trong tủ trực đều phải được kiểm đếm cẩn thận.
“Chỉ cần có một ca cấp cứu xảy ra là chúng tôi phải trong tư thế sẵn sàng. Không ai được phép chủ quan”, chị Thanh nói.
Chị nhớ lại có những ca sinh non chỉ 30 tuần tuổi, nặng vỏn vẹn 1,2 kg. Đó là một hành trình "giành giật sự sống" kiên trì suốt 2 tháng trời để đưa bé chạm mốc 3 kg - một kỳ tích của cả đội ngũ y bác sĩ và gia đình.
Sau phần bàn giao giữa các ca trực là hàng loạt công việc nối tiếp nhau: tiếp nhận bệnh nhi mới, chăm sóc bệnh nhi đang điều trị, chuẩn bị trước và sau mổ, thực hiện y lệnh, hỗ trợ ăn uống, vệ sinh, theo dõi dấu hiệu sinh tồn…
Nhưng điều khiến điều dưỡng nhi áp lực nhất đôi khi không nằm ở chuyên môn, mà là sự hoảng loạn của người nhà khi con bệnh. Có những em bé chưa biết hợp tác, hay những người mẹ lần đầu có con nên hoảng loạn khi thấy con sốt cao. Những lúc ấy, người điều dưỡng phải là điểm tựa bình tĩnh nhất, vừa thực hiện đúng phác đồ, vừa là người trấn an tâm lý cho phụ huynh.
Hiện tại, với vai trò quản lý hơn 170 nhân sự (bao gồm điều dưỡng, hộ sinh, thư ký khoa và hộ lý), chị Thanh là người "giữ lửa" và định hướng lộ trình phát triển cho đội ngũ đảm bảo chất lượng chăm sóc bệnh nhân lên hàng đầu.
Chị Thanh và các đồng nghiệp đang nỗ lực triển khai "văn hóa tử tế" trong chăm sóc bệnh nhân. Đây là triết lý phụng sự từ tâm, lấy người bệnh làm trung tâm, chăm sóc với sự thấu cảm, tận tâm, trách nhiệm, tôn trọng, thân thiện và tích cực, là giá trị đặc trưng, đồng bộ trên toàn hệ thống y tế Phương Châu nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, kết hợp giữa kỹ thuật y tế chuyên sâu và chăm sóc người bệnh toàn diện.
Chị trăn trở khi xã hội vẫn chưa nhìn nhận đúng về vai trò của điều dưỡng. Với chị, điều dưỡng là những người chủ động theo dõi sát nhất tình trạng của bệnh nhân, là người đầu tiên nhận biết dấu hiệu cảnh báo sớm để chủ động đề xuất những hành động can thiệp. Họ cũng là cầu nối quan trọng giữa bác sĩ với người bệnh. Việc điều dưỡng được trao quyền sử dụng liều thuốc cấp cứu đầu tiên trong thời gian chờ bác sĩ chính là cách để tận dụng "thời gian vàng", mang lại cơ hội sống cao nhất cho bệnh nhân.
“Điều dưỡng của chúng ta. Tương lai của chúng ta. Trao quyền cho điều dưỡng để cứu sống người bệnh. Tôi rất ấn tượng với thông điệp của Hội đồng Điều dưỡng Quốc tế năm nay”, chị Thanh chia sẻ.
Sau hơn 30 năm làm nghề, trải qua biết bao đêm trực trắng đêm, những áp lực quay cuồng, chị Giang Thanh vẫn chọn ở lại với Khoa Nhi. Bởi lẽ, với chị Thanh, điều dưỡng không chỉ là một công việc kiếm sống, mà là một hành trình của sự thấu cảm, nơi mỗi nụ cười của trẻ thơ, sự an tâm của người bệnh và gia đình chính là phần thưởng lớn lao nhất mà không danh hiệu nào có thể thay thế được.
Mới đây, khi tham gia talkshow "Kuy Uiy" trên YouTube, diễn viên sinh năm 1996 lần đầu chia sẻ chi tiết về tình trạng sức khỏe bẩm sinh. Bác sĩ phát hiện dị tật này trong ca phẫu thuật cấp cứu u nang chocolate cho cô trước đó.
Từ nhỏ, Bow thường xuyên trải qua kỳ kinh nguyệt kéo dài, lượng máu nhiều kèm những cơn đau quặn thắt. Đỉnh điểm, cô ngất xỉu ngay trước cửa phòng tắm. Mẹ Bow phát hiện con gái nằm kiệt sức trên thảm nên lập tức đưa vào bệnh viện. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán cô mắc u nang chocolate - một dạng lạc nội mạc tử cung - và chỉ định mổ khẩn cấp. Trong quá trình phẫu thuật, êkíp nhận thấy tử cung của cô chia đôi và mang hình trái tim.
Dù mang dị tật, buồng trứng của Bow vẫn hoạt động bình thường, giúp cô duy trì khả năng mang thai đôi. Tuy nhiên, bác sĩ khuyên cô chỉ mang thai đơn vì kích thước tử cung nhỏ hơn bình thường. Việc thiếu hụt một quả thận cũng làm giảm thể lực của diễn viên. Cô nhanh xuống sức, không thể tập thể thao cường độ cao. Quả thận duy nhất phát triển kích thước bằng hai quả thận bình thường cộng lại, đảm bảo các chức năng sống. Bow cho biết cô luôn chú ý giữ gìn sức khỏe, bởi nếu xảy ra biến chứng, cô sẽ phải chạy thận nhân tạo ngay lập tức do không có cơ quan thay thế.
