Sáng 25.6, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội) diễn ra phiên trọng thể Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Thủ tướng Lê Minh Hưng, nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, cùng nhiều lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự đại hội.
Trình bày tóm tắt Báo cáo chính trị trình đại hội, anh Nguyễn Minh Triết, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, nêu rõ, trong giai đoạn 2022 – 2026, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi được triển khai trong bối cảnh thuận lợi và khó khăn đan xen; chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động sâu rộng; toàn hệ thống chính trị thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành theo mô hình mới. Chính trong bối cảnh đó, bản lĩnh, sức sáng tạo và khả năng thích ứng của tổ chức Đoàn tiếp tục được khẳng định.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước, sự phối hợp của các cấp, các ngành và sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh thiếu nhi cả nước, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ qua đã đạt kết quả toàn diện, có nhiều điểm nhấn.
Toàn Đoàn đã hoàn thành 12/12 chỉ tiêu nhiệm kỳ. “Những kết quả trên đã khẳng định vị thế, vai trò và uy tín của tổ chức Đoàn trong xã hội, đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo to lớn của tuổi trẻ Việt Nam”, anh Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.
Anh Nguyễn Minh Triết cho hay nhiệm kỳ 2026 – 2031 là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi đất nước bước vào chặng đường phát triển mới, hướng tới các dấu mốc 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 100 năm thành lập nước và 100 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Đây cũng là giai đoạn khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế tác động sâu sắc đến mô hình phát triển, cơ cấu lao động, phương thức học tập, làm việc và đời sống tinh thần của thanh thiếu nhi.
Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu tổ chức Đoàn phải đổi mới không chỉ về nội dung hoạt động, mà còn là đổi mới tư duy tổ chức phong trào, phương thức tập hợp và năng lực dẫn dắt thanh niên trong kỷ nguyên mới.
Anh Nguyễn Minh Triết nêu rõ, với mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức tốt, tri thức, sức khỏe, khát vọng cống hiến và năng lực hội nhập quốc tế; xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện, thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh thiếu nhi, Đại hội xác định khẩu hiệu hành động của nhiệm kỳ là: “Bản lĩnh tự cường – Tiên phong sáng tạo – Khát vọng cống hiến – Làm chủ tương lai”.
Theo Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, nhiệm kỳ tới, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, tập tập trung xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam có lý tưởng cách mạng, đạo đức, bản lĩnh, khát vọng cống hiến, năng lực thích ứng và phát triển trong thời đại số.
Triển khai sâu rộng phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”, sẽ là trục xuyên suốt với hệ thống “5 tiên phong”, tập trung vào những nhiệm vụ chiến lược của đất nước: phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; khởi nghiệp, lập nghiệp, tham gia phát triển kinh tế; hội nhập quốc tế; tình nguyện vì cộng đồng; bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Cạnh đó, thực hiện hiệu quả chương trình “Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam”. Tổ chức Đoàn cần chuyển mạnh từ tổ chức hoạt động sang kiến tạo môi trường, điều kiện và cơ hội để thanh niên phát triển.
Nhiệm vụ trọng tâm thứ 4 là xây dựng Đoàn vững mạnh toàn diện, đủ năng lực vận hành và phát triển trong mô hình tổ chức mới. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn là hạt nhân nòng cốt, giữ vững phương châm “3 gần”, “5 phải”, “4 không”; có bản lĩnh chính trị, đạo đức, trách nhiệm, năng lực, uy tín và phương pháp công tác phù hợp với thanh niên.
Thứ 5 là nâng cao chất lượng công tác phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ thiếu niên, nhi đồng.
Cuối cùng là phát huy vai trò của tuổi trẻ trong tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng hệ thống chính trị. Thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng.
Đồng thời, nâng cao chất lượng công tác phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp; phát huy vai trò của cán bộ, đoàn viên, thanh niên trong giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền. Qua đó, tiếp tục khẳng định Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, là lực lượng xung kích trong xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Thăng cùng nhóm bạn thành lập dự án "Cho em đến trường", bắt đầu hành trình đồng hành cùng học sinh nghèo tại nhiều địa phương miền Tây Nam bộ.
Dự án "Cho em đến trường" do Thăng làm chủ nhiệm, với sứ mệnh "không để em nhỏ nào phải dừng việc học vì thiếu điều kiện học tập". Dự án vận hành bằng sự chung tay của nhiều nhà hảo tâm, cùng hơn 30 sinh viên đồng hành thường trực. Toàn bộ kinh phí vận động được công khai minh bạch, ưu tiên cho các hoạt động hỗ trợ học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn tại vùng sâu, vùng xa và các xã đảo còn nhiều thiếu thốn.
Thăng cho biết dự án lựa chọn các hình thức hỗ trợ gắn trực tiếp với hành trình học tập của học sinh như trao học bổng, xe đạp, bảo hiểm y tế, dụng cụ học tập; đồng thời cải thiện điều kiện sinh hoạt thông qua việc xây dựng sân chơi thiếu nhi, lắp đặt hệ thống đèn đường năng lượng mặt trời tại những địa phương còn khó khăn.
Sau hơn 1 năm hoạt động, dự án đã thực hiện 12 chương trình tại nhiều địa phương như: xã Cô Tô, xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang); xã Trường Long Tây, xã Vĩnh Thạnh (TP.Cần Thơ); xã Vĩnh Lợi, xã Nguyễn Phích (tỉnh Cà Mau)…; qua đó dự án đã đồng hành cùng hơn 1.000 học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn. Đều đặn mỗi tháng, các thành viên duy trì ít nhất một chương trình tại các điểm đến khác nhau để nối dài hành trình sẻ chia đến trẻ em vùng sâu, vùng xa. Sau khoảng 6 tháng hoạt động, tổng kinh phí vận động và trao tặng quà của dự án đã hơn 400 triệu đồng.
Lâm Thanh Phúc Hậu, học sinh lớp 4A, Trường tiểu học A Cô Tô (tỉnh An Giang) nói: "Được tham gia các hoạt động do các anh chị tổ chức, con rất vui vì các anh chị luôn sẵn sàng giúp đỡ tụi con và còn có nhiều món ăn, nước uống rất ngon".
Theo chị Lê Ngọc Diễm, Phó bí thư Xã đoàn Cô Tô, các hoạt động của dự án mang ý nghĩa rất thiết thực đối với trẻ em địa phương, đặc biệt là các em nhỏ đồng bào Khmer còn nhiều khó khăn trong cuộc sống. "Những phần quà dự án mang đến không chỉ có giá trị vật chất mà còn là sự động viên, tiếp thêm động lực để các em tiếp tục đến trường", chị Diễm chia sẻ.
Căn phòng trọ chừng 25m2 trên đường Bình Quới (P.Bình Quới, TP.HCM) là tổ ấm của Đặng Hoàng Tín và vợ. Ngôi nhà nhỏ gọn gàng sạch sẽ với bộ nệm gấp, máy lạnh, bộ bàn ghế làm việc. Với chàng trai 9x, nhà không cần quá rộng, chỉ cần đủ sống, đồ không cần quá nhiều, chỉ cần đủ dùng.
"Sau này, tôi thường không mua sắm quần áo cho bản thân nhiều nữa, mà sẽ mua theo dịp với vợ. Mua sắm lớn, hàng đắt tiền, thì thường sẽ là đồ dùng phục vụ cho không gian sống như tủ đồ, đồ dùng điện, bếp", Tín chia sẻ.
Vợ chồng Tín đang ở trọ để tiết kiệm tiền xây nhà. Để hạn chế tiêu xài hơn mức cần thiết, Tín ưu tiên mua sắm phục vụ chung cho cả hai vợ chồng, mua sắm dù đắt hay rẻ cũng có sự thống nhất của cả hai. Chàng trai 9x quan niệm sống tối giản không đồng nghĩa với việc sống kham khổ mà là chi tiêu có kế hoạch hơn, chẳng hạn một chiếc điện thoại đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng sẽ không cần thay mới chỉ vì có phiên bản vừa ra mắt. Kỷ luật trong từng quyết định nhỏ nhất giúp vợ chồng Tín giảm đáng kể những khoản chi không cần thiết. "Tôi nghĩ luôn phải rõ ràng thì mới có cơ sở để tính tiếp sau này", Tín chia sẻ.