Số liệu từ Cleveland Clinic chỉ ra dị tật tử cung đôi (uterus didelphys) rất hiếm gặp, xuất hiện ở khoảng 0,3% phụ nữ. Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (PubMed) ghi nhận mối liên hệ mật thiết giữa dị tật này và hệ tiết niệu. Cơ thể hình thành tử cung và thận từ cùng một mầm phôi thai, do đó, phụ nữ có tử cung đôi thường khuyết một quả thận bẩm sinh. Chuyên gia từ Mayo Clinic đánh giá nhóm phụ nữ này đối mặt nguy cơ sảy thai hoặc sinh non cao hơn do thể tích buồng tử cung hạn chế. Bác sĩ yêu cầu họ giám sát y tế cực kỳ khắt khe suốt thai kỳ.
Trường hợp của Bow cho thấy nhiều người thường lầm tưởng những cơn đau bụng kinh dữ dội là triệu chứng sinh lý bình thường. Phụ nữ chỉ thực sự phát hiện dị tật tử cung đôi khi bác sĩ thăm khám các bệnh lý phụ khoa khác và chỉ định xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu.
Bất chấp cấu tạo cơ thể đặc biệt, Bow Maylada luôn giữ thái độ sống tích cực và lên kế hoạch lập gia đình, sinh con. Cô sinh năm 1996 tại Bangkok, gia nhập làng giải trí từ năm 2010 với vai trò thành viên nhóm nhạc nữ. Sau khi nhóm tan rã, Bow giành ngôi Quán quân Siêu mẫu Thái Lan 2013, từ đó mở ra cơ hội diễn xuất cùng đài Channel 7.
"Không tồn tại ranh giới an toàn giữa khu vực hút thuốc và không hút thuốc trong không gian kín. Người không hút thuốc vẫn có nguy cơ hít phải khói thuốc thụ động dù đứng ngoài phòng hút thuốc", Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, nói tại hội thảo chuyên đề sau lễ phát động Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, hôm 29/5.
Báo cáo giám sát năm 2025 của Trường Đại học Y tế công cộng tại các cơ sở ăn uống, giải trí, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại nơi cho phép hút thuốc lên tới 64,64 µg/m³, cao gần gấp 4 lần so với các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (16,98 µg/m³).
Khảo sát năm 2026 tại sân bay, tàu hỏa và du thuyền cho thấy các khu vực dành riêng cho người hút thuốc (DSA) gần như không phát huy hiệu quả ngăn khói thuốc. Do dùng chung hệ thống thông gió và tác động từ việc đóng mở cửa, khói thuốc vẫn liên tục phát tán sang khu vực bên cạnh.
Nồng độ PM2.5 tại phòng hút thuốc trong sân bay lên tới 262,59 µg/m³, cao hơn 10 lần mức an toàn khuyến nghị của WHO, theo bà Thủy. Trên tàu hỏa, con số này là 121,76 µg/m³ và trên du thuyền là 63,79 µg/m³.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia y tế và đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam sớm sửa đổi quy định hiện hành, tiến tới loại bỏ hoàn toàn phòng hút thuốc trong nhà tại nhà hàng, khách sạn, sân bay và phương tiện công cộng nhằm bảo vệ quyền được hít thở không khí sạch của người dân.
Tại lễ phát động, chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) - ngôi chùa cổ nổi tiếng miền Bắc, lưu giữ vườn tháp và kho mộc bản Phật giáo cổ lớn nhất Việt Nam, đón hàng chục nghìn lượt du khách và phật tử hành hương - được lựa chọn là nơi thí điểm mô hình du lịch không khói thuốc.
Theo kế hoạch kéo dài đến cuối năm 2026, toàn bộ khu vực di tích sẽ được lắp đặt biển báo cấm hút thuốc, pano tuyên truyền. Cán bộ quản lý và người dân địa phương được tập huấn về môi trường không khói thuốc. Các tình nguyện viên cũng sẽ nhắc nhở du khách nếu phát hiện hút thuốc trong khuôn viên chùa.
Ông Nguyễn Văn Bình, Phó giám đốc Sở Y tế Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang mở rộng các mô hình "không khói thuốc" tại di tích, điểm du lịch và nơi công cộng nhằm xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, an toàn cho du khách. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới xuống dưới 36%, đồng thời đưa tỷ lệ tiếp xúc khói thuốc thụ động trên phương tiện công cộng và trong trường học về 0%.
Còn bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids tại Việt Nam, nói thực tiễn cho thấy môi trường không khói thuốc không làm giảm sức hút của các điểm đến di sản mà còn nâng cao trải nghiệm của nhân dân và du khách. Việc xây dựng chùa Bổ Đà thành điểm du lịch không khói thuốc được kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa thông điệp sống lành mạnh, hạn chế tác hại của hút thuốc lá thụ động tại cộng đồng.
WHO năm nay phát động chiến dịch toàn cầu với thông điệp "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo", kêu gọi các quốc gia tăng cường kiểm soát thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử để bảo vệ giới trẻ khỏi nghiện nicotine.