Chị Nguyễn Phương Thảo (35 tuổi), trọ trên đường Thanh Đa (P.Bình Quới) cho biết từng đặt mua hàng online nhiều đến nỗi bác tài giao tới, chị còn không nhớ mình đã đặt mua gì, mua lúc nào. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây chị chi tiêu tiết kiệm hơn, hạn chế mua sắm những thứ không cần thiết. Thay vì mua theo sở thích hay những món đồ hot trend, chị dành nhiều thời gian cân nhắc xem món đồ đó có thực sự cần thiết hay không.
Nguyên tắc 30 ngày được chị áp dụng triệt để, cụ thể là nếu sau 30 ngày vẫn còn muốn mua thì chị mới quyết định chi tiền. "Gần đây, tôi vào mục giỏ hàng thấy một chiếc túi xách trong đó. Khoảng tháng trước tôi rất thích, nhưng giờ nhìn lại thực sự không cần thiết và cũng không thích như lúc đó nữa", chị Thảo kể.
Chị Thảo tham gia nhiều nhóm cho tặng đồ miễn phí để tặng lại những món đồ vẫn còn sử dụng tốt nhằm tăng vòng đời cho sản phẩm như: quần áo, sách vở, đồ dùng gia đình… "Vài tháng nếu thấy mình không có nhu cầu sử dụng món đồ đó nữa, tôi sẽ đăng lên nhóm tặng lại cho người cần. Về việc mua sắm, mỗi tháng tôi tổng hợp cần mua gì và mua một lần luôn, quy định cụ thể cho từng khoản chi", chị Phương Thảo bật mí.
Cũng áp dụng nguyên tắc 30 ngày, Lê Ngọc Bảo Khanh, 22 tuổi, hiện đang làm việc tại KCN Biên Hòa (P. Long Bình Tân, TP Đồng Nai) nói rằng cô tiết kiệm được tiền và thời gian hơn nhờ lối sống tối giản.
Bên cạnh đó, thay vì cố gắng tham gia mọi cuộc hẹn hay duy trì những mối quan hệ hời hợt như trước đây, Bảo Khanh ưu tiên dành thời gian cho bản thân, gia đình. "Trước đây, có những đợt, tôi gặp và đi chơi cùng bạn bè đến 5 ngày trong tuần, nhưng hiện tại tôi chỉ gặp bạn bè vào dịp cuối tuần. Tôi thích đi cà phê một mình, dành thời gian nhiều hơn cho gia đình mình", Bảo Khanh trải lòng.
Thạc sĩ Đỗ Đức Long, giảng viên Khoa Xã hội học và Phát triển (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) nhìn nhận sống tối giản được xem như một cách để giảm bớt gánh nặng vật chất và tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm, sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ và sự phát triển bản thân. Xét ở bình diện rộng hơn, anh cho rằng xu hướng này đang cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của người trẻ về thành công.
Cụ thể, họ không chỉ quan tâm đến việc "có bao nhiêu", mà ngày càng chú ý đến việc "sống như thế nào", "có ý nghĩa ra sao" và "có thực sự hạnh phúc hay không". Anh nói: "Đây là một sự chuyển dịch mang tính xã hội đáng quan tâm và nhiều khả năng sẽ tiếp tục phát triển trong những năm tới, nhất là trong bối cảnh phát triển bền vững và tiêu dùng có trách nhiệm đang trở thành xu thế toàn cầu".
Ở góc nhìn của chuyên gia xã hội học, việc người trẻ chủ động cắt giảm đồ đạc, hạn chế mua sắm không cần thiết và cho đi những vật dụng còn giá trị có thể mang lại nhiều lợi ích ở cả cấp độ cá nhân, gia đình và cộng đồng. "Đây không chỉ là một lựa chọn lối sống cá nhân mà còn là một hành vi xã hội tích cực, góp phần hướng tới một xã hội phát triển bền vững, nhân văn và thân thiện với môi trường hơn: góp phần thúc đẩy tiêu dùng bền vững, giảm lượng rác thải và hạn chế khai thác quá mức các nguồn tài nguyên thiên nhiên…", thạc sĩ Đỗ Đức Long bày tỏ.
Khám phá workshop thủ công TP.HCM, nơi mà những người yêu thích nghệ thuật sẵn sàng dành hàng giờ để tạo ra những tác phẩm độc đáo. Tại đây, họ không ngại dấn thân vào bùn đất và tỉ mỉ đục đẽo từng thớ gỗ, chỉ để tìm kiếm sự tĩnh lặng trong tâm hồn.
Cuối tuần, tiệm gốm Thanh Xuân ở P.Đông Hòa (TP.HCM) trở thành "trạm dừng chân" của nhiều bạn trẻ thích làm đồ thủ công từ đất sét. Đến workshop thủ công này, bạn trẻ được nhân viên hướng dẫn các bước làm gốm cơ bản, như tạo hình sản phẩm, trang trí hoa văn… trong khoảng thời gian từ 2 - 4 giờ tùy từng sản phẩm. Sau đó, các sản phẩm thô do khách tạo ra được tráng men và xử lý nhiệt để hoàn chỉnh, đưa vào sử dụng.
Lần đầu đến trải nghiệm, Đoàn Thị Thanh Thảo, sinh viên Trường ĐH Nông Lâm, đã làm xong một cái chén hoa văn con mèo ngộ nghĩnh sau hơn 4 giờ. "Mình thấy làm gốm rất vui, giúp giảm bớt căng thẳng, vì hầu như trong tuần mình chỉ học hoặc đi làm rồi về nhà. Mình thấy loại hình giải trí này rất hay, giúp mình có thêm lựa chọn sau giờ học và làm việc căng thẳng", Thanh Thảo chia sẻ.
Hà Thị Anh Đào (20 tuổi, ở P.Dĩ An, TP.HCM) cho biết: "Em thấy làm gốm không dễ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo tay và cả trí sáng tạo. Sau nhiều lần đến tiệm gốm trải nghiệm, em đã học nhiều kỹ năng làm gốm và có được một số sản phẩm làm kỷ niệm".
Chia sẻ về ý tưởng workshop làm gốm này, chị Lê Thị Thiên Vân (36 tuổi, chủ tiệm gốm Thanh Xuân) cho biết: "Với người trưởng thành, việc chạm tay vào đất sét mát lạnh và tập trung vào cách làm sao để nặn những món đồ mà mình mong muốn là cách để tạm gác lại những áp lực "cơm áo gạo tiền", đưa họ trở về với sự tĩnh lặng của nội tâm…".
Ngoài làm gốm, chạm khắc gỗ cũng được nhiều bạn trẻ thích thú khi tự tay đục đẽo phôi gỗ để cho ra những tác phẩm không đụng hàng. Vừa bước vào Củi Lũ Concept (P.Bảy Hiền, TP.HCM), khách đã nghe tiếng chạm khắc gỗ, hòa cùng giai điệu du dương của một bản nhạc không lời.
Trong một góc nhỏ, Nguyễn Lê Anh Thư (24 tuổi, ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) đang sơn màu hoàn thiện bức tranh bằng gỗ của mình. "Em thỉnh thoảng đến đây trải nghiệm chạm khắc gỗ để giải khuây khi gặp căng thẳng trong công việc. Đến nay, em đã có 3 tác phẩm chạm khắc gỗ, dù chưa được đẹp lắm nhưng rất vui vì do mình làm ra. Em sẽ rèn luyện thêm kỹ năng chạm khắc gỗ để có tác phẩm ưng ý tặng cho người thân", Thư chia sẻ.
Thông qua mạng xã hội, Lê Uyên Như (sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM) biết đến Củi Lũ Concept và đưa bạn đến đây trải nghiệm. "Đến đây, em cùng bạn có thể tự tay chạm khắc phôi gỗ thành tác phẩm của riêng bản thân để làm kỷ niệm. Em thấy đây là hình thức có tính giải trí", Như cho biết.
Anh Nguyễn Thanh Dũng (29 tuổi, quản lý Củi Lũ Concept) cho biết workshop chạm khắc gỗ nhằm giúp khách có thêm không gian trải nghiệm loại hình nghệ thuật này và tạm gác những áp lực cuộc sống, công việc để tự tay sáng tạo ra những sản phẩm của riêng mình. Khi đến đây trải nghiệm, nhân viên tư vấn cho khách sử dụng phôi gỗ phù hợp với ý tưởng và được hỗ trợ phác thảo họa tiết trên giấy trước khi chạm khắc.